Μια παρέα παιδιών περνάει τις διακοπές της στην Καλαβρία της νότιας Ιταλίας την περίοδο που η κυβέρνηση αποφασίζει να χτίσει μια γέφυρα που θα ενώσει την περιοχή με τη Σικελία. Αυτό θα είναι η αρχή μιας σειράς από μυστηριώδη γεγονότα που ίσως να οφείλονται σε μιαν αρχαία κατάρα. Καταστροφικές βροχές και πλημμύρες, επέλαση ξιφιών και πολλά άλλα συντείνου σε αυτές τις δοξασίες. Ποια ήταν η Φάτα Μοργκάνα και τι της συνέβη ώστε να συνδεθεί με τη θλίψη και τις οφθαλμαπάτες; Πόσο θα στοιχίσει στο φυσικό τοπίο η σύζευξη της Ιταλίας με τη Σικελία; Ποιος είναι ο μυστηριώδης Άκι και γιατί ήρθε στην Καλαβρία με μια ομάδα που αυτοαποκαλείται Myrmidoni; Πώς συνδέεται ο μύθος των Μυρμιδόνων με τους ξιφίες;
Βιβλίο Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα
Συγγραφέας Βασιλική Βούρδα
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής
Το μυθιστόρημα της Βασιλικής Βούρδα είναι γεμάτο σασπένς, εντάσεις, ανατροπές, οικολογικά μηνύματα και συναρπαστικές 
σκηνές. Επαγγελματίας ξεναγός η ίδια στη συγκεκριμένη περιοχή, έγραψε ένα υπέροχο και ρεαλιστικό κείμενο σχετικά με τον τόπο, τους θρύλους, τους κατοίκους, τις αντιλήψεις της Καλαβρίας και το ενέπλεξε με ιστορία, μυθολογία και λαϊκές δοξασίες. Η δράση εκτυλίσσεται στα νότια της Ιταλίας, πολύ κοντά στη Σικελία, με την οποία η περιφέρεια αυτή συνδέεται με το Στενό της Μεσσήνης, ένα θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στη σικελική και την ιταλική ακτή. Πολλοί μάλιστα το ταυτίζουν με το σημείο όπου βρίσκονταν οι μυθολογικές Σκύλλα και Χάρυβδη, χάρη στα εντυπωσιακά θαλάσσια φαινόμενα που παρατηρούνται (ρεύματα, καταβόθρες κλπ.). Στο Κανιτέλλο λοιπόν που προσφέρει εκπληκτική θέα στο Στενό, θα μείνει ο Κωνσταντίνος, που γνωρίσαμε στο βιβλίο «Ο Ρωμανός Δ΄ Διογένης και το μυστικό της Πρώτης», με τη γιαγιά του και τη μητέρα του που πήραν την απόφαση να γνωρίσουν τον τόπο καταγωγής τους. Η νόννα (γιαγιά) Αντέλε είχε μεταναστεύσει από την Καλαβρία στις ΗΠΑ για να πραγματοποιήσει το αμερικάνικο όνειρό της κι επέστρεψε στην Πόλη όταν χήρεψε. Ήρθε η ώρα λοιπόν να επιστρέψει στις ρίζες της, πριν αλλάξουν τα πάντα. Ο Κωνσταντίνος θα γνωρίσει τη Μοργκάνα που ανυπομονεί να απολαύσει το καλοκαίρι της μαζί με την παρέα της, τον Ρόκκο και τη Μαρία. Ο Ρόκκο, που ταξίδεψε από το Μιλάνο όπου μένει με τον πατέρα του από τότε που χώρισαν οι γονείς του, γνώρισε στο αεροπλάνο τον Φινλανδό συνομήλικό του, Άκι, που θα παίξει έναν μυστηριώδη ρόλο στην υπόθεση.
Η παρέα των παιδιών πολύ σύντομα θα δει τις διακοπές της να καταστρέφονται, μιας και η κυβέρνηση αναγγέλλει την απόφαση να χτίσει μια τεράστια κρεμαστή γέφυρα που θα συνδέει την Καλαβρία με τη Σικελία, κάτι που χωρίζει την τοπική και όχι μόνο κοινωνία στα δύο. Επιπλέον, πολλά σπίτια κρίθηκαν κατεδαφιστέα, με αποζημίωση για τους ιδιοκτήτες τους, ώστε να χτιστούν εκεί τα θεμέλια της γέφυρας. Ο διχασμός δεν είναι μόνο ανάμεσα στους ντόπιους αλλά και στις καθαυτές οικογένειες! Ο μικρός παράδεισος θα γίνει εργοτάξιο, λένε οι κάτοικοι, η γέφυρα θα φέρει πρόοδο, ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, επενδύσεις υποστηρίζουν οι επίσημοι. Αυτές τις αντίθετες θέσεις ενστερνίζονται και οι γονείς της Μοργκάνα, βάζοντάς τη στη μέση. Να όμως που και η γιαγιά του Κωνσταντίνου διαφωνεί με την κόρη της πάνω σ’ αυτό. Η γιαγιά θεωρεί εκτρωματικό το έργο της γέφυρας του Στενού: «Θα καταστρέψει το πιο όμορφο μέρος πάνω στη γη». Αντίθετα, η κόρη της, που σχεδιάζει γέφυρες και ουρανοξύστες, υποστηρίζει ότι στον 21ο αιώνα «χρειαζόμαστε σύνδεση, ταχύτητα, ροή». Το ανατριχιαστικό είναι ότι το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε λίγες μέρες πριν ανακοινωθεί η κατασκευή της γέφυρας που θα ενώσει όντως τη Σικελία με την Ιταλία στο στενό της Μεσσήνης! Η κατασκευή της γέφυρας και η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος προσελκύει ακτιβιστές οικολόγους στην περιοχή ενώ ταυτόχρονα αρχίζουν να εμφανίζονται ξιφίες που εκπέμπουν διαπεραστικούς ήχους. Θα πραγματοποιήσει η κυβέρνηση τα σχέδιά της;
Η συγγραφέας απέδωσε υποδειγματικά την ατμόσφαιρα και την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων της Καλαβρίας που είναι ευέξαπτοι και ευαίσθητοι αλλά ταυτόχρονα στενά δεμένοι με τα ήθη, τις δοξασίες και τους θρύλους του τόπου τους. Επιπλέον, το Στενό της Μεσσήνης ήταν από την αρχαιότητα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, μιας και το 251 π. Χ. ο ύπατος Λεύκιος Καικίλιος Μέτελλος, που νίκησε στον καρχηδονιακό πόλεμο, θέλησε να μεταφέρει τους ελέφαντες των αντιπάλων του στη Ρώμη. Έτσι κατασκεύασε μια πλωτή γέφυρα με ξύλα, άδεια βαρέλια και άλλα υλικά και οδήγησε τα ζώα απέναντι. Η κατασκευή της γέφυρας όμως δεν είναι απλώς αντι-οικολογική και παράλογη, αν σκεφτεί κανείς τη σεισμικότητα της περιοχής και την ύπαρξη της Αίτνας, είναι και κάτι βαθύτερο από αυτό: στην περιοχή του Στενού οι τοπικοί μύθοι δεν είναι παραμύθια για να νανουρίζουν τα παιδιά κι αν νικήσει η γέφυρα, ο μύθος θα τρομάξει και θα φύγει.
Μέσα σε όλα αυτά, η επίσκεψη των παιδιών στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ρέτζιο Καλάμπρια, όπου βλέπουν τα σημαντικά αγάλματα που είναι γνωστά ως Bronzi, τα ταξιδεύει νοερά στο μακρινό 1969. Τότε ανακαλύφθηκε το βυθισμένο πλοίο στα ανοιχτά του Πορτιτσέλο που τα περιείχε και η Μοργκάνα θυμήθηκε τις αναμνήσεις του παππού της από τότε και τους αρχαιοκάπηλους που βούταγαν για ν’ αρπάξουν ό,τι μπορούσαν πριν ανακοινωθεί επίσημα το ναυάγιο. Ο παππούς της Μοργκάνας, βλέποντας το φαινόμενο με τους ξιφίες, μαντεύει πως τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα γιατί «Το Στενό δεν συγχωρεί, ούτε ξεχνά». Οι ξιφίες ουρλιάζουν γιατί οι άνθρωποι ετοιμάζονται να «τρυπήσουν» το Στενό, ξυπνώντας την οργή του χαμένου Θεού, του Ποσειδώνα, του οποίου το άγαλμα ήταν στο ναυάγιο αλλά δε βρέθηκε ποτέ. Να όμως που ο παππούς έχει ένα δικό του, σκοτεινό μυστικό από εκείνη την εποχή και τώρα ήρθε η ώρα να πολεμήσει. Ούτε ξένοι, ούτε οικολόγοι-ακτιβιστές, «ήρθε η ώρα να πολεμήσουμε εμείς…Με τον δικό μας τρόπο». Γιατί: «Δεν είναι οικόπεδο για πούλημα το Στενό, είναι η ψυχή μας».
Ένας μαγικός τόπος ζει και αναπνέει στη σκιά της Αίτνας, ένα μέρος με αρχαίες καταβολές, όπου το Ρέτζιο Καλάμπρια λεγόταν Ρήγιο. Χάρη στο συναρπαστικό μυθιστόρημα της Βασιλικής Βούρδα ταξιδεύουμε σε πολλές πόλεις της Καλαβρίας (Κανιτέλλο, Σκύλλα, Κόστα Βιόλα, Σεμινάρα, Μεσσίνα, Ρέτζιο κ. ά.) και στα ελληνόφωνα χωριά όπου ακόμη μιλιέται η διαλέκτος γκρέκο. Με εναλλάξ πρωτοπρόσωπη αφήγηση από τον Κωνσταντίνο και τη Μοργκάνα ξεδιπλώνεται μια ανατρεπτική περιπέτεια με μυστικά, εκπλήξεις και διαχρονικά οικολογικά μηνύματα. Το κείμενο ξεφεύγει αρκετά από τα άλλα βιβλία της σειράς «Τόποι Μυστηρίου». Το θεωρώ πιο πυκνογραμμένο και με καλά μελετημένο υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίζονται οι εξελίξεις. Δεν είναι απλώς μια γρήγορη, ρεαλιστική, κινηματογραφική περιπέτεια με σασπένς και ερωτήματα αλλά κι ένα κείμενο που δίνει βάθος στην ψυχοσύνθεση των κατοίκων, μέσω των οποίων ζωντανεύει η υποβλητική ατμόσφαιρα της Καλαβρίας, με τους θρύλους και τις δοξασίες της. Επίσης, βρήκα πρωτότυπη τη χρήση ονομάτων στους διαλόγους αντί για παύλες, κάτι που κατά τόπους μετατρέπει το κείμενο σε θεατρικό έργο. Μια υπέροχη, δυνατή περιπέτεια και ταυτόχρονα μια κραυγή αγωνίας για τη χρήση της προόδου εις βάρος της φύσης.