Ένας άνθρωπος πεθαίνει και πάει στον Παράδεισο. Εκεί τον υποδέχεται ένας άγγελος που, λόγω της συμπεριφοράς του, έχει ριχτεί στον πάτο της ιεραρχίας και του έχουν αναθέσει να βοηθήσει τον νεοφερμένο να προσαρμοστεί. Μια ιδιότυπη φιλία γεννιέται ανάμεσά τους ενώ ταυτόχρονα διάφοροι αντίπαλοι προσπαθούν να σαμποτάρουν το έργου του αγγέλου ώστε να πάει τελικά στην Κόλαση. Πώς είναι η ζωή στον Παράδεισο και στην Κόλαση; Τι έχει αλλάξει στη στάση του Θεού και ο κόσμος έχει γεμίσει θανάτους και κακό; Πόσο αποφασισμένος είναι ο Εωσφόρος να κυριαρχήσει στο Επέκεινα; Τι αναφέρει η Προφητεία που γνωρίζει ο άγγελος και γιατί δεν πρέπει να εκπληρωθεί;
Βιβλίο Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση
Συγγραφέας Χρήστος Αζαριάδης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής
Το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Αζαριάδη είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στη μεταθανάτια ζωή, η οποία τελικά δε διαφέρει σε
τίποτα από αυτήν που βιώνουμε όλοι μας: έχει καλό και κακό, γραφειοκρατία, ζήλιες, σατανικά σχέδια και πολλά άλλα. Με πολύ προσεκτικό χειρισμό και διακριτικό χιούμορ που σέβεται τις βασικές αρχές της θρησκείας του χριστιανισμού και όχι μόνο, ο συγγραφέας έγραψε μια ιστορία που με κράτησε σε αγωνία χάρη στις έξυπνες ανατροπές, στους καλοσχεδιασμένους χαρακτήρες, στα διαχρονικά και καίρια μηνύματα περί αγάπης, φιλίας, δοτικότητας και στο γλυκόπικρο τέλος. Θα μπορούσε να είναι ένα σκέτο κωμικό χρονικό του καθημερινού βίου στον Παράδεισο (για λόγους πολιτικής ορθότητας, αποκαλείται Αναπτυγμένη Μεταθανάτια Ζωή) και στην Κόλαση (ωσαύτως Αναπτυσσόμενη Μεταθανάτια Ζωή) αλλά υπεισέρχονται λογοτεχνικές αρετές που το κάνουν ακόμη καλύτερο και πιο στέρεο. Για παράδειγμα, ένας από τους ωραιότερους προβληματισμούς του κειμένου έχει να κάνει με την αδιαφορία και τον εγωισμό: «-Άσε να ασχοληθεί κάποιος άλλος. –Κι αν δεν υπάρχει κανείς άλλος για ν’ ασχοληθεί, Ζωρζ; Τι θα γίνει μ’ αυτούς τους ανθρώπους, αν όλοι θεωρούν ότι είναι πρόβλημα κάποιου άλλου»; Επιπλέον, γινόμαστε μάρτυρες μιας σταδιακής φιλίας που χτίζεται ανάμεσα σε εντελώς αντίθετους χαρακτήρες, εκ των οποίων ο ένας τελικά επηρεάζει τον άλλον, με αποτέλεσμα τα πάντα στη μεταθανάτια ζωή να έρθουν τούμπα.
Στα μικρά και σύντομα κεφάλαια του βιβλίου ξεδιπλώνονται παράλληλα η μεταθανάτια ζωή του Σαμ (εκ του Σαμαήλ) και η προθανάτια του Αθανάσιου Συνοδινού ώσπου αυτοί οι δύο να συναντηθούν και να δημιουργήσουν ένα όμορφο ντουέτο γεμάτο κωμικοτραγικά επεισόδια και ενδιαφέρουσες «συγκρούσεις». Ο Σαμ είναι ένα πλάσμα που είδε τη γέννηση του κόσμου και συνέβαλε σε αυτόν αλλά έχει πλέον αντιρρήσεις, τις οποίες εκφράζει συχνά με άκοσμο, προσβλητικό και έκνομο τρόπο. Αποτέλεσμα αυτού του «βίου» είναι να πέφτει συνεχώς στην ιεραρχία των αγγέλων αφού ακολουθεί τους δικούς του ηθικούς κανόνες, αποδεχόμενος φυσικά τις συνέπειες. Παραδέχεται: «-Απλά έπειτα από τόσες χιλιετίες αποστασιοποίησης, έφτασα να θεωρώ ότι αυτό είναι το φυσιολογικό. Να είμαστε θεατές στα προβλήματα του κόσμου» (σελ. 53). Φιλόδοξος, πιστεύει στον εαυτό του, δε σωπαίνει μπροστά στα λάθη του συστήματος που συναντά κι όταν βάζει έναν στόχο μηχανορραφεί για να τον καταφέρει. Η τελευταία του δοκιμασία όμως, πριν τον ρίξουν στην Κόλαση, η προσαρμογή του Θάνου, τον φέρνει συχνά στα όριά του!
Ο Θάνος λοιπόν είναι μια ψυχή που παραβιάζει τους κανόνες που αγνοεί και μαθαίνουμε σταδιακά πώς πέθανε, πώς και γιατί χώρισε, πώς έπεσε σε κατάθλιψη. Η μεταθανάτια ζωή είναι, φυσικά, μια πρωτόγνωρη εμπειρία και ο Σαμ αγωνίζεται να τον ντύσει με στυλ και να του εμφυσήσει μια καλύτερη προσωπικότητα. Ο Θάνος δεν είναι πολύ ευφυής, ο φόβος της μοναξιάς τον έφθειρε και τον έκανε να αρνείται να δεχτεί πως η σχέση του με την Έλενα είχε τελειώσει. Αυτά τα γνωρίσματα απογοητεύουν τον Σαμ που βρίζει θεούς και δαίμονες (παρντόν) για την ατυχία του να του «κληρωθεί» αυτός ο νέωπας. Ο Θάνος έχει μια ιδιαίτερη προσωπικότητα που τον κάνει να ξεχωρίζει κι αυτό σταδιακά έλκει τον Σαμ, που προσπαθεί να τον πείσει ν’ αλλάξει, μόνο και μόνο για ν’ ακούσει αυτό: «-Όλος ο κόσμος παλεύει με χίλιους τρόπους να διαφέρει. Κι εγώ το καταφέρνω χωρίς να προσπαθώ. Πώς μου ζητάς να το εγκαταλείψω αυτό» (σελ. 226); Αυτά και άλλα γνωρίσματα του Θάνου, καθώς και η ταυτόχρονη επιδείνωση της επαγγελματικής θέσης του από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, βάζουν τον Σαμ σε σκέψεις, τον κάνουν να αναθεωρήσει και να μπει σε δίλημμα: να αφήσει την προφητεία να εκπληρωθεί, με αποτέλεσμα αυτός να καταλήξει στην κόλαση, ή να σαμποτάρει τις ενέργειες του Θάνου; Αφού ο Παράδεισος κάνει ό,τι μπορεί για να του δείξει ότι δεν ανήκει εκεί, γιατί φοβάται ότι θα καταλήξει στην αγκαλιά του Εωσφόρου;
Το περιβάλλον του Παραδείσου, και στη συνέχεια της Κόλασης, είναι άψογα σχεδιασμένο, γεμάτο έξυπνες λεπτομέρειες, ευφάνταστη δόμηση και ρεαλιστική διάρθρωση. Η καφετέρια «Το ελαφρύ χώμα» και άλλα μέρη όπου οι ψυχές τρώνε και πίνουν, παρ’ όλο που δεν πεινάνε, είναι μέρη που ικανοποιούν τη ματαιοδοξία τους, αφού στα καταλύματά τους δεν υπάρχουν κουζίνες και μαγειρικά σκεύη. Τα Υπουργεία Αφίξεων, Δικαιοσύνης, Υποδομών, Δημοσίου Τομέα κ. ά., το Συμβούλιο των Οκτώ (που συγκροτήθηκε όταν οι άνθρωποι αυξήθηκαν και ο Θεός δεν προλάβαινε να είναι πανταχού παρών), η Ιστορική Βιβλιοθήκη της Ζωής (ένα βιβλίο για κάθε άνθρωπο, όλοι οι βίοι των γεγενημένων και αγέννητων φυλάσσονται στα ράφια της), τα δικαστήρια, οι ψηφιακές μορφές που αποτελούν το κεντρικό σύστημα των σπιτιών των ψυχών και πολλά άλλα ζωντανεύουν ένα μέρος όπου πραγματικά θα ήθελες να πας. Από την άλλη, η κόλαση είναι γεμάτη χαρούμενους ανθρώπους, δημιουργικές δραστηριότητες, καθαρό ουρανό, όλα αυτά όμως είναι επιφανειακά. Οι πειρασμοί αυτοί δίνουν σε αφθονία ό,τι λαχταράει κάποιος ώστε να κρατήσει την ψυχή του δέσμια εκεί.
Καλοδεχούμενο και διακριτικό είναι το χιούμορ του συγγραφέα. Γέλασα πολύ με την επιλογή του Αβραάμ να είναι ένας από τους καθηγητές στο Φροντιστήριο που μαθαίνει στους νεοφερμένους για την καινούργια τους ζωή, μιας και ο Πατριάρχης φημίζεται για την υπομονή του, ώσπου να συναντήσει τον Θάνο όμως. Μου άρεσε επίσης ο τρόπος που επεξηγήθηκαν ο ιός του 2000 και η περίοδος του Μεσαίωνα, όπου όλα πήγαιναν κατά διαόλου γιατί οι άγγελοι είχαν κατέβει σε απεργία διαρκείας! Τα προνόμια, οι πόντοι καλοσύνης που μαζεύουν οι ψυχές, το πρόγραμμα Κρίση που γνωρίζει τις πεποιθήσεις και το ποιόν των μελλοθάνατων συγκροτούν ένα συναρπαστικό φαντασιακό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό σκηνικό. Φυσικά, δε λείπουν οι καμέο εμφανίσεις γνωστών προσώπων, όπως ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ και ο Ζωρζ Σιμενόν, ο Πελέ και η Μητέρα Τερέζα, η Παναγία και η Νταϊάνα, ο Κερτ Κομπέιν κ. ά., που όλοι τους έχουν έναν μικρό ή μεγαλύτερο ρόλο στην ιστορία.
Κι όταν έχουμε πλέον εξοικειωθεί με τον χώρο, έχουμε γνωρίσει τους χαρακτήρες, έχουμε γελάσει και προβληματιστεί με τα όσα γίνονται, τότε ανακαλύπτουμε την Ενδιάμεση Έρημο, ένα σημείο που τραβάει κοντά του τον Θάνο για να περάσει από την άλλη μεριά, κάτι που καταφέρνει παρά τις απανωτές προσπάθειες του Σαμ να τον εμποδίσει. Ένα σημείο γεμάτο ξεραΐλα, έλλειψη χρωμάτων, μυρωδιά θλίψης και μια πένθιμη βουβαμάρα. Με τρόμο ο άγγελος διαπιστώνει πως η προφητεία θα εκπληρωθεί και τότε η πλοκή απογειώνεται. Αρχίζουν νέες απορίες, καινούργια πρόσωπα βγαίνουν στο προσκήνιο, ο Θάνος μπαίνει σ’ έναν κυκεώνα πράξεων συμβατών με τον χαρακτήρα του αλλά αντίθετων με τα θέσφατα του τόπου που τον φιλοξενεί και ο ρυθμός ανάγνωσης αυξάνεται κατακόρυφα. Τι αναφέρει λοιπόν η Προφητεία γι’ αυτόν τον τόπο και πώς θα μπλεχτεί ο Θάνος σε μια ιστορία που θα ανατρέψει οριστικά όλες τις γνωστές ιστορίες περί παραδείσου και κόλασης;
Το μυθιστόρημα «Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση» είναι «ένα χιουμοριστικό παραμύθι για τη ζωή μετά ή ένα παρηγορητικό ανάγνωσμα για όσους πιστεύουν ότι τίποτα δε χάνεται με τον θάνατο», όπως υποστηρίζει η σκηνοθέτρια Αναστασία Κουρή στον πρόλογο του βιβλίου. Ένα ενδιαφέρον, πρωτότυπο, προσεγμένο, καλοσχεδιασμένο μυθιστόρημα αφιερωμένο στη μάχη του καλού και του κακού όχι ως μάχη εξουσίας αλλά ως παιχνίδι ανάμεσα σε φυσικές αντίρροπες δυνάμεις. Ποια είναι η πραγματική σχέση του Σαμ με τον Θεό; Γιατί τον εποφθαλμιά ο Εωσφόρος; Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του Θάνου στην πλοκή; Χωράει ο έρωτας στη μετά θάνατον ζωή; Για ποια αδικήματα κατηγορείται ο Σαμ και γιατί συμπεριφέρεται υπερφίαλα απέναντι στην καθεστηκυία τάξη του Παραδείσου; «Ένας έκπληκτος μακαρίτης κι ένας δικαιωμένος άγγελος» γίνονται φίλοι και τα πάντα αλλάζουν στον ήρεμο ως τότε Παράδεισο που σταδιακά γίνεται σωστή κόλαση!