Βιβλίο Νάνι νάνι το μωρό μου
Συγγραφέας Αγγελική Σταματακοπούλου
Κεντήματα Chloe Giordano
Κατηγορία Ανθολογίες
Εκδότης Μεταίχμιο

Η Αγγελική Σταματακοπούλου συγκέντρωσε σε μια καλαίσθητη ανθολογία παραδοσιακά νανουρίσματα, ταχταρίσματα και

μικρά παραμύθια που μας ταξιδεύουν σε όλες τις γωνίες της Ελλάδας μα και στη Μικρά Ασία. Στον κατατοπιστικό πρόλογο, μαθαίνουμε ότι τα παραδοσιακά νανουρίσματα είναι δημοτικά παιδικά τραγούδια για την ώρα του ύπνου, απλά και σύντομα, με επαναλαμβανόμενη μελωδία, που βοηθούν το παιδί να κοιμηθεί ξένοιαστα και με αίσθημα ασφάλειας. Έτσι οι γονείς χτίζουν την επικοινωνία μαζί του και του μεταδίδουν μηνύματα αγάπης, στοργής και φροντίδας. Ταυτόχρονα τα νανουρίσματα καλλιεργούν δεξιότητες και βοηθούν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και της γλωσσικής νοημοσύνης. Στους στίχους τους κρύβονται ευχές για υγεία, προκοπή και ευτυχία του μωρού, είναι τρυφερά, αλλά και νοσταλγικά, όπως τα μικρασιατικά που κρατούν τις θύμησες του ξεριζωμού. Από την άλλη, τα ταχταρίσματα είναι ρυθμικά και σύντομα τραγούδια, πιο εύθυμα και συνοδεύονται από χαρακτηριστικές κινήσεις των χεριών και των ποδιών αυτού που τα τραγουδά. Συνήθως τραγουδιούνται την ώρα του παιχνιδιού, του μπάνιου και σε άλλες στιγμές της καθημερινότητας του παιδιού.

Μικρά και μεσαία σε έκταση νανουρίσματα και ταχταρίσματα, καθώς και σύντομα παραμύθια δημιουργούν ένα απολαυστικό περιβάλλον ασφάλειας, χαράς και μάθησης. Τα κεντήματα της Chloe Giordano δημιουργούν την ιδανική οπτική συντροφιά με παιδιά, ζώα, σπιτάκια, λουλούδια και άλλες χαρούμενες λεπτομέρειες. Στο βιβλίο περιέχονται QR Code, χάρη στο οποίο, αν το σκανάρουμε, ακούμε εννιά νανουρίσματα με τη φωνή της Καίτης Κουλλιά, σύντομες προτάσεις αξιοποίησης των νανουρισμάτων (πώς να τα τραγουδήσουμε, πώς να ετοιμάσουμε το μωρό για ύπνο, πώς να φτιάξουμε τον χώρο του για την κατάκλιση κλπ.) και πηγές. Μια υπέροχη και απολαυστική συλλογή για μικρούς και μεγάλους.

Βιβλίο Ο αρκούδος που ψάρευε
Τίτλος πρωτοτύπου Fisherbear
Συγγραφέας Ruth Quayle
Εικονογράφος Victoria Sandøy
Μεταφραστές Απόστολος Πάππος, Κατερίνα Χατζηανδρέου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο

Ο Αρκουδοψαράς, που ονομάστηκε έτσι επειδή προφανώς είναι αρκούδος και του αρέσει το ψάρεμα, ζούσε με την οικογένειά του σε μα παγωμένη λίμνη. Ψάρευε μόνο όσα ψάρια χρειάζονταν η οικογένεια και οι φίλοι του και τους τα μοίραζε με χαρά. Μια μέρα όμως έρχεται ο Τζέφρι με το κότερό του και γελάει με αυτήν τη συνήθεια του αρκούδου. «-Αν αφιέρωνες περισσότερο χρόνο στο ψάρεμα, θα πουλούσες τα ψάρια που θα έπιανες και θα κέρδιζες περισσότερα χρήματα», τον συμβουλεύει. Έτσι ξεκινάει ένα προφορικό γαϊτανάκι πειρασμών που όμως θα ολοκληρωθεί με αναπάντεχο τρόπο. Γέλασα πολύ με τα επιχειρήματα του επισκέπτη της λίμνης και τα διαρκή «γιατί» του Αρκουδοψαρά που μας οδηγούν από τη μια εικόνα στην άλλη και με μαθηματική ακρίβεια στην αρχή της ιστορίας! Γιατί να αγοράσει κανείς μια μεγαλύτερη βάρκα, γιατί να φτιάξει τη δική του επιχείρηση, γιατί να δουλέψει σε γραφείο; Υπέροχο και απολαυστικό το τέλος και η μεγάλη αλήθεια που κρύβει στην απλή σχετικά διατύπωσή του.

Η εικονογράφηση της Victoria Sandøy είναι γεμάτη φως και χρώματα, με μικρές λεπτομέρειες και απολαυστικές ολοσέλιδες απεικονίσεις. Από τη σελίδα τίτλου ήδη μας καλωσορίζει με μικρές λεπτομέρειες στον τόπο δράσης της ιστορίας και στη συνέχεια ρίχνει τη ματιά της στους κατοίκους του μικρού χωριού και στον ήρωα της ιστορίας μας. Πόσο όμορφη και απλή είναι η ζωή στον τόπο τους, όπου όλα τα ζώα ξεκινάνε με χαμόγελο τη μέρα τους και πόσο γλυκές λεπτομέρειες κρύβονται δίπλα στο διδακτικό κείμενο (δείτε για παράδειγμα πώς υποδέχεται μια οικογένεια ποντικιών τον Αρκουδοψαρά, με το ψάρι να είναι μεγαλύτερο απ’ όλα τους μαζί). Η δύση του ήλιου είναι υπέροχη και το κότερο του Τζέφρι εντυπωσιακό ενώ δεν είναι τυχαίο που οι εικόνες με τις συμβουλές και τα σχέδια του ξένου αποτυπώνονται ασπρόμαυρες, κάτι που δείχνει από μόνο του πόσο άσχημες είναι για την καλή διάθεση και την ψυχολογία κάποιου αυτές οι «στιγμές». Μια ιστορία για την αληθινή ευτυχία που κρύβεται πολύ κοντά μας.

Βιβλίο Αλφαβητάρι με στίχους 
Συγγραφέας Δημήτρης Χασιώτης
Εικονογράφος Τάσος Αναστασίου
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το «Αλφαβητάρι με στίχους» του Δημήτρη Χασιώτη απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας και τα βοηθάει να κατανοήσουν και να μάθουν το αλφάβητο και τη γλώσσα. Το παιδί θα αναγνωρίσει, θα ονομάσει, θα γράψει και θα πει τους ήχους των γραμμάτων μέσα από θέματα που συναντάει στην καθημερινότητά του μέσα από μια διαδικασία που θα κάνει την αλφαβήτα παιχνίδι. Κάθε γράμμα συνοδεύεται από μια εικόνα, ένα ομοιοκατάληκτο ποίημα γεμάτο χιούμορ και φαντασία και με διαφορετικό ύφος και περιεχόμενο το καθένα, ερωτήσεις κατανόησης, ασκήσεις μέσω των οποίων τα παιδιά αναγνωρίζουν και βρίσκουν το γράμμα μέσα στις λέξεις, πώς γράφεται το γράμμα και διάφορα θέματα προς συζήτηση που αναπτύσσουν ένας λαγός και μια χελώνα (συμπεριφορά, συναισθήματα, περιβάλλον, διατροφή κ. π. ά.). Μόλις τελειώσουν τα γράμματα της αλφαβήτου ξεκινάνε οι συνδυασμοί των γραμμάτων, διπλά σύμφωνα και φωνήεντα κλπ.

Δράκοι, βατράχια, αρκουδάκια, γατούλες, ψάρια, νυφίτσες και άλλα ζώα αποτελούν κυρίως τους ήρωες των ποιημάτων και οι περιπέτειές τους ποικίλουν. Από την άλλη, ο λαγός και η χελώνα είναι δύο πολύ καλοί φίλοι και οι μικρές ιστορίες τους δίνουν έμπνευση για συζήτηση και προκαλούν γέλιο και σκέψη. Απλοί διάλογοι, σύντομες αλλά πυκνογραμμένες προτάσεις και ωραία ελληνικά χαρίζουν αξέχαστες στιγμές στα παιδιά. Η εικονογράφηση του Τάσου Αναστασίου συμπληρώνει και ενισχύει το κείμενο και χρησιμοποιεί λιτές γραμμές και απλές εικόνες ώστε να μην αποσπά την προσοχή των παιδιών από την εκμάθηση.

Βιβλίο Θυμάμαι
Τίτλος πρωτοτύπου I remember
Συγγραφέας Jeanne Willis
Εικονογράφος Raquel Catalina
Μεταφραστής Ράνια Μπουμπουρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta

Η γιαγιά Κάθριν υποδέχεται κάθε μέρα ένα αγοράκι με γαλάζιο παλτό και παίζουν μαζί, μόνο που δε θυμάται τι της είναι αυτό το παιδί. Ο μικρός Τζορτζ από την άλλη επισκέπτεται τη γιαγιά του με λαχτάρα και δε βαρυγκωμά όποτε χρειάζεται να την ντύσει ή να τη βγάλει βόλτα. Η Jeanne Willis ζωντανεύει μικρά καθημερινά περιστατικά που βιώνουν γιαγιά και εγγονός με τέτοιο τρόπο που τα δάκρυα έρχονται αβίαστα. Πόσο γλυκά και μαλακά θυμίζει το παιδί στην Κάθριν ποιος είναι, με πόσο απλό τρόπο τη βοηθά να νιώσει ασφάλεια κοντά του και με πόση αφοπλιστική παιδική «αφέλεια» νικάει τους φόβους της! «-Σε κέρασα μπισκότα; Δε θυμάμαι πού τα έχω βάλει! -Θυμάμαι εγώ, έχω ταλέντο στο να βρίσκω μπισκότα». Όταν η γιαγιά δεν καταφέρνει να κουμπώσει το παλτό της, ο Τζορτζ με χαρά τής δείχνει πώς έμαθε να το κάνει μόνος του ώστε να νιώσει περήφανη γι’ αυτόν. Και τι τρυφερή ατάκα: «-Δεν μπορώ να θυμηθώ τι έκανα πριν πέντε λεπτά. -Μάλλον επειδή θα έκανες κάτι βαρετό»! Κι όταν η γιαγιά κλαίει από τη στενοχώρια της που δε θυμάται το όνομα του εγγονού της, ο Τζορτζ της θυμίζει πόσο τον αγαπάει, κάτι που έχει μεγαλύτερη αξία για κείνον!

Μέσα λοιπόν από πολλά μικρά τέτοια στιγμιότυπα τα παιδιά κατανοούν τι σημαίνει να έχει κάποιος αλτσχάιμερ και πώς μπορούν να τον φροντίσουν με τον δικό τους τρόπο. Η εικονογράφηση της Raquel Catalina είναι εξαίρετη από κάθε άποψη. Είτε με μικρά καρέ που θυμίζουν κόμικς είτε με ολοσέλιδες εικόνες ζωντανεύει την ιστορία με παραστατικότητα και ρεαλισμό. Ο σκεπτικός Τζορτζ της σελίδας τίτλου εξαφανίζεται όταν μπαίνει στο σπίτι της γιαγιάς και οι στιγμές που περνάνε μαζί είναι σα να ζωντανεύουν φωτογραφίες από το οικογενειακό άλμπουμ όσων είχαμε την τύχη να ζήσουμε με γιαγιάδες. Αν δεν κλάψατε με το κείμενο, οι δύο τελευταίες σελίδες θα το κάνουν.

Βιβλίο Φαντάσου να… έπεφτε ένα σύννεφο στο κεφάλι σου! 
Συγγραφέας Σάκης Σερέφας 
Εικονογράφος Τόμεκ Γιοβάνης
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σάκης Σερέφας έγραψε δέκα πανέξυπνα κεφάλαια και σε καθένα από αυτά εξετάζει και μια διαφορετική περίπτωση αναμιγνύοντας ιδανικά σουρεαλισμό και πραγματικότητα, με τρόπο που ξεκαρδιζόμουν στα γέλια. Για παράδειγμα, στο κεφάλαιο για το σκάψιμο στην άλλη άκρη της γης, ξεκινάμε με ένα απλό φτυαράκι και πάμε όλο και πιο βαθιά, πεταγόμαστε στο λογοτεχνικό σύμπαν του Ιουλίου Βερν και συνεχίζουμε ώσπου να βγούμε στην άλλη άκρη και να μας υποδεχθούν τηλεοπτικά συνεργεία για το κατόρθωμά μας! Έτσι και με την αράχνη, σ’ ένα κείμενο-ποταμός μαθαίνουμε τα πάντα για το έντομο αυτό, από τη μυθολογική της προέλευση ως τον Σπάιντερμαν κι από την ανατομία της ως τον ρόλο της στη φύση αλλά κυρίως γιατί δεν κάνει να πλύνουμε τα πατουσάκια της! Εξίσου ξεκαρδιστικό είναι το κεφάλαιο με το γαργαλητό, όπου η βασική ιδέα είναι πως δεν μπορούμε να γελάσουμε εμείς τον εαυτό μας αλλά, μέχρι να μας πει τι θέλει, ο συγγραφέας μάς ξυπνάει ένα πρωί πριν ετοιμαστούμε για το σχολείο την πρώτη μέρα μετά τις χριστουγεννιάτικες διακοπές και στήνει ολόκληρη παράγραφο-φόντο για να αναπτύξει το θέμα του! Το ίδιο κάνει και στο κεφάλαιο με τις νιφάδες όπου επιπλέον παρασύρεται σε πεζοποιήματα γεμάτα γέλιο και ξεκαρδιστικές σκηνές.

Στο κεφάλαιο με τις κότες, ο συγγραφέας δίνει ρεσιτάλ γραφής, συνδυάζοντας τις ιδιότητες του τυραννόσαυρου με αυτές του αθώου πουλερικού κι από τα βάθη της προϊστορίας και τις Θερμοπύλες με τον Θεμιστοκλή (πανέξυπνη παρέμβαση) μας ταξιδεύει στο διάστημα, σε μια προσπάθεια να φτάσουμε στο φεγγάρι βάζοντας στη σειρά πάνω από 837.000.000 πουλερικά! Επίσης μου άρεσε που ο συγγραφέας στήνει μικρές ιστορίες από τα βάθη του παρελθόντος για να τις αποδομήσει μετά και να δείξει στα παιδιά τα ιστορικά λάθη που άφησε να παρεισφρήσουν, εξηγώντας τους διάφορες πληροφορίες που κάνουν τη γνώση παιχνίδι (βλ. το κεφάλαιο με τα πατατάκια). Μου άρεσε φυσικά και το γεγονός πως αναφέρονται στίχοι του Οδυσσέα Ελύτη και του Γεωργίου Σουρή, που θα ωθήσουν τα παιδιά να ψάξουν για το έργο αυτών των λογοτεχνών. Με αυτόν τον απλό και κατανοητό τρόπο έμαθα και για τον νόμο της αδράνειας, που, αν καταργούνταν και σταματούσε η Γη, η μια μέρα θα είχε διάρκεια 365 ημέρες: «…σκέψου μια μέρα στο σχολείο που να κρατάει τόσο πολύ»! (το καλύτερο επιχείρημα).

Η εικονογράφηση του Τόμεκ Γιοβάνη είναι υπέροχη και απολαυστική, γεμάτη συναρπαστικές λεπτομέρειες και κόμικ αισθητική. Αναπάντεχες εκπλήξεις συναγωνίζονται σε ευρηματικότητα τα κείμενα και η εκφραστικότητα των προσώπων και των ζώων είναι καλοφτιαγμένη. Σε μερικά κεφάλαια μάλιστα η εικονογράφηση δείχνει να συνδέεται σε ενιαίο σύνολο από σελίδα σε σελίδα, όπως σε αυτό με τις κότες που παρεμβάλλονται στο κείμενο και στο τέλος φτάνουν στο φεγγάρι για να προσγειωθούν. Σε κάποιες εικόνες αποτυπώνονται τόσες λεπτομέρειες που θα κρατήσουν τα παιδιά απασχολημένα για αρκετή ώρα οξύνοντας τη φαντασία και την παρατηρητικότητά τους.

Τι είναι η γενετική μετάλλαξη; Το αυγό έκανε την κότα ή η κότα το αυγό; Τι γεύση είχε το κρέας του τυραννόσαυρου; Γιατί δε γελάμε όταν γαργαλιόμαστε μόνοι μας; Τι υπάρχει στο κέντρο της γης; Πόσες ώρες χρειάζονται για μια πλήρη περιστροφή της Γης; Τι είναι ο νόμος της αδράνειας; Από τι αποτελούνται τα σύννεφα; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται σε δέκα καλογραμμένα, διασκεδαστικά και εύληπτα γραμμένα κεφάλαια που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να μάθουν, να ψάξουν, να ανακαλύψουν όσο το γέλιο ρέει αβίαστα χάρη στις σουρεαλιστικές καταστάσεις και στις αστείες παρατηρήσεις του συγγραφέα. Το κάθε κεφάλαιο συνοδεύεται από μεζεδάκια γνώσης, ενδιαφέρουσες ερωτήσεις, ατάκες και ρήσεις από γνωστούς συγγραφείς. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν πολλές ιδέες για να γράψουν τα παιδιά τη δική τους ιστορία πάνω σε διάφορα περιστατικά ή / και ερωτήματα που θέτει ο συγγραφέας στη διάθεσή τους.

Βιβλίο Μα σε τι χρησιμεύει ο Πύργος του Άιφελ; 
Τίτλος πρωτοτύπου Mais à quoi sert la Tour Eiffel?
Συγγραφέας Samir Senoussi
Εικονογράφος Thomas Baas
Μετάφραση Εύη Γεροκώστα
Κατηγορία Παραμύθι / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

O Samir Senoussi έγραψε ένα διασκεδαστικό και χρήσιμο πληροφοριακά βιβλίο για το διασημότερο μνημείο της Γαλλίας και μαθαίνει στα παιδιά από 6 ετών και πάνω τη συναρπαστική ιστορία του Πύργου του Άιφελ. Το 1887 στο Παρίσι υπάρχουν η Παναγία των Παρισίων, το Λούβρο και πολλά περιστέρια! Εκείνο το καλοκαίρι, στην αριστερή όχθη (όλοι ξέρουν τι σημαίνει αριστερή όχθη, αδιάβαστους σας βρίσκω), ξεκινάει να δουλεύει ένα εργοτάξιο. Τι φτιάχνουν; Ένα τραμπολίνο, έναν σιδηρόδρομο για τον ουρανό, ένα κανόνι, έναν φάρο; Όχι, τον Πύργο, ο οποίος χτίστηκε μέσα σε δύο χρόνια, δύο μήνες και πέντε μέρες και ήταν ο νικητής του διαγωνισμού της Διεθνούς Έκθεσης του 1889. Είμαστε σε μια εποχή που όλοι ονειρεύονται έναν γιγάντιο πύργο αλλά κανείς δεν αποφασίζει να τον κατασκευάσει. Την πρόκληση αναλαμβάνει ο Γουστάβος Άιφελ με τη βοήθεια δύο μηχανικών και ενός αρχιτέκτονα. Οι πληροφορίες που συγκέντρωσε ο συγγραφέας είναι συναρπαστικές και ταυτόχρονα δοσμένες εύληπτα και με μικρές προτάσεις, χωρίς να κουράζουν. Πόσο συναρπαστική ήταν η διαδικασία από τον σχεδιασμό ως το χτίσιμο και τη με ακρίβεια χιλιοστού ένωση όλων αυτών των σιδηροκατασκευών! Το μνημείο αρχικά δέχτηκε αυστηρή κριτική, κυρίως από τους συγγραφείς, που τότε ο κόσμος τούς διάβαζε και άκουγε τη γνώμη τους, σύντομα όμως έγινε αγαπημένο σημείο των Παριζιάνων. Τι τους έκανε ν’ αλλάξουν γνώμη;

Ωραία όλα αυτά αλλά τελικά σε τι χρησιμεύει; Με το γνωστό του χιούμορ και ειλικρίνεια, ο συγγραφέας παραδέχεται την αλήθεια: Σε τίποτα! Ούτε ναός είναι ούτε όπερα ούτε ιστορικό μνημείο, επομένως και σύμφωνα με τους όρους κατασκευής ο πύργος σε λίγα χρόνια έπρεπε να κατεδαφιστεί. Απελπισμένος, ο Άιφελ σκέφτηκε διάφορα κόλπα για να φανεί χρήσιμος: έφτιαξε στην κορυφή του έναν χώρο επιστημονικής παρατήρησης, κατόπιν μετεωρολογικό σταθμό και τελικά ένα στρατιωτικό παρατηρητήριο με κεραία ραδιοφώνου και σύστημα ασύρματης τηλεγραφίας. Τι απ’ όλ’ αυτά έσωσε τον πύργο και μένει ως σήμερα στη θέση του; Μα φυσικά ο έρωτας! Ποιος έρωτας; Μα δε θα σας τα πω όλα! Η εικονογράφηση του Thomas Baas είναι γεμάτη λεπτομέρειες και αποτυπώνει σωστά την εποχή και τον τόπο των τελών του 19^ου αιώνα. Έχουμε ωραίες σκηνές της καθημερινής ζωής με φορέματα και αντικείμενα εποχής, προοπτικές και σωστή απεικόνιση του μεγέθους του Πύργου, προσωπογραφίες επιφανών Γάλλων που ισορροπούν ανάμεσα στον ρεαλισμό και την καρικατούρα κι ένα ταλαίπωρο πουλί που πετάει από σελίδα σε σελίδα δίνοντας μια διακριτική κωμική νότα στο βιβλίο. Μου άρεσε επίσης που κάποιες σελίδες ήταν όλες κίτρινες ή πράσινες κλπ. χωρίς εικόνες παρά μόνο με κείμενο, κάτι που τραβάει και ξεκουράζει το βλέμμα.

Το «Μα σε τι χρησιμεύει ο Πύργος του Άιφελ;» είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο γεμάτο ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής του εμβληματικού γαλλικού μνημείου και μικρά μυστικά από την ιστορική του διαδρομή μέχρι σήμερα. Ο συγγραφέας παραθέτει με συναρπαστικό τρόπο την ιστορία του Πύργου, τον τρόπο κατασκευής του, πώς γλύτωσε από την αρχική σκέψη για κατεδάφιση, σε τι τελικά φάνηκε χρήσιμο και διατηρήθηκε κι επιπλέον χαρίζει μικρά στιγμιότυπα μέσα από τα οποία αποτυπώνεται η συμβολή του μνημείου στην κουλτούρα των Παριζιάνων και πώς ενέπνευσε λογοτέχνες και καλλιτέχνες. Το μέγεθος μάλιστα της έκδοσης είναι αρκετά μεγάλο και προσιδιάζει στο ύψος του Πύργου ώστε τα παιδιά να έχουν μια πρώτη εικόνα μεγέθους.

Βιβλίο Τίνα η πιγκουίνα 
Τίτλος πρωτοτύπου Het ijskoude zoekboek van pinguïn Pip
Συγγραφέας-Εικονογράφος Bente Pompen
Μετάφραση Εύη Γεροκώστα
Κατηγορία Παραμύθι / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

H Bente Pompen έγραψε και εικονογράφησε μια καταπληκτική ιστορία γεμάτη τρυφερότητα και χρήσιμες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για τα πιο γλυκά και χαριτωμένα πλάσματα του κόσμου. Μικρές και απλές προτάσεις μαθαίνουν στα παιδιά για τις συνθήκες ζωής τους στον Νότιο Πόλο, για το πώς αντέχουν στο κρύο, για την καθημερινότητά τους, για τα πολλά και διαφορετικά είδη (αυτοκρατορικοί, τζέντου, μακαρόνι κ. ά.) κ. π. ά. Άγνωστες πληροφορίες μου έδειξαν έναν διαφορετικό τρόπο ζωής και επιβίωσης γεμάτο χαρές αλλά και κινδύνους. Δεν ήξερα ας πούμε πως οι πιγκουίνοι στέκονται στις φτέρνες τους για να μην πατάνε με ολόκληρη την πατούσα στον πάγο, ότι ένας ενήλικος αυτοκρατορικός πιγκουίνος ζυγίζει όσο ένα μοσχαράκι και ότι οι αγκαλιές βοηθάνε πολύ στο κρύο.

Οι πιγκουίνοι είναι από τα λίγα πουλιά που δεν μπορούν να πετάξουν αλλά ο θείος Τζων υποστηρίζει πως αν πιστέψουμε στον εαυτό μας και κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε θα καταφέρουμε τα πάντα, ακόμη και να πετάξουμε (για τους πιγκουίνους μιλάμε πάντα, ε!). Ποια είναι τα πουλιά που δεν μπορούν να πετάξουν, ποια ζώα μπορούν να κρατήσουν περισσότερο την αναπνοή τους κάτω από το νερό, σε τι είναι αξεπέραστοι οι πιγκουίνοι, από ποια ζώα κινδυνεύουν να φαγωθούν, πότε είναι η αναπαραγωγική περίοδος και πώς βρίσκουν το ταίρι τους, πώς δείχνουν την αγάπη τους, πόσο πολύ και πώς ταξιδεύουν για να βρουν τροφή, πώς επωάζουν τα αυγά τους και πολλές άλλες πληροφορίες βοηθάνε τους μικρούς αναγνώστες να δουν πώς είναι η ζωή στον Νότιο Πόλο.

Η εικονογράφηση είναι εκπληκτική! Χιλιάδες στην κυριολεξία λεπτομέρειες, μικροί και μεγάλοι πιγκουίνοι και άλλα ζώα δημιουργούν εξαίρετες απολαυστικές εικόνες με πλήθος κρυμμένων στοιχείων μέσα σε αυτές που θα χαρίσουν στα παιδιά ατέλειωτες ώρες παιχνιδιού. Η Bente Pompen επιπλέον σχεδόν σε κάθε σελίδα παρακινεί τα παιδιά να βρουν κάτι μέσα στους απολαυστικούς πίνακες του βιβλίου ενώ οι απαλοί τόνοι του γαλάζιου και του μπλε δίνουν το ιδανικό φόντο για τη ζωή στους πόλους. Τα δισέλιδα σαλόνια με πανοραμικές εικόνες από την κοινότητα των πιγκουίνων είναι καλοδουλεμένα και δε χόρταινα να τα κοιτάζω και ν’ ανακαλύπτω λεπτομέρειες που δε φαίνονται με την πρώτη ματιά. Επίσης με εντυπωσίασαν οι πολλοί και διαφορετικοί πιγκουίνοι στις πρώτες εσωτερικές σελίδες, φίλοι και συγγενείς της Τίνας που όλοι τους έχουν και διαφορετικά γνωρίσματα για να ξεχωρίζουν. Η Μαίρη Πιγκουίνι με την ομπρέλα της, η γιαγιά με την ποδιά και τα λουλουδάτα γυαλιά, ο σοβαρός Πάρκερ, οι γονείς της Τίνας με τη χαρακτηριστική καρδιά στο στήθος και πολλοί άλλοι καλωσορίζουν αμέσως τα παιδιά στον κόσμο όπου ζουν.

Η Τίνα η πιγκουίνα είναι μια απολαυστική και γεμάτη χρήσιμες γνώσεις ιστορία που μας δείχνει τον τρόπο ζωής και την καθημερινότητα των πιγκουίνων. Μικρές προτάσεις, εύληπτα παραδείγματα, καταπληκτική εικονογράφηση δημιουργούν την καλύτερη πηγή γνώσης γι’ αυτά τα κομψά και γλυκά πλάσματα.

Βιβλίο Με τη φωνή της
 Τίτλος πρωτοτύπου She speaks: the women of greek myths in their own words
Συγγραφέας Honor Cargill-Martin
Εικονογράφος Camelia Pham
Μεταφραστής Άγγελος Αγγελίδης
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι ελληνικοί μύθοι είναι από τις σπουδαιότερες ιστορίες που έχουν ειπωθεί ποτέ και διαθέτουν συναρπαστικά συστατικά: μαγεία, μάχες, έρωτες, απάτες! Είναι ιστορίες που περνάνε από γενιά σε γενιά μέσα από την ποίηση, το τραγούδι και την τέχνη, βοήθησαν τους Έλληνες να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους και διασώθηκαν σε πολλές παραλλαγές, με την καθεμιά από αυτές να αντικατοπτρίζει τις πεποιθήσεις εκείνου που την αφηγήθηκε ή την κατέγραψε και τα ενδιαφέροντα της κοινωνίας στην οποία αυτός απευθυνόταν. Οι μύθοι που επέλεξε η Honor Cargill-Martin φέρνουν στο προσκήνιο τις γυναίκες, μιας και επί πολλά χρόνια οι μύθοι διασώζονται από την οπτική γωνία των αντρών, εξ ου και εκείνες έχουν υποστηρικτικό ρόλο στις αφηγήσεις. Ήρθε λοιπόν η στιγμή αυτές οι γυναίκες να αποκτήσουν φωνή και να πει η κάθε μία τη δική της πλευρά των γεγονότων. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση φωτίζει τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής τους ενώ ολόκληρη η ιστορία τους παρατίθεται σε σύντομες παραγράφους στο τέλος του βιβλίου.

Μικρά καλογραμμένα διηγήματα δοσμένα με συναρπαστικό τρόπο, με προσεγμένες λεπτομέρειες και διεισδυτικότητα στους χαρακτήρες ζωντανεύουν ένα σύμπαν γεμάτο εκπλήξεις και ολοζώντανους χαρακτήρες. Η συγγραφέας δεν έδωσε απλώς φωνή σε αυτές τις γυναίκες για να τονίσει τη σημασία και την αξία του φύλου τους στον κόσμο, καταφεύγοντας σε στεγνές κραυγές κατά της ανδροκρατίας αλλά έστησε ένα ολόκληρο, άψογα μελετημένο, συμπάν, γεμάτο συναρπαστικές λεπτομέρειες στις περιγραφές, ολοκληρωμένους χαρακτήρες και κλιμακούμενη πλοκή που αντικατοπτρίζει μέσα από τα γεγονότα τη δεινή θέση της γυναίκας κατά την αρχαιότητα (και δυστυχώς μέχρι σήμερα). Μπορεί να ξέρουμε το τέλος του κάθε μύθου, η οπτική γωνία της εκάστοτε ηρωίδας όμως μας βάζει σταδιακά στην εποχή και στον τόπο, μας συστήνει τις εκάστοτε κοινωνικές και όχι μόνο συνθήκες κι έτσι ζωντανεύουν με παραστατικότητα και ενάργεια όλη η καθημερινή ζωή, η κουλτούρα και ο τρόπος σκέψης της αρχαίας Ελλάδας. Σε αυτό συμβάλλουν οι λιτοί και σύντομοι διάλογοι και οι ενδιαφέρουσες περιγραφές των θεών και των ηρώων, για τους οποίους τόσα έχουμε ήδη διαβάσει αλλά σε αυτό το βιβλίο πάντα βρίσκουμε κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον ή μια διαφορετική λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, μου άρεσε ο τρόπος που αποδίδεται η μεταφορά από τον Όλυμπο στον κόσμο των θνητών, το πώς εμφανίστηκε ο Ποσειδώνας στη Μέδουσα, οι περιγραφές των τόπων της κάθε ιστορίας που αποτυπώνουν όλη τη φαντασιακή γεωγραφία της εποχής των μύθων κ. π. ά. Αυτή ακριβώς η προσοχή στη λεπτομέρεια που με μάγεψε, με έκανε να αντιδράσω όταν διάβασα ότι οι Γοργόνες έτρωγαν για πρωινό «κέικ» με μέλι (σε δύο διαφορετικά κεφάλαια μάλιστα) ή όταν χρησιμοποιήθηκε η τουρκική λέξη «τσουβάλι», αυτές οι λεπτομέρειες όμως δε μου χάλασαν την άψογη συνολική εικόνα που έχω για το βιβλίο.

Γυναίκες της ελληνικής μυθολογίας με καλωσόρισαν στον κόσμο τους και μου έδειξαν τη μειονεκτική τους θέση σε αυτόν και πώς προσπάθησαν να τη βελτιώσουν ή να αντιδράσουν, συχνά με άσχημο και επαναστατικό τρόπο, ώστε να κυνηγήσουν τα όνειρα και τις προσωπικές τους φιλοδοξίες. Η Πανδώρα, η πρώτη γυναίκα στον κόσμο, γοητεύεται από το σύμπαν όπου τη δημιούργησαν οι θεοί και φυσικά δεν μπορεί ν’ αντισταθεί στην επίκτητη γυναικεία περιέργεια, εξ ου και ανοίγει το πιθάρι με τα δεινά του κόσμου. Αυτό το γνώρισμα εκμεταλλεύεται και ο Ιππομένης στην ιστορία της Αταλάντης, της δυνατότερης γυναίκας της εποχής της, που αποφάσισε να παντρευτεί μόνο αυτόν που θα την κερδίσει στο τρέξιμο. Η αδέσμευτη και ελεύθερη κυνηγός όχι μόνο ερωτεύτηκε αλλά δέχτηκε με χαρά την ήττα της από το έξυπνο σχέδιο του γοητευτικού άντρα. Ως προς την Πανδώρα, επειδή ακριβώς η γραφή και τα πραγματολογικά στοιχεία ξεδιπλώνουν άψογα τον χαρακτήρα της εκάστοτε ηρωίδας και την εποχή στην οποία έζησε, θα ήθελα να υπάρχει και μια αναφορά στο τι έκανε όταν άνοιξε το πιθάρι και ξαμολήθηκαν τα κακά στον κόσμο. Η ιστορία τελειώνει όταν ανακαλύπτει την ελπίδα κι έτσι δε μαθαίνουμε αν και κατά πόσο την άλλαξε αυτό το λάθος, τι έκανε στη συνέχεια, αν μετάνιωσε, στοιχεία δηλαδή που θα ταίριαζαν με την τρόπο που ξεδιπλώνεται η ζωή των άλλων γυναικών και που απολαμβάνουμε σε επιμύθια άλλων ιστοριών του βιβλίου. Αυτό το απότομο τέλος το συναντάμε και στην ιστορία της Πενθεσίλειας, όπου το κεφάλαιο κλείνει ξαφνικά λίγο πριν μπουν στη μάχη της Τροίας οι Αμαζόνες, μόνο που εδώ έχουμε ένα έξυπνο cliffhanger που ωθεί τον αναγνώστη να αναζητήσει περισσότερα στοιχεία και να μάθει τι συμβαίνει.

Με σασπένς και ρεαλισμό μαθαίνουμε και για τις άλλες γυναίκες, για τη Μέδουσα και πώς μεταμορφώθηκε σε τέρας, για τη Μήδεια και για τις μαγικές τελετές στη θεά Εκάτη και για την Κίρκη, τη μάγισσα-βασίλισσα που μεταμόρφωσε τους άντρες του Οδυσσέα σε γουρούνια. Μου άρεσε πολύ η ιστορία της Αριάδνης, που είναι από την αρχή αυστηρή απέναντι στους γονείς της: «Η οικογένειά μου, αν και βασιλική, έχει μπόλικα μυστικά. Υποθέτω πως όλες οι οικογένειες έχουν αλλά η δική μας είναι μεγαλύτερη και πιο τερατώδης απ’ τις άλλες». Αυτός ο θυμός αιτιολογεί τη βοήθεια προς τον Θησέα, μιας και η Αριάδνη νιώθει ντροπή για τον πατέρα της που ξεγέλασε τον Ποσειδώνα κι εκείνος τους τιμώρησε δικαίως με τον Μινώταυρο κι είναι έξαλλη όταν ανακαλύπτει πως ο Μίνωας ταΐζει αυτό το τέρας με ανθρώπους. Κατ’ εμέ η πιο ολοκληρωμένη προσωπικότητα είναι αυτή της Ελένης, μιας γυναίκας που έχει κουραστεί από τον μύθο της και θέλει να την αγαπήσει κάποιος με μια αγάπη που εκείνη θα διαλέξει, με μια αγάπη για την οποία είναι ικανή ν’ αφήσει να ξεκινήσει και πόλεμος. Είναι ένας χαρακτήρας που εξοργίζεται στην επιθυμία των επίδοξων μνηστήρων που τη θέλουν «σιωπηλή» και την οποία κανείς δε ρώτησε αν θέλει να παντρευτεί και ειδικά τον Μενέλαο που της επέλεξαν. Εδώ έχουμε ένα αποφασιστικό φινάλε: η Ελένη φοβάται πως ο Μενέλαος θα έρθει να την πάρει από την Τροία με στρατό και στόλο «αλλά αυτό είναι κάτι που βρίσκεται πλέον στα χέρια των θεών» και στο κάτω κάτω: «….αν πρόκειται να παλέψουν οι άντρες για μένα, ας μπορώ τουλάχιστον να επιλέξω με ποια πλευρά θα είμαι εγώ»!

«Με τη φωνή» τους παρουσιάζονται οκτώ γυναίκες της ελληνικής μυθολογίας και μας δείχνουν την άλλη πλευρά των μύθων, μέσα από τους οποίους αποτυπώνεται με ενάργεια και σαφήνεια η υποδεέστερη θέση της γυναίκας στην αρχαιοελληνική κοινωνία. Συναρπαστικές μικρές ιστορίες, με ανατροπές και παραστατικότητα, μας συστήνουν γυναίκες επαναστάτριες, ατίθασες, που αγωνίζονται να υπερασπιστούν και να προασπιστούν τη θέση τους σ’ έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. Το κείμενο συνοδεύεται από την εικονογράφηση της Camelia Pham, η οποία εμπνεύστηκε από την αρχαία ελληνική τέχνη, μιας και τα κείμενα δε δίνουν πολλές πληροφορίες για την εμφάνιση των ηρώων, και αποτυπώνει με σαφήνεια και ρεαλισμό το πνεύμα που χαρακτηρίζει τις γυναίκες του βιβλίου. Ένα διαφορετικό και απολαυστικό ταξίδι στην αρχαία ελληνική μυθολογία.

Βιβλίο 2194 ημέρες πολέμου
Συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο
Εικονογράφος Αχιλλέας Ραζής
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, 1939-1945. Έξι χρόνια που σημάδεψαν την ανθρωπότητα. Εκατομμύρια νεκροί, εκτελέσεις και δολοφονίες, μάχες, το Ολοκαύτωμα, ιστορίες πόνου, τρέλας, μίσους αλλά και ηρωισμού, αγώνων, αυτοθυσίας. Η Μαρίζα Ντεκάστρο, μεγαλωμένη με τις ιστορίες του πατέρα της που βίωσε την Κατοχή, έψαξε, ανακάλυψε, έμαθε, μελέτησε και τώρα παραδίδει σε μεγαλύτερα παιδιά και σε ενήλικες την ιστορία του πιο σκληρού πολέμου που γνώρισε η ανθρωπότητα. Με λόγια απλά και κατανοητά, με αποσπάσματα από μυθιστορήματα, με μαρτυρίες και ντοκουμέντα στήνει τον καμβά μιας περιόδου που άλλαξε τον κόσμο για πάντα. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου συμπληρώνεται κομμάτι κομμάτι ένα παζλ από γεγονότα, αναμνήσεις, ντοκουμέντα, φωτογραφίες και λογοτεχνικά κείμενα που μου έμαθε πολλά χωρίς να με κουράσει ούτε στιγμή. Μπορεί να ήξερα κάποια βασικά γεγονότα, πολύ σύντομα όμως κατάλαβα πόσα πολλά ακόμη είχα να μάθω. Χάρη στη ρέουσα γραφή και τις μικρές παραγράφους, κάθε νέα πληροφορία που ανακάλυπτα με βοηθούσε να αποκτήσω μια σφαιρική αντίληψη της σειράς των γεγονότων πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πόλεμου, και του άρρηκτου δεσμού τους.

Η συγγραφέας καταγράφει εύληπτα και προσεκτικά τα σημαντικότερα γεγονότα της Ιστορίας και με βοηθάει να κατανοήσω τα βαθύτερα κίνητρα και τους λόγους για τους οποίους κάθε ένα από αυτά θα καθορίσει όχι μόνο την Ευρώπη αλλά και όλο τον κόσμο. Από τον οικονομικό ανταγωνισμό των κρατών, την επιθυμία τους να επεκταθούν έξω από τα σύνορά τους και την ενίσχυση της αξίας των στρατιωτικών εξοπλισμών που οδήγησαν στον Α΄ Παγκόσμιο προχωράμε στον Μεσοπόλεμο, σε μια μοντέρνα και ταυτόχρονα τρομακτική εποχή, μιας και αναδύονται ο ναζισμός και ο φασισμός κι από κει περνάμε στη δεκαετία του 1930 όπου βήμα προς βήμα παρακολουθούμε την κατάλυση βασικών αξιών και πολιτειακών αρχών στη Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ. Στη συνέχεια παρακολουθούμε ανά έτος τις εξελίξεις στην Ιστορία, στον πολιτισμό και στις Τέχνες, στη λογοτεχνία, στην καθημερινότητα του απλού κόσμου με ξεκάθαρο διαχωρισμό σε όσα συνέβησαν στην Ελλάδα και παγκοσμίως.

Τα ντοκουμέντα, τα άρθρα, οι μαρτυρίες είναι εξόχως ταιριαστά και παραστατικά, εκεί που ανατρίχιαζα όμως ήταν με τα λογοτεχνικά κείμενα που ζωντάνευαν με άφθαστο ρεαλισμό το εκάστοτε περιστατικό που συνόδευαν. Κείμενα όχι μόνο κλασικής (Μπέρτολτ Μπρεχτ, Οδυσσέας Ελύτης, Άγγελος Σικελιανός) αλλά και σύγχρονης λογοτεχνίας (Αγγελική Δαρλάση, Φώτος Λαμπρινός, Γιώργος Ιωάννου) αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες των γραφομένων. Επιπλέον, η εικονογράφηση του Αχιλλέα Ραζή είναι πολύ καλή και παραστατική, συνταιριάζει άψογα την υποκειμενική ματιά και την ενδιαφέρουσα προσωπική πινελιά με την όσο γίνεται πιστή αντιγραφή γνωστών προσωπικοτήτων, αφισών, φωτογραφικών στιγμιότυπων από την Ιστορία, τον κινηματογράφο και τα επίκαιρα. Ειδικά τα πρόσωπα, ο εικονογράφος δεν τα κοπιάρει αλλά τα αποδίδει με ένα άκρως προσωπικό ύφος και στυλ που ταιριάζει απόλυτα με το σύνολο του έργου του σε αυτό το βιβλίο. Μικρές και μεγάλες εικόνες συνοδεύουν τα κείμενα και βοηθάνε πολύ στην αποτύπωση της εποχής, των γεγονότων και των προσώπων.

«2194 μέρες πολέμου» καταγράφει λεπτό προς λεπτό η Μαρίζα Ντεκάστρο, χαρίζοντας στον αναγνώστη ένα συναρπαστικό, σκληρό και ηρωικό ταξίδι στα σκοτεινά χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Με μικρά κείμενα, ξεκάθαρη δομή, απλές προτάσεις και παραστατική εικονογράφηση είναι η καλύτερη αρχή που μπορεί να κάνει κάποιος στην έρευνα για τα έξι χρόνια που αιματοκύλησαν την ανθρωπότητα. Έμαθα, κατανόησα, προβληματίστηκα και γέμισα ποικίλα συναισθήματα από την αρχή ως το τέλος του βιβλίου.

Βιβλίο Μιλώντας στα παιδιά για φιλοσοφία 
Τίτλος πρωτοτύπου La philo expliquée aux enfants
Συγγραφέας Tahar Ben-Jelloun
Μεταφραστής Ελένη Κεκροπούλου
Κατηγορία Non fiction / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Ενάλιος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας από την αρχή τονίζει πως «Δεν είναι ποτέ αργά να σκέπτεσαι κριτικά» και γι’ αυτό έγραψε ένα «απλό μάθημα σοφίας, απαραίτητο στον σημερινό περίπλοκο κόσμο». Η ζωή είναι γεμάτη φως και όμορφα πράγματα, οπότε χρειάζεται να την κρατάμε όμορφη κι αυτό γίνεται απλά: με εμπιστοσύνη και σεβασμό στον εαυτό μας, με σεβασμό στη Φύση. Δυστυχώς: «Ο άνθρωπος είχε πάντα την πεποίθηση πως όλα του επιτρέπονται… συνεχίζει να εξαντλεί τους φυσικούς πόρους για να καταναλώνει προϊόντα που δεν τα χρειάζεται» κι έτσι πρέπει να βάλουμε μια άνω τελεία στην ασθμαίνουσα ζωή μας, να σκεφτούμε, να ψάξουμε και να προβληματιστούμε.

Το βιβλίο είναι μια σειρά από προτάσεις που αφήνουν τον αναγνώστη να σκεφτεί και να αποφασίσει μόνος του, βάσει της προσωπικής του κρίσης, αν συμφωνεί ή όχι, δεν κουνάει το δάχτυλο δηλαδή, δεν πατρονάρει, δεν υποδεικνύει. Αντίθετα, βοηθάει να δούμε πιο καθαρά και να διαμορφώσουμε την προσωπική μας κριτική σκέψη: «Χρησιμοποίησε το μυαλό σου, γίνε εφευρετικός, χρησιμοποίησε το χιούμορ σου, τη φαντασία σου, τη δύναμή σου, τη γενναιοδωρία σου». Αναλύονται με εύληπτο, κατανοητό και περιεκτικό τρόπο εκατό περίπου έννοιες που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή, όπως παιδεία, σεβασμός, λόγος, δράση, καλό και κακό, φιλία, μοναξιά και αγάπη, δημοκρατία και δίκαιο, αρχές και αξίες, αντικειμενικότητα, λογική, τύψεις, ακόμη και αντισημιτισμός ή ισλαμοφοβία και πολλές άλλες. Όλες παρατίθενται σε μικρά, συνήθως δισέλιδα, κεφάλαια, στο τέλος των οποίων διάφορες απλές ερωτήσεις παρακινούν μικρούς και μεγάλους αναγνώστες να αναπτύξουν τη σκέψη τους πάνω στο κάθε θέμα. Το ενδιαφέρον είναι που σε κάθε κεφάλαιο η εκάστοτε έννοια που αναλύεται οδηγεί σε μιαν άλλη στο επόμενο κεφάλαιο κι αυτή σε μια τρίτη, οπότε συγκροτείται μια λογική αλληλουχία κι ένα αρραγές σύνολο που εγείρει την προσοχή και το ερεθίζει το μυαλό του αναγνώστη.

Ο συγγραφέας κρατάει πάντα τις ισορροπίες, τονίζει και τα αρνητικά και τα θετικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα των εννοιών και παραθέτει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, βοηθώντας έτσι σε μια πληρέστερη εικόνα και στην κριτική σκέψη που είναι και ο αρχικός στόχος: «Το να αμφιβάλλεις σημαίνει ότι δείχνεις μια προσεκτική παρουσία στον τρόπο συμπεριφοράς σου αλλά αν αμφιβάλλεις για κάτι που είναι προφανές και επιστημονικά αποδεδειγμένο τότε είσαι δύσπιστος. Αμφιβάλλουμε αλλά με μέτρο».. Παρ’ όλ’ αυτά σε κάποια άλλα σημεία είναι απόλυτος ή μάλλον χρησιμοποιεί «οξείες» λέξεις, για παράδειγμα «Η νοσταλγία είναι άχρηστη. Είναι καλύτερο να ζεις στο παρόν και να προετοιμάζεις έργα για το μέλλον» (σελ. 102). Μου άρεσαν πολύ οι ενδιαφέρουσες «Ιστορίες για σκέψη» που χρησιμοποιούνται ως παραδείγματα και οι απόψεις, ο τρόπος σκέψης, τα λόγια από σημαντικούς φιλοσόφους και ανθρώπους της Ιστορίας και της πολιτικής, όπως ο Ιμάνουελ Καντ, ο Λα Μπρυγιέρ, ο Φρίντριχ Νίτσε, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ κ. ά.

Δεν είναι εύκολο να μιλάς στα παιδιά για φιλοσοφία ή έστω να κρατάς αμείωτο το ενδιαφέρον τους ως το τέλος, πιστεύω ακράδαντα όμως πως ο τρόπος γραφής και τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί ο Tahar Ben-Jelloun στο βιβλίο του θα τα βοηθήσουν σε σημαντικό βαθμό να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην αυτογνωσία και στην αυτοβελτίωση. Απλοί τρόποι παρακίνησης («Πρέπει να έχεις μια απλή σχέση με το χρήμα. Μην το υπερεκτιμάς αλλά ούτε και να το υποτιμάς. Πρέπει να ξοδεύεται λογικά»), χρήσιμες συμβουλές («Το να ενεργείς σημαίνει να αρνείσαι να μένεις παθητικός και υποταγμένος αλλά δεν ενεργούμε χωρίς σκέψη, δηλαδή απερίσκεπτα»), διαχρονικά και πανανθρώπινα μηνύματα («Ο σκοπός μιας καλής παιδείας είναι να ενσταλάξει μέσα μας συνήθειες και τρόπους συμπεριφοράς που διαπνέονται από συναισθηματική νοημοσύνη και σεβασμό») και πολλά άλλα θα βοηθήσουν μικρούς και μεγάλους να κατανοήσουν τη λογική, τον τρόπο σκέψης του ανθρώπινου μυαλού και τον ρόλο και τη θέση σημαντικών εννοιών στην καθημερινή μας ζωή.

Βιβλίο Cyber story
Συγγραφείς Μανώλης Σφακιανάκης, Εύη Βουκελάτου
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Ορφέας ανυπομονεί να τελειώσει το διάβασμα για να βυθιστεί στον κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας που τον ενθουσιάζει με τις δυνατότητές της και τον κάνει να νιώθει όμορφα. Δεν υπάρχουν κανόνες και όρια, τιμωρίες και «πρέπει», αντιθέτως, όλα επιτρέπονται, όλα μπορούν να συμβούν. Σε αυτό το ταξίδι γνωρίζει τον Στέφανο, ο οποίος αρχικά παρουσιάζεται ως καλός φίλος, σύντομα όμως γίνεται πιεστικός, ζητάει ανταλλάγματα κλπ. Απογοητευμένος και φοβισμένος, ο Ορφέας απομακρύνεται αλλά δεν μπορεί να μιλήσει στους γονείς του γιατί ο Στέφανος τον απειλεί. Να όμως που βλέπει τον άγνωστο να κάνει το ίδιο και σε άλλα παιδιά που δεν μπόρεσαν να βάλουν όρια όπως αυτός κι οι εξελίξεις σκοτεινιάζουν τον κόσμο που τόσο άρεσε στον ήρωα της ιστορίας. Τι θα κάνει τελικά; Θα μείνει στο καταφύγιο που βρήκε ή θα γυρίσει στους δικούς του που του λείπουν τόσο πολύ; Πώς θα καταφέρει όμως να ξεφύγει από αυτό το σύμπαν; Τι ρόλο θα παίξουν οι φίλοι του και η αυτοπεποίθησή του; Πώς μπορεί να βοηθήσει άλλα παιδιά να γλυτώσουν από τον Στέφανο;

Οι συγγραφείς δίνουν στα παιδιά να καταλάβουν μέσα από απτά παραδείγματα και μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και ρεαλισμό πόσο σημαντικό είναι να περιηγούμαστε στο διαδίκτυο πάντα με τη βοήθεια κάποιου μεγάλου, πως πρέπει να εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας και τους ανθρώπους που αγαπάμε και να μη διστάζουμε να εκφράσουμε φόβους και ανασφάλειες ή να ζητάμε βοήθεια. Μπορεί στη ζωή μας να υπάρχουν κανόνες που μας δυσκολεύουν ή μας καταπιέζουν, ίσως να μη βρίσκουμε εύκολα ανθρώπους που ενδιαφέρονται πραγματικά να μας ακούσουν, όμως τα πιο όμορφα και τα πιο σημαντικά πράγματα, όπως η αγκαλιά, η ζεστασιά, το χάδι, το φιλί, όλα αυτά είναι έξω από τον ψηφιακό κόσμο. Από την άλλη, ίσως οι γονείς να μην ακούνε πάντα τα παιδιά τους γιατί τους παρασύρουν διάφορες έγνοιες στην καθημερινότητά  τους, δε σταματούν όμως στιγμή να τα αγαπούν. Το βιβλίο τονίζει ακριβώς αυτό: όλοι κάνουμε λάθη και οφείλουμε να τα επισημάνουμε στους ανθρώπους που αγαπάμε γιατί μπορεί να μην το έχουν καταλάβει. Η εικονογράφηση ζωντανεύει άψογα τόσο το ψεύτικο, όπου η φαντασία της Μαρίας Μανονυρά ξετυλίγεται χωρίς όρια, όσο και το αληθινό περιβάλλον του Ορφέα, είναι γεμάτη λεπτομέρειες, εκφραστικότητα και ποικίλες οπτικές γωνίες. Στο τέλος του βιβλίου δίνονται οδηγίες ασφαλούς περιήγησης από τον Μανώλη Σφακιανάκη, όλες τους απλές, εύληπτες, άκρως βοηθητικές και υποστηρικτικές και απευθύνονται χωριστά σε γονείς και σε παιδιά.

Βιβλίο Το δικό μας 1821
Συγγραφέας Αναστασία Ευσταθίου
Εικονογράφος Κατερίνα Βερούτσου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σε αυτό το καλογραμμένο βιβλίο, εφτά αντικείμενα αφηγούνται αντίστοιχες ιστορίες της Ελληνικής Επανάστασης, με τρόπο κατάλληλο για παιδιά από 6 ετών και πάνω. Συναρπαστικές ιστορίες για το 1821 δίνονται μέσα από μια πρωτότυπη ματιά και αφήγηση και μας ταξιδεύουν σε πολλά σημεία της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού, με αφορμή πράγματα που έχουν ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Τα αντικείμενα που επέλεξε η συγγραφέας υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες σε σημαντικές στιγμές του Αγώνα και διαπιστώνουμε πως υπάρχει μια ποικιλία στην επιλογή τους, η οποία φωτίζει έτσι όλο το φάσμα του ξεσηκωμού. Το τσέρκι σ’ ένα ηπειρώτικο χωριό πριν την Επανάσταση, το ξύλινο μαύρο άλογο στον μακεδονικό κάμπο, η υφαντή ποδιά σ’ ένα νησί του Αιγαίου, το σπαθί του Νικηταρά, η πιστόλα της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας, η εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας και ο κονδυλοφόρος του Γεωργίου Τερτσέτη αφηγούνται στους μικρούς αναγνώστες σε πρώτο πρόσωπο και με προσεγμένο λεξιλόγιο την ιστορία τους, τα κατορθώματά τους, τον ρόλο τους στις εξελίξεις, τι είδαν, τι έμαθαν, τι βίωσαν. Η εικονογράφηση της Κατερίνας Βερούτσου κινείται σε παλ χρωματισμούς κι έχει υπέροχες ρεαλιστικές νότες που συναντούν την αφαιρετικότητα της αποτύπωσης του φόντου. Η αποφασιστικότητα της Μπουμπουλίνας και η σοβαρότητα της Παναγίας είναι από τις καλύτερες αποτυπώσεις του βιβλίου ενώ το σπαθί, ο κονδυλοφόρος και άλλα αντικείμενα απεικονίζονται από πολλές πλευρές. Στις τελευταίες σελίδες υπάρχουν δημιουργικές δραστηριότητες, παιχνίδια και ασκήσεις που συμπληρώνουν το συναρπαστικό αυτό βιβλίο.

Βιβλίο Νεράιδες
Τίτλος πρωτοτύπου Les fées 
Συγγραφέας Sébastien Pérez 
Μετάφραση Εύη Γεροκώστα
Εικονογράφος Fatemeh Haghnejad (Bluebirdy) 
Κατηγορία Παραμύθι / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καλώς ορίσατε στον κόσμο των Νεράιδων! Νεράιδες των στοιχείων της φύσης, της μοίρας, του άλλου κόσμου, του έρωτα, της εκδίκησης, μικροσκοπικές και προστάτιδες, της τρέλας, είναι όλες εδώ σ’ ένα υπέροχο, καλοφτιαγμένο και προσεγμένο άλμπουμ για παιδιά από 8 ετών και πάνω, με ένα πλήθος από συναρπαστικές πληροφορίες από μυθολογίες του κόσμου, δοξασίες, παραμύθια, γητειές. Χιλιάδες πληροφορίες για τα αγαπημένα αυτά πλάσματα από όλες τις χώρες του κόσμου, κυρίως από Ευρώπη και Ασία αλλά και από χώρες με εξίσου πλούσια λαογραφική παράδοση, παρατίθενται σ’ ένα μεγάλο βιβλίο που μας ταξιδέυει σε κόσμους αθέατους και κρυφούς, συναρπαστικούς και δελεαστικούς. Ποιες και τι είναι οι νεράιδες; Πώς βγαίνουν στο φως; Τις βλέπουν οι άνθρωποι; Είναι πλάσματα της φαντασίας ή αληθινά; Πόσες υπάρχουν;

Η βασική ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τις περιπέτειες ενός ιδιαίτερου αγοριού που μας ταξιδεύει σ’ ένα μέλλον διαφορετικό αλλά και σ’ ένα παρόν γεμάτο αινίγματα και με συγκεκριμένες αφορμές στρέφουμε τα ματιά μας στα διάφορα και διαφορετικά είδη νεράιδων που μας έρχονται από κάθε γωνιά της γης. Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που συνδέεται η ιστορία του παιδιού με το περιβάλλον γύρω του και πώς τονίζεται μέσα από αυτήν τη συναρπαστική παράθεση των ονομάτων, των πλασμάτων και των μορφών η καταστροφή του περιβάλλοντος εξαιτίας του οποίου οι νεράιδες εξαφανίζονται μαζί με τη συλλογική μνήμη του ανθρώπου, μιας και είναι απόλυτα συνδεδεμένες με τα δάση, τις λίμνες και τα ποτάμια. Είναι μια από τις καλύτερες εκδόσεις που έχω διαβάσει και μελετήσει και συνδυάζει πλούσια λαογραφικά, πολιτισμικά και φαντασιακά στοιχεία με οικολογικά μηνύματα και με μια κεντρική ιδέα που ξετυλίγεται γεμάτη μυστήριο και συναρπαστικές εκπλήξεις! Η εικονογράφηση είναι υπέροχη, όχι μόνο στον τρόπο που αποτυπώνει τα λατρεμένα αυτά πλάσματα αλλά και στο lay out, μιας και το στήσιμο των σελίδων είναι εντυπωσιακό. Είτε χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα του κειμένου είτε τοποθετείται κεντρικά με τις πληροφορίες να χορεύουν γύρω της είτε αποτυπώνεται με δισέλιδα σαλόνια γεμάτα πληροφορίες και μορφές, η εικονογράφηση κάνει το ταξίδι στη γνώση και στον μαγικό κόσμο των νεράιδων κάθε φορά και μια πραγματική έκπληξη!

Βιβλίο Πώς να γίνεις κατάσκοπος 
Τίτλος πρωτοτύπου Manual para espias
Συγγραφέας Daniel Nesquens
Μετάφραση Εύη Γεροκώστα
Εικονογράφος Mathias Sielfeld 
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τι είναι κατάσκοπος; Ποια είναι τα προσόντα και ποιοι οι δώδεκα χρυσοί κανόνες του καλού κατασκόπου; Τι τεχνικές κατασκοπείας να ακολουθήσω και τι λάθη γίνονται συνήθως; Τι περιέχει η βαλίτσα του κατασκόπου; Ποιοι είναι οι θρυλικότεροι κατάσκοποι; Αυτά και άλλα ερωτήματα περιμένουν τα παιδιά από 6 ετών και πάνω να τα ανακαλύψουν και να ταξιδέψουν στον συναρπαστικό κόσμο των κατασκόπων!

«Αν θέλεις να γίνεις κατάσκοπος δε χρειάζεται να είσαι Ρώσος, να φοράς καμπαρντίνα… Ο κατάσκοπος είναι ένας συνηθισμένος άνθρωπος που εμπιστεύεται το ένστικτό του», τονίζει ο συγγραφέας. Χρειάζονται ικανότητες και ταλέντο, πρέπει να είναι κανείς έμπιστος, διακριτικός και με αυτοπεποίθηση, λογικός, σε καλή φυσική κατάσταση και με όμορφη εμφάνιση! Παρακολούθηση επιτόπια ή εξ αποστάσεως, καμουφλάζ, συστήματα κρυπτογράφησης, η συσκευή Enigma, συμβουλές, πώς να φτιάξεις τη μυστική σου ταυτότητα, ο κατάλληλος εξοπλισμός και χιλιάδες άλλες πληροφορίες, προτάσεις και ιδέες, ανάμικτες με πραγματικά ιστορικά στοιχεία, δημιουργούν ένα συναρπαστικό σύμπαν γεμάτο προκλήσεις, ιδέες και άφθονες ώρες παιχνιδιού! Η εικονογράφηση είναι εξαίρετη από κάθε άποψη, με ολοσέλιδες αποτυπώσεις γεμάτες από χιλιάδες λεπτομέρειες που συνοδεύουν το αντίστοιχο κείμενο και ωθούν τα παιδιά να ψάξουν ξανά και ξανά για κρυμμένα πρόσωπα και αντικείμενα, να ταυτιστούν με το κείμενο, να εμπεδώσουν τις συναρπαστικά γραμμένες πληροφορίες και να μάθουν παίζοντας! Χιλιάδες χρώματα και πρόσωπα, ποικίλες οπτικές γωνίες, παιχνίδια, ναι, ο εικονογράφος έχει κάνει άψογη δουλειά!