Βιβλίο Με τα δικά σου φτερά 
Συγγραφέας Χριστίνα Γαβρίλη
Εικονογράφος Κατερίνα Πάικου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Χριστίνα Γαβρίλη έγραψε ένα γλυκό παραμύθι αφιερωμένο στον αποχαιρετισμό μαμάς και παιδιού όταν το δεύτερο ανοίγει τα φτερά του για να γνωρίσει μόνο του τον κόσμο. Είτε λοιπόν ήρθε η στιγμή του πρώτου αποχωρισμού στο σχολείο είτε του μεγαλύτερου, αυτού της ενήλικης ζωής, στο βιβλίο καταγράφεται η άρρηκτη σχέση μάνας και κόρης που θα παραμείνουν για πάντα μαζί ψυχικά, ό,τι κι αν συμβεί.

Με τρυφερότητα και ειλικρίνεια, η συγγραφέας καταγράφει κάθε της συναίσθημα, φόβο, απορία, άγνοια, λάθος, αντικατοπτρίζοντας έτσι κάθε μητέρα που βλέπει το παιδί της να ανοίγει τα δικά του φτερά. Το κείμενο είναι γραμμένο σε ποιητική μορφή με ομοιοκαταληξίες και έχει τη δύναμη σε τέσσερις μόλις στίχους κάθε φορά να ζωντανεύει συναρπαστικές και ρεαλιστικές καταστάσεις που βιώνουν όσες διαβάσουν το παραμύθι αυτό. Στην αριστερή σελίδα μιλάει η μητέρα, στη δεξιά το κορίτσι της, με την πρώτη να προσπαθεί ν αφουγκραστεί τον εαυτό της, το παιδί της και τη σχέση τους, να παλεύει με το άγχος του αποχωρισμού, να χαίρεται αλλά και να φοβάται. Από σελίδα σε σελίδα η σχέση μάνας και κόρης γίνεται πιο έντονη, πιο άμεση, πιο ζεστή, με το παιδί να υποστηρίζει τη γυναίκα που την έφερε στον κόσμο, να την πειράζει με τρυφερότητα, να τη βοηθάει. -«Ποτέ δεν ήσουνα δικό μου, ήσουν αστέρι δανεικό μου». -«Το ξέρω, μου το λες συχνά! Μα άσε μου σιγά-σιγά το χέρι… Δεν είμαι πια και τόσο δα!» και «Άλλωστε, ξέρω πως θα είσαι εκεί κοντά. Αν χρειαστεί, θα σε φωνάξω δυνατά». Στο τέλος υπάρχουν σημειώματα προς τους γονείς που θα τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν καλύτερα το «αντίο» και προς τους εκπαιδευτικούς.

Η εικονογράφηση της Κατερίνας Πάικου είναι «ονειρική»! Σ’ ένα υπέροχο γαλάζιο κυρίως φόντο ξεδιπλώνονται οι εικόνες του κειμένου που αποτυπώνουν με άφθαστο ρεαλισμό τα μικρά περιστατικά μεταξύ μάνας και κόρης. Φαντασία και ρεαλισμός μπλέκονται υποδειγματικά και μας ταξιδεύουν στον ψυχικό κόσμο της μητέρας και στη σχολική πραγματικότητα του παιδιού. Τα συναισθήματα της μαμάς αποτυπώνονται με υπέροχο φαντασιακό τρόπο στο πρόσωπό της (μα τι όμορφες γωνίες!) και ταυτόχρονα η ζωή της κόρης είναι γεμάτη παιχνίδια, βιβλία, αγκαλιές. Πολλές φορές μάλιστα μικρότερες εικόνες ενσωματώνονται σε μια μεγαλύτερη, δημιουργώντας ακόμη πιο ονειρικές καταστάσεις.

Βιβλίο Γελωτοασπίδες
Συγγραφέας Φιλιώ Κ. Λαζανά
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σ’ ένα πολύ όμορφο χωριό, οι κάτοικοι δε γελούσαν ποτέ. Ένα πέπλο μιζέριας και δυστυχίας το σκεπάζει, με την γκρίνια και το παράπονο να έχουν τον πρώτο λόγο στα χείλη των ανθρώπων. Ακόμη και τα παιδιά δε γελούσαν, γιατί δεν άκουσαν ποτέ αυτό τον ήχο, μάλιστα στο σχολείο μάθαιναν, εκτός από γραφή, ανάγνωση και αριθμητική, «τρόπους να γκρινιάζουν και δικαιολογίες για να κλαίγονται»! Επιπλέον, όσες φορές κάποιος γέλασε τυχαία ή αυθόρμητα, μεγάλες συμφορές βρήκαν το χωριό κι έτσι το γέλιο απαγορεύτηκε αυστηρά.

Μια μέρα τα τρία παιδιά του Σαράντου του γανωτή ακούνε από κάτι περαστικούς για το γέλιο κι αρχίζουν να ψάχνουν τι είναι, τι σημαίνει, γιατί δεν υπάρχει στις ζωές τους. Μαζί μ’ έναν ανέλπιστο σύμμαχο αναλαμβάνουν μια σημαντική αποστολή: να πάνε στη Σπηλιά του Γέλωτα και να φέρουν τις γελωτοασπίδες, αρκεί να μην κιοτέψουν, να μη μαλώσουν, να μη χωριστούν. Εμπόδια, αναποδιές, προκλήσεις, κίνδυνοι θα δυσκολέψουν αυτό το μαγικό ταξίδι και τα παιδιά πρέπει να παλέψουν με τον εαυτό τους και με τους πειρασμούς, θα καταφέρουν λοιπόν να φτάσουν ως το τέλος και να παραμείνουν ενωμένα; Ο δυνατός και αδείλιαστος Πυγμαλίωνας, η μικροσκοπική και εύθραυστη Συνετή και ο κλαψιάρης Ευτύχης, με άλλα λόγια η καρδιά, η γροθιά και η ζυγαριά, είναι γραφτό να λύσουν την κατάρα που έχει πέσει στο χωριό. Η λογική, ο δυναμισμός και ο συναισθηματισμός που εκπροσωπούν τα παιδιά της ιστορίας συναποτελούν την προσωπικότητα ενός ηγέτη, σύμφωνα με τη θεωρία του καθηγητή εφαρμοσμένης ψυχολογίας Ντικ Γουόλεν. Φυσικά δεν έχουμε όλοι αυτές τις ιδιότητες στον ίδιο βαθμό και αυτό το αποδεικνύει η ιστορία με τις ανατροπές της, τονίζοντας πως πρέπει να προσπαθήσουμε να δουλέψουμε με τον εαυτό μας ώστε να φτιάξουμε μια ισορροπημένη προσωπικότητα. Μια πολύ ενδιαφέρουσα αλληγορία για όσα μπορεί να πετύχει μια ηγετική φυσιογνωμία.

Σε γενικές γραμμές, η Φιλιώ Λαζανά έγραψε μια εκπληκτική ιστορία, γραμμένη σαν παραμύθι αλλά για μεγάλα παιδιά, γεμάτη με όλα τα συναρπαστικά γνωρίσματα του είδους: κυνήγι θησαυρού, φυλακτά, κατάρες, φανταστικοί τόποι με μαγικά ονόματα και διαχρονικές πανανθρώπινες αλήθειες. Το κείμενο είναι μια έξυπνη παραβολή για το γέλιο και πώς αυτό μικραίνει όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, αφού οι έγνοιες τον βαραίνουν και τον κάνουν να βουλιάζει. Το γέλιο «έχει την όψη της ευτυχίας, τα χρώματα του ουράνιου τόξου, τη ζεστασιά της αγκαλιάς και τη γλύκα του μελιού. Κι όσο για τον ήχο του, κελαρύζει με τρόπους αμέτρητους, όσες και οι ψυχές των ανθρώπων» (σελ. 31).  Πολύ όμορφες περιγραφές, απολαυστικές επεξηγήσεις και διευκρινίσεις για μερικά από τα περιστατικά της αφήγησης (πώς εδραιώθηκε η κατάρα, γιατί δεν αποκαλύπτεται το όνομα του χωριού, ποιος έφερε τώρα στο φως την ιστορία και με ποιον τρόπο, πώς ζούσε η οικογένεια των τριών παιδιών, πώς συμπεριφερόταν ο δάσκαλος κ. π. ά.), πλούσιο λεξιλόγιο, ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις, τρυφερά καλολογικά στοιχεία, άφθονα μικρά περιστατικά που πλαισιώνουν ταιριαστά την κεντρική ιδέα, όλα αυτά δημιουργούν ένα κράμα φανταστικής ιστορίας και αυθεντικών λαογραφικών παραδόσεων.

Η εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου είναι ταιριαστή με το περιεχόμενο του κειμένου και ζωντανεύει με ενάργεια, αδρές γραμμές, υπέροχα χρώματα και καλοδουλεμένη μίξη ρεαλισμού με φαντασία ένα συναρπαστικό και γεμάτο νοήματα κείμενο. Χρησιμοποιεί ποικίλα χρώματα ταιριαστά με το σημείο που κειμένου που αναπαριστά, δημιουργεί εικόνες-πίνακες γεμάτους ομορφιά και στήνει ένα παραμυθένιο και ταυτόχρονα ρεαλιστικό τοπίο.

Βιβλίο Φυστικοπαραμύθια 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα «Φυστικοπαραμύθια», σύμφωνα με τη συγγραφέα, είναι «μια ζακετούλα, ένα ρουχαλάκι στους ώμους των παιδιών μας», που οι γονείς θα τα αφήσουμε να τα φορέσουν / διαβάσουν μόνα τους κι ας τα ξεχάσουν, ίσως όμως και να ξαναγυρίσουν να τα ξεφυλλίσουν. Μια συλλογή δέκα ιστοριών για μικρά και μεγάλα παιδιά από το Φυστίκι που κυλάει γεμάτα τρυφερά και όμορφα νοήματα που με συγκίνησαν και με έβαλαν σε σκέψεις. Απλές μα και σύνθετες προτάσεις, σύντομα σε έκταση κείμενα, ευφάνταστες παραβολές, διαχρονικά, πολύτιμα και πανανθρώπινα μηνύματα που περνάνε μέσα από απλές επιφανειακά ιστορίες, ανατροπές και λιτοί διάλογοι είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του βιβλίου. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί ανθρωπόμορφα αντικείμενα, νεράιδες και ξωτικά, παιδιά και γονείς για καλύτερη κατανόηση και καταγράφει καθημερινές και οικείες στιγμές. Ταυτόχρονα σημαντικές αξίες περνάνε πίσω από τις γραμμές και βοηθάνε τα παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, να κατανοήσουν τα αισθήματά τους, να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους, χωρίς ίχνος διδακτισμού και «πρέπει».

Ο «Λάκης Κουταλάκης» ζει σ’ ένα συρτάρι με μαχαιροπήρουνα αλλά τον κοροϊδεύουν όλοι γιατί είναι το κουταλάκι για το φάρμακο, ένας εφιάλτης δηλαδή για τον Γιάννη και τη Λιλή όποτε αρρώσταιναν. Ο Λάκης νιώθει μοναξιά και στενοχώρια σ’ εκείνο το συρτάρι, δε συμμετέχει φυσικά στα πάρτι γενεθλίων και στις άλλες ευτυχισμένες στιγμές της οικογένειας, να όμως που έρχεται η στιγμή που θα φανεί χρήσιμος και θα σώσει μια βραδιά που παραλίγο να αποδειχθεί καταστροφική. Στο «Γαλάζιο καλτσάκι» δυο αγαπημένα και αχώριστα γαλάζια καλτσάκια χάνουν το ένα το άλλο ξαφνικά κι απότομα. Ο Αριστερός Γαλάζιος Καλτσάκις ψάχνει απελπισμένα το ταίρι του αλλά ο Μανταλάκις, που όλο μπερδεύεται με αυτά τα ρούχα και τους ετερόκλητους καθημερινά συνδυασμούς τους, δεν προθυμοποιείται να τον βοηθήσει. Ο Καλτσάκις αρχίζει να φοβάται και να ανησυχεί, γιατί έχει ακούσει για χαμένες κάλτσες που εξαφανίζονται μυστηριωδώς και για μονές κάλτσες που δε βρήκαν ποτέ το ταίρι τους, κι αποφασίζει να ψάξει παντού. Ο Μπλε Σορτσάκις, ο Άσπρος Ζακέτας, η Γκλίττερ Μπλούζα και τα άλλα ρούχα δεν έχουν δει πουθενά την κάλτσα αλλά ο Καλτσάκι πεισμώνει, γιατί «Όταν βρεις το ταίρι σου, είναι για πάντα! Δεν το εγκαταλείπεις στα δύσκολα».

Συγκινήθηκα πολύ με την ιστορία «Ο Μπλε και η Κίτρινη», όπου οι πρωταγωνιστές αποφασίζουν να ζήσουν μαζί για πάντα. «Μπλέχτηκε λοιπόν το μπλε με το κίτρινο, έκαναν αγκαλιές κι αγάπες» κι απέκτησαν πράσινα παιδιά, αφού πήραν λίγο μπλε και λίγο κίτρινο από τους γονείς τους. Να όμως που ο χρόνος και η ρουτίνα άλλαξαν τα συναισθήματα του Μπλε και της Κίτρινης, οπότε πώς θα αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα; Πώς θα νιώσουν τα παιδιά τους όταν αλλάξει η ρουτίνα τους και οι άνθρωποι που αγαπούν «ξε-γίνουν γονείς»; Γλυκόπικρη ιστορία, γεμάτη όμως από αισιοδοξία: «Σπίτι δεν είναι μόνο ένα πάτωμα και ένα ταβάνι. Σπίτι είναι και η αγκαλιά που τρέχουμε όταν έχουμε ανάγκη, όταν φοβόμαστε, όταν κλαίμε, όταν πονάμε και όταν αγαπάμε». Πάνω απ’ όλα, σημασία δεν έχει το χρώμα αλλά το μέγεθος της αγάπης και ο τόσο γλυκά στενός δεσμός, «Η αγκαλιά που χώνεσαι εσύ και σε κρατάει δυνατά και κλείνεις τα μάτια σου και σφίγγεσαι μέσα της και δεν φοβάσαι». Πρωτότυπη και ενδιαφέρουσα είναι η ιστορία «Ο Κύριος Δενθατάκ», της οποίας πρωταγωνιστής είναι ο κύριος Δενθατάκ Αταφέρεις, ένας τύπος που πιστεύει πως είναι σπουδαίος και σημαντικός και πως ό,τι λέει έχει μεγάλη σημασία. Τα παιδιά όμως δεν πρέπει να τον παίρνουν στα σοβαρά και να τον φοβούνται, δεν πρέπει να πιστέψουν ποτέ αυτά που λέει. Πόσες φορές σου είπαν «δε θα τα καταφέρεις» αλλά τα κατάφερες; Γιατί «προσπάθησες, δούλεψες, αγωνίστηκες, κουράστηκες» γι’ αυτό που ήθελες. Επίσης, «Δεν είναι κακό να φοβάσαι, όλοι οι άνθρωποι φοβούνται κάποιες φορές… και δεν πρέπει να τους κοροϊδεύουμε». Που να χτυπιέσαι κάτω, κύριε Δενθατάκ, τα παιδιά πάντα θα τα καταφέρνουν γιατί ο καθένας μας όλα τα μπορεί!

Ο Προυπρής που πρωταγωνιστεί σε τέσσερις ιστορίες είναι ένα ξωτικό που ζει σε νεραϊδοκαπέλο και τα βράδια κοιμάται στα μαλλιά της νεράιδάς του, κάνει συνέχεια αταξίες, κλέβει το μαγικό της ραβδί και ζει διάφορες περιπέτειες γεμάτες ηθικά νοήματα. Χάρη σ’ εκείνον έμαθα για τις «καρδουλομανούλες», δηλαδή τις μαμάδες που γεννάνε από την καρδιά τους και πόσο εξίσου σημαντικές είναι με τις βιολογικές ενώ μπαίνοντας κρυφά από τη νεραϊδομαμά του στο διαδίκτυο βιώνει κάτι που τον φοβίζει. Η συγγραφέας τονίζει: «Να μιλάς, να λες τι έγινε, τι σε τρόμαξε, ποιος σου έκανε κακό…να μην κρατάς μυστικό ό,τι σε φοβίζει»! Στην «Ανάποδη Μέρα» διαβάζουμε για μια μέρα που δεν πηγαίνει ίσια, όπου τα παιδιά μεγαλώνουν τους γονείς, τους βάζουν για ύπνο, τους στέλνουν στη δουλειά με κολατσιό, όλα αυτά γίνονται για μια φορά τον χρόνο κι έτσι διασκέδασα πολύ με αυτήν την ευφάνταστη ιστορία που είναι γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Τέλος, στο «Ο Λουκάς και οι πλανήτες» μαθαίνουμε για τη γνωριμία του Λουκά με τον Γιώργο σ’ ένα κέντρο λόγου και έργου. Ο Λουκάς μπερδεύει τα γράμματα και τους αριθμούς, θέλει να είναι όρθιος και να βγαίνει συνεχώς έξω, οπότε στο κέντρο «τον βοηθάνε με τον μπελά στο μυαλό» του και ο Γιώργος είναι ένα αυτιστικό παιδί. Πώς θα καταφέρουν αυτά τα δύο τόσο διαφορετικά παιδιά να επικοινωνήσουν και να μιλήσουν;

Τα »Φυστικοπαραμύθια» είναι μια συλλογή παραμυθιών που εξηγεί στα παιδιά μέσα από ενδιαφέρουσες ιστορίες τι είναι η διαφορετικότητα, το διαζύγιο, η αιώνια αγάπη, ο αυτισμός και τους δείχνει πώς αποκτάμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, σε τι διαφέρουν η βιολογική και η θετή μητέρα («η πιο μαγική νεράιδα που υπάρχει και είναι μοναδική για κάθε παιδάκι»), πόσο σοβαροί είναι οι κίνδυνοι από το διαδίκτυο και πώς να εξαφανίσουμε τον φόβο («ο φόβος φοβάται εκείνους που μιλάνε»). Η εικονογράφηση της Αντωνίας Κατσαρού και του Αλέξανδρου Τσιάβου είναι γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ζωντανεύει τις ιστορίες με τέτοιο τρόπο που βοηθάει τα παιδιά να ενισχύσουν τη φαντασία τους (ειδικά το δισέλιδο με τον Γιώργο και τον Λουκά, που είναι και το εξώφυλλο του βιβλίου, το λάτρεψα). Ιστορίες γεμάτες τρυφερότητα, χιούμορ, έξυπνες ανατροπές, διαχρονικά μηνύματα κρατούν την καλύτερη συντροφιά στους μικρούς αναγνώστες και τους βοηθάνε να ανακαλύψουν τον πλούσιο σε συναισθήματα, νοήματα μα και κινδύνους κόσμο που τους περιβάλλει.

Βιβλίο Λαβ Ζτόρι 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων / Χιούμορ
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το «Λαβ Ζτόρι» είναι μια συλλογή «φυστικοκειμένων» που έχουν ανέβει κυρίως στη σελίδα του Φυστικιού στο facebook και τώρα εμπλουτίστηκαν, επιμελήθηκαν και έφτασαν στα χέρια μας με αγάπη και φροντίδα. Σαράντα ένα κείμενα γεμάτα γέλιο και κλάμα, χιούμορ και προβληματισμό, ρομαντισμό και καφρίλα, αγάπη και ανατροπές μου χάρισαν αξέχαστες στιγμές, με ταξίδεψαν, με γέμισαν αγωνία μα και σκέψεις. Νύφες πριν και κατά τη διάρκεια του γάμου, φιλίες χρόνων, ευτυχισμένα και δυστυχισμένα ζευγάρια, μπερδεμένοι γονείς, kinky φαντασιώσεις, έρωτες και απιστίες, σόγια και συγγενείς, δίαιτες και γυμναστήρια, έρωτες-νερομπογιά («στέγνωσε κι έφυγε το χρώμα»), γαμπροί βάσει ζωδίων, μοιραίες γυναίκες που ίσως γίνουν ρεζίλι άθελά τους, διαχρονικές αλήθειες όπως «η αγάπη τρυπάει την επιφάνεια και τα δεδομένα μας και φτάνει στον πυρήνα της ουσίας και των επιθυμιών μας», εγκυμοσύνες που θες χρόνο να σκεφτείς για το παρακάτω («Πάντα να ζητάς ένα λεπτό. Ένα λεπτό φτάνει. Η καρδιά πάντα ξέρει τι θέλει σε ένα λεπτό. Και όταν η καρδιά ξέρει μη φοβάσαι. Το μυαλό θα συνεργαστεί. Έστω και με χρονοκαθυστέρηση», σελ. 174) και πολλά άλλα θέματα ζωντανεύουν μέσα από ολιγοσέλιδα κείμενα γεμάτα παλμό και εκπλήξεις. Ποικιλία αφήγησης (πρωτοπρόσωπη, δευτεροπρόσωπη, τριτοπρόσωπη), θεμάτων και ειδών (ρομαντικά, χιουμοριστικά, σουρεαλιστικά, ρομαντικά κείμενα)  μου κράτησαν συντροφιά για πολλές ώρες και μου σύστησαν χαρακτήρες που ήθελα να γνωρίσω από κοντά, να αγκαλιάσω, να υποστηρίξω ή και να πνίξω!

«Αγάπη είναι» να ροχαλίζει σαν τρένο και να μη χρησιμοποιείς το μπαστούνι του μπέιζμπολ για να βάλεις ένα τέλος στο μαρτύριό σου ή να πετάς το τελευταίο κομμάτι γλυκό που χάλασε γιατί «νόμιζα ότι το θες εσύ». Βασικά, αγάπη είναι «…ένας ανίκητος στρατός δυο ανθρώπων. Εσύ κι εγώ. Δεν φοβάμαι όταν είμαστε μαζί. Όλοι τους και μόνοι μας. Εγώ και εσύ. Δεν τους φοβάμαι» (σελ. 12). Στο «Συγνώμη, κύριε, ποιος είστε;» μαθαίνουμε the hard and funniest way γιατί πρέπει να διαγράφουμε από το κινητό μας παλιές επαφές (αξέχαστη η σκηνή με το πλονζόν μωρό-κινητό). Στο «Μπούζι» μια κοπέλα παγιδεύεται στον λαβύρινθο της Καλλιθέας, όπου «ο Δίας έχει άλλη γνώμη» και της σβήνει αμάξι και της κλείνει κινητό από μπαταρία ταυτόχρονα. Στο «Πρώτο ραντεβού» απολαμβάνουμε τους όρους και τις προϋποθέσεις που οφείλει να δεχτεί το αγόρι της κόρης από τον μπαμπά της όταν την παραλάβει στο πρώτο τους ραντεβού από το πατρικό της: «Είμαι λέων με ωροσκόπο νευρικό δεινόσαυρο και Άρη στον πλανήτη Tomnitsm Anasu» ενώ «η μικρή θα φοράει αισθητήρα κίνησης, άμα την αγγίξεις θα βαρέσει συναγερμός»! Από τα πιο ξεκαρδιστικά, ανατρεπτικά και «κάφρικα» κείμενα της συλλογής είναι το «Σ΄ αγαπώ, την τρέλα μου», με κάθε παράγραφο να δίνει εκατομμύρια αφορμές για γέλιο είτε με το λεξιλόγιο είτε με τις σκηνές που περιγράφει είτε με τα συμπεράσματα που βγαίνουν από τα γεγονότα:  «Αναπαρήχθης… είχαν τελειώσει τα προφυλακτικά εκείνη τη μέρα και σου είπε «trust me, ρε, το ‘χω! Προσέχω!»… «Ωραίες εποχές. Παλιές εποχές. Μετά, είπαμε. Παιδί. Τα κεφάλια μέσα»! Συμπέρασμα: «Μπορείς να είσαι κάφρος και ως γονιός, δεν αλλάζει ο άνθρωπος. Αλλά κάντο σωστά, φίλε. Δεν θέλει κόπο, θέλει τρόπο και εξάσκηση»! Στις «Σαρδέλες» μαθαίνουμε γιατί το κόκαλο μιας σαρδέλας δεν πρέπει να συνδυαστεί με εφημερία στο νοσοκομείο γιατί μπορεί να πέσεις σε κάνα κουκλί ή σε γεροντάκι: «προσωπικός ιατρός του Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου, εκείνος είχε προσπαθήσει να συγκολλήσει το κεφάλι του αυτοκράτορα που του το κόψανε στην Άλωση…» (σελ. 116-117). Στο «Δώρον άδωρο» ανοίγουμε τα γαμήλια δώρα και βρίσκουμε το βάζο που πηγαίνει από γάμο σε γάμο λες και είναι μια αρχαία κέλτικη κατάρα και πρέπει να περνάει από χέρι σε χέρι νιόπαντρων! Στο «Κοινό προφίλ» η συγγραφέας έδωσε γραπτά ρέστα με τα προτερήματα, τα μειονεκτήματα και τις γκάφες που γίνονται απ’ όσα ζευγάρια έχουν κοινό προφίλ, όπως η «Βούλα Σοτίρις Γδουμπαλάκη Χλαμπαλέκουλας», μέλος της κλειστής ομάδας «Ελληνίδες Όμορφες Γλυκούλες-Νύχια-Συνταγούλες».

Εκτός όμως από το άφθονο, ξεκαρδιστικό χιούμορ, υπάρχουν και κείμενα που προβληματίζουν και συγκινούν και τα οποία περιγράφουν δύσκολες στιγμές με ρεαλισμό και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Για παράδειγμα «Το τροχόσπιτο στην Πατησίων», όπου μια παιδική φιλία αναπτύσσεται και εξελίσσεται με τόσο τρυφερό τρόπο που το κοριτσάκι θέλει να μπουν στο τροχόσπιτο της Μπίμπι Μπο της και να φύγουν μακριά με τον φίλο της επειδή τρώει συνέχεια ξύλο από τη μάνα του. Στην «Κατερίνα» γνωρίζουμε την κολλητή με το νέο της αγόρι, που «Αν υπάρχει γλοιωδόμετρο, ο τύπος πρέπει να είχε σπάσει το μετρητή» (σελ. 40). Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν αυτός ο γλίτσας κακοποιεί την κοπέλα του ακόμη και μπροστά σε κόσμο, η δε Κατερίνα ντε και σώνει να τον παντρευτεί, ώσπου η λύση και η σωτηρία έρχονται αναπάντεχα από μιαν αράχνη! Στην «Κολλητή» απολαμβάνουμε μια τρυφερή μα και σκληρή ιστορία για μια φίλη που δε βλέπει τον φίλο της πραγματικά, ένα αγόρι που ρίχνεται με πάθος να αλλάξει την εμφάνισή του και να πετύχει στη ζωή του για να πάψει να ζει στη σκιά της όσο εκείνη έτρεχε πίσω από τον κάθε καραγκιόζη. Τι θα συμβεί στο τέλος; Ποιος θα μετανιώσει για τη λανθασμένη στάση του απέναντι στον άλλον; «…όσο και να τρέξεις, δεν μπορείς ν’ απομακρυνθείς ούτε εκατοστό απ’ ό,τι αγαπάς» (σελ. 48), παραδέχεται το αγόρι και τελικά η ιστορία ολοκληρώνεται με ένα από τα ωραιότερα φινάλε που έχω διαβάσει σε διήγημα!

Στη «Μικρή μου μάγισσα» δάκρυζα σχεδόν με κάθε λέξη, μιας και διαβάζουμε το γράμμα ενός πατέρα προς την κόρη του, με τέτοιες λεπτομέρειες και τόσο παραστατικές εικόνες που σταματούσα συνέχεια από τον κόμπο στον λαιμό. Εξίσου σπαραξικάρδιο είναι και το «Σε μισώ», που κρύβει μια τεράστια αλήθεια μέσα του: «Καλύτερα να με μισείς που σε σπρώχνω μπροστά παρά να με μισήσεις κάποια στιγμή που σε κράτησα πίσω…Καμιά απόσταση δε θα με κρατήσει μακριά σου. Αν δεν τα καταφέρουμε, δεν θα φταίει η απόσταση, θα φταίμε εμείς» (σελ. 109). Πάντως, το αγαπημένο μου και ίσως το καλύτερο όλων είναι η «Κροατία», μια υπέροχη ιστορία αγάπης που ξεκινάει εντελώς παράδοξα και είναι γεμάτη έρωτα, μίσος, γέλιο και σασπένς, μιας και δεν μπορούσα να φανταστώ τι θα συμβεί στη συνέχεια και διάβαζα ακατάπαυστα περνώντας από το γέλιο στο κλάμα και το ανάποδο. «Είδες αμυδρά το εσώρουχό σου να διαγράφει κυκλική πορεία και να προσγειώνεται κάπου πάνω στο ψηφιδωτό με τους μεσαιωνικούς Κροάτες πολεμιστές, χαρά που θα πήραν»! (σελ. 225). Φυσικά το στόρι συνεχίζεται στο «Ελλάδα» και ολοκληρώνεται με τον καλύτερο τρόπο , δίνοντας επιπλέον ένα πανέξυπνο κλείσιμο του ματιού στον αναγνώστη για τον «Max!»!

«Λαβ ζτόρι» λοιπόν και «Φυστίκι που κυλάει», ο καλύτερος συνδυασμός! Γέλιο και κλάμα, συγκίνηση και αισιοδοξία, τρυφερότητα και σκληρότητα, ποικιλία χαρακτήρων και αφηγηματικών τρόπων, έξυπνες και ευρηματικές φωτογραφίες που αποτυπώνουν με εύγλωττο και εκφραστικό τρόπο τα όσα διαδραματίζονται στα κείμενα, όλα αυτά δημιουργούν μια πολύ καλή συλλογή διηγημάτων που με ταξίδεψαν, με έκαναν να ξεχαστώ και με ξαλάφρωσαν με το άφθονο γέλιο που σκορπάνε, όταν δε με έριχναν στα μαύρα πανιά με τη ρομαντική τους πλευρά. Έξυπνη και ατακαδόρικη γραφή, πολύ συναίσθημα και μικρή έκταση στα κείμενα, τι άλλο θέλει κανείς;

Βιβλίο Max! 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Non fiction / Χιούμορ
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θα ξεκινήσω από τη ζωή της με τον «Μαξ», ένα από τα αγαπημένα της κατοικίδια γατάκια (τι γατάκι, γάταρος έχει γίνει) που μπήκε στο σπίτι της ως τρισχαριτωμένη γούνινη μπαλίτσα γεμάτη χάδια και χαρές και σύντομα μεταμορφώθηκε σε γλυκό δυνάστη, έτοιμο να πατήσει το κόκκινο κουμπί αν δε φάει αυτό που θέλει την ώρα που θέλει από αυτόν που θέλει σε αυτό που θέλει με τον τρόπο που θέλει. Έχουμε λοιπόν ένα μυθιστόρημα που εκπροσωπεί και αντιπροσωπεύει πολλά, αν όχι τα περισσότερα, από τα περιστατικά που βιώνουν οι γατόφιλοι που (επι) βιώνουν με ένα και δύο και τρία γατάκια και είναι γεμάτο ωμό, τρελό, ανεξέλεγκτο κάφρικο χιούμορ. Εξισορροπείται ιδανικά το γέλιο με τον προβληματισμό, οι ελάχιστες βωμολοχίες έχουν λόγο ύπαρξης και τονώνουν τη σκαμπρόζικη ατμόσφαιρα, λέξεις με κεφαλαία γράμματα δίνουν την απαραίτητη έμφαση, κοφτές προτάσεις, πολλές φορές χωρίς ρήμα ή αντικείμενο, συγκροτούν έναν προφορικό λόγο που χαρίζει αμεσότητα στην αφήγηση κι όλα αυτά δημιουργούν ένα απολαυστικό κείμενο που χωρίζεται σε μικρά κεφάλαια για να παίρνουμε και καμιά ανάσα (ή για να τρώμε το κονσερβάκι μας). Απλές (λέμε τώρα), καθημερινές (προσεύχεσαι γι’ αυτό) σκηνές μιας μέσης φυσιολογικής οικογένειας που χάρη στην πένα της συγγραφέως μπορεί να μεταμορφωθεί από Γουόλτονς σε Άνταμς!

Γεμάτο από καλό και ποιοτικό χιούμορ, το βιβλίο με ξαλάφρωσε από τα καθημερινά μου βάσανα και χάρη σε αυτό γνώρισα αξέχαστους πρωταγωνιστές: τον σπερματοδότη πατέρα και την τάχα μου τυχάρπαστη αλλά μάνα-ιν-τσιφ μάνα του λόχου, τη σκληρή βασικά κόρη που θα κλείσει τη μάνα της σε γηροκομείο «τριάμισι δευτερόλεπτα αφότου κλείσει τα 18», το σκυλί Ζήνα, τον αμνό του Θεού που ο Μαξ την πάει τραίνο, τον κτηνίατρο που «μας βλέπει πιο συχνά απ’ ό,τι βλέπει τον εαυτό του στον καθρέφτη», τον παππού, τη Λούκι και την Τρίτη, τους νέους επιθεωρητές γατοπρόνοιας που γουστάρισαν το νέο σπιτάκι και άραξαν. «Περνάμε πολύ ωραία εμείς εδώ. Τι; Όχι;», αναρωτιέται η συγγραφέας όσο μας αφηγείται αξέχαστα περιστατικά από τη ζωή της με όλα αυτά τα πλάσματα. Το σπετζοφάι, οι Κυριακές που συνήθως για τους άλλους είναι για άραγμα, τα καλοκαίρια και το ταξίδι με τα ζώα μέχρι το χωριό (για όσα γουστάρουν το αμάξι), η κατεδάφιση του σπιτιού από γατί που βαριέται μόνο του, τρόποι αντιμετώπισης σκατοψυχιάρηδων όταν σε επιπλήττουν που ταΐζεις τα αδεσποτάκια, τα χαριτωμένα εμπόδια που συναντάς όταν πας ανέμελος πχ τα ρούχα για άπλωμα, τις ρυθμίσεις και τις εφαρμογές που ανακαλύπτεις στο λάπτοπ σου μόνο και μόνο επειδή έχει αράξει εκεί η κωλάρα του Μαξ, η άφιξη της τρισχαριτωμένης Τρίτης ή Κούλας από το «Κατοσταρικούλα» γιατί τόσο πήγε το μαλλί στον κτηνίατρο («ευτυχώς γλυτώσαμε το Φούλα από το Νεφρούλα») χαρίζουν άφθονο γέλιο και ταυτόχρονα αφήνουν να περνάνε υποδόρια σκέψεις και προβληματισμοί γύρω από τις σχέσεις του ανθρώπου με τα ζώα, πώς επικοινωνούν μεταξύ τους, τι σημαίνει να βασανίζεις ένα ζώο και γιατί πρέπει να ποινικοποιείται αυστηρά. Πολλές φορές μάλιστα από αλλού ξεκινάει η αφήγηση και αλλού καταλήγει αλλά δε μ’ ένοιαζε γιατί είχα ήδη αλλάξει ρούχα επειδή χαλάρωσα αρκετά από τα γέλια (you know what I mean).

Ο Μαξ γεννιέται στο πλαίσιο ενός σχεδίου του Εξαποδώ που έχει καταστραφεί εδώ και πολύ καιρό χάρη στις γενετήσιες ορέξεις του πατέρα του. Ένα πλάσμα που «ήταν σε εντεταλμένη υπηρεσία. Είχε έρθει για να κάνει θυσίες στον Σατανά. Και να γουργουρίζει, νταξ». Αν έχεις τον Θεό σου (συγνώμη, Βελζεβούλ): «Τρώει μάρμαρα και αφοδεύει οπλισμένο σκυρόδεμα» (σελ. 13)! Στους πρώτους μήνες ζωής ήταν «σα νευριασμένη μύξα, σαν τσαμπουκαλεμένο slime»! Και μετά, η κόλαση αφέθηκε στη γη! Ανατροπές και αναγνωστικές εκπλήξεις, κωμικοί διάλογοι και πραγματικά αστεία περιστατικά ζωντανεύουν με κέφι και προσοχή (για να μην καταντήσει το κείμενο ανεξέλεγκτο και σουρεαλιστικό τσίρκουλο) από μια συγγραφέα που με παιδιά και ζώα στο ίδιο σπίτι δε βαριέται ποτέ (και προσοχή, γάτες και δίπατα σπίτια = κακή επιλογή) (μου τη δίνουν οι παρενθέσεις)! Κι εκεί που έχεις χυθεί στο πάτωμα, στον καναπέ, στον άγνωστο δίπλα σου γελώντας δυνατά, φτάνεις σε σκηνές συγκίνησης που σου δείχνουν πραγματικά ποιος είναι ο άνθρωπος και ποιο το ζώο, μεταφορικά μιλώντας κι εκεί το Φυστίκι δίνει πόνο! Δεν τα προσπερνάμε όμως αυτά τα αποσπάσματα, αντιθέτως, τα διαβάζουμε και τα ενστερνιζόμαστε, γιατί έτσι είναι η ζωή, γέλιο και δάκρυ. Για παράδειγμα: όταν έχεις κανονίσει πριν τέσσερις αιώνες μια έξοδο κι αφού έχει κλείσει ο κτηνίατρος και ο παιδίατρος τότε παιδιά και γατιά παθαίνουν από ιλαρά μέχρι τσιλιβιτρινίαση! «Δε χρειάζεται να ξεβαφτείς, τα πικρά σου δάκρυα είναι το καλύτερο ντεμακιγιάζ»! Ουπς!

«Το καφριλίκι είναι τέχνη» και το Φυστίκι το βούτηξε από τις λέξεις του και το μετέφερε στα σαλόνια των καθωσπρέπει αναγνωστών, τοποθετώντας δίπλα στο κομ-ιλ-φό πιάνο και στο ελεγκάν λάπτοπ απ’ όπου ξεχύνεται απαλή μουσική ανάγνωσης. Ξεχάστε όλα αυτά τα δήθεν και τα «σας-παρακαλώ-δε-θάθελα» και βυθιστείτε στον κόσμο του Μαξ, «που είναι φίρμα και κάνει ταμείο με την κάθε του εμφάνιση»! «Ο Μαξ δεν συγχωρεί, όλοι το ξέρουν αυτό» (σελ. 77), οπότε τι καλύτερο από το να τον αφήσετε να σας κάνει «πατουσάκια» πάνω στους αμφιβληστροειδείς σας την ώρα που κοιμάστε; Ένα ξεκαρδιστικό χρονικό συμβίωσης ζώων και ανθρώπων, ένα «ημερολόγιο» μιας καθημερινής και συνηθισμένης οικογένειας (#not) που πρεσβεύει μια βασική αρχή: «Δεν είναι υποχρεωτικό να αγαπάς τα ζώα. Είναι όμως υποχρεωτικό να μην τα κακοποιείς»! (σελ. 98). Και να γελάς όσο μπορείς!

Βιβλίο Έγκλημα στο Διαβολονήσι 
Συγγραφέας Μαίρη Χαρπαντίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαίρη Χαρπαντίδου έγραψε ένα πολύ δυνατό και γεμάτο διεισδυτικά ψυχογραφήματα αστυνομικό μυθιστόρημα που δε με άφησε σε ησυχία μέχρι να το τελειώσω. Κατέστρωσε προσεκτικά την πλοκή και την ξεδίπλωσε με τέτοιο τρόπο που έμπλεξε σταδιακά τους πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος μεταξύ τους όσο αποκάλυπτε δεύτερες, κρυφές ιστορίες τους που όλες γεννούσαν κίνητρα για δολοφονία. Η κλειστή κοινωνία δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα αφού τα μεν κουτσομπολιά δίνουν και παίρνουν μπερδεύοντας την αλήθεια με τη φαντασία ενώ τα πραγματικά γεγονότα δύσκολα βγαίνουν στην επιφάνεια γιατί «τι θα πει ο κόσμος». Η δράση εκτυλίσσεται στο νησί του Αργοσαρωνικού που γειτνιάζει με την ακατοίκητη βραχονησίδα Διαβολονήσι, όπου πλέον καταφεύγουν μόνο ζευγαράκια για ρομαντική βαρκάδα ή παρέες για ξέφρενα πάρτι. Είναι εντυπωσιακός ο θρύλος που έδωσε το όνομά του στο μέρος και εξηγεί γιατί κανείς δεν ασχολήθηκε με αυτό το όμορφο νησί από άποψη τουρισμού και επενδύσεων. Ωραίες και παραστατικές οι περιγραφές του, με το δάσος του, τις παραλίες του, τα μονοπάτια του, τα κρυφά σημεία του, μέρη που ίσως διευκολύνουν τον δολοφόνο, ίσως κι όχι, τοποθεσίες που ο Μουγκο-Θόδωρος ξέρει απ’ έξω κι ανακατωτά αλλά αυτό μόνο μπελάδες θα του φέρει.

Την υπόθεση αναλαμβάνει ο αστυνόμος Πολύκαρπος Ηλιάδης, επικεφαλής του Τμήματος Εγκλημάτων Κατά Ζωής που έρχεται συχνά στο νησί για διακοπές. Είναι παντρεμένος με τη Μυρτώ, η οποία εγκατέλειψε τη δικηγορία για να μεγαλώσει την κόρη τους, Χαριτίνη, ουσιαστικά μόνη αφού η δουλειά του Ηλιάδη δεν έχει ωράρια κι αυτό το πρόβλημα τελευταία άρχισε να γιγαντώνεται ανάμεσά τους. Τα πράγματα χειροτερεύουν με τις εξελίξεις της υπόθεσης κι έτσι το γυαλί ραγίζει οριστικά (ή ίσως κι όχι) και σταδιακά διαπιστώνουμε πως ο Πολύκαρπος ίσως να αφοσιώθηκε στη δουλειά του ακριβώς για να μη συμμετέχει στην ανατροφή ενός παιδιού με οριακή νοημοσύνη και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής. Πόσο λάθος κάνει όμως θα το καταλάβει σύντομα και θα βρεθεί προ των ευθυνών του. Ο Πολύκαρπος ακολουθεί ανορθόδοξες μεθόδους επίλυσης εγκλημάτων, μιας και συχνά κάνει διαλογισμό, κάτι που τον οδηγεί να παρατηρεί τις υποθέσεις «απ’ έξω», με αντικειμενικότητα και σφαιρικότητα κι έτσι να βρίσκει τη λύση. Δεξί του χέρι είναι η αρχιφύλακας Μάρα Αλεξιάδη, την οποία η κόρη του λατρεύει κι έχουν γίνει φίλες, μια αναρχοαυτόνομη, πεισματάρα, ανεξάρτητη γυναίκα αλλά ταυτόχρονα υπάκουη στους κανόνες αστυνομικός και υπόδειγμα συναδέλφου. Είναι άκρως τυπική και γνώστης υπολογιστών, με την ηλεκτρονική παρείσφρηση (hacking) να είναι το χόμπι της. Φτάνει στο νησί για να βοηθήσει στην υπόθεση, χωρίς να ξέρει όμως πως επιτέλους ο έρωτας θα της χτυπήσει την πόρτα. Μαζί τους βρίσκονται ο διοικητής του νησιού και παλιός γνώριμος του Ηλιάδη Ανδρέας Φωτάκης και ο υπαστυνόμος Κωνσταντίνος Μαθιουδάκης της Ασφάλειας Πειραιά που θέλει να αναλάβει την έρευνα πριν του την πάρει η ΓΑΔΑ, μόνο που στην πορεία τα πράγματα θα έρθουν αντίθετα απ’ ό,τι περίμενε και θα διαπιστώσει πως ο Πολύκαρπος Ηλιάδης είναι ένα πολύ μεγάλο σχολείο!

Από την αρχή μαθαίνουμε τι συνέβη στον Στιβ, πώς και γιατί βρέθηκε με τον άνθρωπο που τον σκότωσε, πώς πέθανε, μόνο που ο δολοφόνος ούτε κατονομάζεται ούτε περιγράφεται ενώ ο ευρύτερος κύκλος του με τον οποίο συναναστρέφεται στη συνέχεια ποτέ δε διασταυρώνεται με τους ήρωες του μυθιστορήματος παρά μόνο όταν πρέπει κι αυτό εντείνει την αγωνία. Ξεκινάνε λοιπόν οι έρευνες που θα οδηγήσουν στην αλήθεια και στην αποκάλυψη της ταυτότητας του ενόχου, οπότε έχουμε ανακρίσεις, υπόπτους από τον κύκλο των Τζόουνς στις διακοπές τους και από το νησί και πολλά άλλα. Δράση και αντίδραση, αλλεπάλληλα γεγονότα που θα οδηγήσουν σε αποκαλύψεις που με άφησαν άφωνο, μικρές λεπτομέρειες που ξεπηδούν σε κρίσιμα σημεία κι αρχίζουν να ενώνουν τα κομμάτια ενός πολυεπίπεδου παζλ με ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα είναι πολύτιμες ψηφίδες για τη διαλεύκανση του εγκλήματος. Βέβαια, τον ένοχο τον εντόπισα κάποια στιγμή, αφού η συγγραφέας δεν κρατάει κλειστά τα χαρτιά και θέλει ο αναγνώστης να είναι μέρος του παιχνιδιού, δεν είχε όμως σημασία γιατί η δράση εξακολουθούσε να είναι καταιγιστική και να οδηγεί σ’ ένα, όπως αποδείχθηκε, λυτρωτικό τέλος.

Εκτός από τον κεντρικό θεματικό άξονα, για τον οποίο δε θα γράψω κάτι για να μη χαλάσει η έκπληξη, υπάρχουν κι άλλα συγκινητικά διαχρονικά και πανανθρώπινα μηνύματα που βγαίνουν από τις πράξεις και τις σκέψεις των ηρώων, όπως τα μειονεκτήματα της κλειστής κοινωνίας και της χιλιοειπωμένης φράσης «τι θα πει ο κόσμος», της καταπίεσης του εαυτού μας ώστε να χωρέσει στα κουτάκια που οι άλλοι θέλουν για μας, στην έλλειψη αυτοπεποίθησης και πόσο στραβά μπορεί να πάει το πράμα χωρίς την κατάλληλη ψυχολογική υποστήριξη, καθώς και για την απέραντη αγάπη της μητέρας. Σχεδόν δάκρυσα στο σημείο που μια μάνα βρέθηκε σε τρομερό δίλημμα όταν η πραγματικότητα έσκασε μπροστά της: σταμάτησε να βλέπει χωρίς να κοιτάει, έπαψε να καταλαβαίνει χωρίς να το παραδέχεται, είδε ότι φταίει χωρίς να το θέλει, αλλά όταν φτάνει ο κόμπος στο χτένι τι θα κάνει; Θα υποστηρίξει το παιδί της ή θα το προστατέψει; Πόσο τρυφερά και δύσκολα τα λόγια της σ’ εκείνο το κεφάλαιο, πόσο λανθασμένες αλλά ποτισμένες με αγάπη οι σκέψεις της, με πόση φροντίδα δοσμένος ο ψυχισμός της. Ξεπηδά μια αναπάντεχη ανθρωπιά, που με έβαλε σε μια θέση απροσδόκητη, τα διλήμματα της μάνας έγιναν και δικά μου και πολέμησαν με τη δίψα μου για απόδοση δικαιοσύνης. Στον αντίποδα έχουμε τη μάνα του Μουγκο-Θόδωρα, του άκακου πλάσματος που τον αγαπάει όλο το χωριό αλλά παγιδεύεται στην υπόθεση και η συγγραφέας καταγράφει με σεβασμό τη στάση της κυρα-Δέσποινας απέναντι στην κοινωνία του νησιού, με πόση αξιοπρέπεια δέχεται κάθε κριτική, με πόση αγάπη καταφέρνει να βρει τον σωστό τρόπο για να ηρεμήσει ο γιος της και να μιλήσει, με πόση ένταση παίρνει θέση μάχης όταν επιτίθενται λεκτικά στον γιο της. Χήρα από νωρίς, κατάφερε να μεγαλώσει καλά το ιδιαίτερο παιδί της και να το βοηθήσει να γίνει εν μέρει ανεξάρτητο. Εξαίσια ψυχογραφήματα που έρχονται και κουμπώνουν στη σωστή καταγραφή και των υπόλοιπων χαρακτήρων, κάτι που δίνει ρεαλισμό, ανθρωπιά και ποικίλα συναισθήματα στο μυθιστόρημα.

«…στο μυαλό του δολοφόνου κάθε πράξη του έχει ένα πολύ συγκεκριμένο και ξεκάθαρο νόημα. Όλα γίνονται για κάποιον λόγο κι εξυπηρετούν έναν σκοπό» (σελ. 230). Γι’ αυτό τα κίνητρα φαίνονται δυσεξήγητα, γι’ αυτό η υπόθεση περιπλέκεται, ο Πολύκαρπος Ηλιάδης όμως δεν υπαναχωρεί, δεν τα παρατάει. Βήμα προς βήμα και ακολουθώντας τις μεθόδους του, μιλώντας με τους χαρακτήρες του βιβλίου, τον ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου Θέμο, τη Χαρά, τον καφετζή κυρ-Παντελή, τη Λίζα και άλλους οδηγείται αργά αλλά σταθερά στην επίλυση του γρίφου. Η καλοσχεδιασμένη πλοκή, οι ρεαλιστικοί και σύντομοι διάλογοι, οι λίγο πιο αναλυτικές και λεπτομερείς απ’ όσο θα ‘πρεπε περιγραφές των τόπων και του τρόπου σκέψης των πρωταγωνιστών είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός πραγματικά καλού βιβλίου, γεμάτου ανθρωπιά, συναισθήματα και ενδιαφέροντα κοινωνικά μηνύματα.