Βιβλίο Το μπουρμπουλάκι
Συγγραφέας Μαρία Βενιζελέα
Εικονογράφος Ίρις Σαμαρτζή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Βενιζελέα έγραψε ένα τρυφερό και γλυκό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που τιμά τη διηνεκή φιλία και ταυτόχρονα μας χαρίζει πολλές πληροφορίες γύρω από την παραγωγή, το μάζεμα και το εμπόριο της μαστίχας. Με απλές προτάσεις, ρεαλιστικές σκηνές, πλούσιο λεξιλόγιο και ορολογία που επεξηγείται στο τέλος παρακολουθούμε από τη μια πώς δημιουργείται, πώς μαζεύεται, πώς καθαρίζεται και πώς ετοιμάζεται η μαστίχα και από την άλλη πώς έρχονται κοντά δύο διαφορετικοί χαρακτήρες που μεγαλώνουν μαζί αδιαφορώντας για τις αντίθετες κοινωνικές τους καταβολές.

Η ιστορία ξεκινάει με τη Μαρκέλλα, που ζει στα Μαστιχοχώρια της Χίου, να τρέχει με τον φίλο της, τον Μηνά, να βοηθήσουν τον πατέρα της στα χωράφια με το «κέντημα», εν όψει της άφιξης της κόρης του νέου Γενουάτου Κυβερνήτη, Μαργαρίτας,. Ο τόπος τους είναι μια καστροπολιτεία-λαβύρινθος, γεμάτη καλντερίμια και «διαβατικά», που χτίστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να κρατάει ασφαλείς τους κατοίκους και τη μαστίχα από τις επιδρομές των πειρατών. Η Μαργαρίτα είναι ένα προσιτό, γλυκό και απλό κορίτσι που θέλει με χαρά να μάθει τα πάντα για τη μαστίχα και κυρίως να βοηθήσει είτε στο κέντημα είτε στις βεγγέρες, οπότε παρακολουθούμε μαζί τους και βήμα προς βήμα πώς κεντάνε τον σχίνο με την κατάλληλη προετοιμασία και διαδικασία, πώς περιμένουν να στερεοποιηθεί το «δάκρυ», δηλαδή η μαστίχα, πώς καθαρίζουν το προϊόν οι γυναίκες λέγοντας τραγούδια και ιστορίες και πολλά άλλα.

Χάρη στο βιβλίο έμαθα πολλά για τη μαστίχα και πόσο κοπιαστική δουλειά είναι η φροντίδα της, που κρατάει όλο τον χρόνο: περιποίηση χειμώνα και άνοιξη, κέντημα καλοκαίρι και φθινόπωρο, καθάρισμα τον χειμώνα. Κι όταν όλα είναι έτοιμα, τότε αρχίζει το υπέροχο ταξίδι στον κόσμο μέσω του εμπορίου. Επίσης έμαθα για το τιμητήρι, το καυκί, τις χειρόφτριες, τα τεσσάρων ειδών δρομόνια και πολλά άλλα αντικείμενα μέσα από μια συναρπαστική και καθόλου κουραστική εξιστόρηση που με έκανε να σεβαστώ όχι μόνο των κόπο των εργατών αλλά και την καθαυτή μαστίχα. Το παραμύθι, ταυτόχρονα με τις εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, καταγράφει και τη φιλία μεταξύ της Μαρκέλλας και της Μαργαρίτας, τις όμορφες στιγμές που περνάνε όσο μεγαλώνουν και τα συναισθήματά τους από τον κόσμο που ανακαλύπτουν μαζί. Το δέσιμο των δύο κοριτσιών σφραγίζεται μ’ ένα μπουρμπουλάκι γεμάτο μαστίχα όταν πρέπει να πάρουν μια σημαντική απόφαση και τότε…

Η εικονογράφηση της Ίριδας Σαμαρτζή είναι πρωτότυπη και γεμάτη χρώματα και απλότητα. Μου έκαναν εντύπωση τα σχέδιά της, γιατί μου θύμιζαν κολλάζ και ταυτόχρονα ένιωθα λες και οι φιγούρες αποτυπώνονται τρισδιάστατες μπροστά σ’ ένα δισδιάστατο σκηνικό, σαν τις χάρτινες κατασκευές που κάνουν τα παιδιά στο δημοτικό σχολείο. Αυτή η πρωτοτυπία δίνει μια διαφορετική ρεαλιστική απεικόνιση, κάνοντάς με να νιώθω πως οι ήρωες του βιβλίου θα αλλάξουν ξαφνικά θέση και θα πάνε κάπου αλλού, συνεχίζοντας ένα δικό τους παιχνίδι και καλώντας με να τους ακολουθήσω. Το φόντο είναι εξίσου απλό μα ταυτόχρονα γεμάτο ενάργεια και παραστατική δύναμη, με αποτέλεσμα να έχουμε μια πρωτότυπη και ξεχωριστή εικονογράφηση που συνοδεύει με τον καλύτερο τρόπο το κείμενο.

Το μπουρμπουλάκι είναι πήλινο σκεύος που χρησιμοποιείται στη Χίο για τη μεταφορά της μαστίχας και με απρόσμενο τρόπο δένει για πάντα τη Μαρκέλλα και τη Μαργαρίτα, σε μια ιστορία γεμάτη τρυφερότητα και πολλές πληροφορίες γύρω από την παραγωγή, το μάζεμα και την επεξεργασία της μαστίχας. Το γλωσσάρι και ο χάρτης στο τέλος του βιβλίου βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα την εποχή, την καθημερινότητα και τον τόπο όπου ζουν οι ηρωίδες του παραμυθιού και τα παρακινούν να μάθουν περισσότερα για το ευλογημένο αυτό προϊόν.

Βιβλίο Στα νύχια άμμος
Συγγραφέας Μυρτώ Σταυροπούλου 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μυρτώ Σταυροπούλου έγραψε μια σύντομη αλλά γεμάτη τρυφερότητα και όμορφες εικόνες ιστορία, με μια πλοκή που δένει σταδιακά, κάτι που αφήνει χώρο στη γνωριμία του αναγνώστη με τον κάθε χαρακτήρα χωριστά ώστε να τους κατανοήσει και να δημιουργηθούν συναισθήματα και το απαραίτητο δέσιμο. Για τον λόγο αυτόν, στο ίδιο κεφάλαιο, μαζί με την κυρίως πλοκή, κάποιες φορές έχουμε και μικρά πρωθύστερα από το παρελθόν των τριών αυτών ανθρώπων ώστε να δούμε το ποιόν τους, την καταγωγή τους, πώς δημιουργήθηκε ο τρόπος σκέψης τους κλπ. Μάλιστα, η συγγραφέας πρωτοτυπεί από την αρχή: μια ιστορία σε μια παραθαλάσσια πόλη θα μπορούσε να ξεκινήσει με φλοίσβο κυμάτων, με μια παραλία, αλλά όχι, εδώ ξεκινάμε με την οσμή του βόθρου που «έχει ταυτιστεί με την ασφάλεια του αγαπημένου τους τόπου» κατοίκων που «αδιαφορούν για την ασημένια απόχρωση που χαρίζει στη θάλασσα η δύση του ήλιου». Μια περιγραφή-αντίβαρο στην ομορφιά του κειμένου που θα ξεδιπλωθεί στη συνέχεια.

Η Ασημίνα είναι μια ηλικιωμένη στρουμπουλή κυρία με λευκές πέρλες, πουά φόρεμα, πρησμένα πόδια, «χέρια σαν δουλεμένα από ζυμώματα και πλυσίματα» στιβαρά μεν αλλά τρέμουν. «Δεν αντέχω άλλο την ησυχία του σπιτιού. Οι πεθαμένοι θέλουν να με πάρουν μαζί τους, όμως εγώ θέλω να ζήσω», λέει χαρακτηριστικά στον εαυτό της. Αγαπημένη της συνήθεια να αγοράζει σπόρια από τον πλανόδιο πωλητή ώστε να τα μασουλάει στο σαλόνι της για να περάσει η ώρα. Από την άλλη, η Ερατώ ακούει συνεχώς τιτιβίσματα πουλιών στ’ αυτιά της, μόνο εκείνη, κανείς άλλος. Εσωστρεφής, οι φίλες της και οι κουβέντες τους «ηχούσαν στ’ αυτιά της σαν ένα βουητό χαρούμενο αλλά αδιάφορο». Δίνει έναν καθημερινό αγώνα να μην καταρρεύσει, θρηνώντας την απώλεια του ανθρώπου που αγάπησε. Μόνο το κλάμα την ανακουφίζει κι ο ύπνος, όποτε την παίρνει. Κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι θέλει να επιστρέψει αμέσως αλλά μόλις το κάνει την πλακώνει η μοναξιά της απουσίας του άντρα που αγαπάει. Τελικά αγοράζει ένα ζευγάρι καναρίνια: «Θέλει να τα φροντίσει όσο καλύτερα μπορεί, να τα κάνει να νιώσουν όσο γίνεται ελεύθερα και, πάνω απ’ όλα, να τους δώσει αγάπη, σαν αυτή που κι εκείνη έχει ανάγκη από αυτά για να συνεχίσει να ζει» (σελ. 52). Μια μέρα βγαίνει στην παιδική χαρά της γειτονιάς της με τις αντρικές του παντόφλες και τότε…

Τέλος, ο Μάριος δουλεύει ως κλόουν στο τσίρκο που τελικά έρχεται στον τόπο που εγκατέλειψε και κάθε βράδυ ψάχνει να βρει το κέφι που απαιτεί ο ρόλος του. Όταν ήταν παιδί ήθελε να γνωρίσει και να κατακτήσει τον κόσμο, να ταξιδέψει, γι’ αυτό ακολούθησε το τσίρκο, σύντομα όμως κατάλαβε την πραγματικότητα σε αυτόν τον μικρόκοσμο, έβλεπε εφιάλτες με τα φυλακισμένα ζώα και τελικά έχασε τη χαρά του, άρχισε να ασφυκτιά. Ακόμα όμως κάτι ψάχνει μέσα του, κάτι που δεν μπορεί να το εντοπίσει. «Αν και ο κόσμος του τσίρκου ήταν πολύ λαμπερός και φανταχτερός, είχε μέσα του μια βαθιά θλίψη» (σελ. 32).

Μια υπέροχη και συγκινητική ιστορία για όσους αρνούνται «να δείξουν κατανόηση κι ευαισθησία «για τη διαφορετικότητα της ζωής και της σκέψης ενός άλλου ανθρώπου», που φέρνει κοντά τρεις ανθρώπους με τα δικά τους προβλήματα ο καθένας. Συναντιούνται και αλληλοσυμπληρώνονται με απρόσμενο τρόπο, καλύπτοντας ο ένας τα κενά, τις ανασφάλειες και τον φόβο του άλλου. Μικρά και γλυκόπικρα περιστατικά τους ενώνουν, μαζί με την άμμο που μπαίνει στα νύχια τους από την παραλία όπου καταφεύγουν στις δύσκολες στιγμές. Ένα μυθιστόρημα γρήγορο, μικρό, γεμάτο όμως ένταση και καλοδουλεμένο λεξιλόγιο, όπως επίσης καίριες διαχρονικές παρατηρήσεις: «Οι άνθρωποι μπαίνουν σε τρύπες και πολλές φορές δυσκολεύονται να βγουν» (σελ. 38). Και: «Είναι… η φύση του κόσμου χαοτική. Τα πάντα και τίποτα μπορούν να συμβούν κάθε στιγμή» (σελ. 56). Ταυτόχρονα, υπάρχει ένας διακριτικός λυρισμός που δε βαραίνει το κείμενο και αποτυπώνει ζωηρές εικόνες: «Μια γαλήνη έχει απλωθεί στη μικρή πολιτεία μετά τη βροχή. Ο ήχος της κυρίευσε τις ψυχές των κατοίκων της για τουλάχιστον μία ώρα» (σελ. 50). «Στα νύχια άμμος», στην ψυχή θλίψη και φόβος.

Βιβλίο Είναι έγκλημα χημ…ίου 
Συγγραφέας Βαγγέλης Νάστος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βαγγέλης Νάστος έγραψε ένα πρωτότυπο και διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες επί παντός χημικού επιστητού και ταυτόχρονα απανωτές ανατροπές που ξεδιπλώνουν μια σκοτεινή ιστορία τιμωρίας και εκδίκησης. Ως αστυνομικό μυθιστόρημα επικεντρώνεται μόνο στους πρωταγωνιστές και όχι στα θύματα και στον κοινό τους συνεκτικό δεσμό ενώ ως «εγκυκλοπαιδικό» βιβλίο χαρίζει άφθονες πληροφορίες για πολλά καθημερινά γεγονότα που στηρίζονται στη χημεία και στις εκπλήξεις της. Αυτή η αξιέπαινη εξισορρόπηση δημιούργησε ένα κείμενο με εντελώς προσωπικό στυλ γραφής που καταφέρνει να διατηρήσει ίσες αποστάσεις ανάμεσα στο σασπένς της αστυνομικής πλοκής και στη μόρφωση που πηγάζει από ένα κείμενο γεμάτο πληροφορίες με εξειδικευμένη ορολογία αλλά ταυτόχρονα κατανοητό.

Ο Βαγγέλης Νάστος λοιπόν (να κι ένα κλείσιμο του ματιού στον αναγνώστη, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου έχει το όνομα του συγγραφέα) αγάπησε από νωρίς την εγκληματολογία και σπούδασε ό,τι χρειαζόταν για να έρθει κοντά στο αντικείμενό του, ξεκινώντας από τη χημεία και φτάνοντας στην τοξικολογία. Για να βγάζει τα προς το ζην κάνει μαθήματα χημείας ώσπου έρχεται η πολυπόθητη μέρα: η Ελληνική Αστυνομία προκηρύσσει θέσεις βιοχημικών στα Εγκληματολογικά Εργαστήρια! Έτσι προσλαμβάνεται υπό τις διαταγές του ταξίαρχου Καραθάνου, επικεφαλής της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών, ο οποίος τον χρίζει, χάρη στο μυαλό του και στη σκέψη του, δεξί του χέρι. Σύντομα ο Νάστος όμως διαπιστώνει πως είναι «ένας φελλός με διασυνδέσεις», «ένας φιλόδοξος οπορτουνιστής» και τα όσα διαδραματίζονται στο βιβλίο τους φέρνουν συχνά αντιμέτωπους.

Μια σειρά από δολοφονίες αναστατώνουν την Αστυνομία και ο Καραθάνος αναθέτει στο δεξί του χέρι να βρει τον ένοχο. Ο Χειρούργος, όπως τον αποκαλούν, κόβει ένα δάχτυλο από κάθε θύμα και το στέλνει στην Αστυνομία αλλά κάποια στιγμή μπαίνει στο παιχνίδι κι ένας δεύτερος εγκληματίας, που αρχίζει να σκοτώνει ανθρώπους, θεωρώντας τον εαυτό του εκλεκτό του Θεού! Αυτός απειλεί με επιστολές που λαμβάνει ο Νάστος πως θα ανοίξει κύκλος αίματος, με έναν νεκρό κάθε Κυριακή, αφού έτσι του είπε ο Θεός. Ο δολοφόνος λατρεύει την ιδέα του θανάτου και τη δύναμη και την εξουσία που νιώθεις όταν η ζωή κάποιου βρίσκεται στα χέρια σου, οπότε η δράση του κάνει τα πράγματα χειρότερα στο Σώμα. Ο Νάστος δεν έχει εκπαιδευτεί στην επίλυση τέτοιων υποθέσεων, κάποιες αποφάσεις του μάλιστα δείχνουν ακατανόητες και κάποιες άλλες εγκληματικά ανεύθυνες, παρ’ όλ’ αυτά έχει μια έμφυτη ευχέρεια στην επίλυση γρίφων και μια σχεδόν αλάνθαστη διαίσθηση. Τα επιτεύγματά του όμως σε κάποιους δεν είναι αρεστά.

«Οι πιο απρόβλεπτες, οι πιο σιωπηλές, οι πιο σκοτεινές απειλές είναι συνδεδεμένες με τον ίδιο αόρατο ιστό, τη χημεία», διατείνεται ο συγγραφέας του μυθιστορήματος κι έτσι γράφει μια ανατρεπτική ιστορία με κεφάλαια που ισορροπούν ανάμεσα στο μυστήριο και στη γνώση. Έχουμε ως κεντρική πλοκή την αναζήτηση και τον εντοπισμό δύο serial killers αλλά δεν ακολουθείται η γνωστή διαδικασία του αστυνομικού μυθιστορήματος. Αντίθετα, μικρά περιστατικά δίνουν την αφορμή να αναπτυχθούν ενδιαφέρουσες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες γύρω από τη χημική σύσταση αντικειμένων, ζώων, συμπεριφορών κ. ά. Ταυτόχρονα, ενώ η αναζήτηση των δολοφόνων δείχνει να περνάει σε δεύτερο επίπεδο, μικρά ψήγματα πληροφοριών οδηγούν σε απρόσμενες αποκαλύψεις και μας φέρνουν μπροστά σ’ ένα αξέχαστο και θεαματικό φινάλε. Μπορεί να μην έχουμε τελολογική επεξήγηση των πάντων (πώς απέκτησε ο πρωταγωνιστής ανιψάκι, πώς δέχτηκε η σύντροφός του να τον ακολουθήσει στην Αθήνα, πώς εμφανίστηκε ο κολλητός φίλος του στη ζωή του και πήγαν διακοπές κλπ.) ή διαυγές προφίλ των ενόχων, η μεγάλη ανατροπή όμως βάζει τα πράγματα στη θέση τους και το cliffhanger κρέμεται αμείλικτο πάνω από την τελευταία σελίδα.

Όσο λοιπόν αγωνιούσα για τη συνέχεια της ιστορίας, μικροί μονόλογοι του πρωταγωνιστή μού ανέπτυσσαν, κάθε φορά και με διαφορετική αφορμή, ένα θέμα χημικής ανάλυσης, από το κρασί ως το τσιγάρο. Απλή η δομή της επεξήγησης βασικών χημικών εννοιών, αν και η επιστημονική ορολογία δεν αποφεύγεται, με έναν τρόπο γραφής που με βοήθησε αρκετά στην κατανόηση και στη μάθηση. Μπορεί όντως να μετατραπεί το νερό σε κρασί; Πώς μπορούμε να παρασκευάσουμε βότκα από πατάτα; Γιατί τα κουνούπια είναι τα πιο θανατηφόρα ζώα στον πλανήτη και πώς μας ρουφούν το αίμα; Γιατί το καλαμπόκι είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση τρόφιμου; Γιατί χρησιμοποιείται το ταλκ στους αερόσακους; Τι είναι στην πραγματικότητα η μεταλλική μυρωδιά από τα κέρματα; Είναι εφικτή η μεταστοιχείωση που προσπάθησαν οι αλχημιστές; Γιατί ακόμη δεν μπορεί να παρασκευαστεί το μέλι σε εργαστήρια; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται κατά την ανάγνωση όσο απολαυστικές νότες χιούμορ ελαφρύνουν την ατμόσφαιρα: «-Ρε, έχει ιδέα ότι η νικοτίνη έχει ποτίσει πάνω μου σαν το ψαρόλαδο του Καββαδία;» (σελ. 33). «-Η μπίρα παράγεται από κριθάρι, το κρασί από σταφύλι και η βότκα από πατάτα. Δεν είμαι αλκοολικός, είμαι βετζετέριαν» (σελ. 43). «Αλκοόλ, γιατί καμία ενδιαφέρουσα νύχτα δεν ξεκίνησε με σαλάτα» (σελ. 113).

Το μυθιστόρημα «Είναι έγκλημα χημ…ίου» είναι ένας έξυπνος συγκερασμός εγκυκλοπαιδικής γνώσης και αστυνομικής πλοκής που, παράλληλα με τις απανωτές ανατροπές που δε με άφηναν σε ησυχία, με έμαθε πως τα πάντα βασίζονται στη χημεία και μου χάρισε πολύτιμες γνώσεις, ωθώντας με για περαιτέρω έρευνα. Κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα του είδους όπου εντάσσεται το βιβλίο έχει σωστό βαθμό εξισορρόπησης κι έτσι ξεδιπλώνεται μια ανατρεπτική και ιδιαίτερη βασική ιστορία με μια μεγάλη έκπληξη που δείχνει πώς το μέγεθος αποφασιστικότητας κάποιου να διασώσει ό,τι μπορεί είναι ικανό να τον οδηγήσει κυριολεκτικά στα άκρα αδιαφορώντας για την αξία της ανθρώπινης ζωής. Ένα φρέσκο, πρωτότυπο και απολαυστικό μυθιστόρημα που με ξενύχτησε.

Βιβλίο Τι είναι ένα βιβλίο; 
Τίτλος πρωτοτύπου Che cos’è un libro?
Συγγραφέας Lucia Stipari
Εικονογράφος Elisa Codutti
Μετάφραση Παναγιώτης Γκότσης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Lucia Stipari έγραψε ένα υπέροχο παραμύθι με το οποίο καλεί τα παιδιά από 4 ετών και πάνω να ανακαλύψουν τι είναι ένα βιβλίο. Με μικρές και σύντομες προτάσεις και με αχαλίνωτη φαντασία η συγγραφέας εξηγεί πως ναι μεν είναι κάτι μικρό και μοιάζει απλώς με μια στοίβα χαρτιά αλλά δεν είναι μόνο αυτό. «Για περίμενε, κοίταξέ το καλά». Σε ταξιδεύει, σε συντροφεύει, σε πάει σε άγνωστους κόσμους, οξύνει το πνεύμα σου, βοηθάει στον εμπλουτισμό της γνώσης και στην καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης.

Ένα βιβλίο είναι ένα σπίτι, σαν μια στέγη πάνω από το κεφάλι σου, ένα ζεστό μέρος μέσα στο οποίο είναι όμορφο να μένεις, μια μικρή γωνιά όπου βρίσκεις καταφύγιο και αισθάνεσαι προστατευμένος και ασφαλής. Ένα βιβλίο είναι μια πόρτα, δεν μπορείς να ξέρεις τι σε περιμένει κι αυτό είναι το ωραίο της περιπέτειας. Είναι σαν μια αγκαλιά εάν θέλεις να κοιμηθείς και σε κρύβει αν θέλεις να εξαφανιστείς. Κυρίως όμως είναι ένας καθρέφτης, όπου αναγνωρίζεις τον εαυτό σου και ανακαλύπτεις περισσότερα για σένα. Το πιο ευχάριστο απ’ όλα μάλιστα είναι πως μπορείς να το μοιραστείς με τους φίλους σου και να διασκεδάσεις ακόμη περισσότερο!

Η εικονογράφηση της Elisa Codutti είναι απολαυστική και γεμάτη κρυμμένες λεπτομέρειες, ζωντανεύοντας με αξεπέραστο τρόπο το κείμενο. Ποικιλία σκηνικών και οπτικών γωνιών, ρεαλισμός και παλ χρώματα δημιουργούν εικόνες που ισορροπούν ανάμεσα στον ρεαλισμό και στη φαντασία. Το κοριτσάκι που μας συντροφεύει σε αυτό το ταξίδι ντύνεται πειρατής, καταφεύγει σ’ ένα φανταστικό σπίτι, ανοίγει τη μυστηριώδη πόρτα, πετάει με πτεροδάκτυλους, παίζει με τη γάτα της που την ακολουθεί παντού, εξερευνά και μαθαίνει, ενισχύοντας τη φαντασία των παιδιών και δείχνοντας με τον καλύτερο τρόπο τι πραγματικά είναι ένα βιβλίο.

Βιβλίο Στον δρόμο για το πάρτι
Τίτλος πρωτοτύπου Cami de la festa
Συγγραφέας Meritxell Marti
Εικονογράφος Anna Aparicio Català
Μετάφραση Παναγιώτης Γκότσης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία λαγουδίνα έχει ετοιμάσει ένα πάρτι για να γιορτάσει τα γενέθλιά της και καλεί τους φίλους της να έρθουν, μόνο που εκείνοι συναντούν διάφορα εμπόδια στον δρόμο τους. Ο κάστορας, ο βάτραχος, ο τυφλοπόντικας, ο σκίουρος, η πυγολαμπίδα και ο λύκος, κουβαλώντας μια τούρτα που, ομολογουμένως, δε με ενθουσίασε (περιείχε σύκα, ελιές και τσουκνίδες), αρχίζουν να σκαρφίζονται διάφορους τρόπους για να λύσουν τα προβλήματα στο διάβα τους. Αυτό που μου άρεσε στο κείμενο είναι ότι παροτρύνει τους μικρούς αναγνώστες να σκεφτούν, να ψάξουν και να βρουν τη λύση μόνοι τους, βασισμένοι στην εικονογράφηση και στους χαρακτήρες που τους συστήθηκαν στην αρχή του βιβλίου.

Η Meritxell Marti θέτει το πρόβλημα, κάνει την ερώτηση και στη συνέχεια δίνει τη λύση, αφήνοντας στα παιδιά περιθώριο να σκεφτούν ποιος από την παρέα μπορεί να βοηθήσει. Κομμένες γέφυρες, πέτρες σε ορμητικό ποτάμι, αλυσίδες, άγρια σκυλιά, θέλουν σκέψη για να αντιμετωπιστούν και στο τέλος υπάρχουν επιπλέον ερωτήσεις για χαμένα αντικείμενα, κάτι που ωθεί τα παιδιά να πιάσουν το παραμύθι από την αρχή για να απαντήσουν. Κι εκεί που νόμιζα πως έχουμε απλά μια διασκεδαστική ιστορία που ακονίζει το μυαλό έρχεται μια μεγάλη ανατροπή που αφήνει ένα συγκινητικό ηθικό μήνυμα περί φιλίας και για τις άσχημες συνέπειες που προκύπτουν από τα βιαστικά συμπεράσματα.

Η εικονογράφηση της Anna Aparicio Català είναι πολύχρωμη και γεμάτες συναρπαστικές λεπτομέρειες. Μιας κι έχουμε να κάνουμε με διάφορους και διαφορετικούς φίλους, στις πρώτες σελίδες γνωρίζουμε τον καθένα από αυτούς, τις ιδιότητές του, τις δυνατότητές του και μετά μπαίνουμε στην καθαυτή ιστορία. Κάθε λεπτομέρεια είναι σημαντική κι έχει τον ρόλο της στο παραμύθι, κάνοντας έτσι το διάβασμα ένα αξέχαστο παιχνίδι. Μου άρεσαν η εξωτερική διακόσμηση του λαγουμιού της εορτάζουσας, η σκοτεινή φιγούρα που εμφανίζεται σε κάθε σελίδα, οι απρόσμενες και διασκεδαστικές λεπτομέρειες που αποτυπώνουν τον μικρόκοσμο του δάσους, τα χρώματα και οι ποικίλες οπτικές γωνίες. Ας λύσουμε λοιπόν τους γρίφους για να φτάσουμε στο πάρτι της λαγουδίνας εγκαίρως.

Βιβλίο Πασκάρ και Μία 
Συγγραφέας Δημήτρης Μαμαλούκας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα/ Αλληγορία
Εκδότης Μονόκλ
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Μαμαλούκας έγραψε μια συναρπαστική και συγκινητική νουβέλα για τη δοτικότητα του έρωτα και τη θυσία της αγάπης. Με λιτά εκφραστικά μέσα και ρεαλιστικές σκηνές ζωντανεύει δύο αντίθετους κόσμους που κοντράρονται και μας συστήνει δύο πλάσματα που ερωτεύονται ενάντια στις κοινωνικές επιταγές του κύκλου τους. Είναι μια ιστορία αγάπης γραμμένη με τρόπο που θυμίζει νουάρ μυθιστόρημα και γεμάτη συναρπαστικές εξελίξεις. Εκτυλίσσεται σ’ ένα άχρονο περιβάλλον όπου σ’ ένα ξέφωτο μαζεύονται κάθε βράδυ από τη μια οι ζοφεροί κι απ’ την άλλη οι άσπροι. Οι πρώτοι φοράνε μαύρα ρούχα και ανάμεσά τους βρίσκουμε τον Πασκάρ, έναν άνθρωπο που εκπέμπει ηρεμία και γαλήνη ενώ το χαμόγελό του είναι ακαταμάχητο. Οι δεύτεροι είναι άντρες με γκρίζα ρούχα και γυναίκες ντυμένες στα άσπρα. Ανάμεσά τους είναι η Μία, μια γυναίκα με σπάνια μεθυστική ομορφιά και ακαταμάχητο χαμόγελο, «μπροστά στη μαυρίλα της πόλης έδειχνε υπερβολικά εύθραυστη» (σελ. 23). Πώς μαγεύει τον κόσμο και ανοίγουν δρόμο μπροστά της για να περάσει; Τι το παράξενο έχει αυτή η γυναίκα και γιατί όποιος την αγγίζει νιώθει πως είδε το πιο γλυκό όνειρο;

Ο Μαχίτ, ένας ηλικιωμένος άγνωστος, καλεί τον Πασκάρ να τον εκπαιδεύσει για μια εβδομάδα, απαγορεύοντάς του να έρθει σε επαφή με τους άσπρους, κι έτσι ξεκινάει μια σειρά από γεγονότα που προβληματίζουν τον Πασκάρ για την αποστολή του. Τι εννοεί ο Μαχίτ «μόλις μεταδίδουμε, φεύγουμε;» Τι δεν αρέσει στον Πασκάρ κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του; Ο εκπαιδευόμενος ερωτεύεται τη Μία όταν την αντικρίζει κρυφά και, παρά τις απαγορεύσεις του Μαχίτ, της μιλάει. Περνάνε όμορφες στιγμές μαζί κι ο Πασκάρ συνειδητοποιεί ότι θέλει να γίνει γκρίζος σαν τους άντρες της παρέας της, να τη βλέπει συνέχεια, πώς θα γίνει αυτό όμως και κυρίως με τι συνέπειες; Ποιος είναι ο δικός του ρόλος και πόσο αντιβαίνουν τα δικά του όνειρα στην εκπαίδευσή του; Τι θα συμβεί όταν φιληθούν με τη Μία κι εκείνος προδώσει τους ζοφερούς για χάρη της;

Συναρπαστικές περιγραφές και ρεαλιστικές σκηνές ζωντανεύουν μια ξεχωριστή ιστορία αγάπης. Είναι τέτοιο το στυλ γραφής που ένιωθα σα να περπατούσα κι εγώ στους ανηφορικούς παγωμένους δρόμους της, πόλης, σα να έμπαινα στα μαγαζιά με τις φθαρμένες επιγραφές νέον και τα βρώμικα μωσαϊκά, σα να περπατούσα στους διαδρόμους των πολυκατοικιών που μύριζαν κρεμμύδια και ανθρώπινο ιδρώτα. Η ιστορία ξεδιπλώνεται σιγά σιγά, με ερωτήματα να πλανώνται στον αέρα και να απαντώνται σχεδόν αμέσως για να δώσουν τη θέση τους σε επόμενα και με τον έρωτα ανάμεσα στο πρωταγωνιστικό ζευγάρι να κλιμακώνεται. Μου άρεσαν η αλληγορία της ιστορίας, ο ρόλος των ζοφερών και των άσπρων, η εξήγηση ότι συναντιούνται κοντά η μία παρέα με την άλλη αλλά δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή («ίσως γιατί η ευτυχία και η δυστυχία συχνά απέχουν ελάχιστα») και φυσικά το απροσδόκητο τέλος με το σοκαριστικό τίμημα.

«Πασκάρ και Μία», ένας απαγορευμένος έρωτας στη σκιά μυστηριωδών αποστολών. Καλοί και κακοί, χαρά και πόνος, άνθρωποι που ξυπνάνε από εφιάλτες και άλλοι που ζουν το πιο γλυκό τους όνειρο. Είναι έτοιμος ο Πασκάρ να πληρώσει το τίμημα από την επιθυμία του ν’ αλλάξει στρατόπεδο ώστε να είναι συνέχεια δίπλα στη γυναίκα που αγαπάει; Ο μυστηριώδης χαρακτήρας που εμφανίστηκε στα «Παράξενα Χριστούγεννα του κυρίου Σέριμαν» τώρα στην πιο προσωπική του περιπέτεια.

Βιβλίο Το καλό του καλού
Συγγραφέας-Εικονογράφος Αλέξης Κυριτσόπουλος
Κατηγορία Αλληγορία
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια αληθινή ιστορία σε μια καθημερινή κούρσα που όλοι μας βιώνουμε, δοσμένη με απολαυστικό τρόπο. Ο Αλέκος ψάχνει ταξί για να πάει στον οδοντογιατρό στο Παγκράτι. Ο οδηγός χαίρεται για τον προορισμό τους, νισάφι πια με την Κυψέλη και τα ονόματα των νησιών της, λέει χαρακτηριστικά. Με αφορμή λοιπόν διάφορους δρόμους που περνάνε ξεκινώντας από τα Εξάρχεια, ο ταξιτζής κάνει κι ένα μάθημα ιστορίας, όχι με βιογραφικά στοιχεία ή άλλες κουραστικές πληροφορίες, απλώς με μια σύντομη αναφορά και υπό μια συνολική θεώρηση των περιοχών που διασχίζουν. Από τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες (Κομνηνών, Ισαύρων, Βουλγαροκτόνου) περνάμε στους Βυζαντινούς στρατηγούς και ποιητές (Ρωμανού Μελωδού, Νικηφόρου Ουρανού, Δοξαπατρή) κι από κει στις μάχες του 1821 (Αραχώβης, Βαλτετσίου, Γραβιάς, Ζαλόγγου, Ναυαρίνου), στους φιλέλληνες του κέντρου (Ντιντό-Διδότου), στους Φιλικούς (Τσακάλωφ). Γιατί όμως θέλει ο ταξιτζής να αναφέρει αυτά τα γεγονότα; Αυτό το ανακαλύπτουμε μέσα από μια γλυκόπικρη ιστορία στο αίσιο τέλος.

Το κείμενο αποτελείται από μικρές και σύντομες, περιεκτικές προτάσεις που δημιουργούν μια μεστή εξιστόρηση και καταλήγουν στο όμορφο στιγμιότυπο που βίωσε ο οδηγός και άλλαξε τη ζωή του. Έτσι ο καλλιτέχνης αφήνει τον αναγνώστη να απολαύσει την ολοσέλιδη εικονογράφηση που στήνει μια Αθήνα αγχωτική, βρώμικη αλλά και πολύχρωμη, πολύβουη, γεμάτη στρες και πολλά αυτοκίνητα. Παντού πολυκατοικίες, κόσμος στα παράθυρα (ίσως η έλλειψη μπαλκονιών να είναι ηθελημένη, ο δημιουργός ίσως θέλει να τονίσει πως ο κόσμος έχει παγιδευτεί στα διαμερίσματα-κλουβιά και δεν μπορεί να ανασάνει), αμάξια σε όλα τα χρώματα, με οδηγούς νευριασμένους και ανυπόμονους. Νερομπογιές και πενάκι, ζωηρά χρώματα, υπέροχες αφαιρετικές λεπτομέρειες δίνουν ένα απόλυτα προσωπικό ύφος και στυλ που πάντα με γοητεύει στα έργα του Αλέξη Κυριτσόπουλου.

«Το καλό του καλού» είναι μια συγκινητική μικρή στιγμή μέσα σε μια μεγάλη πόλη. Κάποιοι δεν την ξέρουν, δεν την άκουσαν, δεν την πρόσεξαν, κάποιος όμως άλλαξε νοοτροπία και τρόπο σκέψης χάρη σε αυτήν. Ας την ανακαλύψουμε λοιπόν.

Βιβλίο Παράλληλες τροχιές
Συγγραφέας Κωνσταντίνος Ιωακειμίδης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κάπα Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κωνσταντίνος Ιωακειμίδης δημιούργησε έξι χαρακτήρες που με όλους ταυτίστηκα και συγκινήθηκα. Είτε σ’ ένα ταξίδι με το τρένο είτε στις πλούσιες συνοικίες των βορείων προαστίων είτε στα χαμόσπιτα έξω από την Πάτρα είτε και κάπου αλλού υπάρχουν άντρες και γυναίκες που γεννιούνται σε περιβάλλοντα που δεν επέλεξαν, πλήττονται από ασθένειες που δε θέλησαν (ποιος ποτέ θέλησε μιαν ασθένεια στη ζωή του άλλωστε; ), ερωτεύονται, απομονώνονται, ζουν τις δικές τους δυσκολίες ο καθένας. Με υποδειγματικό τρόπο μπλέκονται προσωπικά βιώματα του δημιουργού με την αχαλίνωτη φαντασία του και παρουσιάζονται με τον καλύτερο συγγραφικά ως τώρα τρόπο, μιας και η πένα του Κωνσταντίνου σε κάποια εξ αυτών δείχνει πόσο πολύ έχει βελτιωθεί συν τω χρόνω. Όσο κι αν σε κάποια συναντάμε το οικείο χιούμορ του ή τον γνωστό ρομαντισμό του, υπάρχουν και καινοφανείς τεχνοτροπίες που δείχνουν πόσο πολύ έχει ασχοληθεί με τη γραφή.

Στο «Ταξίδι στο όνειρο», ένας διάσημος πλέον συγγραφέας ζει στον Πειραιά και συναντά μια φορά την εβδομάδα τους φίλους του στην Κηφισιά. Μεγάλωσε γράφοντας ιστορίες και τώρα, μόνος και μοναχικός, κατάφερε να δημοσιεύσει τα έργα του. Γράφει ακόμη μυθιστορήματα, διηγήματα, ό,τι τον εμπνέει και ό,τι αναπολεί από τη ζωή του. «…από τόσο δα μικρός ήξερα τι ήθελα να κάνω. Να καταγράφω στο χαρτί τις μικρές μου ιστορίες και να τις μοιράζω στους ανθρώπους να τις διαβάζουν» (σελ. 16). Αυτήν τη φορά το καθιερωμένο ραντεβού με την παρέα του είναι παραμονή Πρωτοχρονιάς και προς έκπληξή του διαπιστώνει πως μια κοπέλα στο βαγόνι διαβάζει δικό του έργο. Η Ελπίδα είναι στριφνή και κοφτή αρχικά, γλυκιά και λιγότερο απόμακρη στη συνέχεια. Ο Μάνος παραδέχεται στον εαυτό του: «Ξεκίνησα από τον Πειραιά απλώς ερωτευμένος με την ομορφιά της και κόντευα να την αγαπήσω» (σελ. 26). Πράγματι, πόσο γλυκιά είναι η στιγμή που αφήνεται η κοπέλα να κοιμηθεί στον ώμο του και τον παρακαλά να της πει μια ιστορία, «Ευχάριστη, σαν αυτή που θα έγραφες για μας». Όσο γνωρίζονται, τόσο την ερωτεύεται ο Μάνος, εκείνη όμως τι νιώθει γι’ αυτόν; Γιατί το κορίτσι πρέπει να τελειώσει το βιβλίο του ως τα μεσάνυχτα που θ’ αλλάξει ο χρόνος;

Από σελίδα σε σελίδα, ο άντρας που υποστηρίζει πως: «Σε όλη μου τη ζωή αποζητούσα την επιβεβαίωση… Ίσως να μην την άξιζα τελικά  αφού δεν είχα το θάρρος να τη διεκδικήσω» (σελ. 40) μεταμορφώνεται, αλλάζει ενώ σταδιακά ανακαλύπτουμε το τραυματικό του παρελθόν, με τον κακοποιητικό πατέρα που τον πίεσε να δουλέψει μαζί του παρατώντας το σχολείο, που έδερνε τη μητέρα του, που οι σχέσεις τους καταστράφηκαν οριστικά εκείνη τη μοιραία στιγμή ενώ δάκρυσα με την έντονη συναισθηματικά σκηνή στον σταθμό του Ταύρου. Θύμησες που διακόπτουν την ευτυχία του με την Ελπίδα όσο ταξιδεύουμε προς Κηφισιά, διακόπτοντας μια τρυφερή ρομαντική ιστορία, με κάποιες όμως σκοτεινές στιγμές, όπως ακριβώς είναι η ζωή: «συγχρόνως τόσο θλιβερή και όμορη». Το τέλος ήταν γροθιά στο στομάχι: «Η φαντασία μου εξαντλήθηκε», μια διττή φράση, που έδειξε το τέλος της φαντασίας του αφηγητή αλλά και το όριο των ψυχολογικών του αντοχών. Βούρκωσα…

Στο «Σ’ αγαπώ που δε μου είπα», ο Φίλιππος βιώνει μια ζωή δύσκολη και σκληρή, με τη μητέρα του να παλεύει σκληρά με τον καρκίνο και τον πατέρα του να πάσχει από αλτσχάιμερ. Από τα πιο σκληρά και απαισιόδοξα κείμενα της συλλογής, όσο κι αν λάμπει κάτι φωτεινό στο φινάλε του κειμένου. Πεσιμιστικές και αποθαρρυντικές οι σκέψεις και οι περιγραφές του αφηγητή, άκρως ρεαλιστικός ο τρόπος που βρίσκει καταφύγιο σε τραγούδια και στην απομόνωση για να τα βγάλει πέρα, διάχυτη σκοτεινιά και ταυτόχρονα εντυπωσιακή καταγραφή του ψυχοσυναισθηματικού φορτίου που κουβαλάει κάποιος με διπολική διαταραχή. Ο συγγραφέας όμως παρασύρθηκε από τη θέλησή του να γράψει καταλεπτώς τα όσα συμβαίνουν γύρω και μέσα σε έναν τέτοιο άνθρωπο, με αποτέλεσμα να έχουμε ένα καλογραμμένο αλλά εκτενές κείμενο για το αλτσχάιμερ και τη διαταραχή, ασθένειες για τις οποίες μαθαίνουμε πολλά και εξαιτίας των οποίων καταγράφονται άφθονα στιγμιότυπα. Ένα χρονικό για τα φάρμακα που παίρνει για να διώχνει τις φωνές και τις φοβίες και για να έχει ήρεμο ύπνο χωρίς εφιάλτες, για το πώς λειτουργεί ο δικός του εγκέφαλος εν αντιθέσει με των άλλων, για τους κανόνες που δεν πρέπει να παραβλέπει επ’ ουδενί, μα πάνω απ’ όλα για την απελευθέρωση ότι μπορεί να μιλήσει για την ασθένειά του πλέον χωρίς να τον αποκαλούν «τρελό» και να τον αποφεύγουν είναι όσα αφορούν το πρώτο σκέλος της ιστορίας. Τι είναι η διπολική διαταραχή ή μανιοκατάθλιψη, ποιοι γιατροί πρέπει πάντα να βρίσκονται δίπλα στον ασθενή, πότε και πώς εμφανίζεται, ποιο το στίγμα και τα στερεότυπα που τη συνοδεύουν, πώς συνδέεται με τη δημιουργικότητα και την ιδιοφυία;

«Κι εμένα με αγαπώ αλλά πάντα ξεχνάω να μου το πω. Λάθος!… Γιατί αν δεν αγαπάμε τον εαυτό μας εμείς, κανένας άλλος δε θα μας αγαπήσει» (σελ. 66), τονίζει ο αφηγητής, που βιώνει ταυτόχρονα μια εξίσου σκληρή κατάσταση με τον πατέρα του, με τις κρίσεις του ανθρώπου αυτού, τις αστοχίες του, την αδυναμία του να αντιληφθεί τα βασικά, να θυμάται, να αναγνωρίζει: «Δεν καταλαβαίνει τι κάνει. Δεν καταλαβαίνει γιατί βάζει τις φωνές με το παραμικρό… Γιατί με πονάει τόσο που δε με αναγνωρίζει;… …ήταν πάντα δίπλα μου, να μου κρατάει το χέρι, να με ενθαρρύνει. Τώρα μου τράβαγε το παντελόνι να με διώξει γιατί “ήμουνα ένας ξένος”» (σελ. 71). Ο αφηγητής παραθέτει και γι’ αυτήν την ασθένεια τα αίτια, τις συνέπειες, την καθημερινότητα, τα προβλήματα, τις παρενέργειες, τα φάρμακα που παίρνει ο ασθενής για να τον κοιμίζουν και όχι για να τον θεραπεύουν αφού η νόσος είναι ανίατη, τις φωνές των συγγενών του «λες και με το μάλωμα θα καταλάβαινε τον κίνδυνο που διατρέξαμε»! Μια απολογία ζωής, ένα ξεσκαρτάρισμα «φίλων», λάθη, αβλεψίες, αδυναμίες, όλα χαρίζονται στον αναγνώστη με ειλικρίνεια, αμεσότητα και αντικειμενικότητα, αν και με έκταση μεγαλύτερη απ’ όσο χρειαζόταν.

Το «Δεν είμαι εγώ η Σταχτοπούτα» είναι ένα ξεκαρδιστικό, ανάλαφρο κείμενο που βρίσκεται λες σκόπιμα ανάμεσα στα άλλα κείμενα της συλλογής ακριβώς για να ελαφρύνει το κλίμα με τις ατάκες και το χιούμορ του. Είναι μια ιστορία που κινείται ανάμεσα στο φανταστικό και στον ρεαλισμό, με ηρωίδα μια κοπέλα που έζησε στη σκιά της πατρικής απουσίας και πάλεψε να επιβιώσει. Η Μαρία-Λουίζα ή Σταχτοπούτα λοιπόν είναι υπομονετική, υποτακτική, ήρεμη, κόρη παντρεμένου που τον είδε ελάχιστες φορές και μεγάλωσε μόνο με τη μάνα της, την Πηνελόπη, στα Εξάρχεια, αναρχικιά από τα Lidl, νερόβραστη όπως τη χαρακτήριζαν οι «συναγωνιστές» της. Από την άλλη, στην Πολιτεία, έχουμε την Μπαμπέτ, κούκλα και χωρίς μυαλό, και τη Σαμάνθα Βρανά, πανούκλα, δίδυμες αδελφές που ζουν στον πύργο που κληρονόμησαν και ροκανίζουν τα χρηματικά αποθέματα των γονιών τους χωρίς έλεος και χωρίς να σκέφτονται ότι θα μείνουν απένταρες. Λίγο πιο πέρα, ο εφοπλιστής Πιπερόπουλος, που ξεκίνησε από φτωχές καταβολές, έχει φάει τ’ αυτιά του γιου του, Αλέξανδρου, να σταματήσει να σπαταλάει τα χρήματά τους και να στρωθεί στη δουλειά, να συνεχίσει την εταιρεία τους, και κυρίως να παντρευτεί, αλλιώς θα τον αποκληρώσει. Πώς θα συνδεθούν αυτές οι αλλοπρόσαλλες οικογένειες; Με τον πιο ευφάνταστο τρόπο θα έλεγα, που θα σκορπίσει άφθονα γέλια και αξέχαστες ατάκες. Μια ιστορία που ακολουθεί τη δομή του κλασικού παραμυθιού της Σταχτοπούτας αλλά είναι έξυπνα προσαρμοσμένη στο σήμερα και διανθισμένη με κωμικά στιγμιότυπα.

Οι «Δέκα μαύρες εντολές» είναι ένα αστυνομικό διήγημα, γραμμένο ως μονόλογος στο πλαίσιο μιας δίκης. Πρωταγωνιστεί η Ελίζα Περόν που παραδέχεται πως δολοφόνησε δέκα άντρες, όσες και οι εντολές του Κυρίου, ανθρώπους που στάθηκαν εμπόδιο στη ζωή της είτε εν γνώσει είτε εν αγνοία τους και τους τιμώρησε. Θύμα κακοποίησης από τον πατέρα της, γνώρισε άτομα που τα εμπιστεύτηκε και τα αγάπησε, το καθένα τους όμως την πρόδωσε ή την κακομεταχειρίστηκε, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα ψυχρό τέρας. Πώς εκτέλεσε τους φόνους, πώς δεν εντοπίστηκε νωρίτερα, γιατί παραδέχτηκε τα εγκλήματά της, πώς θα τιμωρηθεί; Βρήκα έξυπνη την ταύτιση των δολοφονιών και των κακοποιητικών στιγμών που ζούσε η Ελίζα με τη διατύπωση των δέκα εντολών.

Στο σύντομο «Έρωτας είναι» η Μιρέλλα Σάλτη, μια μοναχική γυναίκα, επιστρέφει στο σπίτι της στην Εκάλη μετά από ψώνια στο κέντρο ερωτευμένη με τον ταξιτζή που την έφερε. Η ιστορία που θα ζήσει μαζί του θα την ανεβάσει στα ουράνια αλλά ταυτόχρονα θα τη ρίξει στα τάρταρα, με κίνδυνο να καταστραφεί η καριέρα της ως τηλεπερσόνα. Μια σύντομη, γλυκόπικρη, ανατρεπτική ρομαντική ιστορία. Τέλος, στης «Πατρινιάς ο γιος», έχουμε έναν γοητευτικό άντρα, μοντέλο καριέρας αλλά στις προσωπικές του στιγμές μελαγχολικό, που βάζει τα κλάματα χωρίς λόγο και που η διάθεσή του χαλάει στο άψε σβήσε. Με διαρκή πρωθύστερα ταξιδεύουμε στο παρελθόν του, οπότε και βλέπουμε πώς μεγάλωσε με τη Φωφώκα έξω από την Πάτρα ως κτηνοτρόφος, πώς έγινε μοντέλο και πόσο διαφέντευε τη ζωή του η μάνα του και με τι συνέπειες. Το κείμενο έχει ένα ιδιαίτερο στυλ γραφής, ανακατεύοντας τον σαρκασμό και το χιούμορ με το δράμα, εκεί δηλαδή που πήγα να πάρω στα σοβαρά τις εξελίξεις του σήμερα, έρχεται το χτες σα φαρσοκωμωδία με απανωτές ατάκες και αλλάζει τη διάθεση και το κλίμα. Το τέλος μάλιστα, εκτός του ότι αποτελεί μια καλή κορύφωση της πλοκής, μπλέκει υποδειγματικά την πραγματικότητα με τη φαντασία. Μια ιστορία που δείχνει την αρρωστημένη εξάρτηση μάνας με γιο και τις ανυπολόγιστες ζημιές από κάτι τέτοιο, αν και ο το τέλος ανατρέπει τα πάντα.

«Παράλληλες τροχιές» έξι ανθρώπων που βιώνουν διαφορετικά στιγμιότυπα και ερεθίσματα αποτελούν την καλογραμμένη αυτή συλλογή διηγημάτων που μου χάρισε ποικίλα συναισθήματα και μου έδειξε το εύρος του ταλέντου του Κωνσταντίνου Ιωακειμίδη. Πότε γελώντας και πότε κλαίγοντας βίωσα ερωτικές στιγμές, σκληρές δυσκολίες, ανολοκλήρωτους έρωτες και πολλά άλλα. Έξι κείμενα με ποικίλους τρόπους γραφής και πολλές κεντρικές ιδέες που δημιουργούν προβληματισμό και συγκίνηση.

Βιβλίο 10 + 1 ιστορίες βουτηγμένες σε τσάι μέντας 
Συγγραφέας Χρυσούλα Διπλάρη 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Πινόκιο, η Ωραία κοιμωμένη, η Σταχτοπούτα, η Κοκκινοσκουφίτσα, η Χαλιμά, ο Τζακ με τη φασολιά, η Χιονάτη, η Πεντάμορφη, η Γοργόνα, ο Χάνσελ και η Γκρέτελ, η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων είναι οι ήρωες που συντρόφευσαν τα παιδικά μας όνειρα, μας νανούρισαν, μας γέμισαν συναισθήματα, πρότυπα και αυτοπεποίθηση. Τώρα έρχονται στον 21^ο αιώνα και αποκαλύπτουν πως τα πράγματα δεν είναι και τόσο ρόδινα. Ολοζώντανες σκηνές, άφθαστος ρεαλισμός, ποικίλα συναισθήματα, σποραδικά στοιχεία από τη μυθολογία και τις λαϊκές παραδόσεις, φροντισμένα καλολογικά στοιχεία (τι όμορφη η πρώτη παράγραφος στη «Ροδοζάχαρη»), πλούσιο λεξιλόγιο δημιουργούν αξέχαστες σκηνές και παραστατικές εικόνες γεμάτες διαχρονικά μηνύματα. «Σε μια εποχή πλήρη υλικών αγαθών αλλά στερημένη γνήσιας χαράς, ο άνθρωπος φτιάχνει ιστορίες για να παρήγοροί τις λύπες του και να μπορεί ν’ αντέχει την καθημερινότητα. Στον καιρό του ορθολογισμού, η μαγεία που εκπέμπουν οι ιστορίες είναι το αλάτι της ζωής. Τι θα γινόμασταν χωρίς αυτές;» (σελ. 174).

Στη «Μαγική κολοκύθα γεμιστή», ένας φωτορεπόρτερ απολύεται παραμονές Χριστουγέννων από την εφημερίδα που δούλευε και μένει με 50 ευρώ στην τσέπη να αναρωτιέται πώς θα περάσει εκείνη τη γιορτινή νύχτα με το κορίτσι του, μήπως όμως η κοντινή του λαϊκή έχει τη λύση; Μαγική ατμόσφαιρα και ρεαλισμός συνταιριάζονται έξοχα. Στο «Μια μηλόπιτα κι ένας μαγικός καθρέφτης», η Λευκή πάσχει από το «σύνδρομο του καθρέφτη» και αποφασίζει να ξεκινήσει ένα σεμινάριο ζαχαροπλαστικής για να ξεχαστεί, σταδιακά όμως μαθαίνουμε για το τραυματικό παρελθόν της και τη γενεσιουργό αιτία του συνδρόμου, γεγονότα που με συγκίνησαν και με κλόνισαν. Χάρη στο κείμενο, έμαθα πολλά για τη «διαταραχή σωματικής δυσμορφίας» αλλά και για την παρασκευή μηλόπιτας, σε σημείο που μου έτρεχαν τα σάλια. Επίσης, μου άρεσε ο τρόπος που «ανακατεύτηκε» η ζύμη με τη ζωή: «…αν το ζυμάρι έχει ζωή κι η ζωή μπορεί να πλαστεί σαν ζυμάρι, αν και το μυαλό μπορεί ν’ αλλάξει, όπως αλλάζει και το ζυμάρι κι εξελίσσεται» τότε μήπως υπάρχει ελπίδα; Μήπως λοιπόν η Λευκή καταφέρει να θεραπευτεί από τα ψυχικά της τραύματα; Στο «Πώς η ροδοζάχαρη έφαγε το τέρας», η αδελφή Ευμορφία φροντίζει με αγάπη τον ροδώνα της λίγο πριν ξεκινήσει η συγκομιδή και χάρη σε ένα κακοποιημένο κορίτσι που καταφεύγει στη μονή μαθαίνουμε για το παρελθόν της, για το κακό που έκανε και μετουσιώθηκε σε καλό όταν ξεκίνησαν να βρίσκουν καταφύγιο στο μέρος κι άλλα κακοποιημένα κορίτσια. Σκληρές σκηνές και απρόσμενες ανατροπές, με ένα τέλος που αγάπησα. Στη «Γοργόνα Κακκαβιά», ένας ωκεανολόγος ανακαλύπτει μια κρυφή σπηλιά με μια γοργόνα που τον καλωσορίζει στον κόσμο της και του εξηγεί, μέσω του παραδείγματος της κακαβιάς που πλέον έχει καταντήσει μπουγιαμπέσα ή μπισκ ή καντσούα κλπ., πως κι ο κόσμος έτσι είναι, ενιαίος κι αδιαίρετος αλλά τα είδη πολεμούν μεταξύ τους για την κυριαρχία, καταστρέφοντας τη «συνταγή». «…όλοι βράζουμε στο ίδιο καζάνι και για να γίνει νόστιμη η σούπα -ο κόσμος μας- έχουμε ανάγκη ο ένας τον άλλον». Επιπλέον, «Η υπεροψία του ανθρώπου χάλασε για τα καλά τον όμορφο κόσμο…η σούπα ξίνισε, αλλοιώθηκε, έγινε κάτι άλλο, διαφορετικό, ξένο…με απροσδιόριστη υφή και γεύση» (σελ. 58). Τότε ο Νίκολας θα πάρει μιαν απρόσμενη απόφαση, εμπνευσμένος και απ’ την ομορφιά του νησιού γύρω του.

Στην «Αλίκη στη χώρα των μαγικών μανιταριών», ο Σωτήρης αγωνίζεται να σώσει την κοπέλα του από την κατάθλιψη και στρέφεται στα παραισθησιογόνα μανιτάρια, με αποτέλεσμα ένα συναρπαστικό ταξίδι στον κόσμο της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων με έναν υποδόριο φόβο αν πέτυχε όλο αυτό και για τις συνέπειες που ίσως υπάρξουν. Στο αγαπημένο μου «Τσάι με τον Λύκο», ταξιδεύουμε σ’ ένα ερημωμένο σχεδόν χωριό της νότιας Ελλάδας, όπου ένας άντρας πέφτει θύμα καταιγίδας και τον σώζει μια κοπέλα που του αποκαλύπτει τον μαγικό της κόσμο: μια καθημερινότητα και μια διατροφή βασισμένη σε αρχαία και παραδοσιακά γιατροσόφια, ανακατεμένα με φύλλα τσαγιού. Η Μυρτώ και ο Γιώργος έβαλαν τις καινούργιες γνώσεις πάνω στη σοφία των παλιών και ρίζωσαν στον τόπο τους. Βιώσιμες καλλιέργειες, προϊόντα βασισμένα σε αυτές, χτίσιμο ξενώνων, κάλεσμα για επισκέπτες κ. ά. Κι όλα αυτά, με μέτρον, αυτό το μέτρον των αρχαίων που θα τους επιτρέψει να παραμείνουν εντός ορίων, χωρίς ασύστολη εκμετάλλευση της φύσης και του περιβάλλοντος, χωρίς οι ξένοι να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα του τόπου. Τι όμορφες περιγραφές, τι ωραία φιλοσοφία, πόσο ξεχωριστή ιστορία!

Εξίσου αγαπημένο κείμενο ο «Μεγάλος ύπνος και το γλυκό της Δαμασκού», όπου ένας πρωτοετής της Ιατρικής συνδράμει εθελοντικά στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα και τον απασχολεί η περίπτωση της Ραζάν, μιας «ωραίας κοιμωμένης» που πάσχει από το σύνδρομο της παραίτησης, έχοντας πέσει σε βαθύ ύπνο κοντά τρεις μήνες, απότοκο των δεινών που βίωσε από τη βομβαρδισμένη Δαμασκό αλλά και των άθλιων συνθηκών στη χώρα που τη φιλοξενεί. Η συγγραφέας περιγράφει αντικειμενικά και με σεβασμό τη ζωή στη Συρία πριν και μετά τους βομβαρδισμούς, καθώς και τον συνοικισμό των προσφύγων, με αντιθέσεις, ρεαλισμό και καλολογικά στοιχεία που τονίζουν την ομορφιά του τοπίου της ιστορίας και ταυτόχρονα τις σκληρές συνθήκες φιλοξενίας στον καταυλισμό. Δεν ήξερα πως αυτό το σύνδρομο παρατηρείται συχνά σε προσφυγόπουλα που βιώνουν ασταθείς συνθήκες διαβίωσης, χωρίς ελπίδα μόνιμης εγκατάστασης. Τα παιδιά αυτά είναι σα να παραιτούνται από τα άσχημα γύρω τους και να βυθίζονται στον ύπνο για να κρυφτούν. Επίσης, με συγκίνησε η σχέση του γιατρού με τον παππού του που τον βοήθησε στο συναισθηματικό κουβάρι με την αδελφή της Ραζάν, διαπίστωσα και πάλι πόσο χαριτωμένα ύπουλος είναι ο έρωτας και κατάλαβα πως δεν πρέπει να ντρέπεται κανείς γι’ αυτόν, όσο τραγικές κι αν είναι οι συνθήκες γύρω: «Να φοβάσαι τη μέρα που δεν θα αισθάνεσαι τίποτα, αγόρι μου, η μέρα αυτή θα είναι η μέρα του θανάτου σου κι ας εξακολουθήσεις να είσαι ζωντανός…». Το σάμαλι, όπως συνδέεται με την ιστορία και όπως περιγράφεται, με έκανε να ψάχνω για ζαχαροπλαστείο ξενηστικωμένος και το τέλος της ιστορίας μου έφερε δάκρυα στα μάτια, όχι μόνο για το αίσιο αποτέλεσμα αλλά γιατί ενώθηκαν άνθρωποι διαφορετικών θρησκειών και νοοτροπιών κάτω από την τέντα που λέγεται αγάπη.

Στο «Ο αχλαδοχυμός ταιριάζει με τα video games» έχουμε μια συγκλονιστική ιστορία ενός παιδιού γυμνασίου που έχει κολλήσει με το κινητό του κι έχει χάσει χρονιά στο σχολείο, της φίλης του, Κατ, που χαρακώνεται και καίγεται («…έκανε το βλέμμα της ακόμα πιο υποβλητικό, ήταν λες και κοιτούσες κατευθείαν μέσα σε πηγάδι χωρίς πάτο», ανατρίχιασα στην έκρηξή της για το τι πραγματικά την πονάει, πάντως όχι το χαράκωμα) και του Χοντρού που τον έδερνε ο πατέρας του ενώ η αλκοολική μητέρα του αδιαφορούσε γι’ αυτόν, ώσπου το παιδί της πήρε την πιο απρόσμενη εκδίκηση. Τρία παιδιά απόβλητα, «τρεις ασώματες ψυχές που προσπαθούσαν να χωρέσουν στα καινούργια κορμιά που τους επέβαλε η εφηβεία» (σελ. 121). Άψογη η σκιαγράφηση του παιδιού που μπλέκει με το παιχνίδι της μπλε φάλαινας, κλιμάκωση της αγωνίας, καταπληκτικά ψυχογραφήματα, έφτασα στο τέλος με κομμένη ανάσα. Στο «Όρμα -στα φασόλια- Τζακ!», παρακολουθούμε τη συναρπαστική ιστορία του παλαιστή Τζακ που το έσκασε μικρός από το σπίτι του για να ακολουθήσει το τσίρκο που πέρασε από το χωριό του και μετά μπλέχτηκε με στημένους αγώνες κατς. Τι εννοούσε η μαντάμ Ζαΐρα που του είπε να προσέχει τα φασόλια που θα είναι η αρχή του τέλους του; Μια ιστορία με απροσδόκητο τέλος που επίσης μου έφερε δάκρυα στα μάτια.

Στο «Σπίτι από σοκολάτα», μια γυναίκα μετά από άκαρπες προσπάθειες για παιδί και με την πεθερά της να την κατηγορεί γι’ αυτό χωρίζει κι επιστρέφει στους γονείς της ταλαιπωρημένη ψυχοσυναισθηματικά. Εγκλωβίζεται λοιπόν στην κλειστή κοινωνία του χωριού και επωμίζεται τη φροντίδα των γονιών και του οικογενειακού τους φούρνου «με τη ρετσινιά της άκληρης και τα ειρωνικά μειδιάματα του κόσμου». Μόνο τα παιδιά αγάπησε και έφτιαχνε με χαρά σοκολατένια γλυκίσματα, δίνοντάς τους μιαν αγάπη που το χωριό παρερμηνεύει και τη χαρακτηρίζει «μάγισσα» για να μην την πλησιάζουν. Τελικά πραγματοποιεί ένα μεγάλο όνειρο κι αυτό της φέρνει ένα ανέλπιστο δώρο σ’ ένα πανηγύρι. Και τέλος, στο ομότιτλο της συλλογής, μια συγγραφέας-φάντασμα, που μεγάλωσε με ιστορίες και παραμύθια αλλά απέτυχε να δει δικό της έργο τυπωμένο, αναπολεί τη ζωή της από τη στιγμή που δέχτηκε να γράφει χωρίς να υπογράφει, παλεύει με τις τύψεις της και μας αποκαλύπτει πώς άλλαξε η αγάπη της απέναντι στο κείμενο και στον γραπτό λόγο τώρα που γράφει κατά παραγγελία, πώς είναι οι συνθήκες εργασίας, πώς την αντιμετωπίζουν οι συνεργάτες της. Ένας ύμνος στον συγγραφέα και στο έργο του, που άνετα διαβάζεται και πρώτο στη σειρά.

Γεμιστή κολοκύθα, μηλόπιτα, γλυκό τριαντάφυλλο, κακκαβιά, μανιτάρια, τσάι του βουνού, σάμαλι, φασόλια με χόρτα, σμούθι αχλάδι, σοκολάτα, τσάι μέντας μου κράτησαν συντροφιά και με γέμισαν μυρωδιές και εικόνες όσο ταξίδευα στα καλογραμμένα κείμενα της διαφορετικής αυτής συλλογής διηγημάτων. «10 + 1 ιστορίες βουτηγμένες σε τσάι μέντας» φέρνουν τα κλασικά παραμύθια των παιδικών μας χρόνων σ’ ένα σκληρό, άδικο, επικίνδυνο σήμερα και μας συστήνουν ήρωες απελπισμένους, φοβισμένους, ερωτευμένους, παγιδευμένους. Η συγγραφέας πάντως πιστεύει ακόμη, παρά το σύγχρονο της εποχής μας, στη μαγεία των παραμυθιών, στο ταξίδι στους φανταστικούς τους κόσμους, στα θετικά μηνύματα που πηγάζουν από αυτά και τονίζει πως «εξηγώντας τα πάθη, τα λάθη και τις αρετές των ηρώων, εξηγούμε και την ίδια μας τη φύση, ανακαλύπτουμε ποιοι είμαστε εμείς οι ίδιοι»! Άλλωστε, «οι διαχρονικές έννοιες του καλού και του κακού, του πλούτου και της φτώχειας, του δυνατού και του αδύνατου δεν είναι δυνατόν να αντικατασταθούν ποτέ και με τίποτα»!

Βιβλίο Η τρομπέτα που μαρτυράει τα λάθη των μεγάλων
Συγγραφέας Κατερίνα Κωστοπούλου
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Οσελότος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κατερίνα Κωστοπούλου έγραψε ένα συναρπαστικό και διασκεδαστικό παραμύθι για τις διαπροσωπικές σχέσεις παιδιών και ενηλίκων. Οι δυο μικροί πρωταγωνιστές βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν γιατί και πώς δημιουργούνται συγκεκριμένα συναισθήματα και να μάθουν πώς να συζητάνε με τους μεγάλους ώστε να βρίσκουν λύσεις και να ξεπερνάνε τις συγκρούσεις. Πολλά παιδικά βιβλία εστιάζουν στα συναισθήματα και όχι στους λόγους που αυτά δημιουργούνται, οπότε η συγγραφέας έγραψε αυτήν την υπέροχη ιστορία για να βοηθήσει από τη μια τους μεγάλους να δουν μέσα από τα μάτια των μικρών παιδιών πώς βιώνουν αυτά τις ποικίλες και πολύπλοκες σχέσεις μαζί τους κι από την άλλη τα παιδιά πώς να εκφραστούν καλύτερα και πώς να εντοπίσουν αυτό που νιώθουν, πώς να το χειριστούν, πώς να το συζητήσουν-κοινοποιήσουν. Οι ανθρώπινες σχέσεις, ο πιο δυνατός και σημαντικός δεσμός, είναι γεμάτες ελπίδα και προσδοκία ενός καλύτερου κόσμου, επομένως, χάρη στο παραμύθι, καταφέρνουμε να αγαπήσουμε και να βελτιώσουμε τις πρώτες σχέσεις της τρυφερής ηλικίας των μικρών αναγνωστών.

Η ιστορία ξεκινάει ένα καλοκαίρι, που η Μίρα και ο Ραμί ανακαλύπτουν σε μια σπηλιά τη μαγική τρομπέτα με οδηγίες χρήσης κι αποφασίζουν να τη χρησιμοποιούν εναλλάξ, μήπως και καταλάβουν επιτέλους τους μεγάλους που τόσο τους ταλαιπωρούν. Έτσι, πότε παρακολουθούμε τη ζωή του αγοριού και πότε του κοριτσιού, που συναναστρέφονται όχι μόνο τους γονείς τους αλλά και τη γιαγιά, τη δασκάλα, τον γείτονα, οπότε απολαμβάνουμε όμορφες και καλογραμμένες ιστορίες, γεμάτες ρεαλισμό, εμπνευσμένες από την πραγματικότητα και την καθημερινότητα που όλοι βιώνουμε. Για παράδειγμα, η μαμά δεν αφήνει τον Ραμί σε ησυχία, του λέει να κάνει εκείνο και το άλλο, τον μαλώνει να μην παίζει ασυλλόγιστα κλπ., οπότε το παιδί, χάρη στην τρομπέτα, ανακαλύπτει πως η μαμά του φοβάται μην του συμβεί κάτι κακό, αφού δεν έχει μάθει να τον εμπιστεύεται. Από την άλλη, ο μπαμπάς του τον πιέζει να κάνει πράγματα που δε θέλει ή φοβάται να τα κάνει, οπότε η τρομπέτα του εξηγεί πως χρειάζεται υπομονή και κατανόηση από τον μπαμπά για να τον βοηθάει με αγάπη και χωρίς αυστηρή φωνή.  Επίσης, η δασκάλα, η κυρία Κική, τον μαλώνει αν είναι αφηρημένος στο μάθημα ή δεν ξέρει ν’ απαντήσει, οπότε, χάρη στην τρομπέτα, ο Ραμί καταλαβαίνει πως η δασκάλα του πρέπει να του δείξει εμπιστοσύνη και να έχει περισσότερη υπομονή μαζί του για να βρει τη δική του επίδοση με έναν τρόπο που θα κάνει το μάθημα πιο ενδιαφέρον.

Τα ίδια βιώνει και η Μίρα, με τη μαμά της να έχει κουραστεί με τη συμπεριφορά της, μιας και το κορίτσι θέλει να κάνει το δικό της, συνήθως κάτι αλλοπρόσαλλο, ή θα λέει πάντα όχι, εξ ου φωνές και καβγάδες μεταξύ τους. Η μικρή ηρωίδα, χάρη στην τρομπέτα, ανακαλύπτει το δικό της μερίδιο ευθύνης στους λόγους των καβγάδων τους (μήπως ενδόμυχα φοβάται πως δε θέλει να φύγει μακριά από τη μαμά της ή έχει συμβεί κάτι στο σχολείο κι αυτό είναι ένας λανθασμένος τρόπος να τραβήξει την προσοχή της και να συζητήσουν; ) ενώ, όταν οι γονείς της της φωνάζουν αν κάνει γκάφες και ζημιές από απροσεξία, διαπιστώνει πως ίσως συμβαίνει κάτι άλλο μέσα τους που εκείνη τη στιγμή δεν ξέρουν πώς να το εκφράσουν! Έχουμε όμως και τη γιαγιά που ανακατεύεται στην ανατροφή της, πιέζοντάς τη να κάνει πράγματα που δε θέλει εκείνη ή οι γονείς της, οπότε, χάρη στην τρομπέτα, βρίσκει τρόπο να ξεφύγει από αυτό το μπέρδεμα.

Οι ιστορίες του βιβλίου ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο χάρη στην εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου. Ολοσέλιδα και μικρότερα στιγμιότυπα, γεμάτα χρώματα και σωστή προοπτική, ενδιαφέρουσες και ποικίλες οπτικές γωνίες, συνοδεύουν ταιριαστά τα κείμενα και βοηθάνε τα παιδιά να εξοικειωθούν ακόμη περισσότερο με τις περιπέτειες που ζουν η Μίρα και ο Ραμί. Μου άρεσε πολύ που όποτε βρισκόταν η λύση ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους οι εικόνες ντύνονταν από υπέροχες νότες πενταγράμμου και σκόρπια γράμματα, δίνοντας ένα εντυπωσιακό σουρεαλιστικό αποτέλεσμα. Επίσης, η εκφραστικότητα στα πρόσωπα μικρών και μεγάλων δίνεται αδρότατα, αποτυπώνοντας τα εκάστοτε συναισθήματα με άφθαστο ρεαλισμό.

«Η τρομπέτα που μαρτυράει τα λάθη των μεγάλων» είναι ένα υπέροχο και χρήσιμο παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω, που θα τα βοηθήσει να κατανοήσουν με τον καλύτερο τρόπο την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων και να ανακαλύψουν τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τις δύσκολες και άσχημες στιγμές που ίσως βιώνουν κάποιες στιγμές με τους μεγάλους. Το καλύτερο λοιπόν είναι να μιλάς, να λες τι σε ενοχλεί ή τι προτιμάς, τι σου αρέσει και τι όχι, τι σε στενοχωρεί, σε θυμώνει ή σε κάνει να νιώθεις ντροπή, ώστε και οι άλλοι να εντοπίσουν τα δικά τους λάθη και μαζί να βρεθεί μια όμορφη λύση.

Βιβλίο Το παιδί της Σελήνης 
Συγγραφέας Γεώργιος Φραγκάκης (Πρεμ Άντρι)
Εικονογράφος José R. Ibáñez
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Ρώσση
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γεώργιος Φραγκάκης (Πρεμ Άντρι) έγραψε με απλά λόγια την ιστορία του Ερμαφρόδιτου, αναμιγνύοντάς την και με άλλα μυθολογικά στοιχεία, καθώς και με μια σύγχρονη ματιά πάνω στο ζήτημα της ίντερσεξ ταυτότητας. Από τους μυθικούς χρόνους ως σήμερα μαθαίνουμε τον τρόπο δημιουργίας των πλασμάτων που έχουν ίντερσεξ χαρακτηριστικά και της στάσης των ανθρώπων απέναντί τους, με ένα αίσθημα συγκατάβασης, αποδοχής και αγάπης να κυριαρχεί στο κείμενο από την αρχή ως το τέλος.  Ο συγγραφέας ξεκινάει με το γεγονός πως κάποτε οι άνθρωποι είχαν μια εντελώς διαφορετική μορφή από αυτήν που ξέρουμε. Είχαν δύο κεφάλια, τέσσερα χέρια και τέσσερα πόδια και χωρίζονταν σε τρία φύλα: το αρσενικό (τα παιδιά του Ήλιου), το θηλυκό (τα παιδιά της Γης) και το ανδρόγυνο (τα παιδιά της Σελήνης). Ο Δίας όμως, ενοχλημένος από την αλαζονεία τους, έσκισε τα κορμιά τους στα δύο, μόνο που τίποτα και κανένας δεν μπορούσε να χωρίσει όσους ήθελαν να είναι μαζί και να αγαπιούνται. Στη συνέχεια μαθαίνουμε για τη ζωή και τις περιπέτειες του Ερμαφρόδιτου, του παιδιού που απέκτησαν ο Ερμής και η Αφροδίτη, και πώς ενώθηκε με τη νύμφη Σαλμακίδα με τέτοιο τρόπο που έγιναν ένα.

Η ιστορία είναι συναρπαστική και μιλάει από τη μια για τις καταβολές της ίντερσεξ ταυτότητας κι από την άλλη μας ταξιδεύει με μαγικό τρόπο στην Κρήτη του Δαίδαλου, στις ιστορίες του Θεόφραστου, στο μουσείο του Λίβερπουλ με το περίφημο ακρωτηριασμένο άγαλμα του ήρωα της ιστορίας, δημιουργώντας έτσι μια συγκινητική ιστορία για την αποδοχή και την αγάπη που αποζητούν τα ίντερσεξ άτομα. Με απλές προτάσεις και εύληπτα παραδείγματα αναγνωρίζουμε πόσο σημαντική είναι η γενναιοδωρία και η καλοσύνη των άλλων απέναντι σε αυτά τα άτομα και ταυτόχρονα πόσο τραυματική είναι η απόρριψη. Από το αρσενικό και το θηλυκό σταδιακά καταλήγουμε στο ουδέτερο με διακριτικό χειρισμό των λέξεων και μέσα από τις περιπέτειες του Ερμαφρόδιτου διαπιστώνουμε «πως ο καθένας μας οφείλει να έχει το δικαίωμα να ζει όπως επιθυμεί και να αγαπά το σώμα του όπως του δόθηκε από τη φύση, εφόσον νιώθει ευτυχισμένος μέσα σε αυτό». Άλλωστε «κάθε άτομο είναι μοναδικό και η ζωή είναι πλασμένη από μεταμορφώσεις». Η εικονογράφηση του José R. Ibáñez είναι δυνατή και ρεαλιστική, με την επιλογή απουσίας χρώματος να κάνει τις γραμμές πιο αδρές και τις εικόνες πιο έντονες και δυνατές. Αν και γεμάτες ταιριαστές και απαραίτητες λεπτομέρειες, οι εικόνες δεν κουράζουν και δε χάνουν τη δυναμική τους. Ενδιαφέρουσες προοπτικές, πρωτότυπες οπτικές γωνίες, μια άφθαστη δυναμική στις φωτοσκιάσεις και μια πρωτόφαντη πλαστικότητα στα σώματα αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία.

«Το παιδί της Σελήνης» είναι ένα πρωτότυπο, ξεχωριστό παραμύθι για τη διαφορετικότητα στα χαρακτηριστικά φύλου και την αποδοχή της, για τη χαρά του να είναι κάθε άνθρωπος μοναδικός και να ζει ελεύθερος, ακριβώς όπως γεννιέται, μια ιστορία που ενημερώνει για τη φυλοδιαφορετικότητα και την αποδοχή, χωρίς παρέμβαση και παρέκβαση στην προσωπικότητα και στο σώμα. Ο Γεώργιος Φραγκάκης (Πρεμ Άντρι), διαπιστώνοντας την έλλειψη παραμυθιών για ίντερσεξ παιδιά, τόλμησε να γράψει πρώτος ένα τέτοιο κείμενο για να εξαλείψει τη μυστικότητα, την ντροπή και το στίγμα που επιβάλλεται σε αυτά από τους οικείους τους και να δημιουργήσει ένα περιβάλλον αποδοχής και ασφάλειας για όλα τους. «Το παιδί της Σελήνης» είναι ένα γλυκό παραμύθι γεμάτο ειλικρίνεια και σεβασμό που μου έμαθε πολλά και με βοήθησε να κατανοήσω και να σεβαστώ την ίντερσεξ ταυτότητα.