Βιβλίο Απόδραση από τη Χώρα του Δεν 
Συγγραφέας-Εικονογράφος Μαρίνα Γιώτη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Αλληγορία
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρίνα Γιώτη έγραψε μια δυνατή και συναρπαστική περιπέτεια για παιδιά από 8 ετών και πάνω που θα τα εμπνεύσει να πετύχουν αυτά που θέλουν στη ζωή τους, αποφεύγοντας τα ΔΕΝ και βρίσκοντας τη μαγική λέξη-κλειδί που θα τα βοηθήσει να ξεφύγουν απ’ όσα τα κρατάνε πίσω. Κάθε κεφάλαιο και μια καινούργια δοκιμασία, κάθε σελίδα κι ένα βήμα προς την επίτευξη του στόχου: να αποδράσουν από τη Χώρα του Δεν! Με απλά λόγια και μέσα από το παιχνίδι, οι μικροί αναγνώστες θα κατανοήσουν τι είναι η αποθάρρυνση και η ατολμία, η επιμονή και η εξάσκηση και πολλές άλλες έννοιες που θα βελτιώσουν την ψυχολογία τους και θα τα γεμίσουν δύναμη και θέληση να κάνουν αυτό που θέλουν, χωρίς να νοιάζονται για το τι θα πουν οι άλλοι ή αν θα αποτύχουν.

Πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι το Αγόρι, που δεν μπορεί με τίποτα να ξεφορτωθεί μια τεράστια επίμονη φούσκα μέσα στην οποία ζει και κάνουν μαζί κάθε βήμα. Ό,τι θέλει στη ζωή του δεν μπορεί να το αγγίξει εξαιτίας της. Θέλει να κάνει φίλους, να παίξει ποδόσφαιρο, να φωνάξει «είμαι εδώ», μα πάνω απ’ όλα θέλει να τον προσέξει το κορίτσι από την τάξη του που αγνοεί την ύπαρξή του. Η ζωή του πλημμύρισε από όλα αυτά τα θέλω κι όσο δεν κατάφερνε να τα πραγματοποιήσει, τόσο αυτά τον έκαναν να φουσκώνει μέσα του. Έτσι όλα τα θέλω του του φαίνονταν βουνό, ένας σωρός από δυσκολίες που δεν μπορούσε να ξεπεράσει. Πώς θα δραπετεύσει λοιπόν από αυτά τα ΔΕΝ; Οι σκέψεις του αρνητικές: δεν έχει νόημα να προσπαθήσει να ξεφύγει, δε γίνεται, δε θα τα καταφέρει, τι θα γίνει αν φάει τα μούτρα του και οι άλλοι γελάσουν μαζί του, δε θέλει να τον πουν αποτυχημένο… («βαριά λέξη, δεν ήθελε να την κουβαλάει σε έναν τόσο τέλειο κόσμο»), Μέσα στη φούσκα του λοιπόν νιώθει ασφαλής, δεν τον βλέπει και δεν τον ενοχλεί κανείς. Τι είναι όμως αυτή η φούσκα; Από τι είναι φτιαγμένη; Τη βλέπουν οι άλλοι ή μόνο εμείς; Είναι πάντα ίδια ή αλλάζει;

Να όμως που το Κορίτσι που τον ενδιαφέρει κάνει το πρώτο βήμα για να τον πλησιάσει και δημιουργείται μια γλυκιά και τρυφερή φιλία ανάμεσά τους. Το Κορίτσι κατανοεί τη θέση του, σέβεται τους προβληματισμούς του και τον βοηθά: «-Τι σημασία έχει τι λένε οι άλλοι για εσένα; Εσύ τι λες για τον εαυτό σου; -Φοβάμαι ότι θα αποτύχω…-Αν θες μπορώ να σε βοηθήσω. -Και αν αποτύχουμε; -Θα αποτύχουμε διαφορετικά». Το Κορίτσι και το Αγόρι ψάχνουν απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα που τους ταλανίζουν, μέσα από μια συναρπαστική και έξυπνη σειρά ενεργειών και βημάτων αυτοβοήθειας, αυτοπεποίθησης και αυτοβελτίωσης. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε, πως μπορεί κάποιος να δείχνει τέλειος και με τακτοποιημένη ζωή, από την άλλη πλευρά του εαυτού του όμως κρύβονται οι αποτυχημένες εκδοχές και προσπάθειες που έκανε για να φτάσει ως αυτό το σημείο.

Κουίζ, λαβύρινθοι, μυστικοί κώδικες, κρυπτογραφήματα και άλλα παιχνίδια κάνουν τη διαδικασία πιο εύκολη και πιο κατανοητή. Ο καθρέφτης της αμφιβολίας, το δωμάτιο της αποτυχίας, ο δρόμος του τέλειου (ένας τέλειος κόσμος όπου κάνουμε συνεχώς τα ίδια και δεν κάνουμε ποτέ λάθος) και ο δρόμος του εαυτού μας (μια διαρκής περιπέτεια που δεν ξέρεις πού θα σε βγάλει, θα σε ξεβολέψει αλλά θα έχει πολλά να σου χαρίσει) είναι μερικά μόνο από τα δύσκολα σημεία όπου φτάνουν τα παιδιά και πρέπει να πάρουν τη σωστή, ή μάλλον την πιο κατάλληλη, απόφαση. «Όλα όσα θέλεις βρίσκονται από την άλλη μεριά του φόβου σου», αυτό είναι το μότο που συντροφεύει τις επιλογές τους όσο ψάχνουν το μυστηριώδες κλειδί για την απόδραση από τη Χώρα του Δεν.

Ένα βιβλίο γεμάτο υπέροχα και σημαντικά νοήματα αυτοβελτίωσης και αυτοβοήθειας που φέρνει τα παιδιά σε επαφή με έννοιες όπως επιμονή (μας βοηθάει να προσπαθούμε διαφορετικά για να τα καταφέρουμε), εξάσκηση (μας κάνει πιο δυνατούς) και αποδοχή (ακόμη κι αν κάνουμε λάθη, μαθαίνουμε από αυτά). Με την υπέροχη εικονογράφηση του κειμένου, πυροδοτείται η φαντασία των μικρών αναγνωστών, μεταφερόμαστε νοερά στον κόσμο των δύο παιδιών και περπατάμε από το ένα στάδιο αυτογνωσίας στο επόμενο. Η Μαρίνα Γιώτη έγραψε ένα καταπληκτικό κείμενο που θα φέρει κοντά γονείς και παιδιά και θα δημιουργήσει πολύτιμες ώρες επικοινωνίας και συζήτησης ανάμεσά τους.

Βιβλίο Με τα δικά σου φτερά 
Συγγραφέας Χριστίνα Γαβρίλη
Εικονογράφος Κατερίνα Πάικου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Χριστίνα Γαβρίλη έγραψε ένα γλυκό παραμύθι αφιερωμένο στον αποχαιρετισμό μαμάς και παιδιού όταν το δεύτερο ανοίγει τα φτερά του για να γνωρίσει μόνο του τον κόσμο. Είτε λοιπόν ήρθε η στιγμή του πρώτου αποχωρισμού στο σχολείο είτε του μεγαλύτερου, αυτού της ενήλικης ζωής, στο βιβλίο καταγράφεται η άρρηκτη σχέση μάνας και κόρης που θα παραμείνουν για πάντα μαζί ψυχικά, ό,τι κι αν συμβεί.

Με τρυφερότητα και ειλικρίνεια, η συγγραφέας καταγράφει κάθε της συναίσθημα, φόβο, απορία, άγνοια, λάθος, αντικατοπτρίζοντας έτσι κάθε μητέρα που βλέπει το παιδί της να ανοίγει τα δικά του φτερά. Το κείμενο είναι γραμμένο σε ποιητική μορφή με ομοιοκαταληξίες και έχει τη δύναμη σε τέσσερις μόλις στίχους κάθε φορά να ζωντανεύει συναρπαστικές και ρεαλιστικές καταστάσεις που βιώνουν όσες διαβάσουν το παραμύθι αυτό. Στην αριστερή σελίδα μιλάει η μητέρα, στη δεξιά το κορίτσι της, με την πρώτη να προσπαθεί ν αφουγκραστεί τον εαυτό της, το παιδί της και τη σχέση τους, να παλεύει με το άγχος του αποχωρισμού, να χαίρεται αλλά και να φοβάται. Από σελίδα σε σελίδα η σχέση μάνας και κόρης γίνεται πιο έντονη, πιο άμεση, πιο ζεστή, με το παιδί να υποστηρίζει τη γυναίκα που την έφερε στον κόσμο, να την πειράζει με τρυφερότητα, να τη βοηθάει. -«Ποτέ δεν ήσουνα δικό μου, ήσουν αστέρι δανεικό μου». -«Το ξέρω, μου το λες συχνά! Μα άσε μου σιγά-σιγά το χέρι… Δεν είμαι πια και τόσο δα!» και «Άλλωστε, ξέρω πως θα είσαι εκεί κοντά. Αν χρειαστεί, θα σε φωνάξω δυνατά». Στο τέλος υπάρχουν σημειώματα προς τους γονείς που θα τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν καλύτερα το «αντίο» και προς τους εκπαιδευτικούς.

Η εικονογράφηση της Κατερίνας Πάικου είναι «ονειρική»! Σ’ ένα υπέροχο γαλάζιο κυρίως φόντο ξεδιπλώνονται οι εικόνες του κειμένου που αποτυπώνουν με άφθαστο ρεαλισμό τα μικρά περιστατικά μεταξύ μάνας και κόρης. Φαντασία και ρεαλισμός μπλέκονται υποδειγματικά και μας ταξιδεύουν στον ψυχικό κόσμο της μητέρας και στη σχολική πραγματικότητα του παιδιού. Τα συναισθήματα της μαμάς αποτυπώνονται με υπέροχο φαντασιακό τρόπο στο πρόσωπό της (μα τι όμορφες γωνίες!) και ταυτόχρονα η ζωή της κόρης είναι γεμάτη παιχνίδια, βιβλία, αγκαλιές. Πολλές φορές μάλιστα μικρότερες εικόνες ενσωματώνονται σε μια μεγαλύτερη, δημιουργώντας ακόμη πιο ονειρικές καταστάσεις.

Βιβλίο Γελωτοασπίδες
Συγγραφέας Φιλιώ Κ. Λαζανά
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σ’ ένα πολύ όμορφο χωριό, οι κάτοικοι δε γελούσαν ποτέ. Ένα πέπλο μιζέριας και δυστυχίας το σκεπάζει, με την γκρίνια και το παράπονο να έχουν τον πρώτο λόγο στα χείλη των ανθρώπων. Ακόμη και τα παιδιά δε γελούσαν, γιατί δεν άκουσαν ποτέ αυτό τον ήχο, μάλιστα στο σχολείο μάθαιναν, εκτός από γραφή, ανάγνωση και αριθμητική, «τρόπους να γκρινιάζουν και δικαιολογίες για να κλαίγονται»! Επιπλέον, όσες φορές κάποιος γέλασε τυχαία ή αυθόρμητα, μεγάλες συμφορές βρήκαν το χωριό κι έτσι το γέλιο απαγορεύτηκε αυστηρά.

Μια μέρα τα τρία παιδιά του Σαράντου του γανωτή ακούνε από κάτι περαστικούς για το γέλιο κι αρχίζουν να ψάχνουν τι είναι, τι σημαίνει, γιατί δεν υπάρχει στις ζωές τους. Μαζί μ’ έναν ανέλπιστο σύμμαχο αναλαμβάνουν μια σημαντική αποστολή: να πάνε στη Σπηλιά του Γέλωτα και να φέρουν τις γελωτοασπίδες, αρκεί να μην κιοτέψουν, να μη μαλώσουν, να μη χωριστούν. Εμπόδια, αναποδιές, προκλήσεις, κίνδυνοι θα δυσκολέψουν αυτό το μαγικό ταξίδι και τα παιδιά πρέπει να παλέψουν με τον εαυτό τους και με τους πειρασμούς, θα καταφέρουν λοιπόν να φτάσουν ως το τέλος και να παραμείνουν ενωμένα; Ο δυνατός και αδείλιαστος Πυγμαλίωνας, η μικροσκοπική και εύθραυστη Συνετή και ο κλαψιάρης Ευτύχης, με άλλα λόγια η καρδιά, η γροθιά και η ζυγαριά, είναι γραφτό να λύσουν την κατάρα που έχει πέσει στο χωριό. Η λογική, ο δυναμισμός και ο συναισθηματισμός που εκπροσωπούν τα παιδιά της ιστορίας συναποτελούν την προσωπικότητα ενός ηγέτη, σύμφωνα με τη θεωρία του καθηγητή εφαρμοσμένης ψυχολογίας Ντικ Γουόλεν. Φυσικά δεν έχουμε όλοι αυτές τις ιδιότητες στον ίδιο βαθμό και αυτό το αποδεικνύει η ιστορία με τις ανατροπές της, τονίζοντας πως πρέπει να προσπαθήσουμε να δουλέψουμε με τον εαυτό μας ώστε να φτιάξουμε μια ισορροπημένη προσωπικότητα. Μια πολύ ενδιαφέρουσα αλληγορία για όσα μπορεί να πετύχει μια ηγετική φυσιογνωμία.

Σε γενικές γραμμές, η Φιλιώ Λαζανά έγραψε μια εκπληκτική ιστορία, γραμμένη σαν παραμύθι αλλά για μεγάλα παιδιά, γεμάτη με όλα τα συναρπαστικά γνωρίσματα του είδους: κυνήγι θησαυρού, φυλακτά, κατάρες, φανταστικοί τόποι με μαγικά ονόματα και διαχρονικές πανανθρώπινες αλήθειες. Το κείμενο είναι μια έξυπνη παραβολή για το γέλιο και πώς αυτό μικραίνει όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, αφού οι έγνοιες τον βαραίνουν και τον κάνουν να βουλιάζει. Το γέλιο «έχει την όψη της ευτυχίας, τα χρώματα του ουράνιου τόξου, τη ζεστασιά της αγκαλιάς και τη γλύκα του μελιού. Κι όσο για τον ήχο του, κελαρύζει με τρόπους αμέτρητους, όσες και οι ψυχές των ανθρώπων» (σελ. 31).  Πολύ όμορφες περιγραφές, απολαυστικές επεξηγήσεις και διευκρινίσεις για μερικά από τα περιστατικά της αφήγησης (πώς εδραιώθηκε η κατάρα, γιατί δεν αποκαλύπτεται το όνομα του χωριού, ποιος έφερε τώρα στο φως την ιστορία και με ποιον τρόπο, πώς ζούσε η οικογένεια των τριών παιδιών, πώς συμπεριφερόταν ο δάσκαλος κ. π. ά.), πλούσιο λεξιλόγιο, ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις, τρυφερά καλολογικά στοιχεία, άφθονα μικρά περιστατικά που πλαισιώνουν ταιριαστά την κεντρική ιδέα, όλα αυτά δημιουργούν ένα κράμα φανταστικής ιστορίας και αυθεντικών λαογραφικών παραδόσεων.

Η εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου είναι ταιριαστή με το περιεχόμενο του κειμένου και ζωντανεύει με ενάργεια, αδρές γραμμές, υπέροχα χρώματα και καλοδουλεμένη μίξη ρεαλισμού με φαντασία ένα συναρπαστικό και γεμάτο νοήματα κείμενο. Χρησιμοποιεί ποικίλα χρώματα ταιριαστά με το σημείο που κειμένου που αναπαριστά, δημιουργεί εικόνες-πίνακες γεμάτους ομορφιά και στήνει ένα παραμυθένιο και ταυτόχρονα ρεαλιστικό τοπίο.

Βιβλίο Οι περιπέτειες ενός φιλάθλου 
Συγγραφέας Φωτεινή Κωνσταντοπούλου
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Γιώργος Μπάτρης
Επιμέλεια κειμένου: Πάνος Τουρλής

Η Φωτεινή Κωνσταντοπούλου έγραψε ένα μυθιστόρημα που θα τονώσει την αυτοπεποίθηση των παιδιών μέσα από ενδιαφέροντα και συναρπαστικά περιστατικά. Με ένα εξισορροπημένο μίγμα χιούμορ και δράσης καταφέρνει να περάσει σημαντικά μηνύματα γύρω από την προσωπική αξία του καθενός και τη σημασία της φιλίας στη ζωή μας ενώ ταυτόχρονα δείχνει τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αντιμετωπίσουν οι μικροί αναγνώστες τις δύσκολες συνθήκες στο σχολείο. Σκεφτείτε τώρα να λέγεστε όπως ο ήρωας του βιβλίου, να δυσκολεύεστε στα μαθήματα και στις κοινωνικές συναναστροφές και ταυτόχρονα να πέφτετε θύμα σχολικού εκφοβισμού! Έτσι ο Φλώρος βρίσκει παρηγοριά στους λίγους αλλά αγαπημένους φίλους του και στο μπάσκετ, στο οποίο ασκείται με κάθε ευκαιρία (φυσικά και συλλέγει κάρτες με παίκτες). Μόνο που εδώ εμφανίζεται άλλη μια στενοχώρια: θα ήθελε να είναι καλός στο αγαπημένο του σπορ αλλά δεν τον παίρνουν ούτε στους αναπληρωματικούς της ομάδας του σχολείου. Αυτό ρίχνει κι άλλο την ψυχολογία του και τελικά ο ήρωάς μας πιστεύει ακράδαντα ότι δεν είναι καλός σε τίποτα.

Μου άρεσε πολύ η οπτική γωνία του μυθιστορήματος, μιας και η συγγραφέας χρησιμοποίησε μια αναπάντεχη αλλαγή στη ζωή του παιδιού για να διαφοροποιήσει εντελώς τη ροή της αφήγησης, κλιμακώνοντάς την: αναθέτουν στον Φλώρο να γίνει εμψυχωτής της ομάδας μπάσκετ του σχολείου στο σχολικό πρωτάθλημα, κάτι που του προσέθεσε ακόμη περισσότερο άγχος και ταλαιπωρία, σταδιακά όμως βλέπουμε πως τα πάει καλά. Εδώ είναι και η μικρή μου ένσταση, μιας και ο τίτλος και η αρχή του βιβλίου με προετοίμαζαν να παρακολουθήσω τη ζωή ενός παιδιού που θα ακολουθήσει το όνειρό του και θα γίνει μεγάλος σταρ του μπάσκετ. Προς τιμήν της όμως η Φωτεινή Κωνσταντοπούλου απέφυγε τα κλισέ και κατάφερε να γράψει μια ιστορία που με κράτησε ως το τέλος και με συγκίνησε. Τα διάφορα περιστατικά της ζωής του μικρού πρωταγωνιστή αντικατοπτρίζουν μια καθημερινότητα που είναι οικεία στα παιδιά, τα οποία και μπορεί να μοιράζονται ίδιες ή παρόμοιες ανησυχίες. Σε αυτό βοηθάει πολύ και η ρεαλιστική εικονογράφηση της Μαρίας Μανουρά που πότε ζωντανεύει με τη φαντασία της τα γεγονότα και πότε αποτυπώνει φωτογραφικά σχεδόν σημαντικούς υπαρκτούς αθλητές του μπάσκετ.

«Οι περιπέτειες ενός φιλάθλου» είναι ένα διασκεδαστικό και γεμάτο μηνύματα μυθιστόρημα για τον ενδοσχολικό εκφοβισμό, την αθλητική βία, την πίστη στη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας και τη σημασία τού να μην τα παρατάς ποτέ! Ο Φλώρος Ασχημόπουλος αντιμετωπίζει τις καθημερινές του δυσκολίες με υπομονή, αυθορμητισμό, ειλικρίνεια και μερικές φορές με απίστευτο θάρρος. Οι σελίδες του βιβλίου είναι γεμάτες από μαθήματα ψυχικής δύναμης, αποφασιστικότητας, τόνωσης της αυτοπεποίθησης που ξεπηδούν μέσα από τις κωμικές περιγραφές και το αυθόρμητο ύφος του ήρωα. Στο τέλος του βιβλίου αποδεικνύεται ότι η επιμονή και η φιλία κάνουν θαύματα.

Βιβλίο Αναστοχασμός 
Συγγραφέας Νίκος Γραικός
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Συρτάρι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αναστοχασμός είναι η κριτική εξέταση των πεποιθήσεων ενός ατόμου και ο έλεγχος από πού αυτές πηγάζουν, με στόχο τη νοηματοδότηση και αναθεώρηση μιας εμπειρίας με βάση την κριτική αποτίμηση εννοιών και αντιλήψεων. Με βάση αυτόν τον ορισμό ξεδιπλώνεται η εσωτερική αναζήτηση ενός καθηγητή που νιώθει να πνίγεται και φεύγει προς άγνωστο προορισμό. Ζει πολλά χρόνια σε μια πόλη γεμάτη μοδάτα μαγαζιά, την οποία οι αλλαγές την κάνουν να μοιάζει με οποιαδήποτε άλλη μεγαλούπολη, «πόλη συνώνυμη της κούρασης», ήρθε όμως η στιγμή που κατάλαβε ότι δεν αντέχει άλλο, «ότι περίμενε όλη του τη ζωή». Παίρνει λοιπόν έναν σάκο με τα απαραίτητα, οπωσδήποτε δυο τετράδια («έγραφε για να βάλει σε σειρά τις σκέψεις του, σε μια κάποια τάξη το χάος του μυαλού του») και φεύγει για τον σταθμό του τρένου: «Πού θα πήγαινε; Κάπου. Ο πίνακας με τις αναχωρήσεις θα αποφάσιζε».

Τον υποδέχεται ένας έρημος σιδηροδρομικός σταθμός, άλλωστε ποιος να ταξίδευε καθημερινή και μάλιστα βράδυ; Διάλεξε μια παραθαλάσσια πόλη, νιώθει ότι πνίγεται, θέλει να πάει κάπου με ανοιχτό ορίζοντα. Το ντύσιμό του απλό αλλά πάντα με κασκόλ ή φουλάρι, «λες κι ήθελε να κρύψει τον λαιμό, το μήλο του Αδάμ, την ευάλωτη πλευρά της προσωπικότητάς του». Μπαίνει σ’ ένα τρένο, φτάνει κάπου και καταλύει σ’ ένα ξενοδοχείο, όπου πλημμυρίζει από αναμνήσεις. Όταν ήταν μικρός είχε προβλήματα στο σπίτι κι ήθελε κάπου ν’ απομονωθεί, οπότε βρήκε ένα ξενοδοχείο στη γειτονιά του για να χωθεί κάτω από τα σκεπάσματα ως την άλλη μέρα το πρωί: «Ήξερε τον αγοραίο έρωτα, την αγοραία ηρεμία τη μάθαινε κι αυτήν»! Κάποτε του άρεσε να παρατηρεί τους ανθρώπους, τώρα κουράστηκε να βλέπει, να μιλά, να προσέχει, θέλει μόνο ηρεμία. Ομολογώ μάλιστα πως δάκρυσα όταν πήρε την απόφαση να φύγει και αγκάλιασε σφιχτά το αρκουδάκι του για να κοιμηθεί στο ξενοδοχείο που διάλεξε τυχαία σε μια πόλη που δεν ήξερε: «Αυτό το «πουθενά» το είχε φαίνεται ανάγκη». Στον προορισμό του γνωρίζει κάποιους ανθρώπους, ζει μια συγκινητική και τρυφερή περιπέτεια και τελικά παίρνει μιαν απόφαση και επιστρέφει. Μόνο που τότε…

Ο «Αναστοχασμός» είναι μια νουβέλα εσωτερικής αναζήτησης μόλις 90 σελίδων με μια πλοκή που δεν ξέρεις πώς θα καταλήξει, πότε θα κορυφωθεί και τι θα συμβεί στον ανώνυμο ήρωά της. Χωρίς έντονα περιστατικά, χωρίς εκτενή στιγμιότυπα, παρά μόνο με απλές λέξεις, λιτές περιγραφές και σύντομες προτάσεις το ενδιαφέρον του αναγνώστη κρατείται παραδόξως δέσμιο ως το τέλος, κάτι που λίγοι συγγραφείς καταφέρνουν. Το προσεγμένο και απλό λεξιλόγιο φέρνει στο φως στιγμές από τη φυγή του πρωταγωνιστή και από το παρελθόν του, οπότε απαντώνται κάποιες απορίες που αντικαθίστανται αμέσως από άλλες. Ταυτόχρονα, η επιλογή του συγγραφέα να μη δώσει όνομα στα πρόσωπα και στις πόλεις δίνουν μια αίσθηση μυστηρίου που συντροφεύει την αγωνία για το τι θα συμβεί παρακάτω.

Σελίδες γεμάτες συναίσθημα, κεφάλαια που μας συστήνουν σταδιακά τον πρωταγωνιστή φωτίζοντάς μας το παρελθόν του κυρίως και ένα γλυκόπικρο τέλος μου γέννησαν πρωτόγνωρα αισθήματα και μου χάρισαν ένα διαφορετικό, πρωτότυπο και άκρως ανατρεπτικό αναγνωστικό ταξίδι, γεμάτο σκέψεις και προβληματισμούς, καθώς και σημαντικές αλήθειες («…συχνά αισθανόμαστε κουρασμένοι, όχι γιατί έχουμε κάνει πολλά αλλά γιατί έχουμε κάνει μόνο λίγα από αυτά που θέλουμε, αυτά που μας δίνουν αληθινή χαρά και ικανοποίηση», σελ. 28) και αισιοδοξία («…η καθημερινή ζωή, όσο και να είναι μαύρη ώρες ώρες, είναι από μόνη της ένα καλό διεγερτικό», σελ. 45).

Βιβλίο Τα λαστιχένια παπούτσια
Συγγραφέας Δέσποινα Λιαράκου
Εικονογράφος Γιώτα Κοκκόση
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Κάθε καλοκαίρι η Εύα αγοράζει καινούργια λαστιχένια παπούτσια για τη θάλασσα. Θέλει να τρέχει στα βότσαλα χωρίς να πονάνε τα πόδια της και να περπατάει με άνεση στα βράχια. Με την παρέα της παίζουν κάθε μέρα στην παραλία, ψάχνουν για πεταλίδες, κυνηγάνε καβούρια, μαζεύουν αλάτι, βάζουν όλη τους τη φαντασία για να περνάνε καλά. Μια μέρα ένας γλάρος σουλατσάρει στην αμμουδιά και τα παιδιά τον ακολουθούν, διαπιστώνοντας κάτι συναρπαστικό!

Η Δέσποινα Λιαράκου, μέσα από παραστατικές και ρεαλιστικές περιγραφές οικείων περιστατικών (και ποιος δεν έχει κάνει δίπλα στη θάλασσα όσα ζωντανεύει με τη γραφή της) καταφέρνει να περάσει όμορφα μηνύματα γύρω από τη διαφορετικότητα, την αυτοδιάθεση και την ατομική ελευθερία. Τα παιδιά παίζουν φορώντας πλαστικά παπουτσάκια κι έτσι έχουμε μια ομοιομορφία, αν τα βγάλει όμως κάποιος θα διαπιστώσει πως ο βηματισμός του και τα ίχνη του στην άμμο ποικίλλουν. Αυτή η παρατήρηση εμπλουτίζει τα παιχνίδια των παιδιών του βιβλίου και ταυτόχρονα δίνει στους μικρούς αναγνώστες να καταλάβουν πόσο σημαντικό είναι να ξεχωρίζουμε από το σύνολο, πιστεύοντας στον εαυτό μας και χαράζοντας το δικό μας μονοπάτι. Το τέλος είναι πολύ συγκινητικό και δείχνει με τον καλύτερο τρόπο την προσωπική εξέλιξη μέσα από την επαφή με τη φύση και το αισθητηριακό παιχνίδι. Η εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση μυρίζει καλοκαίρι. Χρυσαφένια άμμος και γαλάζια θάλασσα πλημμυρίζουν τις σελίδες ενώ τα παιδιά αποτυπώνονται αδρά και με ρεαλιστικές λεπτομέρειες. Μικρές και ολοσέλιδες εικόνες αποτυπώνουν την καθημερινότητα των μικρών πρωταγωνιστών στην ακτή σαν κάδρα από εικόνες του καλοκαιριού που έχει ζήσει ο καθένας μας. Χαρά, ανεμελιά, ξενοιασιά, φως στολίζουν τη δουλειά της εικονογράφου και δημιουργούν αξέχαστα στιγμιότυπα που πυροδοτούν τη φαντασία και συμπληρώνουν ιδανικά το κείμενο.

Βιβλίο Μικρές ελληνικές ιστορίες
Συγγραφέας Γιολάντα Χατζή
Εικονογράφος Πέτρος Χριστούλιας
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γιολάντα Χατζή, σε συνεργασία με τον εικονογράφο Πέτρο Χριστούλια, κάνει ένα τολμηρό βήμα: να μιλήσει σε παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας για τα χρόνια της ζύμωσης της Επανάστασης του 1821. Με αγάπη και ενδιαφέρον ζωντανεύει περιστατικά που οδήγησαν σταδιακά στον ξεσηκωμό του γένους και καταγράφει πολύτιμες στιγμές γεμάτες ιδεολογία, ηρωισμό, αγάπη για την πατρίδα και την ελευθερία.

Το έβδομο βιβλίο της σειράς αφορά τη συναρπαστική ζωή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ο οποίος από παιδί ορκίστηκε να εκδικηθεί τους Τούρκους για τις ταπεινώσεις που έζησε. Παρακολουθούμε λοιπόν τη ζωή του ως τη στιγμή που το έσκασε στη Ζάκυνθο για να καταταγεί στον αγγλικό στρατό κι από κει στα βουνά του Μοριά όπου μαζεύει κόσμο για τον ξεσηκωμό αλλά και στα Δερβενάκια, στη μάχη των οποίων έγινε γνωστός ήρωας. Το κείμενο είναι απλό αλλά παραστατικό, βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν τις καταβολές και την πορεία του Κολοκοτρώνη, τα εντάσσει σωστά στο κλίμα της εποχής και του τόπου ενώ το γλωσσάρι στο τέλος τα βοηθάει να κατανοήσουν καλύτερα το κείμενο. Η εικονογράφηση είναι έξυπνη, με τους περισσότερους ήρωες του παραμυθιού να έχουν τη μορφή ζώων (σκύλοι, χελώνες, κόκορες, ταύροι), κάτι που βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να απολαύσουν την ιστορία. Προσέξτε το γεγονός πως ο Δράμαλης έχει στην κουστωδία του τίγρεις και καμήλες ως ακολούθους, κάτι που δείχνει τη φροντίδα του εικονογράφου για τη λεπτομέρεια. Απρόσμενες λεπτομέρειες, ρεαλισμός, πολλά και όμορφα χρώματα ενισχύουν τη φαντασία και συμπληρώνουν ιδανικά το κείμενο.

Ομολογώ πως το λεξιλόγιο και οι πληροφορίες που δίνονται ίσως δυσκολέψουν τα παιδιά στα οποία απευθύνονται τα βιβλία, εδώ όμως είναι απαραίτητη μια ευδόκιμη συνεργασία με τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς ώστε οι μικροί αναγνώστες να μην επηρεαστούν αλλά να ενσκήψουν με ενδιαφέρον και φιλομάθεια πάνω από τις άγνωστες σελίδες της ελληνικής Ιστορίας που διαμόρφωσαν την πορεία της πατρίδας μας. Το γλωσσάρι μάλιστα στο τέλος των βιβλίων θα βοηθήσει εποικοδομητικά αυτήν τη συναρπαστική αναγνωστική περιπέτεια, υπερκερνώντας τυχόν προβλήματα και εμπόδια. Η μάθηση πρέπει να είναι διαρκής και να εμπλουτίζεται συνεχώς, επομένως ένα πιο πλούσιο λεξιλόγιο ή κάποιες ιδέες που δεν έχουν κατανοήσει πλήρως σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά καλό είναι να παρουσιάζονται εύληπτα και διασκεδαστικά, όπως ακριβώς προτείνει η Γιολάντα Χατζή, ώστε να τα κάνουν αναπόσπαστο κτήμα τους. «Μικρές ελληνικές ιστορίες» λοιπόν για παιδιά από 5 ετών και πάνω, κατάλληλες για να μάθουν με εύληπτο τρόπο οι μικροί αναγνώστες τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος μας. Είναι μια σειρά βιβλίων που αξίζει να εμπιστευτούν γονείς και εκπαιδευτικοί και να βοηθήσουν τα παιδιά τους να κατανοήσουν σωστά σημαντικές περιόδους της ελληνικής Ιστορίας.

Βιβλίο Σφηνάκια σοφίας 
Συγγραφέας Χρήστος Σαλαμανίκας
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Γραφή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χρήστος Σαλαμανίκας έγραψε ένα κείμενο που με βοήθησε να γνωρίσω τον εαυτό μου, τις αρετές και τα δεινά του κόσμου που με περιβάλλει και να βυθιστώ στον μαγικό κόσμο της φιλοσοφίας. Μικρές γουλιές (όχι πάνω από έξι σελίδες το κάθε κεφάλαιο) που αποτυπώνουν όσα νιώθουμε, όσα φοβόμαστε να πούμε, όσα θα θέλαμε να ακούσουμε. Ο συγγραφέας καταθέτει μεγάλα λόγια ανθρώπων που έζησαν και στοχάστηκαν σε άλλες εποχές και μας τους φέρνει πιο κοντά, σπάει το φράγμα της χρονικής απόστασης και τους τοποθετεί στη δική μας καθημερινή ζωή του 21^ου αιώνα. Επιπλέον, με απλότητα και αλήθεια, όπως κάνουν οι φίλοι, μοιράζεται μαζί μας εμπειρίες και σκέψεις από τη δική του ζωή με αφορμή το εκάστοτε πρόσωπο που μας συστήνει. Είναι ένα βιβλίο που μπορούμε να διαβάσουμε ακολουθώντας τη σειρά των κειμένων ή και στην τύχη, που θα μας κρατήσει παρέα στις ώρες της σιωπής, της αναζήτησης και της σκέψης: «Για όσους αναζητούν νόημα στα λίγα, ουσία στο βάθος και μερικές γουλιές σοφίας». Όπως τονίζει ο συγγραφέας: «Είναι ένα σύντομο, περιεκτικό και όσο το δυνατόν ελαφρύ ανάγνωσμα για ορισμένα θεμελιώδη ερωτήματα και αξίες που απασχολούν την ανθρώπινη ύπαρξη, καθώς και για το πώς εμείς τα αντιλαμβανόμαστε, τα επεξεργαζόμαστε και τα απαντάμε μέσα στο εργαστήρι της σκέψης μας».

Από την αρχή με κέρδισε ο τρόπος γραφής, η ξεκάθαρη δομή και η επιλογή των προσώπων. Οι κλασικοί φιλόσοφοι (Σωκράτης, Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Επίκτητος, Πυθαγόρας, Σενέκας) συναντούν την κινεζική σκέψη (Λάο Τσε, Κομφούκιος) και την ινδική (Μαχάτμα Γκάντι, Σιντάρτα), τον Κάρολο Δαρβίνο και τον Τόμας Έντισον κι από κει φτάνουμε στον 20ό αιώνα με προσωπικότητες όπως Μαρία Μοντεσσόρι, Άννα Φρανκ, Βιρτζίνια Γουλφ, φυσικά Νίκος Καζαντζάκης κ. π. ά. Όλοι τους ήταν άνθρωποι με πείσμα, γνώσεις, φιλοδοξίες, όνειρα, ταλέντα, δυσκολεύτηκαν στα πρώτα τους βήματα αλλά κατάφεραν να φτάσουν ψηλά και να γίνουν πρότυπα και ήρωες. Όσο συναρπαστικές είναι οι ζωές τους άλλο τόσο ενδιαφέρουσες, διαχρονικές και σημαντικές είναι οι ρήσεις τους επί παντός επιστητού. Ο συγγραφέας δημιουργεί έτσι μια πινακοθήκη προσώπων απ’ όλες τις εποχές και μαζί μια πολύτιμη παρακαταθήκη συμβουλών, απόψεων και υποδείξεων που μπορούν να εμπνεύσουν τον καθένα από μας να ψάξει μέσα του και γύρω του για να βελτιωθεί, να ανακαλύψει το ταλέντο του και τον πραγματικό του εαυτό, να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και αυτοσεβασμό και πολλά άλλα. Τι να πρωτοξεχωρίσω και τι να σημειώσω: «Η αναζήτηση της γνώσης και της σοφίας είναι ένα από τα μεγαλύτερα, σπουδαιότερα και πιο θαρραλέα ταξίδια που οφείλουμε να κάνουμε…σε αυτό το ταξίδι επιβάλλεται να θέσουμε μια αφετηρία: η γνώση της άγνοιάς μας!» (σελ. 20). Το αγαπημένο μου: «Το μοναδικό τζίνι που μπορεί να πραγματοποιεί επιθυμίες είναι η γνώση αλλά για να βγάλεις τη γνώση από το λυχνάρι της χρειάζεται χρόνος, θυσίες και πολύ τρίψιμο» (σελ. 131). Επίσης: «…άλλο πράγμα είναι η επιμονή, άλλο το πείσμα και άλλο η εθελοτυφλία» (σελ. 145).

Όταν ακούμε για φιλοσοφία το βάζουμε στα πόδια και δεν την επιλέγουμε για ανάγνωση. Να όμως που ο Χρήστος Σαλαμάγκας, με μια παιχνιδιάρικη γραφή, σπάει τη «σοβαρότητα» του θέματος με έναν γλυκό και άμεσο τρόπο οικειότητας. Καταφέρνει να μας δώσει έτσι τα βασικά γνωρίσματα της κάθε ρήσης, πώς και πότε ειπώθηκε και πώς επηρέασε τη μεταγενέστερη ανθρωπότητα με απλά και κατανοητά λόγια, με σύντομες προτάσεις και με μια διακριτική νότα χιούμορ. Επίσης χρησιμοποιεί ωραίες παραβολικές εικόνες για να κάνει πιο κατανοητά αυτά που θέλει να πει και να βοηθήσει τον αναγνώστη να τα εμπεδώσει με τον καλύτερο τρόπο, χωρίς στείρους ορισμούς και ακαδημαϊκές υπερβολές. Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι η ομοιογένεια των κειμένων, κάτι που δε διακρίνεται από την αρχή, δηλαδή δεν αναφέρεται κάτι και το αφήνουμε πίσω μας, προχωρώντας σε άλλη προσωπικότητα και θέμα, αντίθετα, όλα ανεξαιρέτως τα σφηνάκια είναι οι διαφορετικές πλευρές ενός πολυπρισματικού καθρέφτη, του εαυτού μας. Έτσι, το κάθε απόφθεγμα που αναλύεται αποτελεί ένα κομμάτι που έχουμε συναντήσει σε προηγούμενο σφηνάκι κι έρχεται και κουμπώνει στο συναρπαστικό παζλ αυτογνωσίας που μας χαρίζει το βιβλίο. Μικρές επαναλήψεις και διαφορετικές οπτικές γωνίες χτίζουν βήμα προς βήμα τον εσωτερικό μας κόσμο μέσα από πολύπλευρα σχήματα και ενδιαφέρουσες επαναλήψεις που πάντα θα κολλήσουν δίπλα σε κάτι καινούργιο που θα μάθουμε όσο προχωράμε την ανάγνωση, κάτι που βοηθάει στο να θυμόμαστε, να σκεφτόμαστε και να παραμένουμε σε εγρήγορση όσο ψάχνουμε την προσωπική μας αλήθεια.

Η ταπεινότητα του Σωκράτη με το «ουδέν οίδα» στη σημερινή εποχή της επιφανειακής γνώσης και της προχειρότητας, τα κακά του συμβιβασμού και της συνήθειας, ο αυτοσεβασμός και οι απαιτήσεις μας από αυτόν, τα κότσια που χρειάζονται απέναντι στη ζωή για να αφήσεις το στίγμα σου στο βιβλίο της (ας μην ξεχνάμε πως «τα όνειρά μας έχουν ανάγκη από προτροπή και συμπαράσταση»), οι «νταήδες» που καταστρέφουν τους στόχους και τα όνειρα (δηλαδή ο φόβος της αποτυχίας, της επίκρισης και της αμφιβολίας), οι μάχες που εσύ θα επιλέξεις να δώσεις, τα οφέλη του παιχνιδιού (ακόμη και στην ενήλικη ζωή!), η αδυναμία μας να ζητήσουμε βοήθεια, η επίγνωση και η επάρκεια ως αποτέλεσμα της καλής προετοιμασίας («ο μοναδικός τρόπος για να γίνεις επιτυχημένος, αγαπητός, σοφός είναι μέσα από την αυτογνωσία, την αυτοκριτική, την επιμονή, ακόμη και την αποτυχία»), η υλοποίηση και η φροντίδα αυτών που σκεφτόμαστε να πραγματοποιήσουμε («Οτιδήποτε σκεφτείς είναι κάτι που μπορείς να πραγματοποιήσεις. Διότι, αν δεν μπορούσες, ο εγκέφαλός σου δεν θα το σκεφτόταν ποτέ»), ο σεβασμός, η ενσυναίσθηση και η αγάπη που χρειάζεται η ανθρωπότητα για την επιβίωσή της, η ομορφιά της απλότητας, η γνώμη και η απαραίτητη σύνδεση με τη γνώση, το ταλέντο και οι χιλιάδες παράγοντες που πρέπει να συνδυαστούν για να αναδειχθεί και να καλλιεργηθεί, η μοναξιά και η διαφορετικότητα, αναπάντεχες αλήθειες (««Η ζωή δεν έστειλε ένα εμπόδιο ΣΕ μας αλλά ΓΙΑ μας»!»), ο φόβος της επίκρισης («ας μας επικρίνουν όσο θέλουν»), η προδοσία του εαυτού μας για να γίνουμε αρεστοί στους άλλους και χιλιάδες άλλα θέματα αποτελούν την ουσία του βιβλίου.

Τα «Σφηνάκια σοφίας» μας συστήνουν στοχαστές, ποιητές και φιλοσόφους αλλά και ηθοποιούς, συγγραφείς κ. ά. προσωπικότητες με ιδέες που άντεξαν στον χρόνο και που οι αλήθειες τους συνεχίζουν να έχουν ισχύ ή αντίκτυπο στην εποχή μας. Είναι ένα βιβλίο σκέψης, φιλοσοφίας και διαλογισμού που ξεχωρίζει απ’ όλα τ’ άλλα χάρη στη δομή του, στην επιλογή των παραδειγμάτων του και στην απλότητα της γραφής του, που το κάνει προσιτό στον καθένα. Στην υγεία μας!

Βιβλίο Τα χρώματα της Χλόης
Συγγραφέας Κατρίνα Τσάνταλη
Εικονογράφος  Little Miss Grumpy
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κατρίνα Τσάνταλη έγραψε ένα συναρπαστικό αλληγορικό παραμύθι για τη δοτικότητα, την αυτοπεποίθηση, την ανάγκη για παρέα και τη φιλία. Με αφορμή τα παθήματα της πολύχρωμης Χλόης, μαθαίνουμε για τις σκέψεις και τα συναισθήματα όσων μένουν μόνοι γιατί είναι με κάποιον τρόπο διαφορετικοί από τους άλλους. Η Χλόη ενοχλεί τους γύρω της με τα πλουμιστά χρώματά της, υπάρχουν όμως κι άλλα γνωρίσματα σε κάποιους που κάνουν τους άλλους να τους ζηλέψουν: ένα ταλέντο, μια ιδιαιτερότητα, ένας άλλος τρόπος σκέψης. Όλοι αυτοί ενώνονται κάτω από τη Χλόη και η πλοκή της ιστορίας δείχνει στα μικρά παιδιά τα μειονεκτήματα της αλόγιστης δοτικότητας και του λάθους να αλλάξουμε τον εαυτό μας για να μοιάσουμε στους άλλους. Η εικονογράφηση της Little Miss Grumpy είναι απολαυστική και γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες προοπτικές. Οι ήρωες του βιβλίου ξεπηδάνε από κάθε σημείο της σελίδας, πολλές φορές μάλιστα από κει που δεν το περιμένεις με τρόπο που φέρνει πιο κοντά στο κείμενο τα παιδιά, ενισχύοντας τη φαντασία τους και το αισθητικό τους κριτήριο. Οι εκφράσεις των προσώπων είναι παραστατικές και μου άρεσαν πολύ τα φωτεινά κυρίως χρώματα που ποικίλλουν σε κάθε φόντο.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται κλιμακωτά, με πολλά επιμέρους περιστατικά, και από σελίδα σε σελίδα βλέπουμε μια Χλόη που αλλάζει, σκουραίνει, αποδυναμώνεται, χάνει τον εαυτό της κι όταν φτάνει στην ανάγκη των γύρω της όλοι τής γυρίζουν την πλάτη, εκτός από έναν. Σοφή η κίνηση της συγγραφέως να βρει η αρουρίνα στήριξη σε αυτόν τον καινούργιο της φίλο, μιας και στο πρόσωπό του βλέπουμε το μέλλον της επόμενης γενιάς, την οποία προσμένουμε με την ελπίδα να είναι καλύτερη από την προηγούμενη. Η Χλόη κάνει πράγματα για να είναι αρεστή και όχι γιατί ταιριάζουν με τα ενδιαφέροντα και τις επιθυμίες της ώσπου εξαντλείται και δεν αναγνωρίζει πλέον τον εαυτό της. Έδωσε τα πάντα για να γίνει αποδεκτή και τώρα νιώθει μόνη και αόρατη. Βήμα βήμα θα επανέλθει και θα διαλέξει με σοφία τους νέους της φίλους, ποντικούς και αρουραίους, που θα την αγαπούν γι’ αυτό που είναι και θα στηρίζουν τα όνειρα, τα ταλέντα και τις δυσκολίες ο ένας του άλλου. Τελικά, όλοι έχουμε χρώματα και είναι πάντα μέσα μας, αρκεί να πιστέψουμε στον εαυτό μας για να βγουν στην επιφάνεια.

«Τα χρώματα της Χλόης» είναι μια γλυκιά αλληγορία για τη δοτικότητα και την αυτοπεποίθηση. Η γλυκιά αρουρίνα θέλει να γίνει μέλος μιας κοινότητας και κάνει απανωτά λάθη, ελπίζοντας πως έτσι θα την αποδεχτούν. Συναρπαστικές εξελίξεις θα τη βοηθήσουν να καταλάβει τα λάθη της και θα κάνει μια νέα αρχή χάρη σ’ έναν ανέλπιστο φίλο. «Ποτέ ξανά μην κρύψεις ποια είσαι. Μην κάνεις ποτέ κάτι που δεν θέλεις, μόνο και μόνο για να ανήκεις κάπου», τονίζει η συγγραφέας. Επίσης: «Μη χάσεις ποτέ τον εαυτό σου για να αρέσεις στους άλλους. Θα σε αγαπήσουν γι’ αυτό που είσαι. Και το πιο σημαντικό απ’ όλα; Να σε αγαπάς πολύ, εσύ»! Τρυφερά και συγκινητικά μηνύματα θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να κατανοήσουν πόσο σημαντική είναι η εκτίμηση στον εαυτό μας και η πίστη στις δικές μας δυνάμεις, δεξιότητες και ικανότητες, έστω κι αν αυτές μας ξεχωρίζουν από το σύνολο.

Βιβλίο Πουαρό, η φώκια & Μέριλιν, η γουρουνίτσα
Συγγραφέας Τασούλα Επτακοίλη
Εικονογράφος Στέλλα Στεργίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Πουαρό, η μικρή φώκια, έχασε τη μαμά του μες στη θάλασσα και ψάχνει να τη βρει. Δεν ήθελε τίποτ’ άλλο, παρά ν’ ακουμπήσουν οι μουσούδες τους. Πώς και πότε χάθηκαν; Θα καταφέρει να την ξαναβρεί; Τι σήμαινε για το φωκάκι η μαμά του; Τα καλαμάρια του γυρίζουν την πλάτη, ένα χταπόδι θέλει να τον βοηθήσει αλλά αναγνωρίζει τις δυσκολίες, κολιός, ξιφίας, μουρμούρα και άλλα ψάρια τον γεμίζουν με αντικρουόμενες πληροφορίες. Η θάλασσα κρύβει ομορφιές μα και κινδύνους και είναι απέραντη, κάτι που δυσκολεύει την επιθυμία της φώκιας. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν εξοκείλει σε μιαν ακτή και συναντάει τους ανθρώπους, το είδος που η μητέρα του τον συμβούλευε να αποφεύγει: «Μπορεί να κάνει το καλύτερο αλλά και το χειρότερο», του τόνιζε. Τι θα του συμβεί από δω και πέρα; Μια υπέροχη, συγκινητική και τρυφερή ιστορία που μας μαθαίνει πολλά πράγματα για τη φώκια και ταυτόχρονα, μέσα από την ιστορία του Πουαρό, τονίζονται οι αρετές της αγάπης, της ανθρωπιάς, του σεβασμού στα ζώα και στο φυσικό περιβάλλον. Ο Πουαρό με όσα βιώνει καταφέρνει να γίνει δυνατός, να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, να δει μια διαφορετική πλευρά της ζωής και να ξεχυθεί στην αγαπημένη του και απέραντη θάλασσα για να βρει τη μητέρα του: «Η αγάπη ανοίγει νέους δρόμους και σε οδηγεί εκεί όπου θέλεις να φτάσεις».

Η Μέριλιν, η γουρουνίτσα, γεννιέται στο χοιροτροφείο του Πολύβιου Μπριζολόπουλου, ο οποίος δέχεται ένα περίεργο τηλεφώνημα: δυο κοπέλες θέλουν ένα γουρούνι αλλά όχι για να το φάνε! Η Βίκυ Χορτοφαγοπούλου και η Μαργαρίτα Φιλοζωίδου έχουν μια φάρμα και αποκτούν νέο μέλος στην παρέα τους, την κούκλα Μέριλιν. Η Λευκή η γαϊδουρίτσα, η κατσίκα Ευλαμπία, οι προβατίνες Μπέτυ και Μπέλα, ο Χαρίλαος το πόνι, ο κούνελος Αιμίλιος και ο σκύλος Χουάν είναι η νέα της παρέα. Πώς θα είναι η ζωή της; Πώς θα της φερθούν οι άνθρωποι και γιατί δε θέλουν να την κάνουν μπέικον; Γιατί η Μπέτυ και η Μπέλα της κάνουν τη ζωή δύσκολη; Μια γλυκιά και όμορφη ιστορία αφιερωμένη στα πλάσματα που μεγαλώνουν μόνα τους σε ξένο περιβάλλον και αποκτούν σταδιακά νέους φίλους. Η Μέριλιν καταφέρνει αργά αλλά σταθερά να προσαρμοστεί στη φάρμα, να κάνει φίλους αλλά και εχθρούς και τελικά να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του κτήματος. Οι δυσκολίες την ωριμάζουν και την κάνουν πιο δυνατή και καταλαβαίνει πως: «σπίτι μας είναι εκεί όπου η καρδιά μας ζεσταίνεται από την αγάπη, οικογένειά μας είναι οι άνθρωποι και τα ζώα που επιλέγουμε για να μοιραστούμε τη ζωή μας».

Τα βιβλία της σειράς «Ιστορίες με ουρά» απευθύνονται σε παιδιά από 6 ετών και πάνω και είναι γραμμένα με συναρπαστικό τρόπο. Έχουν παραστατικές περιγραφές, πλούσιο λεξιλόγιο, τρυφερές σκηνές, ανατροπές και πολλά καλολογικά στοιχεία. Η εικονογράφηση της Στέλλας Στεργίου είναι φωτεινή και πολύχρωμη, με σωστές προοπτικές και διαστάσεις, ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες και απολαυστικές λεπτομέρειες. Στο τέλος των βιβλίων υπάρχουν εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για τις φώκιες και για τη Mom καθώς και τα αξιοθαύμαστα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των γουρουνιών, στοιχεία δηλαδή που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να μάθουν πολλά για τις φώκιες και τα γουρούνια ενώ ταυτόχρονα θα καλλιεργήσουν θετικά γνωρίσματα του χαρακτήρα τους και θα κατανοήσουν βασικές έννοιες όπως η αγάπη και ο σεβασμός.

Βιβλίο Άγρυπνοι στο κάστρο
 Τίτλος πρωτοτύπου Knight Owl and Early Bird
Συγγραφέας-Εικονογράφος Christopher Denise
Μεταφραστής Μάρω Ταυρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο

Ο Βάγιας στο πρώτο βιβλίο της σειράς πραγματοποίησε τελικά την επιθυμία του να γίνει ιππότης και τώρα είναι ο αρχηγός της Νυχτερινής Φρουράς των Ιπποτών. Όσο οι άλλοι ιππότες κοιμούνται περιπολεί στα τείχη και φροντίζει το κάστρο να είναι ασφαλές. Μια μέρα ένα πουλάκι, η Αυγή, η μεγαλύτερη θαυμάστριά του, έρχεται για να μείνει κοντά του και να της δείξει πώς να γίνει κι αυτή ιππότης. Είναι πολυπράγμων και φασαριόζα αλλά γλυκιά, μόνο που η επιμονή της αναγκάζει τον Βάγια να τη διώξει. Όταν νυχτώνει όμως αρχίζει ν’ ανησυχεί.

Το παραμύθι του Christopher Denise είναι μια συναρπαστική και ανατρεπτική ιστορία για παιδιά από 4 ετών και πάνω που δείχνει μέσα από την πολύ έξυπνη αφήγηση την έννοια της φιλίας και της ομαδικής συνεργασίας. Ο συγγραφέας με επαναλαμβανόμενα αφηγηματικά μοτίβα που αλλάζουν ελάχιστα δίνει κάθε φορά και διαφορετικό νόημα στα εκάστοτε στιγμιότυπα, με αποτέλεσμα να πυροδοτεί τη φαντασία των μικρών αναγνωστών και να περνάει υποδόρια τα μηνύματα που θέλει. Η Αυγή τακτοποιεί το δωμάτιο κάνοντας φασαρία, ο Βάγιας κάνει τις ίδιες δουλειές μόνος του όταν διώχνει την Αυγή και τελικά αυτές οι στιγμές είναι ένας έξυπνος τρόπος να μάθουμε τον σεβασμό στην ελεύθερη ώρα και στον ύπνο του άλλου. Γέλασα πολύ με την πριζωμένη Αυγή, με τη φλυαρία της και με τον τρόπο που ζορίζει τον Βάγια ενώ συγκινήθηκα με την ανατροπή που έφερε ο καβγάς τους.

Η εικονογράφηση του ίδιου του συγγραφέα είναι έξοχη, θυμίζει παλιές κλασικές γκραβούρες αγαπημένων παραμυθιών και οι λεπτομέρειες είναι άφθαστες: οι αίθουσες του κάστρου, το γεμάτο ανυπομονησία βλέμμα της Αυγής και τα παιχνιδίσματα που κάνει σπάζοντας τα νεύρα του αγουροξυπνημένου Βάγια, η ποικιλία των βιβλίων που διαβάζει ο ιππότης μας (από τα «Οφέλη του ύπνου» ως τον «Καλό ιππότη»), το μικρό μέγεθος της Αυγής μπροστά στο τεράστιο και αχανές δάσος έξω από το επίσης πελώριο κάστρο, η συγκινητική τελευταία εικόνα! Μου άρεσε η διαφορά ανάμεσα στις εξωτερικές και στις εσωτερικές απεικονίσεις, με τις πρώτες να είναι σκοτεινές και τρομακτικές και με τις δεύτερες να αποπνέουν μια θέρμη και μια ζεστασιά στο ημίφως των τζακιών.

Μια συγκινητική και τρυφερή ιστορία για τη φιλία και την ομαδική συνεργασία που συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Η πριγκίπισσα και το στέμμα
Συγγραφέας Παναγιώτα Στρίκου-Τομοπούλου
Εικονογράφος Έλενα Τσαπρούνη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σ’ ένα βασίλειο ζουν δύο πριγκιπόπουλα, ο Βίκτωρας και η Έλλη, που εκπαιδεύονται σε ό,τι πρέπει να μάθουν για το μέλλον τους. Εκείνος διδάσκεται πολεμικές τέχνες, στρατηγική, μάχες και διαβάζει Ιστορία, εκείνη καλούς τρόπους. Ο ρομαντικός Βίκτωρας όμως καταφεύγει στη φαντασία του και ονειρεύεται ιστορίες με δράκους και ιππότες ενώ η Έλλη βαριέται αφόρητα και ζηλεύει τον αδελφό της που οι ώρες του είναι γεμάτες δράση και παιχνίδι, εξ ου και διαβάζει ακατάπαυστα τα βιβλία της βιβλιοθήκης του παλατιού. Κάποια στιγμή η Έλλη, με αφορμή ένα στέμμα, αποφασίζει να διεκδικήσει τα θέλω της και θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον πατέρα της.

Η συγγραφέας ξεδιπλώνει πλήθος από κωμικά περιστατικά των παιδιών που κάνουν το εντελώς αντίθετο απ’ όσα τους υπαγορεύεται βάσει πρωτοκόλλου και το βασίλειο γίνεται άνω κάτω. Έτσι οι μικροί αναγνώστες μαθαίνουν με τον καλύτερο τρόπο να ακολουθούν την καρδιά τους και τα δικά τους όνειρα, να μην υποκύπτουν στις επιθυμίες ή στις εντολές των άλλων και να ψάξουν μέσα τους να βρουν τι πραγματικά θέλουν, τι έχουν ανάγκη και τι χρειάζονται. Με συγκίνησε πολύ η απόφαση του βασιλιά όταν ήρθε αντιμέτωπος με την πραγματικότητα και φυσικά το χαρούμενο τέλος που χρησιμοποίησε τα θέσφατα του βασιλείου μ’ έναν αποδοτικό, διαδραστικό και κοινωνικό τρόπο, ώστε όλοι οι υπήκοοι να έρθουν κοντά και να καλλιεργήσουν τις δεξιότητές τους.

Η εικονογράφηση της Έλενας Τσαπρούνη είναι όμορφη, με λιτό φόντο, απαλά χρώματα και ιδιαίτερες οπτικές γωνίες. Μικρές και ολοσέλιδες εικόνες βοηθάνε τα παιδιά να αναπτύξουν τη φαντασία τους και να ζωντανέψουν το βασίλειο του Βίκτωρα και της Έλλης. Τα συναισθήματα αποδίδονται σωστά, όπως για παράδειγμα ο σκεπτικισμός και η ανία της Έλλης που ακουμπάει στο περβάζι του παραθύρου της και υπάρχουν σε αρκετά σημεία προοπτικές που ξεκουράζουν το μάτι και μεταφέρουν το βάρος της δράσης στη σκηνή μακριά από την κεντρική εικόνα.

Μια όμορφη και καλογραμμένη ιστορία που βοηθάει τα παιδιά ν’ αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να κυνηγήσουν τα όνειρά τους.

Βιβλίο Φυστικοπαραμύθια 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα «Φυστικοπαραμύθια», σύμφωνα με τη συγγραφέα, είναι «μια ζακετούλα, ένα ρουχαλάκι στους ώμους των παιδιών μας», που οι γονείς θα τα αφήσουμε να τα φορέσουν / διαβάσουν μόνα τους κι ας τα ξεχάσουν, ίσως όμως και να ξαναγυρίσουν να τα ξεφυλλίσουν. Μια συλλογή δέκα ιστοριών για μικρά και μεγάλα παιδιά από το Φυστίκι που κυλάει γεμάτα τρυφερά και όμορφα νοήματα που με συγκίνησαν και με έβαλαν σε σκέψεις. Απλές μα και σύνθετες προτάσεις, σύντομα σε έκταση κείμενα, ευφάνταστες παραβολές, διαχρονικά, πολύτιμα και πανανθρώπινα μηνύματα που περνάνε μέσα από απλές επιφανειακά ιστορίες, ανατροπές και λιτοί διάλογοι είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του βιβλίου. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί ανθρωπόμορφα αντικείμενα, νεράιδες και ξωτικά, παιδιά και γονείς για καλύτερη κατανόηση και καταγράφει καθημερινές και οικείες στιγμές. Ταυτόχρονα σημαντικές αξίες περνάνε πίσω από τις γραμμές και βοηθάνε τα παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, να κατανοήσουν τα αισθήματά τους, να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους, χωρίς ίχνος διδακτισμού και «πρέπει».

Ο «Λάκης Κουταλάκης» ζει σ’ ένα συρτάρι με μαχαιροπήρουνα αλλά τον κοροϊδεύουν όλοι γιατί είναι το κουταλάκι για το φάρμακο, ένας εφιάλτης δηλαδή για τον Γιάννη και τη Λιλή όποτε αρρώσταιναν. Ο Λάκης νιώθει μοναξιά και στενοχώρια σ’ εκείνο το συρτάρι, δε συμμετέχει φυσικά στα πάρτι γενεθλίων και στις άλλες ευτυχισμένες στιγμές της οικογένειας, να όμως που έρχεται η στιγμή που θα φανεί χρήσιμος και θα σώσει μια βραδιά που παραλίγο να αποδειχθεί καταστροφική. Στο «Γαλάζιο καλτσάκι» δυο αγαπημένα και αχώριστα γαλάζια καλτσάκια χάνουν το ένα το άλλο ξαφνικά κι απότομα. Ο Αριστερός Γαλάζιος Καλτσάκις ψάχνει απελπισμένα το ταίρι του αλλά ο Μανταλάκις, που όλο μπερδεύεται με αυτά τα ρούχα και τους ετερόκλητους καθημερινά συνδυασμούς τους, δεν προθυμοποιείται να τον βοηθήσει. Ο Καλτσάκις αρχίζει να φοβάται και να ανησυχεί, γιατί έχει ακούσει για χαμένες κάλτσες που εξαφανίζονται μυστηριωδώς και για μονές κάλτσες που δε βρήκαν ποτέ το ταίρι τους, κι αποφασίζει να ψάξει παντού. Ο Μπλε Σορτσάκις, ο Άσπρος Ζακέτας, η Γκλίττερ Μπλούζα και τα άλλα ρούχα δεν έχουν δει πουθενά την κάλτσα αλλά ο Καλτσάκι πεισμώνει, γιατί «Όταν βρεις το ταίρι σου, είναι για πάντα! Δεν το εγκαταλείπεις στα δύσκολα».

Συγκινήθηκα πολύ με την ιστορία «Ο Μπλε και η Κίτρινη», όπου οι πρωταγωνιστές αποφασίζουν να ζήσουν μαζί για πάντα. «Μπλέχτηκε λοιπόν το μπλε με το κίτρινο, έκαναν αγκαλιές κι αγάπες» κι απέκτησαν πράσινα παιδιά, αφού πήραν λίγο μπλε και λίγο κίτρινο από τους γονείς τους. Να όμως που ο χρόνος και η ρουτίνα άλλαξαν τα συναισθήματα του Μπλε και της Κίτρινης, οπότε πώς θα αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα; Πώς θα νιώσουν τα παιδιά τους όταν αλλάξει η ρουτίνα τους και οι άνθρωποι που αγαπούν «ξε-γίνουν γονείς»; Γλυκόπικρη ιστορία, γεμάτη όμως από αισιοδοξία: «Σπίτι δεν είναι μόνο ένα πάτωμα και ένα ταβάνι. Σπίτι είναι και η αγκαλιά που τρέχουμε όταν έχουμε ανάγκη, όταν φοβόμαστε, όταν κλαίμε, όταν πονάμε και όταν αγαπάμε». Πάνω απ’ όλα, σημασία δεν έχει το χρώμα αλλά το μέγεθος της αγάπης και ο τόσο γλυκά στενός δεσμός, «Η αγκαλιά που χώνεσαι εσύ και σε κρατάει δυνατά και κλείνεις τα μάτια σου και σφίγγεσαι μέσα της και δεν φοβάσαι». Πρωτότυπη και ενδιαφέρουσα είναι η ιστορία «Ο Κύριος Δενθατάκ», της οποίας πρωταγωνιστής είναι ο κύριος Δενθατάκ Αταφέρεις, ένας τύπος που πιστεύει πως είναι σπουδαίος και σημαντικός και πως ό,τι λέει έχει μεγάλη σημασία. Τα παιδιά όμως δεν πρέπει να τον παίρνουν στα σοβαρά και να τον φοβούνται, δεν πρέπει να πιστέψουν ποτέ αυτά που λέει. Πόσες φορές σου είπαν «δε θα τα καταφέρεις» αλλά τα κατάφερες; Γιατί «προσπάθησες, δούλεψες, αγωνίστηκες, κουράστηκες» γι’ αυτό που ήθελες. Επίσης, «Δεν είναι κακό να φοβάσαι, όλοι οι άνθρωποι φοβούνται κάποιες φορές… και δεν πρέπει να τους κοροϊδεύουμε». Που να χτυπιέσαι κάτω, κύριε Δενθατάκ, τα παιδιά πάντα θα τα καταφέρνουν γιατί ο καθένας μας όλα τα μπορεί!

Ο Προυπρής που πρωταγωνιστεί σε τέσσερις ιστορίες είναι ένα ξωτικό που ζει σε νεραϊδοκαπέλο και τα βράδια κοιμάται στα μαλλιά της νεράιδάς του, κάνει συνέχεια αταξίες, κλέβει το μαγικό της ραβδί και ζει διάφορες περιπέτειες γεμάτες ηθικά νοήματα. Χάρη σ’ εκείνον έμαθα για τις «καρδουλομανούλες», δηλαδή τις μαμάδες που γεννάνε από την καρδιά τους και πόσο εξίσου σημαντικές είναι με τις βιολογικές ενώ μπαίνοντας κρυφά από τη νεραϊδομαμά του στο διαδίκτυο βιώνει κάτι που τον φοβίζει. Η συγγραφέας τονίζει: «Να μιλάς, να λες τι έγινε, τι σε τρόμαξε, ποιος σου έκανε κακό…να μην κρατάς μυστικό ό,τι σε φοβίζει»! Στην «Ανάποδη Μέρα» διαβάζουμε για μια μέρα που δεν πηγαίνει ίσια, όπου τα παιδιά μεγαλώνουν τους γονείς, τους βάζουν για ύπνο, τους στέλνουν στη δουλειά με κολατσιό, όλα αυτά γίνονται για μια φορά τον χρόνο κι έτσι διασκέδασα πολύ με αυτήν την ευφάνταστη ιστορία που είναι γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Τέλος, στο «Ο Λουκάς και οι πλανήτες» μαθαίνουμε για τη γνωριμία του Λουκά με τον Γιώργο σ’ ένα κέντρο λόγου και έργου. Ο Λουκάς μπερδεύει τα γράμματα και τους αριθμούς, θέλει να είναι όρθιος και να βγαίνει συνεχώς έξω, οπότε στο κέντρο «τον βοηθάνε με τον μπελά στο μυαλό» του και ο Γιώργος είναι ένα αυτιστικό παιδί. Πώς θα καταφέρουν αυτά τα δύο τόσο διαφορετικά παιδιά να επικοινωνήσουν και να μιλήσουν;

Τα »Φυστικοπαραμύθια» είναι μια συλλογή παραμυθιών που εξηγεί στα παιδιά μέσα από ενδιαφέρουσες ιστορίες τι είναι η διαφορετικότητα, το διαζύγιο, η αιώνια αγάπη, ο αυτισμός και τους δείχνει πώς αποκτάμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, σε τι διαφέρουν η βιολογική και η θετή μητέρα («η πιο μαγική νεράιδα που υπάρχει και είναι μοναδική για κάθε παιδάκι»), πόσο σοβαροί είναι οι κίνδυνοι από το διαδίκτυο και πώς να εξαφανίσουμε τον φόβο («ο φόβος φοβάται εκείνους που μιλάνε»). Η εικονογράφηση της Αντωνίας Κατσαρού και του Αλέξανδρου Τσιάβου είναι γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ζωντανεύει τις ιστορίες με τέτοιο τρόπο που βοηθάει τα παιδιά να ενισχύσουν τη φαντασία τους (ειδικά το δισέλιδο με τον Γιώργο και τον Λουκά, που είναι και το εξώφυλλο του βιβλίου, το λάτρεψα). Ιστορίες γεμάτες τρυφερότητα, χιούμορ, έξυπνες ανατροπές, διαχρονικά μηνύματα κρατούν την καλύτερη συντροφιά στους μικρούς αναγνώστες και τους βοηθάνε να ανακαλύψουν τον πλούσιο σε συναισθήματα, νοήματα μα και κινδύνους κόσμο που τους περιβάλλει.