Βιβλίο Όμορφη ασχήμια 
Τίτλος πρωτοτύπου Beautiful ugly
Συγγραφέας Alice Feeney
Μεταφραστής Νέλλα Γιατράκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Alice Feeney έγραψε ένα συναρπαστικό, ανατρεπτικό μυθιστόρημα με πλοκή που κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Η ψυχολογική και σωματική κατάρρευση του συγγραφέα δείχνει να βελτιώνεται στο Άμπερλι της Σκωτίας, μια σειρά όμως από μυστηριώδη και ανεξήγητα γεγονότα θα του δείξουν πως έκανε ένα μεγάλο λάθος. Ένα χρόνο μετά την εξαφάνιση της Άμπι, ο Γκρέιντι δεν μπορεί να συνέλθει, δεν τρώει, δεν κοιμάται, δε γράφει. Ακόμη δεν έχει βρεθεί η γυναίκα του και κανείς δεν ξέρει τι απέγινε. Η αστυνομία σταμάτησε τις έρευνες αλλά πρέπει να περάσουν επτά χρόνια για να θεωρηθεί νεκρή. Αυτό έχει παγιδέψει τον Γκρέιντι «σε μια θλιβερή και μοναχική αβεβαιότητα ανάμεσα στην απεγνωσμένη επιθυμία να μάθω την αλήθεια και στον τρόμο για το ποια θα μπορούσε να είναι αυτή» (σελ. 26). Πούλησε ό,τι είχε και δεν είχε και μένει σ’ ένα ξενοδοχείο στο Λονδίνο, επιβιώνοντας από τα δικαιώματα των βιβλίων του, ανήμπορος να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από το να σκέφτεται εμμονικά τι συνέβη εκείνη τη νύχτα. Ο Γκρέιντι είναι ένας άντρας αφοσιωμένος στη συγγραφή, σε βαθμό που να αρνείται προσκλήσεις και εκδηλώσεις ώστε να αφοσιωθεί στους φανταστικούς του χαρακτήρες, χάνοντας τον πραγματικό του κόσμο. Επιπλέον δε χρειάζεται κανέναν άλλον αφού έχει στο πλάι του την Άμπι, μόνο που μαζί μ’ εκείνη χάθηκαν όλα.

Η ατζέντισσά του, Κίτι Γκόλντμαν, που τον είχε ως τον μεγαλύτερό της πελάτη, που τον στήριξε στα πρώτα του βήματα, δίνοντάς του ευκαιρίες, τώρα του δίνει χρήματα για να μείνει στο νησί Άμπερλι της Σκωτίας για τρεις μήνες, σε μια απομονωμένη καλύβα, μακριά από πολυσύχναστα μέρη, χωρίς φασαρία και περισπασμούς. «Από την επιτυχία δε μαθαίνεις ποτέ τίποτα αλλά η αποτυχία μπορεί να σου διδάξει τα πάντα για έναν άνθρωπο. Πιστεύω σε σένα», του λέει. Άλλωστε: «Η δουλειά του ατζέντη είναι περίεργη και πολύ πιο περίπλοκη απ’ ό,τι φαντάζονται οι περισσότεροι. Απαιτεί από ένα άτομο να αναλαμβάνει πολλούς ρόλους: πρώτος αναγνώστης, εκδότης, μάνατζερ, ψυχολόγος, αναπληρωματικός γονιός, αφεντικό και φίλος» (σελ. 27). Ταυτόχρονα, μέσα από την πρωτοπρόσωπη γραφή της Άμπι, μαθαίνουμε τι της συνέβη μια βδομάδα πριν την εξαφάνισή της και ποιο άτομο επισκέπτεται συχνά. Ποια είναι η δική της άποψη για τον Γκρέιντι; Πώς πάει πραγματικά ο γάμος τους; «Δεν είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι που ήμασταν όταν γνωριστήκαμε» (σελ. 72). Εκείνος πίνει νερό στ’ όνομά της, την αγαπάει βαθιά, του λείπει, εκείνη όμως δίνει μιαν άλλη εκδοχή: «Αρχίσαμε να ξεφτίζουμε και δεν ήξερα πώς να μας φτιάξω ή αν ήθελα καν να το προσπαθήσω… Ένιωθα σαν να είχαμε χάσει και οι δύο την εκδοχή του εαυτού μας που ήξερε πώς να είμαστε ευτυχισμένοι. Ήμασταν ακόμα μαζί αλλά δεν είχα νιώσει ποτέ τόσο μόνη» (σελ. 155). Από τη μεριά του ο Γκρέιντι καταγράφει έναν σχετικά ευτυχισμένο γάμο με τα πάνω και τα κάτω του αλλά δε σταματάει να τονίζει την αγάπη και τον έρωτά του για την Άμπι. «Η γυναίκα μου δεν ήταν τέλεια αλλά ήταν τέλεια για μένα» (σελ. 160). Πού βρίσκεται λοιπόν η αλήθεια; Τι συνέβη στην Άμπι τη νύχτα της εξαφάνισης; Τι κρύβει ο Γκρέιντι;

Η Alice Feeney ζωντανεύει με μαεστρία, λιτά καλολογικά στοιχεία και άφθονες περιγραφές ένα απομονωμένο νησί, μικρό σε έκταση, με 25 μόνιμους κατοίκους και λίγα ενδιαφέροντα τοπόσημα, που συνοδεύονται από τοπικούς θρύλους και μύθους. Μια εκκλησία, μια παμπ, ένα κατάστημα τροφίμων-ταχυδρομείο αρκούν για τα βασικά. Χωρίς τηλέφωνο και διαδίκτυο, χωρίς χώρους πολιτισμού, κινηματογράφο, Αν και: «Αυτός ο βαθμός αποκλεισμού από την κοινωνία και τον πολιτισμό δεν μπορεί να μην έχει κάποιον αντίκτυπο» (σελ. 94). Στο σπίτι όπου θα μείνει όμως, ο Γκρέιντι ανακαλύπτει κάτι απρόσμενο ενώ ταυτόχρονα νιώθει πως βλέπει παντού τη γυναίκα του με το χαρακτηριστικό κόκκινο παλτό της. «Νιώθω σαν να γυρίζω σπίτι. Πράγμα που είναι παράλογο. Διότι δεν έχω ξανάρθει ποτέ εδώ». (σελ. 59). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο κι από σελίδα σε σελίδα αρχίζουν κάποια ανησυχητικά σημάδια: μυστηριώδεις θόρυβοι, υπερβολική φιλικότητα από τους νησιώτες, σχετική απομόνωση από το πλοίο της γραμμής και πολλά άλλα, με αποτέλεσμα ο συγγραφέας να βρεθεί παγιδευμένος σ’ έναν ιστό ψεμάτων, μυστικών και κινδύνων. Βρίσκεται η Άμπι πραγματικά στο νησί; Τι σχέση έχει αυτό το μέρος με το παρελθόν του Γκρέιντι; Τι κρύβεται πίσω από τις κλειστές πόρτες των ελάχιστων σπιτιών;

Η «Όμορφη ασχήμια» είναι μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις, βαθιά κρυμμένα μυστικά και σφιχτοδεμένη πλοκή. Αισθάνθηκα ανάγλυφη την απομόνωση σε αυτό το μέρος, φοβήθηκα, γέμισα αγωνία για το τι θα συμβεί παρακάτω και πώς θα εξηγηθούν όσα η Alice Feeney αφήνει να σκορπίσουν κατά την εξιστόρηση. Μια ιστορία για την αλήθεια και τις διαφορετικές πλευρές της, για τους ανθρώπους και τα λανθασμένα στερεότυπα: «Οι γυναίκες πιστεύουν ότι οι άντρες τους θα αλλάξουν αλλά δεν αλλάζουν. Οι άντρες πιστεύουν ότι οι γυναίκες τους δε θα αλλάξουν αλλά αλλάζουν» (σελ. 156). Βρήκα αξιοπρόσεκτες τις αντιθέσεις στους τίτλους των κεφαλαίων και όχι μόνο: ανοδική πτώση, όμορφη ασχήμια, απασχολημένος άπραγος, ωραία χάλια κ. π. ά. που προσθέτουν κατά πολύ στο μυστήριο του κειμένου. Τι ρόλο παίζει πραγματικά το νησί στη ζωή των κατοίκων του; Ποιοι το βρήκαν ως καταφύγιο, ποιοι ως ερημητήριο, ποιοι ως καινούργια αρχή; Από τι κρύβονται, τι άφησαν πίσω τους, γιατί δεν ξανάφυγαν; Γιατί δεν υπάρχουν παιδιά στο νησί; Τι θα συμβεί στον Γκρέιντι αν κάνει αυτό που σκέφτηκε; Θα καταφέρει να γράψει ξανά ένα πραγματικά καλό βιβλίο; Ένα μυθιστόρημα που στην κυριολεξία με ξενύχτησε.

Βιβλίο Σιωπή
Τίτλος πρωτοτύπου The silent man
Συγγραφέας David Fennell
Μεταφραστής Νίκος Ιβραηνίας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο μυθιστόρημα της σειράς με ηρωίδα την Γκρέις Άρτσερ είναι εξίσου πλούσιο σε πλοκή και ανατροπές ενώ οι λογαριασμοί με το παρελθόν κλείνουν σταδιακά με ευφάνταστο και κλιμακούμενο τρόπο. Οι πολλές περιγραφές δρόμων, τόπων, σπιτιών κλπ. έχουν μετριαστεί, αφήνοντας έτσι τον αναγνώστη να απολαύσει μια περιπέτεια γεμάτη κινδύνους και σκοτεινά μυστικά. Μου άρεσε πολύ ο τρόπος επίλυσης της υπόθεσης και πώς εναλλάσσεται με την ιστορία του μαθητή Μπριν Χιουζ, κάτι που ενέτεινε την αγωνία μήπως ο πατέρας του παιδιού είναι ο επόμενος στόχος. Μέχρι να το ανακαλύψουμε αυτό, ο συγγραφέας καταγράφει με άφθαστο ρεαλισμό τα σκληρά περιστατικά κακοποίησης που βιώνει ο Μπριν όχι μόνο στο σχολείο από τον νταή Γκάρετ Μπράουν και την παρέα του αλλά και από τον πατέρα του στο σπίτι τους. Η γνωριμία του Μπριν με την ιδιόρρυθμη συνομήλική του Άιρις Ποντ τον βοηθάει να παλέψει με τα άσχημα που βιώνει κι αρχίζει να γεννιέται μια τρυφερότητα ανάμεσά τους. Παράλληλα ξεδιπλώνονται κι άλλες ιστορίες δύσκολων οικογενειακών καταστάσεων, με τον δολοφόνο να τρυπώνει στα σπίτια των επόμενων θυμάτων του και να σκοτώνει, αφήνοντας όμως τα παιδιά ζωντανά.

Η προσωπική ιστορία της επιθεωρήτριας Γκρέις Άρτσερ από την άλλη με γέμισε ένταση, αγωνία και πολλές σκέψεις για τα όρια της ψυχικής αντοχής της. Έχει τραυματιστεί ψυχικά από τη δολοφονία του πατέρα της και από τις δύσκολες στιγμές που πέρασε στην εφηβεία της, όταν είχε πέσει θύμα απαγωγής. Πλέον είναι σε καλύτερη κατάσταση και η σχέση της με τον παππού της, που αναρρώνει από εγκεφαλικό, γίνεται ακόμη πιο σφιχτή. Στο αστυνομικό τμήμα της Τσάριγκ Κρος όμως τα πράγματα εξακολουθούν να είναι δύσκολα για την Άρτσερ, που έχει αναλάβει το πόστο του πρώην ντετέκτιβ Άντι Ρις, του ανθρώπου που εκείνη είχε συλλάβει και στείλει στη φυλακή λίγο καιρό πριν. Ο κύριος αντίπαλός της, επιθεωρητής Ρόντνι Χικς, κολλητός του Άντι Ρις, είναι στο σπίτι με αναρρωτική άδεια λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας. Αισθάνεται να καταρρέει και βιώνει έντονη μοναξιά, παρά την παρουσία της γυναίκας του και των δίδυμων αγοριών τους. Οι ανοιχτοί λογαριασμοί με τον αρχιμαφιόζο Φράνκι Γουάιτ τον αναγκάζουν να υποκύψει σε κάτι που πυροδοτήσει τις εξελίξεις.

Ο αρχιφύλακας Χάρι Κουίν στέκεται στο πλευρό της Άρτσερ με τη δική του προσωπική ιστορία να έχει λιγότερο βάρος σε αυτήν την περιπέτεια ενώ οι συνάδελφοι της Άρτσερ που γνωρίσαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς είναι και πάλι εδώ: η αρχιεπιθεωρήτρια Κλερ Πίερς, ο αστυφύλακας Ος Πάικ, βοηθός αναλυτή στην ομάδα της Άρτσερ, η γκουρού της τεχνολογίας Κλάρα Κλαρκ, πρώην αναλύτρια της NCA και τώρα μέλος της Μητροπολιτικής Αστυνομίας, και η καινούργια στην παρέα αστυφύλακας Μέλανι Άντερσον, που θέλει να μαθητεύσει δίπλα στους καλύτερους. Αυτή η επίλεκτη ομάδα, εκτός από τον κατά συρροή δολοφόνο, έχει να προστατεύσει την Άρτσερ από τα νύχια του βαρόνου ναρκωτικών Φράνκι «Σνόου» Γουάιτ που θέλει να πάρει εκδίκηση για όσα έγιναν στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς κι έτσι ανοίγει μια κατά μέτωπο επίθεση που θα ξεδιπλωθεί ανάμεσα στο καλό και στο κακό.

Η «Σιωπή» του David Fennell αφορά την τραυματισμένη ψυχοσύνθεση ενός κατά συρροή δολοφόνου που σκοτώνει γονείς αλλά όχι τα παιδιά τους και ταυτόχρονα ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών μεταξύ της επιθεωρήτριας Γκρέις Άρτσερ και του αρχιφύλακα Χάρι Κουίν από τη μια και του άρχοντα του υποκόσμου που τους έχει βάλει στο μάτι από την άλλη. Απανωτές ανατροπές, πονεμένες οικογενειακές ιστορίες, άψογη σκιαγράφηση χαρακτήρων που συνεχίζουν να εκπλήσσουν με την πολυπλοκότητά τους και ένα δυνατό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε.

Βιβλίο Ο τελευταίος όρκος
Τίτλος πρωτοτύπου The final vow
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Άντζη Κουνάδη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεκαεπτά νεκροί μέσα σε έξι μήνες αναστατώνουν τη χώρα και προκαλούν συσκέψεις επί συσκέψεων στο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, με εκπροσώπους της αστυνομίας, του υπουργείου Εσωτερικών, του Γραφείου του Πρωθυπουργού και ειδικούς επί θεμάτων εκτάκτων αναγκών. Αυξήθηκε η τηλεργασία, μειώθηκαν οι μετακινήσεις, όσοι βγαίνουν να πάνε στη δουλειά τους δεν ξεμυτάνε από τα γραφεία τους μέχρι να σχολάσουν. Ο κορυφαίος μυστικός πράκτορας της Βρετανίας, Άλαστερ Λοκ, που γνωρίσαμε στο «Τυφλό σημείο» κι οδήγησε στη διάλυση του Τομέα SCAS παρακολουθεί τις εξελίξεις και καταλαβαίνει το λάθος του, οπότε καλεί κοντά του την αρχιεπιθεωρήτρια πλέον Στέφανι Φλιν, που εργάζεται στο Τμήμα Καταπολέμησης Δουλείας, την Τίλι Μπράντσο, που έχει βαρεθεί να δουλεύει για λογαριασμό του, και τον Ουάσινγκτον Πόου που έχει μετατεθεί σε θέσεις-νεκροταφεία, δημιουργώντας συνεχώς μπελάδες. Ο Πόου δυσκολεύεται να δεχτεί και δε χάνει στιγμή να κατακεραυνώνει τον Λοκ για την απρονοησία του να διαλύσει μια ομάδα που τώρα την ξανακαλεί. Επιπλέον, μετά από τόσα θύματα, ο σκοπευτής έχει τελειοποιηθεί και θα δυσκολευτούν να τον ανακαλύψουν. Στο πλάι τους θα σταθεί η διοικήτρια Άλις Μάδερς που έχουμε γνωρίσει στο πρώτο βιβλίο της σειράς και ο Μάθιου Τάιλερ, πρώην αστυνομικός, που έφυγε από το σώμα αφότου οργάνωσε την απόδραση από τη φυλακή ενός καλού του φίλου, και τον προσέλαβε ο πατέρας της νύφης που δολοφονήθηκε στο Γκρέτνα Γκριν για να παρακολουθεί από κοντά την έρευνα της ομάδας.

Ο αρχιφύλακας Ουάσινγκτον Πόου μέσα σε όλα αυτά προσπαθεί να προσαρμοστεί και στο νέο, χλιδάτο περιβάλλον της ζωής της μέλλουσας γυναίκας του, λαίδης πλέον Εστέλ Ντόιλ, μιας και κληρονόμησε μια τεράστια περιουσία από τον δολοφονημένο πατέρα της, μαρκήσιο του Νορθάμπερλαντ. Η Ντόιλ είναι μια γυναίκα με περιθωριακή εμφάνιση αλλά άφθαστες γνώσεις εγκληματολογίας και ιατροδικαστικής, με απαξιωτική συμπεριφορά στους αστυνόμους και κοφτερή γλώσσα και προετοιμάζει τον γάμο της με τον Ουάσινγκτον Πόου παρά τις αντιξοότητες της υπόθεσης που εκείνος αναλαμβάνει. Επίσης, οι συνεδρίες με την Κλάρα Λανγκ, ψυχολόγο ειδικευμένη στη θεραπεία ψυχικού τραύματος, σταματούν απότομα κι ο Πόου καλείται να ανακαλύψει το γιατί, χωρίς να έχει ξεπεράσει τις τραγικές συνέπειες από τα όσα έζησε μαζί της στην «Καρέκλα του Ελέους». Εξ αυτού, δεν έχει πού αλλού να στραφεί για ψυχολογική βοήθεια, με την αυτοπεποίθησή του να έχει πέσει χαμηλά και τον εαυτό του να έχει κλειστεί σα στρείδι. Η Λανγκ είναι μια τρομερή προσωπικότητα και η σκιά της παραμένει βαριά σχεδόν σε κάθε σελίδα κι ας εμφανίζεται μόνο προς το τέλος, βοηθώντας σημαντικά στην υπόθεση αλλά… με ένα αντάλλαγμα. Στο πλάι του Πόου είναι η Τίλι Μπράντσο, μια κοπέλα με προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που έπεφτε θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες, μια «κοινωνική χειροβομβίδα με υπέροχη αθωότητα»! Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό.

Αυτοί οι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες έχουν πλέον βρει τα πατήματά τους κι έχουν δέσει πολύ καλά ως συνεργάτες, με αποτέλεσμα αξέχαστες και ξεκαρδιστικές ατάκες αλλά και σκληρή δουλειά. Η συναναστροφή της αθώας κι απονήρευτης Μπράντσο με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, αρχίζει πλέον να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Η κοπέλα μαλακώνει την αψύτητα του Πόου κι εκείνος τη βοηθάει να προσαρμοστεί στον έξω κόσμο, οπότε συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον χωρίς τη χιλιοειπωμένη ερωτική αίσθηση της χημείας που έχω δει σε χιλιάδες άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές άντρα και γυναίκα ντετέκτιβ.

Η υπόθεση ξεκινάει από το τελευταίο προς το παρόν θύμα στο Γκρέτνα Γκριν και μέσα από έρευνες και συζητήσεις μπαίνουμε στον μαγικό και δύσκολο κόσμο των role playing games και στη βιομηχανία των δεξιώσεων γάμων, βαπτίσεων και άλλων επετείων, της προσωποποιημένης δηλαδή υπερβολής και φαιδρότητας, που στο Γκρέτνα Γκριν έχει γίνει πια θεσμός. Ειδικά ως προς το πρώτο θέμα, μου έκανε εντύπωση ο μισογυνισμός που επικρατεί στον χώρο, σε μια εποχή που η κατάσταση ίσως βελτιώνεται αλλά δεν παύουν να υπάρχουν ακόμη άντρες που σκέφτονται ότι οι γυναίκες δεν έχουν θέση, γιατί «ο πόλεμος είναι πεδίο των αντρών». Επίσης, αναφέρεται ο όρος gaslighting που βρίσκει ανατριχιαστική εφαρμογή στις μυστικές επιχειρήσεις! Δηλαδή, ικανοί πράκτορες ανακαλύπτουν το ταλέντο και τα όνειρα, τους φόβους και τα σκοτεινά μυστικά των στόχων τους, και τους εκμεταλλεύονται, οδηγώντας τους ως την απόγνωση. Κάποιος όμως απολαμβάνει να προχωράει ακόμη παραπέρα, να τους φτάνει στην αυτοκτονία! Κι όσο προχωράνε οι έρευνες, τόσο περισσότερα ψήγματα του δολοφόνου ανακαλύπτουμε. Διαπιστώνουμε πως είναι ένας άνθρωπος που θέλει να προκαλέσει χάος και πλήγμα στο κοινωνικό status quo. Φυσικά και έχει μυστικό σχέδιο, βασικό κίνητρο κλπ. αλλά όλα αυτά είναι δευτερεύοντα μπροστά σε ό,τι δημιούργησαν η ευστοχία και ο επαγγελματισμός του.

«Ο τελευταίος όρκος» είναι το έβδομο μυθιστόρημα με ήρωες τον Ουάσινγκτον Πόου και την Τίλι Μπράντσο, με αρκετές αναφορές σε προηγούμενα βιβλία, και πρόκειται για μια μεταβατική περιπέτεια πριν την αλλαγή στις ζωές των δύο ηρώων που θα ανεβάσει την πλοκή σε άλλα επίπεδα. Οι προσωπικές τους ιστορίες εξελίσσονται και ανελίσσονται ενώ ταυτόχρονα η υπόθεση που αναλαμβάνουν είναι γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις. Προσπαθούν να σκιαγραφήσουν τον ένοχο, μπαίνουν σε κόσμους και κάστες που δεν ήξεραν, ερευνούν, συγκρίνουν, ανακρίνουν και τελικά διαπιστώνουν πως μόνο μια πολύ μεγάλη θυσία θα τον ρίξει στα χέρια τους. Θα δεχτούν όμως όλοι να κάνουν κάτι τόσο ριψοκίνδυνο; Και με τι συνέπειες; Ένταση, αγωνία, πλούσια πλοκή, εκπλήξεις και ποικίλα συναισθήματα είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός ακόμη βιβλίου του M. W. Craven που με ξενύχτησε.

Βιβλίο Η φιλοξενούμενη 
Τίτλος πρωτοτύπου The guest
Συγγραφέας B. A. Paris
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γκέιμπριελ βρήκε ετοιμοθάνατο τον έφηβο γιο ενός φιλικού ζευγαριού και τα τελευταία του λόγια τον έχουν στοιχειώσει. Κατέθεσε ότι το παιδί πριν πεθάνει είπε ότι αγαπάει τη μητέρα του αλλά στην πραγματικότητα την κατηγορούσε για κάτι. Αυτό το μυστικό και η όλη δοκιμασία τον έχουν καταρρακώσει ψυχολογικά και η γυναίκα του, Άιρις, τον πείθει να πάνε διακοπές για να ξεχαστεί και να της μιλήσει. Όταν επιστρέφουν, βρίσκουν τη Λορ να έχει κάνει κατάληψη μετά τον χωρισμό της και προσπαθούν να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα, κάνοντας ταυτόχρονα προσπάθειες να μεταπείσουν τη Λορ και να μιλήσουν με έναν εξαφανισμένο Πιερ. Μέσα από τις κουβέντες τους και τις αλλαγές στις ζωές τους μαθαίνουμε για το κοινό παρελθόν των δύο ζευγαριών ενώ ταυτόχρονα μπαίνουν στο προσκήνιο νέοι γείτονες, η έγκυος Έσμι και ο είκοσι χρόνια μεγαλύτερός της Χιου, οι οποίοι φιλοξενούν τον οικογενειακό φίλο τους, Τζόζεφ, έναν άντρα που παλεύει με τον αλκοολισμό. Για να ξεχαστεί ετοιμάζει τον κήπο του νέου τους σπιτιού και σταδιακά μαθαίνουμε πώς γλύτωσε από διάφορα περίεργα ατυχήματα που, σύμφωνα με τις φήμες, οφείλονται στον αλκοολισμό του.

Ο Γκέιμπριελ έχει βυθιστεί σε σκοτεινές σκέψεις περί θανάτου και ματαιότητας και φλερτάρει με την κατάθλιψη, εγκαταλείποντας τη δουλειά του ως γιατρός και τη γυναίκα του που προσπαθεί μάταια να καταλάβει τι πραγματικά συνέβη κι έχει επηρεαστεί τόσο πολύ. Η Λορ αρχίζει να συμπεριφέρεται λες και θα ζει για πάντα μαζί τους, ανατρέπει τη ρουτίνα τους, τη διαρρύθμιση των πραγμάτων, τα πάντα. Τι πραγματικά θέλει και γιατί δεν επιστρέφει στον Πιερ έστω για να μιλήσουν; Η ιστορία εκτυλίσσεται μέσα από κινηματογραφικές σχεδόν περιγραφές και πολλούς διαλόγους, που ζωντανεύουν μεν το κείμενο αλλά δεν προσφέρουν κάποια έντονη δράση ή υψηλές ταχύτητες ανάγνωσης. Μου άρεσαν όμως οι σκιαγραφήσεις των χαρακτήρων και πώς αρχίζουν να αλλάζουν και να αλληλοεπηρεάζονται από τα γεγονότα. Από τη μια έχουμε τη Λορ και την προσκόλληση στη ζωή των φίλων της κι από την άλλη τους γείτονες με τον μυστηριώδη Τζόζεφ, οπότε αρχίζουμε να ψαχουλεύουμε τις ζωές τους για να βρούμε τυχόν κρυμμένα μυστικά. Αγάπησα ιδιαίτερα τον τρόπο με τον οποίο δόθηκε η σχέση της ενήλικης Μπεθ με τους γονείς της, Άιρις και Γκέιμπριελ, δυο ανθρώπους που έχουν από καιρό πάψει να συζητάνε μεταξύ τους, να επιθυμούν ο ένας τον άλλον, κάτι που επιβάρυνε η τραυματική εμπειρία του δεύτερου. Μόνο το παιδί τους τους ενώνει, «σαν κόλλα», με αποτέλεσμα, όταν αποφασίζει να μείνει μαζί τους για έναν χρόνο αντί να σπουδάσει, να τους ανακουφίσει σε μεγάλο βαθμό. Το ζευγάρι έχει ρίξει στους ώμους της ένα πολύ μεγάλο βάρος άθελά του, κάτι που η Μπεθ έχει καταλάβει, εξ ου και στρέφεται ακούσια στην Έσμι και τον Χιου με αφορμή τη γέννηση του μωρού τους.

Δυο ζευγάρια, μια χωρισμένη κοπέλα, μυστικά και ψέματα, σημαντικές διαχρονικές αλήθειες γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις και τότε εμφανίζεται το πρώτο πτώμα ενώ οι ζωές όλων εξελίσσονται μέσα από μικρές και μεγάλες αποκαλύψεις. Σε γενικές γραμμές, μια ενδιαφέρουσα ιστορία που αποκαλύπτει δολοφόνο, κίνητρα και τρόπο δράσης στο τελευταίο κεφάλαιο με στυγνό και ωμό τρόπο. Έχουμε μια μεγάλη αποκάλυψη, έχουμε μια τραγικότητα ως αφορμή των φόνων αλλά δεν έχουμε τιμωρία ή μεταμέλεια, κάτι που τονίζεται στην τελευταία σαρκαστική πρόταση του βιβλίου. Το γεγονός πως όλα αυτά διαδραματίζονται μεταξύ Παρισιού και επαρχιακής Αγγλίας και για τον λόγο αυτόν ο δολοφόνος έπρεπε να έχει τον νου του για κάθε καθυστέρηση τρένου, για ακλόνητα άλλοθι κλπ. Μου φάνηκαν πως επιβάρυναν ακόμη περισσότερο την, ίσως «τραβηγμένη», ιστορία. «Η φιλοξενούμενη» είναι ένα μυθιστόρημα που με κέρδισε κυρίως για τον σωστό χειρισμό των ανθρώπινων σχέσεων και την προσεγμένη σκιαγράφηση των χαρακτήρων.

Βιβλίο Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση
Συγγραφέας Χρήστος Αζαριάδης 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Χιούμορ
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Αζαριάδη είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στη μεταθανάτια ζωή, η οποία τελικά δε διαφέρει σε τίποτα από αυτήν που βιώνουμε όλοι μας: έχει καλό και κακό, γραφειοκρατία, ζήλιες, σατανικά σχέδια και πολλά άλλα. Με πολύ προσεκτικό χειρισμό και διακριτικό χιούμορ που σέβεται τις βασικές αρχές της θρησκείας του χριστιανισμού και όχι μόνο, ο συγγραφέας έγραψε μια ιστορία που με κράτησε σε αγωνία χάρη στις έξυπνες ανατροπές, στους καλοσχεδιασμένους χαρακτήρες, στα διαχρονικά και καίρια μηνύματα περί αγάπης, φιλίας, δοτικότητας και στο γλυκόπικρο τέλος. Θα μπορούσε να είναι ένα σκέτο κωμικό χρονικό του καθημερινού βίου στον Παράδεισο (για λόγους πολιτικής ορθότητας, αποκαλείται Αναπτυγμένη Μεταθανάτια Ζωή) και στην Κόλαση (ωσαύτως Αναπτυσσόμενη Μεταθανάτια Ζωή) αλλά υπεισέρχονται λογοτεχνικές αρετές που το κάνουν ακόμη καλύτερο και πιο στέρεο. Για παράδειγμα, ένας από τους ωραιότερους προβληματισμούς του κειμένου έχει να κάνει με την αδιαφορία και τον εγωισμό: «-Άσε να ασχοληθεί κάποιος άλλος. –Κι αν δεν υπάρχει κανείς άλλος για ν’ ασχοληθεί, Ζωρζ; Τι θα γίνει μ’ αυτούς τους ανθρώπους, αν όλοι θεωρούν ότι είναι πρόβλημα κάποιου άλλου»; Επιπλέον, γινόμαστε μάρτυρες μιας σταδιακής φιλίας που χτίζεται ανάμεσα σε εντελώς αντίθετους χαρακτήρες, εκ των οποίων ο ένας τελικά επηρεάζει τον άλλον, με αποτέλεσμα τα πάντα στη μεταθανάτια ζωή να έρθουν τούμπα.

Στα μικρά και σύντομα κεφάλαια του βιβλίου ξεδιπλώνονται παράλληλα η μεταθανάτια ζωή του Σαμ (εκ του Σαμαήλ) και η προθανάτια του Αθανάσιου Συνοδινού ώσπου αυτοί οι δύο να συναντηθούν και να δημιουργήσουν ένα όμορφο ντουέτο γεμάτο κωμικοτραγικά επεισόδια και ενδιαφέρουσες «συγκρούσεις». Ο Σαμ είναι ένα πλάσμα που είδε τη γέννηση του κόσμου και συνέβαλε σε αυτόν αλλά έχει πλέον αντιρρήσεις, τις οποίες εκφράζει συχνά με άκοσμο, προσβλητικό και έκνομο τρόπο. Αποτέλεσμα αυτού του «βίου» είναι να πέφτει συνεχώς στην ιεραρχία των αγγέλων αφού ακολουθεί τους δικούς του ηθικούς κανόνες, αποδεχόμενος φυσικά τις συνέπειες. Παραδέχεται: «-Απλά έπειτα από τόσες χιλιετίες αποστασιοποίησης, έφτασα να θεωρώ ότι αυτό είναι το φυσιολογικό. Να είμαστε θεατές στα προβλήματα του κόσμου» (σελ. 53). Φιλόδοξος, πιστεύει στον εαυτό του, δε σωπαίνει μπροστά στα λάθη του συστήματος που συναντά κι όταν βάζει έναν στόχο μηχανορραφεί για να τον καταφέρει. Η τελευταία του δοκιμασία όμως, πριν τον ρίξουν στην Κόλαση, η προσαρμογή του Θάνου, τον φέρνει συχνά στα όριά του!

Ο Θάνος λοιπόν είναι μια ψυχή που παραβιάζει τους κανόνες που αγνοεί και μαθαίνουμε σταδιακά πώς πέθανε, πώς και γιατί χώρισε, πώς έπεσε σε κατάθλιψη. Η μεταθανάτια ζωή είναι, φυσικά, μια πρωτόγνωρη εμπειρία και ο Σαμ αγωνίζεται να τον ντύσει με στυλ και να του εμφυσήσει μια καλύτερη προσωπικότητα. Ο Θάνος δεν είναι πολύ ευφυής, ο φόβος της μοναξιάς τον έφθειρε και τον έκανε να αρνείται να δεχτεί πως η σχέση του με την Έλενα είχε τελειώσει. Αυτά τα γνωρίσματα απογοητεύουν τον Σαμ που βρίζει θεούς και δαίμονες (παρντόν) για την ατυχία του να του «κληρωθεί» αυτός ο νέωπας. Ο Θάνος έχει μια ιδιαίτερη προσωπικότητα που τον κάνει να ξεχωρίζει κι αυτό σταδιακά έλκει τον Σαμ, που προσπαθεί να τον πείσει ν’ αλλάξει, μόνο και μόνο για ν’ ακούσει αυτό: «-Όλος ο κόσμος παλεύει με χίλιους τρόπους να διαφέρει. Κι εγώ το καταφέρνω χωρίς να προσπαθώ. Πώς μου ζητάς να το εγκαταλείψω αυτό» (σελ. 226); Αυτά και άλλα γνωρίσματα του Θάνου, καθώς και η ταυτόχρονη επιδείνωση της επαγγελματικής θέσης του από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, βάζουν τον Σαμ σε σκέψεις, τον κάνουν να αναθεωρήσει και να μπει σε δίλημμα: να αφήσει την προφητεία να εκπληρωθεί, με αποτέλεσμα αυτός να καταλήξει στην κόλαση, ή να σαμποτάρει τις ενέργειες του Θάνου; Αφού ο Παράδεισος κάνει ό,τι μπορεί για να του δείξει ότι δεν ανήκει εκεί, γιατί φοβάται ότι θα καταλήξει στην αγκαλιά του Εωσφόρου;

Το περιβάλλον του Παραδείσου, και στη συνέχεια της Κόλασης, είναι άψογα σχεδιασμένο, γεμάτο έξυπνες λεπτομέρειες, ευφάνταστη δόμηση και ρεαλιστική διάρθρωση. Η καφετέρια «Το ελαφρύ χώμα» και άλλα μέρη όπου οι ψυχές τρώνε και πίνουν, παρ’ όλο που δεν πεινάνε, είναι μέρη που ικανοποιούν τη ματαιοδοξία τους, αφού στα καταλύματά τους δεν υπάρχουν κουζίνες και μαγειρικά σκεύη. Τα Υπουργεία Αφίξεων, Δικαιοσύνης, Υποδομών, Δημοσίου Τομέα κ. ά., το Συμβούλιο των Οκτώ (που συγκροτήθηκε όταν οι άνθρωποι αυξήθηκαν και ο Θεός δεν προλάβαινε να είναι πανταχού παρών), η Ιστορική Βιβλιοθήκη της Ζωής (ένα βιβλίο για κάθε άνθρωπο, όλοι οι βίοι των γεγενημένων και αγέννητων φυλάσσονται στα ράφια της), τα δικαστήρια, οι ψηφιακές μορφές που αποτελούν το κεντρικό σύστημα των σπιτιών των ψυχών και πολλά άλλα ζωντανεύουν ένα μέρος όπου πραγματικά θα ήθελες να πας. Από την άλλη, η κόλαση είναι γεμάτη χαρούμενους ανθρώπους, δημιουργικές δραστηριότητες, καθαρό ουρανό, όλα αυτά όμως είναι επιφανειακά. Οι πειρασμοί αυτοί δίνουν σε αφθονία ό,τι λαχταράει κάποιος ώστε να κρατήσει την ψυχή του δέσμια εκεί.

Καλοδεχούμενο και διακριτικό είναι το χιούμορ του συγγραφέα. Γέλασα πολύ με την επιλογή του Αβραάμ να είναι ένας από τους καθηγητές στο Φροντιστήριο που μαθαίνει στους νεοφερμένους για την καινούργια τους ζωή, μιας και ο Πατριάρχης φημίζεται για την υπομονή του, ώσπου να συναντήσει τον Θάνο όμως. Μου άρεσε επίσης ο τρόπος που επεξηγήθηκαν ο ιός του 2000 και η περίοδος του Μεσαίωνα, όπου όλα πήγαιναν κατά διαόλου γιατί οι άγγελοι είχαν κατέβει σε απεργία διαρκείας! Τα προνόμια, οι πόντοι καλοσύνης που μαζεύουν οι ψυχές, το πρόγραμμα Κρίση που γνωρίζει τις πεποιθήσεις και το ποιόν των μελλοθάνατων συγκροτούν ένα συναρπαστικό φαντασιακό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό σκηνικό. Φυσικά, δε λείπουν οι καμέο εμφανίσεις γνωστών προσώπων, όπως ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ και ο Ζωρζ Σιμενόν, ο Πελέ και η Μητέρα Τερέζα, η Παναγία και η Νταϊάνα, ο Κερτ Κομπέιν κ. ά., που όλοι τους έχουν έναν μικρό ή μεγαλύτερο ρόλο στην ιστορία.

Κι όταν έχουμε πλέον εξοικειωθεί με τον χώρο, έχουμε γνωρίσει τους χαρακτήρες, έχουμε γελάσει και προβληματιστεί με τα όσα γίνονται, τότε ανακαλύπτουμε την Ενδιάμεση Έρημο, ένα σημείο που τραβάει κοντά του τον Θάνο για να περάσει από την άλλη μεριά, κάτι που καταφέρνει παρά τις απανωτές προσπάθειες του Σαμ να τον εμποδίσει. Ένα σημείο γεμάτο ξεραΐλα, έλλειψη χρωμάτων, μυρωδιά θλίψης και μια πένθιμη βουβαμάρα. Με απαράμιλλη τεχνική οδηγούμαστε στα Ζεστά Σημεία, όπου κυκλοφορούν οι Εκκρεμείς, όσοι πέθαναν αιφνιδίως και το πρόγραμμα Κρίση δεν πρόλαβε να τους εντάξει κάπου. Φυσικά, ο παραλληλισμός με τις δομές των σημερινών προσφύγων (hot spots) είναι αναπόφευκτος, μιας και υπάρχουν ανασφάλεια, απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης, άνθρωποι ο ένας πάνω στον άλλον, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια κλειστή κοινωνία γεμάτη απελπισία, ανασφάλεια, έτοιμη να κάνει τα πάντα για να επιβιώσει. Εκεί εμφανίζονται νέα πρόσωπα, νέες ανατροπές που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε όσα θέλει να αποφύγει ο άγγελος ενώ ο Θάνος μπαίνει σ’ έναν κυκεώνα πράξεων συμβατών με τον χαρακτήρα του αλλά αντίθετων με τα θέσφατα του τόπου που τον φιλοξενεί. Τι αναφέρει λοιπόν η Προφητεία γι’ αυτόν τον τόπο και πώς θα μπλεχτεί ο Θάνος σε μια ιστορία που θα ανατρέψει οριστικά όλες τις γνωστές ιστορίες περί παραδείσου και κόλασης;

Το μυθιστόρημα «Ο Παράδεισος είναι σωστή κόλαση» είναι «ένα χιουμοριστικό παραμύθι για τη ζωή μετά ή ένα παρηγορητικό ανάγνωσμα για όσους πιστεύουν ότι τίποτα δε χάνεται με τον θάνατο», όπως υποστηρίζει η σκηνοθέτρια Αναστασία Κουρή στον πρόλογο του βιβλίου. Ένα ενδιαφέρον, πρωτότυπο, προσεγμένο, καλοσχεδιασμένο μυθιστόρημα αφιερωμένο στη μάχη του καλού και του κακού όχι ως μάχη εξουσίας αλλά ως παιχνίδι ανάμεσα σε φυσικές αντίρροπες δυνάμεις. Ποια είναι η πραγματική σχέση του Σαμ με τον Θεό; Γιατί τον εποφθαλμιά ο Εωσφόρος; Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του Θάνου στην πλοκή; Χωράει ο έρωτας στη μετά θάνατον ζωή; Για ποια αδικήματα κατηγορείται ο Σαμ και γιατί συμπεριφέρεται υπερφίαλα απέναντι στην καθεστηκυία τάξη του Παραδείσου; «Ένας έκπληκτος μακαρίτης κι ένας δικαιωμένος άγγελος» γίνονται φίλοι και τα πάντα αλλάζουν στον ήρεμο ως τότε Παράδεισο που σταδιακά γίνεται σωστή κόλαση!

Βιβλίο Η τρίτη γυναίκα
Συγγραφέας Αντώνης Ζερβός 
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αντώνης Ζερβός έγραψε ένα πολύπλοκο και πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, γεμάτο ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ιστορίες που εμπλουτίζουν την καθαυτή πλοκή, ευρηματικές ανατροπές και καλοδουλεμένα ψυχογραφήματα. Μέσα σε 400 περίπου σελίδες ξεδιπλώνεται η άνοδος και η πτώση ενός ανθρώπου που έκανε ένα σύντομο μπαμ, έπεσε στην αφάνεια και εκτινάχτηκε ξανά, πατώντας κυριολεκτικά επί πτωμάτων. Ταυτόχρονα, ακολουθούμε μαζί με τον αστυνόμο Στάβαρη (που γνωρίσαμε στο «Deadline») ένα μπερδεμένο κουβάρι ανακρίσεων και ερευνών, γεμάτων από αναπάντεχους υπόπτους και βυθιζόμαστε στο οικογενειακό παρελθόν του συγγραφέα όπου κρύβονται κάποια σημαντικά μυστικά. Καταλήγουμε μάλιστα σ’ ένα τέλος που προσωπικά χρειάστηκε να το διαβάσω δυο-τρεις φορές για να καταλάβω τι συνέβη, όχι γιατί ήταν δυσνόητο αλλά γιατί ο συγγραφέας σκόρπισε με τέτοιο τρόπο τα κλειδιά των γρίφων στο βιβλίο που, αν παρασυρθείς από τις ανατροπές και τη δράση, τα έχεις χάσει, σου έχουν διαφύγει.

Ο συγγραφέας Άλκης Βρεττός δημιούργησε τον δολοφόνο Βαλτάσαρ που στιγμάτιζε απόκοσμα, μικρά έργα τέχνης στα θύματά του και την αστυνόμο Κέλλυ Βαλταδώρου, την όμορφη και αδίστακτη διώκτριά του. Η ιστορία του στοίχειωσε τους αναγνώστες αλλά στη συνέχεια η συγγραφική του πορεία ήταν καθοδική. Η Πένι Μολφέτα, η μάνατζέρ του, τον χαρακτήρισε «ανυπόφορα αυτοκαταστροφικό», οπότε κάποια στιγμή χάθηκε η έμπνευση, έγιναν κάποια λάθη και πλέον ο Βρεττός ζει ξεχασμένος, βουτηγμένος στο ποτό. Ξεπουλάει ό,τι ελάχιστο έχει απομείνει από το ταλέντο του γράφοντας επί πληρωμή μέτρια βιβλία για λογαριασμό άλλων. Μια στο τόσο κάποιος τον ξεθάβει και του κάνει αφιερωματικές βραδιές αλλά «οι περίεργοι που ήθελαν να δουν πώς είναι ένα ξεπεσμένο ταλέντο, όλο και λιγότεροι». Κάποια στιγμή, ο Βαλτάσαρ του στέλνει έναν φάκελο με τη φωτογραφία μιας νεκρής γυναίκας και του αναθέτει να γράψει την ιστορία της μέσα σε εννιά μήνες αλλιώς θα σκοτωθεί αγαπημένο του πρόσωπο. Η επιστολή είναι ανατριχιαστική: «Νιώθω το μεγαλείο σου, είναι δικό μου. Το ζω. Με ανέσυρες όταν κειτόμουν χαμένος. Σ’ το ανταποδίδω τώρα. Ο κόσμος σε χρειάζεται. Εγώ σε χρειάζομαι, να κερδίσουμε τη θέση μας ξανά».

Μια άγρια έξαψη ξυπνάει στον Βρεττό αυτό το αρρωστημένο παιχνίδι και αρχίζει να χτίζει την ιστορία του, να ψάχνει τα σημάδια που άφησε ο δολοφόνος για να εντοπιστούν, να δημιουργεί σκοτεινές και ανατριχιαστικές πλοκές, παρ’ όλο που αυτό δοκιμάζει τις ψυχικές του αντοχές. Μια σκοτεινή, ακαταμάχητη έλξη τον κάνει να αφοσιωθεί στις λεπτομέρειες της φωτογραφίας με τη νεκρή γυναίκα. Ένα πτώμα σ’ ένα συνηθισμένο δάσος, «Βρύα, πεσμένα φύλλα, ρίζες και κορμοί». Μια ψόφια καρακάξα στη βάση του λαιμού της. Αρχίζει να μπαίνει στο μυαλό του δολοφόνου, να παρατηρεί τις λεπτομέρειες, να τις ανασυνθέτει, να ψάχνει τι συμβολίζουν, γιατί και πώς έστησε έτσι το θύμα του ο «Βαλτάσαρ». Ο Άλκης μεγάλωσε με τις ιστορίες του παππού Σταύρου, που έλεγε παραμύθια φερμένα από παράξενες γωνιές της θάλασσας, αφού ήταν χρόνια ναυτικός και είχε γυρίσει όλο τον κόσμο. Έλεγε λοιπόν στα εγγόνια του παραμύθια από μέρη παράξενα, σοκάκια σκοτεινά, και τους έδειχνε την παλιά υδρόγειο πάνω στο γραφείο. «Οι ιστορίες ψιθυρίζονται τη νύχτα, στο φως σιωπούν». Αυτό ακολουθεί και τώρα ο Βρεττός, με την αδρεναλίνη της επιτυχίας να τον μεταμορφώνει σε τέρας. Ποιος είναι όμως στην πραγματικότητα ο Βαλτάσαρ, πώς διάλεξε το θύμα, πώς σχεδιάζει το χτύπημα, πώς ξέρει τόσα πολλά για τη ζωή και τον χαρακτήρα του Άλκη;

Έτοιμο λοιπόν το πρώτο βιβλίο, ο ήρωάς μας αρχίζει να κινεί τα νήματα της επικείμενης έκδοσης όπως αυτός θέλει, τρελαίνοντας τη Μολφέτα, η οποία όμως διαβλέπει πως έχει στα χέρια της κάτι πραγματικά καλό. Νέα σαρωτική επιτυχία ξεκινάει, με τον Βαλτάσαρ να στέλνει ξένες, ανώνυμες, καταδικασμένες στην αφάνεια γυναίκες. Ο Βρεττός έχει μεταμορφωθεί, έχει γίνει αδίστακτος: «Δε με ενδιέφερε ποια θα απεικονιζόταν στην επόμενη φωτογραφία που θα αναλάμβανα να γράψω την ιστορία της, αρκεί να ήταν ξένη. Αρκεί να λάμβανα τη φωτογραφία» (σελ. 79). Τα βιβλία του γίνονται ανάρπαστα, διασκευάζονται σε ταινίες, μεταφράζονται. «Ήμουν με διαφορά ο καλύτερος της γενιάς μου…Ήμουν ο ροκ σταρ της αστυνομικής λογοτεχνίας» (σελ. 84). «Ο χρόνος με βοήθησε να σκληρύνω. Να θάψω τους φόβους κάτω από την πιστή τήρηση των κανόνων που εκείνος επέβαλε με τον τρόπο του. Να δω την πραγματική ουσία της ανίερης, άτυπης συμφωνίας κυρίων που μας έδενε. Ήμασταν και οι δυο ταλαντούχοι, ο καθένας στο δικό του μερίδιο θανάτου. Προικισμένοι. Εκείνος να τροφοδοτεί τους εφιάλτες μου, εγώ να του προσφέρω τη στρατιά των ακολούθων που ονειρευόταν» (σελ. 86). Δε φοβάται μην απογοητεύσει τον άγνωστο αποστολέα αλλά μην εξαφανιστεί το ίδιο αιφνιδιαστικά όπως εμφανίστηκε. Ο Βρεττός έχει μετατραπεί συν τω χρόνω σε δύστροπο, ανυπόφορο, επιθετικό μπάσταρδο, «ένα καταραμένο πρεζόνι θανάτου που ζητούσε τη δόση του».

Γύρω από τον Άλκη έχουμε, εκτός από τη Μολφέτα, τη Ραλλού, την καλύτερή του φίλη, που τον στήριξε οικονομικά, δίνοντάς του δουλειά στο φαρμακείο της, η οποία ανησυχεί για την υγεία του και για την καθοδική του πορεία. Σημαντικό ρόλο παίζει και ο αδελφός του, Στηβ, με τον οποίο έχουν κακές σχέσεις. Ο Στηβ, πάντα δύσκολος και ζόρικος, έχει μια εξάχρονη κόρη, τη Δανάη, έχει πλέον χωρίσει κι έχει προχωρήσει τη ζωή του. Ο Άλκης καταφεύγει στο πατρικό του στη Νίκαια, από κει που έφυγε ένα βράδυ και δεν ξαναγύρισε. Απομονώνεται για να γράψει αλλά το παρελθόν του ξυπνάει σταδιακά και τον πληγώνει. Φτάνει ακόμη και σε μια μοιραία στιγμή της εφηβικής του ζωής που ακόμα δεν έχει επουλωθεί ψυχικά από αυτό που βίωσε. Ταυτόχρονα, στο σπίτι μπαινοβγαίνει ο κυρ-Ισίδωρος, φίλος του παππού Σταύρου, μια μοναχική και μυστηριώδης προσωπικότητα, που δείχνει να τα έχει χαμένα, ίσως όμως και όχι. Τι κρύβεται πίσω από τις διφορούμενες απαντήσεις του και γιατί βυθίζεται διαρκώς στο παρελθόν, με τον ισχυρισμό πως όλα αυτά συμβαίνουν τώρα;

Και τότε έρχονται στο προσκήνιο ο αστυνόμος Στάβαρης με τη γυναίκα του, τη δικηγόρο Πέρσα, χαρακτήρες που γνωρίσαμε στο «Deadline», με τη δεύτερη, ως φανατική αναγνώστρια των βιβλίων αλλά και διορατική και παρατηρητική, να ανακαλύπτει τις ομοιότητες του θανάτου που ανέλαβε ο Στάβαρης με το μυθιστόρημα του Βρεττού. Έτσι, από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση, τα παιχνίδια με το μυαλό του αναγνώστη, την υποδειγματική ανάμιξη ρεαλισμού και φαντασίας, από την καταβύθιση σ’ ένα παρελθόν που πρέπει να ξεχαστεί, επιβιβαζόμαστε σε ένα όχημα που ανεβάζει ταχύτητας, κορυφώνει τη δράση και εμπλουτίζει ακόμη περισσότερο την πλοκή. Η νεκρή ήταν ηθοποιός σε παιδικές παραστάσεις, με λίγους φίλους και εραστές, μια φιλόδοξη γυναίκα που αγωνιζόταν να γίνει όνομα στον χώρο κι επιπλέον ήταν και μια εφήμερη σχέση του Βρεττού όταν γινόταν το καστ της ταινίας που βασιζόταν σε βιβλίο του. Λογικό δεν είναι λοιπόν ο συγγραφέας να θεωρηθεί ύποπτος; Με τη συνεργάτη του, αστυνόμο Μαυροδήμου, αρχίζουν τις έρευνες, τις ανακρίσεις, τις παρακολουθήσεις, τα εντάλματα. Ο Στάβαρης προσεγγίζει τους νεκρούς ακροπατώντας στα σημάδια που άφησαν πίσω τους να βρεθούν, αφουγκράζεται τους ψιθύρους των θρυμματισμένων μυστικών τους που ψάχνουν να ακουστούν. Μπορεί πάντως να λύθηκαν οι υποθέσεις της καραντίνας που είδαμε στο προηγούμενο βιβλίο αλλά η σκιά τους στοιχειώνει ακόμη τα σκοτάδια του Στάβαρη, ζητώντας απαντήσεις σε ερωτήσεις που εκείνος ένιωθε πως ποτέ δε θα είχε. Πώς είναι πλέον η σχέση ανάμεσα στο ζευγάρι;

Ο Στάβαρης και η Πέρσα φέρνουν μαζί και νέα ενδιαφέροντα πρόσωπα, όπως το πιο παράδοξο, λιγομίλητο και θανατηφόρο δίδυμο του Πετρίδη, παλιού μπάτσου του Τμήματος Ληστειών, και του οδηγού του, Ζαμοράνο, τον ακούραστο, λεπτολόγο, με αστείρευτη υπομονή Ζίλφο από το Εγκληματολογικό, ο οποίος προσεγγίζει τον τόπο του εγκλήματος με θρησκευτική ευλάβεια και ως ψυχαναγκαστικός σφραγίζει με μεθοδικότητα τον τόπο του εγκλήματος για να εντοπίσει και να καταγράψει στη συνέχεια και την πιο ασήμαντη λεπτομέρεια, τον Αζαριάν, που φαίνεται να παίζει ένα βρόμικο παιχνίδι εις βάρος όλων και φυσικά βγαίνουν στο φως νέοι ύποπτοι, που όλοι τους ανεξαιρέτως έχουν μια θέση στην πλοκή.

«Η τρίτη γυναίκα» είναι ένα καλοδουλεμένο, πολυεπίπεδο αστυνομικό μυθιστόρημα, με πολλούς χαρακτήρες και διαρκείς εναλλαγές στην αφήγηση. Η πλοκή μάλιστα αφήνει σκόρπιες πολλές άκρες που χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση ώστε να ξετυλιχτεί το νήμα μιας σκοτεινής υπόθεσης. Πάντως, υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στη δράση και στη σχετική στασιμότητα, μιας και ο συγγραφέας πότε δίνει βάρος στις περιγραφές είτε του περιβάλλοντος είτε του ψυχισμού των χαρακτήρων πότε απογειώνει τη δράση με νέα στοιχεία, απρόσμενες εξελίξεις και αποκαλύψεις μυστικών που δίνουν τη θέση τους σε νέα ερωτηματικά. Μέσα σε όλα αυτά, χρησιμοποιούνται ελάχιστα καλολογικά στοιχεία που δίνουν μια διακριτική λογοτεχνικότητα: «Η νύχτα είχε χαθεί στη μουδιασμένη σιωπή που αφήνει πίσω της η βροχή όταν ξεθυμαίνει» (σελ. 137) και «Κοίταξε έξω τον ουρανό. Το μαύρο ξέφτιζε αργά στο γκρίζο, κάνοντας τη σιωπηλή πόλη να δείχνει πιο παγωμένη. Πιο μόνη» (σελ. 259).

Με το πλούσιο λεξιλόγιο, το παραστατικό στήσιμο του περιβάλλοντος χώρου και την παράθεση των σκέψεων και των αντιλήψεων των χαρακτήρων δημιουργείται μια ιστορία ολοζώντανη και ρεαλιστική, απόλυτα ανθρώπινη, που μας βοηθάει να κατανοήσουμε όλους ανεξαιρέτως τους χαρακτήρες και να τους αγκαλιάσουμε ή να τους μισήσουμε αντίστοιχα. Το αγγλικό νανούρισμα στο οποίο βασίζεται και προσαρμόζεται η εξιστόρηση είναι ανατριχιαστικό και πλούσιο σε ερμηνείες: «Μία για τη θλίψη, δύο για τη χαρά, τρεις για ένα κορίτσι, τέσσερις για ένα αγόρι, πέντε για το ασήμι, έξι για το χρυσάφι, επτά για ένα μυστικό που δε θα ειπωθεί ποτέ». Θα βρεθεί λοιπόν η πραγματική ταυτότητα του «Βαλτάσαρ»; Θα μάθουμε τα κίνητρά του; Θα βγουν στο φως όλα τα μυστικά που βαραίνουν τους χαρακτήρες του βιβλίου; Γιατί, ας μην ξεχνάμε πως: «Όλες οι ιδέες σε τρώνε. Όσο πιο καλές, τόσο πιο πολύ σε τρώνε. Μέχρι στο τέλος να μη μείνει τίποτα από σένα» (σελ. 40).

Βιβλίο Μαύρο Δάσος
Συγγραφέας Μαρία Ράπτη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Τρόμου
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρχές Ιουλίου του 2024, όπου «η πόλη είναι ράθυμη και ήσυχη», η Αλίκη, μετά από μια σημαντική τηλεοπτική επιτυχία, παίζει πλέον σε δεύτερους ρόλους στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Ο φίλος της, Κρις Αντωνίου, βραβευμένος σκηνοθέτης στο εξωτερικό, της προτείνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη μεγαλύτερη κινηματογραφική παραγωγή που έγινε ποτέ στην Ελλάδα κι εκείνη δέχεται. Το ταξίδι, οι γνωριμίες, οι πρόβες, τα γυρίσματα με βραβευμένους ηθοποιούς διεθνούς βεληνεκούς τη φοβίζουν αλλά θα το τολμήσει. Ο Κρις έχει διαπρέψει στο εξωτερικό, δουλεύει εμμονικά, σαν το σκυλί, με ταπεινότητα και θάρρος κι αυτή η ταινία είναι ένα μεγάλο προσωπικό και όχι μόνο στοίχημα. Ο Κρις και η Αλίκη φτάνουν πρώτοι στο χωριό όπου θα γυριστεί το φιλμ και βυθίζονται σε μακρινές αναμνήσεις που ακόμη τους τρομοκρατούν. Το ξενοδοχείο όπου μένουν είναι χτισμένο μέσα στο δάσος, σε ένα ύψωμα κοντά στο γειτονικό χωριό που απλώνεται αμφιθεατρικά στην πλαγιά. Το μέρος και η ατμόσφαιρα τους οδηγούν σε κάτι που προσπαθούν να ξεχάσουν, πολύ σύντομα όμως θα το αντιμετωπίσουν ξανά.

Στο ξενοδοχείο εργάζεται και η Κατερίνα, μια φοβισμένη κοπέλα που παλεύει με τους δικούς της δαίμονες. Μάλιστα, πριν λίγα

χρόνια είχε γεμίσει μια βαλίτσα για την περίπτωση που θα χρειαζόταν να φύγει βιαστικά, αν έφταναν τα πράγματα σε σημείο που δε θα είχε άλλη επιλογή. Τα χρόνια όμως κύλησαν ήρεμα, αν και πάντα έπρεπε να προσέχει και να έχει τον νου της. Έχει ένα αδύναμο σώμα χωρίς ίχνος λίπους, κάτι που «δεν οφείλεται σε φροντίδα αλλά σε ετοιμότητα», το διατηρεί για λόγους επιβίωσης. Δέχεται να δουλέψει στο ξενοδοχείο εν όψει της άφιξης των ξένων επισκεπτών που θα γυρίσουν την ταινία, αντικαθιστώντας μια υπάλληλο που έφυγε βιαστικά και απρόσμενα. Τα δωμάτια του προσωπικού είναι εκτός του κεντρικού συγκροτήματος, σχεδόν μέσα στο δάσος κι αυτό της αρέσει. «Υποθέτει -ή θέλει να υποθέτει- ότι τίποτα δεν πρόκειται να έρθει από το δάσος για εκείνη». Ποιος όμως απεικονίζεται στη φωτογραφία που κρύβει και τι ρόλο παίζει στη ζωή της; Αλήθεια, τι συνέβη στην κοπέλα που αντικατέστησε και τι παράξενο συμβαίνει με τους υπόλοιπους υπαλλήλους του ξενοδοχείου; Ποια είναι η σκοτεινή φιγούρα που παρακολουθεί από μακριά το ξενοδοχείο και τους ενοίκους του; «…τα παιδιά που φοβούνται, που πονάνε και που τελικά διαλύονται είναι η πρώτη ύλη για τους εφιάλτες». Μήπως είναι κι αυτός ένα τέτοιο παιδί;

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Αλίκης εναλλάσσεται με τριτοπρόσωπη που ζωντανεύει άλλες πτυχές της πλοκής κι έτσι δημιουργείται μια σφιχτοδεμένη ιστορία με υποβλητική ατμόσφαιρα, απανωτές ανατροπές και διαρκείς εκπλήξεις. Ταυτόχρονα, με κάποια πρωθύστερα, επιστρέφουμε στο παρελθόν ενός παιδιού που μεγαλώνει σ’ ένα κακοποιητικό περιβάλλον και η συγγραφέας δίνει τον καλύτερό της εαυτό στις περιγραφές του χώρου και στα ψυχογραφήματα των χαρακτήρων που μας συστήνει. Με άφθαστο ρεαλισμό περπατάμε νοερά σ’ ένα μέρος όπου κανείς λογικός άνθρωπος δε θα έμπαινε μέσα. Βρώμικο, γεμάτο σκουπίδια, με λερούς τοίχους κι όμως: «Ήταν πολλοί εκείνοι που θα προτιμούσαν να βρίσκονται εκεί αντί στον δρόμο. Πολλοί τους οποίους η πόλη εκεί έξω έδιωχνε, τσάκιζε, απειλούσε… ένα τέτοιο απωθητικό μέρος είναι καλύτερο από το άγριο κρύο, την κοφτερή νύχτα, τον ορκισμένο εχθρό ή τους απελπισμένους» (σελ. 14). Δέκα χρόνια μετά παρακολουθούμε το αγόρι να μεγαλώνει σε ακόμη πιο άσχημες συνθήκες, με τις περιγραφές να με ανατριχιάζουν και με τις συνθήκες διαβίωσης να δίνονται με χειρουργική ακρίβεια. Είναι ένα παιδί φοβισμένο, παραμελημένο, που απλώς θέλει το σπίτι του και τους γονείς του απαλλαγμένους από τα μεγάλα προβλήματα που το κάνουν να κρυώνει ή να φοβάται, να πεινά ή να πονάει, χωρίς αστυνομικούς που το παίρνουν μαζί τους μες στη νύχτα για να το οδηγήσουν σε ξένα κτήρια με ξένους ανθρώπους. Ποιο είναι όμως αυτό το αγόρι και πώς θα δεθεί με την κυρίως ιστορία;

Από την άλλη, το Μαυρόδασος με τον θρύλο που κυκλοφορεί ακόμη από στόμα σε στόμα και με το δάσος γύρω γύρω βοηθάει στη δημιουργία μιας εξίσου υποβλητικής ατμόσφαιρας, αυτήν τη φορά στο ύπαιθρο. «Στις έξι το πρωί, το δάσος τρέμει από ήχους, αόρατα νερά που κελαρύζουν, δρυοκολάπτες που χτυπούν χαριτωμένα τους κορμούς των δέντρων, αηδόνια που κεντάνε τον αέρα με τη φωνή τους, φύλλα που θροΐζουν από το απαλό αεράκι, φρέσκο και ελαφρώς παγωμένο, Ό,τι κάνει ένα δάσος βρίσκεται εκεί με τρόπο πληθωρικό, σχεδόν λιγωτικό» (σελ. 28). «Το δάσος γύρω του βάφεται σκούρο, πέφτει προς τη νύχτα. Τραβά επάνω του τα σκεπάσματα του ύπνου, που δεν είναι ύπνος αλλά μια διαρκής επαγρύπνηση, γιατί τα δάση δεν κοιμούνται ποτέ» (σελ. 213). Ο τόπος αυτός κάηκε δυο φορές μετά το 1830, όντας ακόμη τουρκικό έδαφος, αλλά οι κάτοικοι τη δεύτερη φορά σώθηκαν χάρη σε μια γυναίκα που είχαν απομονώσει στις παρυφές του δάσους λόγω της παράξενης συμπεριφοράς της. Η Φρόσω ήταν μια απόκληρη κοπέλα που μιλούσε με τα δέντρα και τα νερά, τα γήτευε και τελικά τα χρησιμοποίησε για να σώσει τον τόπο της. Το σπίτι της στη ρεματιά είναι εγκατελειμμένο, γκρεμίζεται σιγά σιγά, ταυτόχρονα όμως είναι λες και σε τραβάει κοντά του και θέλει να σε κρατήσει. Από δωμάτιο σε δωμάτιο όλο και μεγαλώνει μια υπερφυσική αίσθηση απόκοσμου: «Κάτι υπάρχει εδώ, κάτι ζει εδώ, και δεν ξέρω αν είναι καλό ή κακό. Αυτό το δωμάτιο αναπνέει» (σελ. 119).

Έτσι λοιπόν ξεδιπλώνεται μια ανατριχιαστική ιστορία που θα οδηγήσει την Αλίκη σε ρήξη με την ως τότε ήρεμη και στρωμένη ζωή της, ο φίλος της, ο Κρις, και ο σύντροφός της, ο Άκης, εμπλουτίζουν τη δράση, οι ηθοποιοί και το συνεργείο έχουν τον δικό τους ρόλο στην ιστορία και όλα αυτά κλιμακώνουν την αφήγηση. Απανωτές ανατροπές, διαδοχικές εκπλήξεις, ερωτήματα που απαντώνται σταδιακά, νέες πληροφορίες που εντείνουν την αγωνία, υποβλητική ατμόσφαιρα, εναλλαγές πρωτοπρόσωπης και τριτοπρόσωπης αφήγησης είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που αναμιγνύει ιδανικά τον φόβο που γεννάει ο θρύλος με τον τρόμο που προκαλεί ο θάνατος. Κι όλα αυτά σε ένα ειδυλλιακό τοπίο γεμάτο μυστικά: «Οι άνθρωποι μιλούν για τη φύση με μια διάθεση ρομαντισμού και νοσταλγίας… Η φύση είναι η απόλυτη ισότητα, η αμείλικτη δικαιοσύνη. Είναι το άγριο ζώο που παραμονεύει ένα άλλο. Ο θάνατος του άνθους που μετρά μόλις λίγες μέρες ζωής…Το ξάφνιασμα, το δάγκωμα, το φάγωμα, το αίμα, ο χαμός. Όλα αυτά είναι φύση και η φύση είναι όλα αυτά. Δηλαδή, αγριότητα» (σελ. 97). Μια σκοτεινή ιστορία για όσες ψυχές προτιμούν το σκοτάδι κι όχι το φως, μια κραυγή αγωνίας για τα κακοποιημένα παιδιά και ταυτόχρονα ένα σκληρό μάθημα για όσους θέλουν να κρατήσουν τα μυστικά τους θαμμένα για πάντα.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«…όλο αυτό έγινε από αγάπη. Από πολλή, πληγωμένη αγάπη. Δηλαδή από το πιο επικίνδυνο πράγματα στον κόσμο. Το υλικό απ’ το οποίο γεννιούνται οι εφιάλτες» (σελ. 332).

«Δεν είμαστε κακοί. Δεν είμαστε καλοί. Αυτό που μένει όταν βγάλεις αυτά τα δύο, αυτό είμαστε. Και μερικές φορές πρέπει να είναι αρκετό» (σελ. 335).

Βιβλίο Ο κώδικας του Τάλω 
Συγγραφέας Ian S. Cosmatos
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια έξυπνη παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να κυριαρχήσει η τεχνητή νοημοσύνη στη ζωή μας και ταυτόχρονα ένα ταξίδι στο αρχαίο ελληνικό παρελθόν μέσα από τη μυθολογία και την κουλτούρα του. Ο Αντώνης Κάλφας, με σπουδές στην Κλασική Αρχαιολογία και την Αρχαία Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, προσπαθεί να ξαναβρεί τον εαυτό του μετά τις μεγάλες αποκαλύψεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς που έφεραν τα πάνω κάτω στη ζωή του. Στο πλάι του, ο αστυνόμος πλέον Τάκης Ραΐσης από το Εγκλημάτων Κατά Ζωής της ΓΑΔΑ, εξίσου σημαδεμένος σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, που προβιβάστηκε χάρη στην επίλυση του «Φακέλου: Υπό σκιάν». Οι δυο τους είχαν μήνες να μιλήσουν, παρά το κοινό τραύμα που τους συνδέει μετά τα γεγονότα του πρώτου βιβλίου, γιατί ο ένας θυμίζει στον άλλον πράγματα που θέλει να ξεχάσει παρά την κάθαρση απ’ όσα ακολούθησαν. Η νέα υπόθεση όμως αναγκάζει τον Ραΐση να καλέσει τον Κάλφα στο Σούνιο, απ’ όπου γκρεμίστηκε ένας άντρας στο κενό. Ο θάνατός του, που φαίνεται για αυτοκτονία ή ατύχημα, δείχνει να θυμίζει την πτώση του Αιγέα στη θάλασσα όταν αντίκρισε τα μαύρα πανιά του καραβιού του Θησέα που ερχόταν από την Κρήτη. Να όμως που το QR code στην πλάτη του θύματος δίνει ένα σαφές μήνυμα: «Έρχεται πένθος».

Ο νεκρός είναι ιδρυτής μιας εταιρείας έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, big data και νευρωνικών δικτύων, που κατάφερε να ανασυνθέσει από αποσπάσματα και σβησμένες επιγραφές τις χαμένες τραγωδίες των σημαντικών αρχαίων δραματουργών. Τι τον είχε ενθουσιάσει όμως στο οποίο αφοσιώθηκε μέσω της εταιρείας του, πώς σχετιζόταν με την αρχαία Ελλάδα και ποιανού την προσοχή τράβηξε; Η βοηθός του, Δανάη Αργυρού, συνεργάτης του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι μια γυναίκα αδίστακτη και αποφασισμένη, που μπλέκεται στην υπόθεση δυσχεραίνοντας τη θέση του Κάλφα, μιας και ο ερωτικός τους δεσμός δεν πήγε και πολύ καλά. Οι δύο άντρες, στην προσπάθειά τους να εξιχνιάσουν την υπόθεση, θα παίξουν τη γάτα με το ποντίκι μαζί της για να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες, σύντομα όμως θα έρθουν τα πάνω κάτω.

Τα μηνύματα του δολοφόνου είναι φράσεις γραμμένες από κάποιον που γνωρίζει σε βάθος τα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αλλά χάνει τις λεπτές αποχρώσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Ποιος λοιπόν αποτελεί τη νέμεση στην ύβρη που έχει διαπραχθεί προκειμένου να επιτευχθεί η κάθαρση; Όποιος κρύβεται πίσω από αυτό το σημαντικό παιχνίδι εξουσίας και θανάτου προειδοποιεί με τα μηνύματά του για ένα λάθος που έκανε: έχει απελευθερώσει μια δύναμη που είναι αδύνατον να ελέγξει. Διέπραξε ύβρη και δε φοβάται να το πληρώσει αλλά η Νέμεση θα πέσει και πάνω σε αθώα θύματα, εκτός κι αν βρεθούν τέσσερα κλειδιά πριν το προδιαγεγραμμένο τέλος. Μήπως όμως υπάρχει και δεύτερος αντίπαλος που θέλει όντως να συμβεί αυτή η καταστροφή; Βήμα προς βήμα παρακολουθούμε τον αγώνα δρόμου του Ραΐση και του Κάλφα απέναντι σε μια σκοτεινή και αποφασιστική δύναμη που έχει προαναγγείλει τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων και οι γρίφοι του τους κατευθύνουν σε αντίστοιχα σημαντικά θέατρα της Ελλάδας. Μήπως όμως όλο αυτό είναι ένα παιχνίδι αποπροσανατολισμού και το κακό χτυπήσει αλλού;

Ταυτόχρονα, δολοφονείται κι ένας αστυνομικός στην Παλαιά Καμμένη και την υπόθεση ερευνά η συνάδελφός του, Ρούσσα Σιγάλα. Τι ρόλο παίζει όμως στην ιστορία ο Κωνσταντίνος Θαλασσινός του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης; Γιατί ξαναπλησιάζει ερωτικά τη Ρούσσα; Θέλει πραγματικά μια δεύτερη ευκαιρία μαζί της ή είναι μπλεγμένος στην υπόθεση; Ο Θαλασσινός έχει καταλάβει τι πραγματικά φταίει για τις σεισμικές δραστηριότητες στη Σαντορίνη και θα το εκμεταλλευτεί προς όφελός του με κάθε τρόπο. Χειριστικός, κακοποιητικός, θα ασκήσει ψυχολογική και όχι μόνο βία όπου κρίνει απαραίτητο ώστε να κερδίσει αυτό που θέλει. Μόνο που σύντομα η Ρούσσα θα οδηγηθεί στην υπόθεση του Ραΐση και οι εξελίξεις θα είναι καταιγιστικές.

Το μυθιστόρημα είναι χωρισμένο σε πέντε μέρη βασισμένα στα στάδια της αρχαίας τραγωδίας ή, κατ’ άλλους, στον κύκλο της τιμωρίας σύμφωνα με τον Ησίοδο: Ύβρις (τύφλωση), Άτη (υπέρβαση ορίων), Νέμεσις (οργή), Κάθαρσις (αποκατάσταση ηθικής τάξης), Τίσις (τιμωρία). Έτσι, από σελίδα σε σελίδα βυθιζόμαστε όλο και πιο πολύ σε μια σκοτεινή ιστορία όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και ταυτόχρονα πλησιάζουμε όλο και πιο κοντά στο τέλος του μεσογειακού κόσμου. Τα QR Codes του βιβλίου μπορούν όντως να σκαναριστούν και να οδηγήσουν στα χωρία που αναφέρονται στο μυθιστόρημα! Επίσης, η έρευνα του συγγραφέα μου έδειξε σε απόλυτο βαθμό πόσο άσχημα θα γίνουν τα πράγματα αν εκραγεί πραγματικά το ηφαίστειο της Σαντορίνης και πώς θα επηρεαστούν άλλα ηφαίστεια, πόσο μεγάλο τσουνάμι θα ακολουθήσει και πόσο καταστροφικοί θα είναι οι σεισμοί. Τέλος, με εντυπωσίασε ο τρόπος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αποκατάσταση αρχαίων φθαρμένων κειμένων και πόσο βοηθάει στην έρευνα σε αυτό το πεδίο.

«Ο κώδικας του Τάλω» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που βασίζεται και πάλι στην αρχαία ελληνική κουλτούρα που τόσο καλά ξέρει ο συγγραφέας, μαθαίνοντάς μας καινούργια πράγματα σχετικά με τη μυθολογία και όχι μόνο. Με αφορμή το αληθινό γεγονός της σεισμικής δραστηριότητας στη Σαντορίνη το 2025, ξεδιπλώνεται μια ιστορία γεμάτη ένταση και μυστήριο, που δείχνει ως υπαίτιο κάτι ασύλληπτο για τον ανθρώπινο νου. Ένα καλογραμμένο βιβλίο που με ταξίδεψε στο συναρπαστικό χτες και ταυτόχρονα με οδήγησε σ’ ένα δυσοίωνο αύριο.

Βιβλίο Είναι έγκλημα χημ…ίου 
Συγγραφέας Βαγγέλης Νάστος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βαγγέλης Νάστος έγραψε ένα πρωτότυπο και διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες επί παντός χημικού επιστητού και ταυτόχρονα απανωτές ανατροπές που ξεδιπλώνουν μια σκοτεινή ιστορία τιμωρίας και εκδίκησης. Ως αστυνομικό μυθιστόρημα επικεντρώνεται μόνο στους πρωταγωνιστές και όχι στα θύματα και στον κοινό τους συνεκτικό δεσμό ενώ ως «εγκυκλοπαιδικό» βιβλίο χαρίζει άφθονες πληροφορίες για πολλά καθημερινά γεγονότα που στηρίζονται στη χημεία και στις εκπλήξεις της. Αυτή η αξιέπαινη εξισορρόπηση δημιούργησε ένα κείμενο με εντελώς προσωπικό στυλ γραφής που καταφέρνει να διατηρήσει ίσες αποστάσεις ανάμεσα στο σασπένς της αστυνομικής πλοκής και στη μόρφωση που πηγάζει από ένα κείμενο γεμάτο πληροφορίες με εξειδικευμένη ορολογία αλλά ταυτόχρονα κατανοητό.

Ο Βαγγέλης Νάστος λοιπόν (να κι ένα κλείσιμο του ματιού στον αναγνώστη, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου έχει το όνομα του συγγραφέα) αγάπησε από νωρίς την εγκληματολογία και σπούδασε ό,τι χρειαζόταν για να έρθει κοντά στο αντικείμενό του, ξεκινώντας από τη χημεία και φτάνοντας στην τοξικολογία. Για να βγάζει τα προς το ζην κάνει μαθήματα χημείας ώσπου έρχεται η πολυπόθητη μέρα: η Ελληνική Αστυνομία προκηρύσσει θέσεις βιοχημικών στα Εγκληματολογικά Εργαστήρια! Έτσι προσλαμβάνεται υπό τις διαταγές του ταξίαρχου Καραθάνου, επικεφαλής της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών, ο οποίος τον χρίζει, χάρη στο μυαλό του και στη σκέψη του, δεξί του χέρι. Σύντομα ο Νάστος όμως διαπιστώνει πως είναι «ένας φελλός με διασυνδέσεις», «ένας φιλόδοξος οπορτουνιστής» και τα όσα διαδραματίζονται στο βιβλίο τους φέρνουν συχνά αντιμέτωπους.

Μια σειρά από δολοφονίες αναστατώνουν την Αστυνομία και ο Καραθάνος αναθέτει στο δεξί του χέρι να βρει τον ένοχο. Ο Χειρούργος, όπως τον αποκαλούν, κόβει ένα δάχτυλο από κάθε θύμα και το στέλνει στην Αστυνομία αλλά κάποια στιγμή μπαίνει στο παιχνίδι κι ένας δεύτερος εγκληματίας, που αρχίζει να σκοτώνει ανθρώπους, θεωρώντας τον εαυτό του εκλεκτό του Θεού! Αυτός απειλεί με επιστολές που λαμβάνει ο Νάστος πως θα ανοίξει κύκλος αίματος, με έναν νεκρό κάθε Κυριακή, αφού έτσι του είπε ο Θεός. Ο δολοφόνος λατρεύει την ιδέα του θανάτου και τη δύναμη και την εξουσία που νιώθεις όταν η ζωή κάποιου βρίσκεται στα χέρια σου, οπότε η δράση του κάνει τα πράγματα χειρότερα στο Σώμα. Ο Νάστος δεν έχει εκπαιδευτεί στην επίλυση τέτοιων υποθέσεων, κάποιες αποφάσεις του μάλιστα δείχνουν ακατανόητες και κάποιες άλλες εγκληματικά ανεύθυνες, παρ’ όλ’ αυτά έχει μια έμφυτη ευχέρεια στην επίλυση γρίφων και μια σχεδόν αλάνθαστη διαίσθηση. Τα επιτεύγματά του όμως σε κάποιους δεν είναι αρεστά.

«Οι πιο απρόβλεπτες, οι πιο σιωπηλές, οι πιο σκοτεινές απειλές είναι συνδεδεμένες με τον ίδιο αόρατο ιστό, τη χημεία», διατείνεται ο συγγραφέας του μυθιστορήματος κι έτσι γράφει μια ανατρεπτική ιστορία με κεφάλαια που ισορροπούν ανάμεσα στο μυστήριο και στη γνώση. Έχουμε ως κεντρική πλοκή την αναζήτηση και τον εντοπισμό δύο serial killers αλλά δεν ακολουθείται η γνωστή διαδικασία του αστυνομικού μυθιστορήματος. Αντίθετα, μικρά περιστατικά δίνουν την αφορμή να αναπτυχθούν ενδιαφέρουσες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες γύρω από τη χημική σύσταση αντικειμένων, ζώων, συμπεριφορών κ. ά. Ταυτόχρονα, ενώ η αναζήτηση των δολοφόνων δείχνει να περνάει σε δεύτερο επίπεδο, μικρά ψήγματα πληροφοριών οδηγούν σε απρόσμενες αποκαλύψεις και μας φέρνουν μπροστά σ’ ένα αξέχαστο και θεαματικό φινάλε. Μπορεί να μην έχουμε τελολογική επεξήγηση των πάντων (πώς απέκτησε ο πρωταγωνιστής ανιψάκι, πώς δέχτηκε η σύντροφός του να τον ακολουθήσει στην Αθήνα, πώς εμφανίστηκε ο κολλητός φίλος του στη ζωή του και πήγαν διακοπές κλπ.) ή διαυγές προφίλ των ενόχων, η μεγάλη ανατροπή όμως βάζει τα πράγματα στη θέση τους και το cliffhanger κρέμεται αμείλικτο πάνω από την τελευταία σελίδα.

Όσο λοιπόν αγωνιούσα για τη συνέχεια της ιστορίας, μικροί μονόλογοι του πρωταγωνιστή μού ανέπτυσσαν, κάθε φορά και με διαφορετική αφορμή, ένα θέμα χημικής ανάλυσης, από το κρασί ως το τσιγάρο. Απλή η δομή της επεξήγησης βασικών χημικών εννοιών, αν και η επιστημονική ορολογία δεν αποφεύγεται, με έναν τρόπο γραφής που με βοήθησε αρκετά στην κατανόηση και στη μάθηση. Μπορεί όντως να μετατραπεί το νερό σε κρασί; Πώς μπορούμε να παρασκευάσουμε βότκα από πατάτα; Γιατί τα κουνούπια είναι τα πιο θανατηφόρα ζώα στον πλανήτη και πώς μας ρουφούν το αίμα; Γιατί το καλαμπόκι είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση τρόφιμου; Γιατί χρησιμοποιείται το ταλκ στους αερόσακους; Τι είναι στην πραγματικότητα η μεταλλική μυρωδιά από τα κέρματα; Είναι εφικτή η μεταστοιχείωση που προσπάθησαν οι αλχημιστές; Γιατί ακόμη δεν μπορεί να παρασκευαστεί το μέλι σε εργαστήρια; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται κατά την ανάγνωση όσο απολαυστικές νότες χιούμορ ελαφρύνουν την ατμόσφαιρα: «-Ρε, έχει ιδέα ότι η νικοτίνη έχει ποτίσει πάνω μου σαν το ψαρόλαδο του Καββαδία;» (σελ. 33). «-Η μπίρα παράγεται από κριθάρι, το κρασί από σταφύλι και η βότκα από πατάτα. Δεν είμαι αλκοολικός, είμαι βετζετέριαν» (σελ. 43). «Αλκοόλ, γιατί καμία ενδιαφέρουσα νύχτα δεν ξεκίνησε με σαλάτα» (σελ. 113).

Το μυθιστόρημα «Είναι έγκλημα χημ…ίου» είναι ένας έξυπνος συγκερασμός εγκυκλοπαιδικής γνώσης και αστυνομικής πλοκής που, παράλληλα με τις απανωτές ανατροπές που δε με άφηναν σε ησυχία, με έμαθε πως τα πάντα βασίζονται στη χημεία και μου χάρισε πολύτιμες γνώσεις, ωθώντας με για περαιτέρω έρευνα. Κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα του είδους όπου εντάσσεται το βιβλίο έχει σωστό βαθμό εξισορρόπησης κι έτσι ξεδιπλώνεται μια ανατρεπτική και ιδιαίτερη βασική ιστορία με μια μεγάλη έκπληξη που δείχνει πώς το μέγεθος αποφασιστικότητας κάποιου να διασώσει ό,τι μπορεί είναι ικανό να τον οδηγήσει κυριολεκτικά στα άκρα αδιαφορώντας για την αξία της ανθρώπινης ζωής. Ένα φρέσκο, πρωτότυπο και απολαυστικό μυθιστόρημα που με ξενύχτησε.

Βιβλίο Ραγισμένη καρδιά 
Τίτλος πρωτοτύπου Broken heart
Συγγραφέας Tim Weaver
Μεταφραστής  Κυριάκος Γιαλένιος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η έβδομη περιπέτεια με πρωταγωνιστή τον επιτυχημένο ερευνητή αγνοούμενων προσώπων Ντέιβιντ Ρέικερ με ταξίδεψε και πάλι μέσα από δαιδαλώδεις διαδρόμους και σκοτεινά μονοπάτια σε μια υπόθεση που μου έσφιξε το στομάχι. Αυτήν τη φορά, ο συγγραφέας ακολουθεί μια πιο κλασική δομή αστυνομικού μυθιστορήματος, ελαχιστοποιώντας τις αναφορές σε προηγούμενα βιβλία της σειράς, αφήνοντας έτσι τον αναγνώστη να βυθιστεί σταδιακά στην κινούμενη άμμο της καθαυτής υπόθεσης. Η Γουέντι Φίσερ ζητά από τον ερευνητή αγνοούμενων προσώπων Ντέιβιντ Ρέικερ να ψάξει για την αδελφή της, Λύντα Κόριν, που εξαφανίστηκε στις ακτές του Σόμερσετ πριν δέκα μήνες. Μια κάμερα κατέγραψε την άφιξή της στη μοναδική είσοδο και έξοδο αλλά η γυναίκα δεν ξαναφάνηκε «λες και διασχίζοντας την πύλη για εκείνο το μέρος ουσιαστικά έπαψε να υπάρχει».

Η ιστορία εκτυλίσσεται διαδοχικά και κλιμακωτά, με κάπως εκτεταμένες σε μερικά σημεία περιγραφές, κι όσο προχωράει η πλοκή τόσο πιο οδυνηρές αλήθειες και πιο μεγάλες αποκαλύψεις έρχονται στο φως, μ’ έναν τρόπο τόσο παραστατικό και ρεαλιστικό που χαρίζει κινηματογραφικές σκηνές και αληθοφάνεια. Το ένα στοιχείο φέρνει το επόμενο αλλά δεν ταιριάζουν μεταξύ τους, όλα τους ασύνδετοι φαινομενικά κρίκοι μιας αλυσίδας που θα δυσκολέψει τον Ρέικερ να βρει την άκρη της. Η εξαφανισμένη γυναίκα φωτίζεται μέσα από μαρτυρίες, mail, μηνύματα και από σελίδα σε σελίδα ξεπροβάλλουν ο γάμος της με τον μεγαλύτερό της ηλικιακά σκηνοθέτη Ρόμπερτ Χόστερλιτς, πώς και γιατί παντρεύτηκαν, τι τράβηξε την ηθοποιό σ’ αυτόν τον άντρα, πώς ήταν η ζωή τους, πώς γύριζαν τις ταινίες, πώς ήταν τα τελευταία χρόνια του Ρόμπερτ, πώς ζούσε μετά τον θάνατό του κ. π. ά. Κι εκεί που ο Ρέικερ κάτι ανακαλύπτει, διαπιστώνει πως η υπόθεση έχει περισσότερο «ζουμί» απ’ αυτό που φαίνεται αρχικά, προχωρώντας έτσι όλο και βαθύτερα.

Η φαντασία του συγγραφέα στήνει ένα αληθοφανέστατο σύνολο κινηματογραφικών αναφορών, ζωντανεύει έναν κινηματογραφικό κολοσσό που ανταγωνίζεται την Paramount και την MGM και καταγράφει τα σκληρά παρασκήνια των επιτυχιών του σινεμά μέσα από τα σκαμπανεβάσματα της καριέρας του σημαντικού κάποτε σκηνοθέτη Ρόμπερτ Χόστερλιτς με τα πέντε Όσκαρ που κατηγορήθηκε για κομμουνιστής τη δεκαετία του 1950 και έφυγε στην Ευρώπη, όπου έμπλεξε με αλκοόλ, ναρκωτικά και φριχτές b-movies. Η ιστορία ξετυλίγεται  μέσα από ενδιαφέροντα άρθρα, απολαυστικές συνεντεύξεις που φωτογραφίζουν το κινηματογραφικό ζευγάρι, σχόλια πάνω στις ταινίες, περιγραφές των έργων αυτών σε σημαντικές ιντερνετικές εγκυκλοπαίδειες, σχόλια και λίστες σε νήματα από φόρουμ κ. π. ά. Αναμιγνύει έτσι υποδειγματικά τη φαντασία με την πραγματικότητα και στήνει ένα άκρως ρεαλιστικό σκηνικό μέσα στο οποίο ξεδιπλώνεται η εξαφάνιση της Λύντα. Ιδιαίτερες λήψεις, μυστηριώδη πλάνα, κατωφερής καριέρα, περίεργες συμπτώσεις, ένα μυστήριο πάνω από τη ζωή του Ρόμπερτ Χόστερλιτς και ταυτόχρονα ένα συναρπαστικό ταξίδι σε μυστικά του κινηματογράφου που στάζουν ανθρώπινο αίμα, αυτά είναι μερικά από τα συστατικά του συναρπαστικού αυτού κειμένου.

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με τις συνέπειες από τις εξελίξεις στην έρευνα για τον πρώην επιθεωρητή Κολμ Χίλι που παρακολουθήσαμε στο «Τι απομένει», εξαιτίας της οποίας ο Ρέικερ ξεπέρασε τα όριά του, έπαθε κρίση πανικού και κατέρρευσε, καθώς και με το μυστικό που χωρίζει τον Ρέικερ από την αρχιεπιθεωρήτρια Μέλανι Κρόου (Κρο, σύμφωνα με τον νέο μεταφραστή). Η Κρο είναι μια γυναίκα έξυπνη και ευάλωτη, με αντιφάσεις και ηγείται μιας Ομάδας Διερεύνησης Ανθρωποκτονιών που αποτελείται κατά 99% από άντρες κι όλοι ξέρουν τι σημαίνει αυτό: «στον χώρο όπου εργαζόταν κάθε δείγμα αδυναμίας γινόταν αντικείμενο εκμετάλλευσης». Η Κρο κι ο Ρέικερ είναι πλέον σε σχέση και δείχνουν να περνάνε καλά μαζί, αν και υπάρχουν βαριές σκιές στη σχέση τους: εκείνος παίρνει ρίσκα και κινείται στα όρια της νομιμότητας μ’ έναν τρόπο που η Κρο απεχθάνεται κι εκείνη είναι σα να αιωρείται ένα βήμα πριν τη δέσμευση, λες και διστάζει να κάνει το τελικό άλμα. Η Κρο εξακολουθεί να διαβλέπει κάτι στον Χίλι, κάτι που αξίζει να σωθεί και νοιάζεται πραγματικά για κείνον: «…ο δικός της ρόλος οριοθετούνταν από κανόνες, διαδικασίες και δομή, στη δική μου δουλειά δεν υπήρχαν κανόνες, δεν υπήρχε κανείς να με σταματήσει και κανείς να με αποτρέψει απ’ το να κατρακυλήσω στον γκρεμό». Να όμως που την κίνηση ματ θα την κάνει η Μέλανι και τίποτα δε θα είναι ξανά το ίδιο ανάμεσά τους.

Ο Ρέικερ εξακολουθεί να έχει ανάγκη τις υποθέσεις που αναλαμβάνει: «…και για άλλους, λιγότερο προφανείς λόγους. Αφού έθαψα τη γυναίκα μου πριν από έξι χρόνια, οι υποθέσεις έγιναν ο τρόπος μου να τη θρηνώ. Οι αγνοούμενοι, η σανίδα σωτηρίας μου» (σελ. 13). Εξ ου και βρήκα σοκαριστική τη διαπίστωση του γιατρού που τον εξετάζει: «…δεν μπορείτε να φέρετε πίσω τους νεκρούς και το να το προσπαθείτε…βασικά, αυτό θα σας κάνει απερίσκεπτο. Εννοώ ότι αυτή η δουλειά μπορεί να σας κοστίσει την ίδια σας τη ζωή. Και ίσως όχι επειδή θα σας μαχαιρώσουν. Ίσως επειδή είστε άρρωστος» (σελ. 101). Όλα αυτά όμως μας απασχολούν στις πρώτες σελίδες, οπότε η συνέχεια είναι η σταδιακή καταβύθιση στα μυστικά και στις ανατροπές της εξαφανισμένης Λίντα Κόρυν. Μέχρι και η κόρη του Ρέικερ, Άναμπελ, που είναι πλέον είκοσι έξι ετών, έχει πάει με τη θετή εντεκάχρονη αδελφή της, Ολίβια, διακοπές στην Ισπανία, εξ ου και δεν εμφανίζονται στην ιστορία.

Μια «Ραγισμένη καρδιά» θα είναι ο κινητήριος μοχλός για μια σκοτεινή ιστορία που προσπαθεί να καταπνίξει κάτι από το παρελθόν ενός κάποτε επιτυχημένου σκηνοθέτη ταινιών. Μυστικά και ψέματα, εμπόδια, ανατροπές, εκπλήξεις, όλα τα μαγευτικά συστατικά της γραφής του Tim Weaver είναι και πάλι εδώ για να ζωντανέψουν μια από τις καλύτερες πλοκές των μυθιστορημάτων του.