Βιβλίο Μια σκανδαλώδης ζωή
Τίτλος πρωτοτύπου A scandalous life
Συγγραφέας Mary S. Lovell
Μεταφραστής Μαρία Παππά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μου κάνει εντύπωση που μια γυναίκα όπως η Jane Elizabeth Digby, που έζησε πικάντικα και έντονα τη ζωή της, υπήρξε πραγματικά, γιατί η καθημερινότητά της ήταν απίστευτα σκανδαλώδης! Κι όμως, αυτή η γυναίκα έκανε τέσσερις γάμους, απέκτησε έξι παιδιά και έφτασε ακόμη και στην Αθήνα του Όθωνα, ταράζοντας την κοινωνία της εποχής. Η Digby δεν άφηνε αρσενική γάτα να περάσει δίπλα της χωρίς να πάρει μεζέ! Ξεκίνησε από τα 17 της, νυμφευόμενη άντρα μεγαλύτερό της και φυσικά αριστοκράτη (η ίδια ήταν από εύπορη οικογένεια). Τον χώρισε λόγω μοιχείας! Ο γιος που απέκτησε ήταν του ξαδέρφου της! Και μέσα σε αυτά τα σκληρά, μοναχικά χρόνια, είχε και εξωσυζυγική σχέση (ο ξάδελφος ήταν ενδοοικογενειακή σχέση!) με τον επιτετραμένο της Αυστριακής Πρεσβείας στο Λονδίνο. Μόλις τους κάναν τσακωτούς ο επιτετραμένος γύρισε στο Λονδίνο και η Digby τον ακολούθησε σαν σκυλάκι. Η χυλόπιτα που έφαγε όμως ήταν χορταστική κι έτσι πήρε τα δυο παιδιά που του έκανε και κατέληξε στην αυλή του βασιλιά Λουδοβίκου στο Μόναχο (στο δρόμο εμπλούτισε τις ερωτικές εμπειρίες της, για να το θέσω κομψά, χάρη σε δύο εθελοντές). Ο Λουδοβίκος τη μύησε στην αρχαιολατρεία και την προσωπικότητά του (και όχι μόνο) και έκαμαν τέκνο. Ε, αυτοκράτορας ήταν, σιγά μην την αναγνώριζε επίσημα ως ερωμένη του.

Έτσι η Digby παντρεύτηκε Γερμανό βαρόνο κι έκανε πάλι δυο παιδιά. Ο καιρός περνά, να μην κάνουμε κάτι να περνά η ώρα; Έλληνας, κυρίες και κύριοι, σπουδάζων εν Μονάχω είναι ο επόμενος στην κλήρωση και εγκαθίστανται εν Κερκύρα. Νυμφεύονται, τεκνοποιούν αλλά το παιδί πεθαίνει και ο σύζυγος την απατά (μα τι πράγμα κι αυτός, δεν ντρέπεται!) οπότε η ζωντοχήρα μας καταφεύγει στην Αθήνα και γίνεται κολλητή της Δούκισσας της Πλακεντίας και πρώτο όνομα στην αθηναϊκή κοινωνία. Η Αμαλία γίνεται φανατικός εχθρός της γιατί ερωτεύονται τον ίδιο άντρα (από τις απολαυστικότερες σελίδες του βιβλίου!!!), τον Χριστόδουλο Χατζηπέτρο, αγωνιστή του ’21! Σκάνδαλο στην κοινωνία της εποχής και η Digby το σκάει στη Συρία, όπου δοκιμάζει και το εξωτικό χρώμα! Έλα όμως που ο σεΐχης την κάνει να βρει τον πραγματικό της εαυτό και να κάτσει φρόνιμα δίπλα του ως το τέλος της ζωής της!

Ειλικρινά μια βιογραφία που δεν προσθέτει κάτι ιδιαίτερο, ούτε εμπλουτίζει σε κάτι σημαντικό τις γνώσεις του αναγνώστη. Πέρα από την πλάκα, για όσους τους αρέσουν τα ταξίδια και οι εντυπώσεις περιηγητών από τον 18ο αιώνα, το τελευταίο μέρος του βιβλίου, όπου η Jane Elizabeth Digby ζει στη Συρία και ταξιδεύει με τον άντρα της, τον σεΐχη, στην ενδοχώρα, είναι από τα πιο ωραία κομμάτια του βιβλίου, γεμάτα ενδιαφέροντα πράγματα για τις αρχαιότητες, τη μυθολογία, την ιστορία αυτής της υπέροχης χώρας. Τα ταξίδια και οι περιπλανήσεις της Jane στη Συρία άνοιξαν το δρόμο για τους ταξιδιώτες που θέλουν να γνωρίσουν τη Συρία να το κάνουν, μιας και ο κίνδυνος ξαφνικών ληστρικών επιδρομών μειωνόταν ενώ το ενδιαφέρον των ντόπιων, έμπειρων οδηγών να ξεναγούν τους τουρίστες, άρχισε να ανθίζει! Ειδικά στην Αγγλία έχουν σχεδιαστεί διαδρομές-προσκύνημα στα χνάρια της Digby , κάτι που οδήγησε χρόνια αργότερα την υπέροχη συγγραφέα Ιφιγένεια Θεοδώρου να γράψει, με αφορμή αυτές τις περιπλανήσεις, το λυρικό βιβλίο «Η γεύση της ερήμου».

Ένα ακόμη κακό στοιχείο του βιβλίου είναι κάποια λάθη που κάνει η συγγραφέας και τα επισημαίνει η μεταφράστρια στην τωρινή ελληνική έκδοση, π. χ. θεωρούσε το Χατζηπέτρο ότι ήταν Αλβανός ενώ ήταν Τρικαλινός κλπ. Σε γενικές γραμμές το διάβασα λόγω του βιβλίου της Ιφιγένειας Θεοδώρου που ανέφερα πιο πάνω, για να έχω πληρέστερη εικόνα αλλά αυτό δε σημαίνει ότι σας το συνιστώ κιόλας!

Βιβλίο Η γεύση της ερήμου
Συγγραφέας Ιφιγένεια Θεοδώρου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ιφιγένεια Θεοδώρου ξαναχτυπά. Ανελέητα. Λίγα χρόνια μετά την αξεπέραστη «Γλώσσα από μάρμαρο», πολλά σκαλιά τέχνης και τεχνικής παραπάνω. Ποτέ δεν έχω πετύχει συγγραφέα να εξελίσσεται και να ανελίσσεται τόσο πολύ στον κυκεώνα του πνεύματός μας. Στη «Γλώσσα από μάρμαρο» έχουμε ένα εξαίρετο, αυθεντικό μυθιστόρημα με τη μορφή του ιστορήματος. Εδώ έχουμε ένα τρυφερό, ρομαντικό και σκληρό μυθιστόρημα, με τη μορφή της ενδοσκόπησης. Χωρίς να καταντά ρομάντσο, το βιβλίο περιγράφει τον πλούσιο ερωτικό και συναισθηματικό κόσμο τριών γυναικών (και όχι μόνο): της Τζένης, της μητέρας της, Αμαλίας, και της Τίνας. Γυναίκες που κινούνται γύρω από τον ήλιο του Ναντίμ, σημαντικού πολιτικού παράγοντα της Συρίας. Η Τζένη αυτόφωτη, οι άλλες δύο ετερόφωτες. Ο ήλιος του Ναντίμ τις ζεσταίνει όλες αλλά δεν τις καίει. Χωρίς να το ξέρει επηρεάζει σημαντικά όλες τους.

Η Τζένη πηγαίνει στη Συρία για να βαδίσει στα χνάρια της Jane Elizabeth Digby, εκκεντρικής Αγγλίδας αριστοκράτισσας του 1853, η οποία μετά από τρία διαζύγια βρίσκει τον αυθεντικό έρωτα στην αγκαλιά ενός σεΐχη. Μαζί της θα ερχόταν και η μητέρα της με μια φίλη, όμως το ατύχημα της φίλης τους καθυστερεί τη δική τους άφιξη. Η Τζένη, μετά από δύο αποτυχημένες σχέσεις, κόρη ηθοποιού που έδινε βάρος στη δημόσια εμφάνιση και στην καριέρα του, στερημένη από χάδια, καταφεύγει στην πλανεύτρα έρημο για να ηρεμήσει και να ξεκουραστεί. Ο ξεναγός της, ο ανιψιός του Ναντίμ, θα τη βοηθήσει να επουλώσει τις πληγές της και να ξαναμπεί θαρρετά στη ζωή. Η Αμαλία έχει ένα μυστικό που πρέπει να εξομολογηθεί στον Ναντίμ. Ο Ναντίμ δεν έχει ξεχάσει την Αμαλία. Η Τίνα περιμένει το παιδί του. Η Συρία περιμένει την ελευθερία της.

Παράλληλα με τις ζωές αυτών των χαρακτήρων γνωρίζουμε την ιστορία και της Συρίας, μιας χώρας που εξακολουθεί να ματώνει και να ψάχνει στα σκουπίδια του κόσμου την αξιοπρέπειά της. Χωρίς να καταντά κουραστικό, το βιβλίο είναι γεμάτο από ψήγματα της ιστορίας αυτής της τόσο γοητευτικής και τραυματισμένης χώρας. Η συγγραφέας κατέχει το αντικείμενο καλά και η ταξιδιωτική της ματιά σε καθηλώνει. Νιώθεις σα να διαβάζεις τις αναμνήσεις μιας μητέρας που στέλνει πρώτη φορά το παιδί της στο σχολείο και το βλέπει με αγωνία και φόβο να κάνει τα δικά του πρώτα βήματα στον κόσμο.

Το κείμενο είναι πολύ καλογραμμένο, ίσως με παραπάνω λυρισμούς από ό,τι θα έπρεπε αλλά είναι ένα υπέροχο ταξίδι στη Συρία και γενικότερα στη Μέση Ανατολή, ένα οδοιπορικό στη γυναικεία ψυχολογία και στον ανθρώπινο χαρακτήρα, όπου κάθε γραμμή, κάθε λέξη έχει σοβαρό λόγο ύπαρξης. Η γραφή, τα επίθετα, η εξέλιξη και η δομή της αφήγησης, τα πισωγυρίσματα, τα αισθήματα, οι τύψεις, η αγωνία, ο πόνος, η χαρά, η ελπίδα, όλα μαζί εδώ, δοσμένα όμορφα, τρυφερά, συγκινητικά. Ένα βιβλίο που δε θες να τελειώσει.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Η Συρία στους παγκόσμιους τουριστικούς οδηγούς χαρακτηρίζεται ως η γη που όσο την ξεφλουδίζεις, τόσα περισσότερα βρίσκεις κάτω απ’ αυτή…Ένα μωσαϊκό ιστορίας και θρύλων» (σελ. 13).

«Η Μέση Ανατολή είναι μια θράκα που σιγοκαίει. Λεπτές ισορροπίες, εύθραυστες συμμαχίες, μίσος, έχθρες και αίμα. Αίμα και προσφυγιά. Πολλή προσφυγιά» (σελ. 47)!

«Οι πελάτες δεν έχουν καμιά επιθυμία να μοιραστούν μια σκηνή Βεδουίνων και τη μυρωδιά των άπλυτων κορμιών μέσα στην άνυδρη έρημο. Επιζητούν τα σιδερωμένα σεντόνια των ξενοδοχείων και τις ανέσεις του σπιτιού τους. Προσομοίωση της ρουτίνας τους σε εξωτικό περιβάλλον. όσο κι αν προτάσσουν το ενδιαφέρον για τη χώρα, τις περισσότερες φορές κουράζονται γρήγορα και βλέπουν την υπόλοιπη διαδρομή μέσα από τη φωτογραφική κάμερα. Λίγοι είναι εκείνοι που απολαμβάνουν το ταξίδι για το ίδιο το ταξίδι. Αυτούς τους πελάτες λατρεύει ο Ρωμανός που εξερευνούν με το βλέμμα και την ακοή. Μυρίζουν, γεύονται, αγγίζουν. Δεν φωτογραφίζουν. Τυπώνουν στο μυαλό ανθρώπους και εικόνες, μουσικές και ήχους…στο γραφείο τους ονομάζουν ταξιδιώτες και όχι τουρίστες» (σελ. 61).

«Ο νέος κόσμος πόσο μπορεί να κοιτάζει προς τα μέσα; Ποιος μπορεί να τον κρατήσει μακριά απ\’ την εποχή του; Η τεχνολογία είναι μια ορθάνοιχτη πόρτα, πύλη χωρίς φραγμούς. Γι\’ αυτούς που υποψιάζονται. Για τους άλλους φτάνει η τηλεόραση-το μεγαλύτερο παράθυρο του σπιτιού» (σελ. 84).