Nikolarakou-Dimitra-Komna-Traka-Diigimata-Iolkos-2026-CΟVER-750x

Στην Κομνά Τράκα, έναν πεζόδρομο της Κυψέλης, μια πολυκατοικία που «κουβαλούσε την κόπωση της ευγένειας, εκείνη που δε σου επιτρέπει να φωνάξεις, ούτε όταν πονάς» αναπνέει, κρατάει μυστικά, ακούει. Ένοικοι και επισκέπτες συναποτελούν ένα πολύβουο μελίσσι με ιστορίες, βιώματα, απορίες, μοναξιά. Αυτά αποτελούν τα θέματα μιας συλλογής επτά καλογραμμένων διηγημάτων που μας συστήνουν ανθρώπους, σημεία, δρόμους, ψυχές.

Βιβλίο Κομνά Τράκα
Συγγραφέας Δήμητρα Μιχαήλ Νικολαράκου
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων

Εκδότης Ιωλκός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο πρώτο διήγημα, το «Κάτω συρτάρι», ένας άντρας βγαίνει από κάπου κι επιστρέφει στο διαμέρισμά του στον πεζόδρομο της Κομνά Τράκα. Μέχρι να φτάσει εκεί παρατηρεί μια σειρά από εικόνες που ζωντανεύουν την Κυψέλη του σήμερα σε μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα. Μικρές λεπτομέρειες που κρύβουν μια ιστορία πίσω τους κι εμείς ίσα που τις βλέπουμε κι αφήνουμε τη φαντασία μας ελεύθερη για τη συνέχειά τους. Ανοιχτοί κάδοι σκουπιδιών, λεωφορεία που πασχίζουν να αναπνεύσουν, στο παράθυρο γυναίκα με ξεκούμπωτο καφτάνι και ανεμιστήρα, παιδιά που παίζουν με νερά, κλιματιστικά που στάζουν στον δρόμο, εργάτες, αδέσποτα σκυλιά, μαγαζιά με κατεβασμένα ρολά, κόκκινα παγκάκια, απλωμένα ρούχα δημιουργούν ένα θεατρικό, θα έλεγες, σκηνικό. Και στο τέλος, όταν ανοίγει το κάτω συρτάρι, μαντεύουμε την αλήθεια του πρωταγωνιστή της ιστορίας και ακολουθούμε το βλέμμα του που: «…τρύπησε τις πολυκατοικίες, γρατζουνίστηκε στις κεραίες και βρήκε ουρανό». Εκτός από τη ρεαλιστική καταγραφή όμως έχουμε και ποιητικές ματιές, απρόσμενες μεταφορές και ιδιαίτερα καλολογικά στοιχεία. Ο άντρας ξέρει τι κρατάει, οπότε δε βιάζεται να επιστρέψει σπίτι του: «Ήθελε να αφήσει τη θερμοκρασία να κολλήσει πάνω του. Να διαπεράσει το λινό κοστούμι». Λέξεις που με βρίσκουν απροετοίμαστο και με βάζουν σε σκέψεις για κάτι βαθύτερο. Όπως εκεί που ένας άντρας μαζεύει σκορπισμένα κέρματα και ένα από αυτά πέφτει στο ρείθρο: «Έμεινε σκυφτός, Ίσως αποχαιρετούσε κάτι περισσότερο». Και τα μπαλκόνια, πόσο κοντά: «Το κάγκελο σχεδόν άγγιζε το απέναντι. Η απόσταση, ίσα για να χωράει τη ζωή του άλλου».

Τα ίδια εξαίρετα δείγματα γραφής συναντάμε και στη «Σημαία στο μπαλκόνι», όπου η συγγραφέας ξετυλίγει την ιστορία της με λίγες λέξεις αλλά πολλές εικόνες και ακόμη περισσότερα νοήματα. Ένας πρώην στρατιωτικός βγαίνει στο μπαλκόνι για να κρεμάσει την ελληνική σημαία ανήμερα της εθνικής επετείου: «Το μπλε πήρε ουρανό. Το λευκό ό,τι φως περίσσευε από τα κτίρια». Η ματιά του πέφτει σ’ έναν ξένο κάτω στον δρόμο που έδενε δεμάτια με σπάγκο: «Δέρμα σκούρο, κάτι ανάμεσα στο μαύρο και το κίτρινο. Πέδιλα διαλυμένα, ξεκάλτσωτα». Αποστρέφει το βλέμμα αλλά όταν μια ριπή ανέμου ξηλώνει τη σημαία του, ο άντρας θα συναναστραφεί αναγκαστικά μαζί του. Και τότε… Τα προσεγμένα καλολογικά στοιχεία είναι κι εδώ διάσπαρτα: «Ο ήλιος ανέβαινε από χαμηλά. Δοκίμαζε τα μάρμαρα πριν τους πάρει την ψύχρα του Μαρτίου». Τα ψυχογραφήματα είναι δουλεμένα στην εντέλεια. Η αναμέτρηση του στρατιωτικού με τον ξένο παγώνει το αίμα, καταγράφεται δωρικά, με λέξεις-μαχαίρια, μέσα από τις οποίες ξεπηδούν χιλιάδες κρυμμένα συναισθήματα, μέχρι και μυστικά: «Έμοιαζαν λίγο με του γιου του. Πήρε τη σκέψη από το μυαλό του αμέσως πίσω. Δεν είχε γιο». Γιατί, άραγε; Κάπου πάει το μυαλό. Από τα ωραιότερα κείμενα ξενοφοβίας που έχω διαβάσει.

Με το διήγημα «Ο μαύρος» βυθιζόμαστε περισσότερο στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και στη σκοτεινή πλευρά της Κυψέλης. Μια γυναίκα κι ένας μαύρος γάτος. Εκείνη «Πενήντα οκτώ κιλά ανθρώπου κουβαλούσαν όλα τα βάρη του κόσμου». Μίζερη και μονότονη ζωή, τα πρωινά της Κυριακής «είχαν τη μουντάδα του καιρού», μια ρουτίνα ως τη Φωκίωνος και πίσω. Κουρασμένη από τη ζωή, τη δουλειά, τη μοναξιά, τη μάνα της. Άραγε, «θα λείψει σε κάποιον; Αλήθεια»; «Γύριζε πάντα νωρίς, πάντα υπάκουη. Μέχρι που πέρασαν τα χρόνια κι έμεινε υπάκουη ακόμη και στις σκέψεις της». Ένας μαύρος γάτος της αλλάζει τη ζωή. Σε μια γειτονιά όπου περπατούν «Έφηβοι από διάφορα μέρη του κόσμου με τα ίδια γέλια» βρίσκει έναν σκοπό, ένα τέρμα. Και τελικά: «Το πρωινό ήρθε και πέρασε χωρίς να την ψάξει κανείς. Η πόλη έκανε αυτό που ξέρει: συνέχισε με τη Δευτέρα. Ένα φορτηγό ξεφόρτωνε παλέτες με ενεργειακά ποτά».  Μοναδική η τέχνη της συγγραφέως να δημιουργεί προτάσεις που είτε συγκρούονται μεταξύ τους είτε δημιουργούν με ακρίβεια και ωμότητα αντίθετες καταστάσεις!

Στο «Μαχαίρι κουζίνας» έχουμε μια διαφορετική ιστορία που αφήνει τον αναγνώστη να ερμηνεύσει όπως θέλει τα όσα διαδραματίζονται. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη ιστορία για ένα ζευγάρι που έφτασε στο τέλος του…. Ή μήπως όχι; Εκείνος παίζει πιάνο, εκείνη φωνάζει, επιτίθεται με μαχαίρι…ή και όχι.  «-Δε βαριέσαι να προσποιείσαι; -Προσποιούμαι για να μην πληγώσω. -Άρα, ψέμα για να προστατέψεις την αλήθεια; -Όχι. Ψέμα για να την καθυστερήσω». Και γύρω τους, πάνω τους, κάτω τους οι θόρυβοι της πολυκατοικίας: ένα πλυντήριο, ένας σκύλος που θυμήθηκε να ξαναγαβγίσει, οι σωληνώσεις. «Οι δυο τους έσβησαν τα φώτα. Κανείς δεν είδε αν χαμογέλασαν». Στο «Ροζ φλις» έχουμε ένα ζευγάρι ηλικιωμένων κι έναν γιο που εμφανίζεται κάπου κάπου. Δυο μεγάλοι άνθρωποι, από άλλη εποχή. Εκείνος «κτίριο ετοιμόρροπο», εκείνη σκεπασμένη με ροζ φλις κουβέρτα. Αναμνήσεις και παρόν, αντικείμενα παλαιά, αγωνία σημερινή. «Δε ζούσε για να αναπνέει. Ζούσε για να είναι τα χέρια που χτενίζουν…Η ανάσα της ήταν ο μετρονόμος του χρόνου του. Αν σταματούσε εκείνη, θα σταματούσε κι αυτός». Κι ο γιος: «Ο  γνωστός-άγνωστος άντρας… που του έμοιαζε». Μια συγκινητική ιστορία μοναξιάς και αγώνα που για τους γείτονες είναι «απλώς δυο ψίθυροι στο ασανσέρ».

Εξίσου συγκλονιστικό είναι το «Αελλώ Cinemax», όπου μια γυναίκα φτάνει με ταξί στο γνωστό σινεμά. «Τα ακριβά της τακούνια ακούμπησαν υποτιμητικά στο πεζοδρόμιο»! Μπαίνει σ’ ένα εγκαταλειμμένο σπίτι, με τοίχους όπου κρέμονται κάδρα: «έκθεση αθόρυβης παιδικής ηλικίας». Αδειάζει το σπίτι των γονιών της χωρίς συναίσθημα, με περιγραφές που ανατριχιάζουν: «Η σκόνη σηκώθηκε, μπήκε στη μύτη με ορμή καυτερού καρυκεύματος. Κι έκατσε στον λαιμό. Είχε τη γεύση σπιτιού που σε αναγνωρίζει». Μπορεί να είναι αποφασισμένη αλλά ντρέπεται. «Το σπίτι τη ρούφαγε πίσω. Αργά, όπως ο βάλτος που θυμάται ποιον πνίγει». Έφυγε από κοντά τους, τους γύρισε την πλάτη, «τα κατάφερε» αλλά τώρα γιατί νιώθει έτσι; Τελικά τι θα κάνει;

Η «Κομνά Τράκα» είναι μια συναρπαστική συλλογή διηγημάτων με ιστορίες που διαδραματίζονται σε μια πολυκατοικία της Κυψέλης. Με δυναμική, φρέσκια, προσεγμένη, ρεαλιστική γραφή, αξιέπαινο χειρισμό λέξεων και προτάσεων, με κινηματογραφικές εικόνες ξεδιπλώνονται ιστορίες μοναξιάς, απελπισίας, παραίτησης κι όλοι οι χαρακτήρες ξανασυναντιούνται στην «Ταράτσα», ένα διήγημα-ανακεφαλαίωση, ένας γλυκόπικρος αποχαιρετισμός, ένα έξυπνο φινάλε. Η Δήμητρα Μιχαήλ Νικολαράκου συστήνεται με δυναμισμό, ενάργεια και αξιοπρόσεκτο στυλ γραφής.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *