Μια γυναίκα που μεγάλωσε σε τοξικό περιβάλλον προσπαθεί να σταθεί στα δικά της πόδια, να βρει τον εαυτό της και να υλοποιήσει τα όνειρά της. Ο έρωτας θα της χτυπήσει την πόρτα και τα πάντα θ’ αλλάξουν. Πώς μπορείς να βρεις τη δύναμη μέσα σου; Πώς θα καταλάβεις ποια είναι τα όρια σου και αν μπορείς να τα ξεπεράσεις; Πώς μπορεί να κλείσει το ψυχικό τραύμα που δημιουργήθηκε από το οικογενειακό περιβάλλον;
Βιβλίο Ταξίδι αυτογνωσίας
Συγγραφέας Χάιδω-Ειρήνη Χατζημιχάλη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Repro Graphics
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής
Η Χάιδω-Ειρήνη Χατζημιχάλη έγραψε ένα διαφορετικό από τα συνηθισμένα κείμενο: δίνει μια κατάθεση ψυχής σε ποιητική μορφή αλλά και σε πεζό λόγο. Κεντρική ιδέα του λυρικού και τρυφερού κειμένου της είναι το ταξίδι της ζωής της από τη Σιένα στο Μιλάνο και στη Νέα Υόρκη αλλά δεν επικεντρώνεται τόσο στα υλικά αγαθά που κέρδισε, στις επιτυχίες της ή στον έρωτα που γνώρισε. Αντιθέτως, βυθίζεται στην ψυχή της, βρίσκει τα συναισθήματα που νιώθει σε κάθε νέα πρόκληση και τα μετουσιώνει σε λέξεις που θα μπορέσουν να μιλήσουν και στον αναγνώστη. Όχι ως κομπασμός αλλά σα ν’ απλώνει το χέρι της με την προτροπή «μπορείτε να πραγματοποιήσετε τα όνειρά σας, ελάτε να σας πω πώς τα κατάφερα εγώ και τι μου κόστισε». Ένα τρυφερό κείμενο με στοχασμούς και σκέψεις αντάμα με μικρά συναρπαστικά περιστατικά επιτυχίας, απογοητεύσεων, έρωτα και αποφάσεων.
Στην αρχή γνωρίζουμε ένα κορίτσι που ετοιμάζεται να δώσει εισαγωγικές εξετάσεις σε πανεπιστήμιο της Σιένα. «Την πόλη αυτή
την αγάπησα πριν καν τη γνωρίσω. Όταν τη γνώρισα, απλά τη λάτρεψα» (σελ. 25). Οι πιθανότητες είναι εναντίον της αλλά θα τα καταφέρει. Χαρά, συγκίνηση, αισιοδοξία για το φοιτητικό και επαγγελματικό της μέλλον έρχονται αντιμέτωπα με το άγχος της πρώτης φοράς, με τα μυστικά της νέας πόλης και του άγνωστου περιβάλλοντος. Τα φοιτητικά χρόνια, «τα χρόνια της αναγκαστικής αποδημίας», είναι γεμάτα από νέες γνωριμίες αλλά και αποχωρισμούς. «Και είμαι εδώ… Τριγυρνάω, γελάω, ονειρεύομαι, ερωτεύομαι, απογοητεύομαι, κλαίω, προχωράω… Ζω!» (σελ. 27). Ενδιαφέρουσες εναλλαγές πεζού λόγου γεμάτου βαθιές σκέψεις, προβληματισμούς και απόψεις με καλογραμμένα ποιήματα σε μοντέρνο ρυθμό με προσεγμένο λεξιλόγιο. Οι διαφορετικές αυτές μορφές κειμένου μάλιστα χωρίζονται από πανέμορφες έγχρωμες εικόνες.
Δύναμη, αισιοδοξία, λυρισμός δίνουν ζωή στα χρόνια της συγγραφέως και μας συστήνουν μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, με λάθη, φοβίες, ανασφάλειες. Μια γυναίκα που κατανοεί πως τα λόγια έρχονται αργότερα που κοιτάζεις πίσω, μέσα από περισυλλογή και αυτοκριτική. Τα ίσως, οι λανθασμένες εκτιμήσεις, οι πεποιθήσεις όταν μπαίνεις σε μια σχέση, οι αμφιβολίες όταν βγαίνεις από αυτήν καταγράφονται με τέτοιο τρόπο που δεν κουράζει. Πόσο όμορφες αυτές οι μικρές εξομολογήσεις: «Ένα κομμάτι μου παρέμεινε το ίδιο. Να είμαι ασυμβίβαστη. Να μη χαραμίζομαι. Ένα άλλο κομμάτι, όμως ωρίμασε;» (σελ. 22). «Ο πόθος της αλλαγής έγινε εμμονή, έγινε βεβαιότητα και η αλλαγή ήρθε όταν ήμουν να τη δεχτώ» (σελ. 23).
Σε αυτήν τη φάση της ζωής της παλεύει με την αρνητική ενέργεια που συσσωρεύτηκε μέσα της σταγόνα σταγόνα. Ως παιδί γονιών που αποδύονται σε ψυχολογικό πόλεμο μεταξύ τους με λάφυρο εκείνη αρχίζει να διαπιστώνει και να εντοπίζει τις συναισθηματικές εκκρεμότητες και τις ψυχολογικές της γρατζουνιές. Επιπλέον, υπάρχει κι ένας χωρισμός από μια ερωτική σχέση τεσσάρων χρόνων, με την αφηγήτρια να στέκεται σ’ ένα κενό: να κλάψει, να εκλογικεύσει, να μείνει στη σιωπή, πώς να φύγει το σφίξιμο από το στομάχι; «Φεύγω για εκείνον ή φεύγω για μένα»; Λογική ή έρμαιο συναισθημάτων; Λίγο πριν το μεγάλο βήμα, πριν την καμπή στη ζωή της, χρησιμοποιεί τον θυμό και την απόσταση ως ασπίδες που την προστατεύουν. Δε διστάζει να επιτεθεί έντονα φραστικά εναντίον του κάθε γονιού της χωριστά, με τα συναισθήματα να εναλλάσσονται: φόβος για το μέλλον της μακριά τους, οργή για το μέγεθος του θυμού τους, ικανοποίηση για την επιτυχία της, φόβος για την αναπηρία που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα αυτής της μάχης. «Ήρθε κάποτε η στιγμή που για να προχωρήσω μπροστά έπρεπε πάλι να κοιτάξω πίσω… Δεν το έκανα με ευχαρίστηση αλλά επειδή το χρωστούσα στον εαυτό μου. Κοίταξα την ξεχασμένη πληγή κατάματα. Και τότε έριξα τον πήχη τόσο χαμηλά για να μην μπορείς να με πληγώσεις πια. Δεν σε μισώ, δεν είμαι θυμωμένη αλλά δεν έχω και καμία απαίτηση από εσένα ούτε υλική ούτε συναισθηματική» (σελ. 50).
Ένας νέος έρωτας όμως θα τη φέρει αντιμέτωπη με τους γονείς της, θα βοηθήσει ν’ ανοίξει ένας πρωτόφαντος ασκός Αιόλου που θα την τραυματίσει ψυχικά. Καταφεύγει και πάλι στο κείμενο, στο χαρτί, προσπαθώντας έτσι να καταγράψει τις σκέψεις της, τον τρόπο χειρισμού, τα λάθη της, τι άφησε πίσω της η απόφασή της να διαλέξει τον εαυτό της. «Πόλεμος ήταν. Τον κέρδισα αλλά έχασα πολλές μάχες στη διάρκειά του. Ο απόηχος έδειξε το μέγεθος της καταστροφής. Για πολύ καιρό φοβόμουν να «πλησιάσω» το ανάπηρο κομμάτι του εαυτού μου» (σελ. 49). Και ιδού, η επαγγελματική πρόταση στο Μιλάνο: «Μετάβαση από την «ανέμελη» φοιτητική ζωή στην εργασιακή πραγματικότητα και στις επαγγελματικές ευθύνες. Ταυτόχρονα, οικονομική ανεξαρτησία ή, καλύτερα, τα πρώτα βήματα προς την επίτευξή της» (σελ. 35). Ένας αγώνας να αποδείξεις την αξία σου ώστε ν’ ανέβεις ψηλότερα στην πυραμίδα της ιεραρχίας ή έστω να κρατήσεις τη θέση σου, ταυτόχρονα με το σοκ της προσαρμογής σε μια νέα, μεγαλύτερη, άγνωστη πόλη. «…η οικονομική αυτάρκεια του Μιλάνου έχει ανάγκη τη συναισθηματική εξάρτηση των κατοίκων του για να επιβιώσει… Το Μιλάνο είναι η «ευρωπαία» της Ιταλίας. Η Ρώμη είναι η «Ιταλίδα» της Ευρώπης». «Πώς θέλω να είναι το μετά μου; Τι ψάχνω»; Και: «Ξαναρχίζω. Επαναπροσδιορίζω. Συνεχίζω».
Το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι από πόλη σε πόλη του κόσμου αλλά και ταυτόχρονα μια καταβύθιση στην ανθρώπινη ψυχή σε μια προσπάθεια να γιατρευτούν οι πληγές και να βρεθούν οι τρόποι επούλωσης μιας προσωπικότητας που αγωνίζεται να σταθεί στα δικά της πόδια. Η λάμψη του καινούργιου και η μαγεία της κάθε πόλης παλεύουν με τη σκοτεινιά της ψυχής που ίσως καταπιεί την αφηγήτρια αν αφεθεί, πού βρίσκει λοιπόν τη δύναμη να σταθεί όρθια; Πώς τα καταφέρνει; Με τι κόστος; Ανασκόπηση, συνειδητοποίηση, απομυθοποίηση είναι τα βασικά γνωρίσματα. «Εύκολο να χάσεις τον δρόμο σου. Εξίσου εύκολο να χάσεις το «εγώ» σου στην εκλογίκευση κάθε κίνησής σου». Συνεχής προσπάθεια εξισορρόπησης του σωστού και του λάθους, του καλού και του κακού, του πρέπει και του θέλω.
Το «Ταξίδι αυτογνωσίας» αποτελεί μια κατάθεση ψυχής μιας αισιόδοξης κατά βάση γυναίκας: «Όση λάσπη και αν βρω στον δρόμο μου, εγώ θα συνεχίσω να βλέπω ομορφιά γύρω μου. Δεν ήξερα αναγκαστικά τι ήθελα κάθε φορά. Ήξερα όμως τι δεν ήθελα. Δεν ήξερα ποιο είναι το σωστό. Ήξερα όμως το λάθος. Δεν έδωσε απλά τον καλύτερό της εαυτό, ήθελε να δει και τα όριά της, μπορώ; Μπορώ καλύτερα; Μπορώ να πάω παραπάνω; Μπορώ εγώ να θέσω τα όρια; Μπορώ να τα διευρύνω; Με γνώμονα τον αυτοσεβασμό και μια αγνή αγάπη για τον εαυτό μου. (σελ. 92). Ένα τρυφερό, γλυκό και αισιόδοξο μυθιστόρημα γεμάτο «Πολύχρωμα φύλλα στρωμένα στο μονοπάτι. Φύλλα στρωμένα και τα βιώματα στο μονοπάτι της ζωής μου. Φύλλα που θα ξεραθούν, θα πάρουν όλα το ίδιο χρώμα, θα λιώσουν, θα λιπάνουν τον δρόμο μου να γίνει πιο γόνιμος» (σελ. 53).