Βιβλίο Γεύση από ροδάκινο
Τίτλος πρωτοτύπου Peaches for monsieur le Cure΄
Συγγραφέας Joanne Harris
Μεταφραστής Βασιλική Κοκκίνου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Την πλοκή μάς την αφηγούνται εναλλάξ η Βιάν Ροσέ και ο πατήρ Ρενό. Όταν όλα μοιάζουν παγιωμένα και γαλήνια, όταν νομίζεις ότι έχεις εγκατασταθεί μόνιμα κάπου και λες «ευχαριστώ, Θεέ μου», έρχεται ένα γράμμα από τον άλλο κόσμο που σαν τον κακό νοτιά σε αναγκάζει να ξαναφύγεις. Έτσι και η Βιάν: ζει στο ποταμόπλοιο με τον Ρούσο και τις κόρες της κι αρχίζει να ριζώνει στο Παρίσι. Ώσπου ένα γράμμα τής αλλάζει τη ζωή: η παλιά της φίλη, Αρμάντ, της στέλνει μια επιστολή και της ζητά να επιστρέψει στο Λανσκνέ γιατί «αργά ή γρήγορα το Λανσκνέ θα σε χρειαστεί πάλι»,

Στο Λανσκνέ την υποδέχεται ο εικοσάχρονος πλέον Λουκ Κλερμόν, που εξακολουθεί να είναι σε κόντρα με τη μητέρα του αλλά έχει πάρει τη ζωή στα χέρια του. Τώρα που ενηλικιώθηκε και κατ’ εντολήν της γιαγιάς του, Αρμάντ, ο Λουκ μόλις έκλεισε τα 21 χρόνια του άνοιξε το φάκελο που προοριζόταν γι’ αυτόν, πήρε την κυριότητα του σπιτιού της γιαγιάς του και έστειλε το γράμμα στη Βιάν. Η Βιάν με τις κόρες της εγκαθίστανται στο σπίτι της Αρμάντ ενώ η ροδακινιά στον κήπο τούς χαρίζει απλόχερα τους καρπούς της.

Σύντομα η Βιάν και οι κόρες της καταλαβαίνουν πόσα έχουν αλλάξει στο χωριό αυτά τα χρόνια. Οι μουσουλμάνοι έχουν εγκατασταθεί στην άλλη πλευρά του ποταμού όμως η παρουσία τους είναι ισχυρή και αποτελούν φόβητρο για το χωριό. Ο πατήρ Ρενό έχει αντκατασταθεί από άλλον ιερέα, με πιο μοντέρνες αντιλήψεις κι έτσι τώρα το χωριό έχει και τζαμί, έχει κι εκκλησία. Η συγγραφέας μάς δίνει με πολύ ωραίο τρόπο αργά αργά το παρελθόν του χωριού, την ιστορία των σημαντικών μουσουλμανικών οικογενειών και μας συστήνει τα πρόσωπα.

Η Βιάν δεν μπορεί να καταλάβει γιατί η Ινές Μπενσάρκι είναι ο φόβος και ο τρόμος του χωριού, γιατί άλλαξαν τόσο τα πράγματα μόλις εμφανίστηκε και ποιος συγγενικός δεσμός την ενώνει με τον νέο, φέρελπι, βίαιο Καρίμ Μπενσάρκι. Και γιατί κάηκε το σχολείο που είχε ανοίξει για τις μουσουλμάνες του χωριού; Τι σόι πόλεμος διεξάγεται στο χωριό και μεταξύ ποιων; Η ιστορία κλιμακώνεται σταδιακά, ο ιερέας Ρενό, μιας και σχεδόν με το ζόρι βγήκε σε αργία καθηκόντων, κατά λάθος μπλέκει σε αυτήν την ιστορία και το τέλος είναι απρόσμενο, συγκινητικό, δυνατό, καθαρά αστυνομικής υφής.

Πολύ χάρηκα που μια ιστορία σχεδόν «τετριμμένη» πια (με την έννοια ότι έχουμε μια κεντρική ηρωίδα και περιγράφουμε τη ζωή της σε τρία βιβλία) εξελίσσεται διαφορετικά και μάλιστα φλερτάρει έντονα με το αστυνομικό μυθιστόρημα χωρίς να γελοιοποιείται ή να είναι βαρετή. Αντίθετα, είναι αρκετά καλογραμμένη και πολύ σωστά δομημένη. Στο δεύτερο βιβλίο της σειράς η ιστορία ανελίσσεται και στο τρίτο εξελίσσεται!

Με αφορμή λοιπόν αυτήν την ιστορία η συγγραφέας μάς παρουσιάζει τις δυσκολίες και τα ήθη ενός λαού που ζει με τη δική του ρουτίνα και τις δικές του πατροπαράδοτες συνήθειες και μας βοηθάει να καταλάβουμε ότι η διαφορετικότητα δεν είναι απαραίτητα και κακή ή εγκληματικής φύσεως. Πραγματικά αναρωτιέμαι αν θα ζήσει κάτι άλλο αυτή η Βιάν Ροσέ ή όντως η ιστορία της μπορεί να έχει διαγράψει έναν ωραιότατο κύκλο και να καταλήξει μόνιμα πια στο Λανσκνέ.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Στα δεκαεπτά, όταν προσπαθεί κάποιος να ισορροπήσει σ’ αυτό το επικίνδυνο μονοπάτι ανάμεσα στην εφηβεία και την ενηλικίωση , ο κόσμος είναι μια τρελή πορεία γεμάτη εμπόδια, τη μια μέρα στρωμένος με σπασμένα γυαλιά, την επομένη με άνθη μηλιάς. Αρκετά κοντά για ν’ αγγίξεις τον παράδεισο, ωστόσο το μόνο που θέλεις είναι να τον αφήσεις πίσω… Μερικοί άνθρωποι περνούν ολόκληρη τη ζωή τους περιμένοντας ένα τρένο, για να ανακαλύψουν στο τέλος ότι δεν έφτασαν ποτέ ούτε στο σταθμό» (σελ. 215-216).

«Οι άνθρωποι που λένε ότι οι λέξεις δεν έχουν δύναμη δεν ξέρουν τίποτε για τη φύση των λέξεων. Λέξεις σωστά τοποθετημένες μπορούν ν’ ανατρέψουν ένα καθεστώς, μπορούν να μετατρέψουν την αγάπη σε μίσος, μπορούν ν’ αρχίσουν μια θρησκεία ή έναν πόλεμο. Λέξεις είναι οι βοσκοί των ψεμάτων, οδηγούν τους καλύτερους από μας στη σφαγή» (σελ. 262).

Βιβλίο Γόβες και γλυκές αμαρτίες
Τίτλος πρωτοτύπου The lollippop shoes
Συγγραφέας Joanne Harris
Μεταφραστής Καίτη Οικονόμου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, το κείμενο ίσως να περιέχει spoilers

Έχω συμπαθήσει πάρα πολύ τη Βιάν Ροσέ, την περιπλανώμενη γυναίκα με τα δύο παιδιά, που αγωνίζεται να στεριώσει σε ένα μέρος και να ζήσει επιτέλους ήσυχα και φυσιολογικά. Την ιστορία του βιβλίου αυτού μας την αφηγούνται εναλλάξ η Ζοζί, η Βιάν και η Ανούκ. Η ιστορία φτάνει σε ένα ωραίο σημείο καμπής: η Βιάν έχει μαγικές ιδιότητες και προσπαθεί να προσαρμοστεί ήρεμα σε μια καθημερινή ζωή, χωρίς να εκμεταλλεύεται ξόρκια και φίλτρα. Η Ζοζί όμως είναι αδίστακτη, μηχανορράφος και απατεώνισσα! Τι θα κάνει λοιπόν όταν μπει στη ζωή της Βιάν, ανακαλύψει ότι έχει κι αυτή μαγικές δυνάμεις και η Ανούκ είναι ένα άγραφο χαρτί, πρόθυμο να κατευθυνθεί όπου θέλει η Ζοζί;; Την εκμεταλλεύεται, την εξαπατά, τη φέρνει αντιμέτωπη με την ίδια της τη μητέρα, μόνο και μόνο για να την κερδίσει και να την κρατήσει κοντά της.

Το σατανικό σχέδιο της Ζοζί έχει πολλές παραμέτρους. Στήνει ένα φοβερό δίχτυ εξαπάτησης για τη Βιάν και εκμεταλλεύεται στην κυριολεξία όλες της της αδυναμίες. Μάνα και κόρες παρασύρονται από τη γοητεία της, την απλότητά της, τη φιλικότητά της, την αισιοδοξία της και μπλέκονται βαθιά. Επίσης έχουμε τον Τιερί, έναν άντρα που προσφέρει στη Βιάν ασφάλεια, σιγουριά, σταθερότητα και χρήματα κι η Βιάν δέχεται την πρόταση γάμου του, χωρίς να παραδεχτεί ότι δεν έχει αισθήματα γι’ αυτόν κι ότι στην καρδιά της είναι πάντα ο Ρούσσος, ο πατέρας της Ροζέτ. Ο Ρούσσος έρχεται στο Παρίσι και αρχίζει ένας αγώνας διεκδίκησης ανάμεσα στους δύο άντρες.

Και μέσα σε όλα αυτά έχουμε το καφέ να μεταμορφώνεται μετά το θάνατο της ιδιοκτήτριας σε σοκολατερί, η Βιάν να ξαναπαίρνει τα ηνία της ζωής και με τη βοήθεια της Ζοζί να ξαναγίνεται γνωστή και αγαπημένη με τη σοκολάτα της και το χαμόγελό της. Η Βιάν ξανακάνει φίλους και παρέες, δημιουργεί γύρω της έναν κύκλο, που τη βοηθάει σημαντικά την παραμονή των Χριστουγέννων να οργανώσει ένα πάρτι για το χατήρι της Ανούκ. Παράλληλα, από την πλευρά της Ανούκ, ζούμε τις αγωνίες, τις τύψεις, τις ανασφάλειες, τα ερωτικά σκιρτήματα, τον εκφοβισμό που ζουν τα παιδιά της προεφηβικής ηλικίας στο σχολείο: ζήλιες, κακίες, ανταγωνισμοί, υλικό άφθονο για ντο εκμεταλλευτεί η Ζοζί και να δείξει στην Ανούκ ότι κάπου κάπου πρέπει να χρησιμοποιούμε τη μαγεία υπέρ μας κι ας φανεί αυτό σαν ατύχημα στα μάτια των άλλων, δεν πειράζει!

Άραγε, θα πετύχει η Ζοζί τον σκοπό της; Ο δεσμός που ενώνει μάνα και κόρη είναι ισχυρός ή διαβρώθηκε σημαντικά; Θα παραμείνουν όλοι μαζί ευτυχισμένοι κάπου μόνιμα ή θα ξαναφυσήξει ο άνεμος της αλλαγής; Μεστό, πλούσιο, ολοκληρωμένο, υπέροχο, τρυφερό βιβλίο! Επιτέλους, μια συνέχεια καλύτερη από το πρώτο βιβλίο!

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Όταν είσαι μάνα, ζεις μες στο φόβο. Το φόβο του θανάτου, της αρρώστιας, της απώλειας, των δυστυχημάτων, των αγνώστων, του Μαύρου Ανθρώπου ή απλώς των μικρών καθημερινών πραγμάτων που, όλως παραδόξως, μας πληγώνουν περισσότερο απ\’ όλα: του ανυπόμονου βλέμματος, της θυμωμένης λέξης, του παραμυθιού που έμεινε ανείπωτο, του φιλιού που ξεχάστηκε, της φοβερής στιγμής που η μάνα παύει να είναι το κέντρο του κόσμου της κόρης της και γίνεται άλλος ένας δορυφόρος που κινείται γύρω από ένα λιγότερο σημαντικό ήλιο» (σελ. 46).

«…κι είναι τόσο έντονη η αίσθηση της σιγουριάς και της ασφάλειας ώστε ξεχνώ προς στιγμήν πως είναι χάρτινοι οι τοίχοι μας, γυάλινη η ζωή μας, ότι αρκεί μια πνοή ανέμου για να μας διαλύσει, μια χειμωνιάτικη καταιγίδα για να μας παρασύρει» (σελ. 185).

«Τα παιδιά είναι μαχαίρια, είπε κάποτε η μητέρα μου. Δεν το θέλουν αλλά κόβουν. Γαντζωνόμαστε όμως από πάνω τους -έτσι δεν είναι;- και τα αγκαλιάζουμε ώσπου να τρέξει αίμα» (σελ. 290).

Βιβλίο Καυτή σοκολάτα
Τίτλος πρωτοτύπου Chocolat
Συγγραφέας Joanne Harris
Μεταφραστής Μαρία-Ρόζα Τραϊκόγλου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, το κείμενο ίσως να περιέχει spoilers

Το μυθιστόρημα είναι προσγειωμένο, ανθρώπινο, φυσικό και φυσιολογικό (όσο γίνεται) και αφορά μια γυναίκα και τον ψυχικό της κόσμο: την αγωνία της να μη γίνει αντιληπτή και τραβήξει πάνω της την προσοχή σε σημείο ώστε να δίνει εξηγήσεις για το παρελθόν της, τον καθημερινό αγώνα που δίνει να προστατεύσει αυτήν και την κόρη της, Ανούκ, από τη βαριά κληρονομιά της οικογένειας, τις προσπάθειές της να πείσει την κόρη της ότι η μαγεία δεν είναι για καλό κι αν ξεφύγεις από τη δύναμή της θα βλάψεις άλλους ανθρώπους. Πώς γίνεται λοιπόν μια γυναίκα, που έχει ζήσει στο πετσί της την ανασφάλεια, την αστάθεια, το αφόρητο βάρος, να φτιάξει μια ζωή σε σταθερές βάσεις, να ριζώσει κάπου και να αγωνιστεί σκληρά γι’ αυτό;

Η Βιάν Ροσέ κουράστηκε να είναι με μια βαλίτσα στο χέρι, βαρέθηκε να έχει συνέχεια την κόρη της από τρένο σε αμάξι και από αμάξι σε βαπόρι. Θέλει να ηρεμήσει, να κατασταλάξουν κάπου, να ζήσουν σα φυσιολογικοί άνθρωποι, να κάτσουν κάπου όπου κανείς δε θα τους ρωτά τίποτα, θα είναι διακριτικοί και θα αποτελέσουν το μέρος ενός ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Οι ελπίδες της φαίνεται να αναπτερώνονται όταν καταλήγουν στο Λανσκνέ. Ένα ασήμαντο, μικρό χωριουδάκι, με λίγους κατοίκους. Το δοκιμάζει: ανοίγει τη σοκολατερί Λα Σελέστ Πραλίν. Μυστικές συνταγές, κάποια ελαφρά ξόρκια για βελτίωση της προσωπικότητας και…ιδού! Ο κόσμος αρχίζει να συρρέει.

Όλα θα ήταν ευνοϊκά αν δεν υπήρχε ο πατήρ Ρενό, ο εφημέριος του χωριού και ισχυρός παράγοντας του τόπου. Κλιμακωτά, η Βιάν και ο Ρενό έρχονται σε αντιπαράθεση λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεων της Βιάν, λόγω του ότι αρχίζει να κερδίζει κόσμο και να τον έχει στο πλάι της, λόγω του ότι αρχίζει να εμπνέει αυτοπεποίθηση σε αδύναμους χαρακτήρες, σε γενικές γραμμές του κάνει το ποίμνιο μαντάρα! Τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα όταν περνάνε από το χωριό σε βάρκες μια ομάδα τσιγγάνων, τους οποίους οι χωρικοί δεν εμπιστεύονται και σύντομα δημιουργούνται εχθρότητες, ειδικά όταν η Βιάν δεν αρνείται να τους εξυπηρετεί στο μαγαζί της.

Τα πράγματα μπαίνουν σε μια σειρά, η Βιάν έχει να αντιμετωπίσει συγκεκριμένους εχθρούς και τα καταφέρνει (συχνά χωρίς να χρησιμοποιεί τα ξόρκια της!). Βοηθάει τη Ζοζεφίν να απομακρυνθεί από την ψυχολογική επιρροή και τη σωματική βία που της ασκεί ο σύζυγός της. Είναι η καλύτερη φίλη της ηλικιωμένης Αρμάντ, την οποία βοηθάει να αποκτήσει επαφή με τον εγγονό της, παρά τη θέληση της κόρης της, που δε βλέπει την ώρα να πεθάνει η μάνα της για να της πάρει την κληρονομιά. Και στο Μαχαλά, κοντά στο ποτάμι, στρατοπεδεύουν για λίγες μέρες οι τσιγγάνοι. Με τον Ρούσο ανάμεσά τους. Έναν άντρα που η Βιάν δεν αντιστέκεται στη γοητεία του, υποκύπτει σε μια νύχτα πάθους αλλά καταλαβαίνει ότι η ζωή της, ο χαρακτήρας της, ο εαυτός της, δεν ενδείκνυνται για μονιμότητες. Κι όταν αλλάζει φορά ο άνεμος ξαναφεύγει με την κόρη της.

Η Ανούκ μεγαλώνει σε αυτό το όμορφο και ήσυχο περιβάλλον, κάνει φίλους, αναπτύσσεται μέσα σε μυρωδιές και γεύσεις μοναδικές. Ο Ρούσος κερδίζει και τη δική της καρδιά. Η χαρά της είναι μεγάλη όταν οργανώνει με τους φίλους της ένα φεστιβάλ σοκολάτας!Την Κυριακή του Πάσχα! Ο πατήρ Ρενό αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να καταστρέψει το μαγαζί του Σατανά! Είναι όμως τόσο εγκρατής στο φαγητό και στη σωματική απόλαυση καιρό τώρα, που μόλις παραβιάζει το μαγαζάκι για να το κάψει, υποκύπτει στα θέλγητρα της σοκολάτας και γίνεται ρεζίλι όταν τον πιάνουν στα πράσα!

Σε γενικές γραμμές ένα όμορφο βιβλίο, καλογραμμένο (την ιστορία αφηγούνται εναλλάξ ο πατήρ Ρενό και η Βιάν), που σέβεται τον αναγνώστη του, έχει πράγματα να πει, δίνει τροφή για σκέψη (πέραν της κυρίαρχης ιδέας: πειρασμός ή Εκκλησία), έχει ανατροπές, έχει σοβαρά αισθήματα, περιγράφει πρόσωπα και καταστάσεις της διπλανής πόρτας και η συγγραφέας μας ξετυλίγει έναν διαφορετικό γυναικείο κόσμο.

Χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«Ξέρω τις προτιμήσεις τους. Είναι ένα χάρισμα, ένα επαγγελματικό μυστικό, όπως η χειρομάντισσα που διαβάζει την παλάμη. Η μητέρα μου θα γελούσε μ’ αυτή τη σπατάλη των ικανοτήτων μου, αλλά εγώ δεν έχω καμία διάθεση να σκαλίσω τη ζωή τους περισσότερο. Δε θέλω τα μυστικά τους ή τις ενδόμυχες σκέψεις τους. Ούτε και τους φόβους ή την ευγνωμοσύνη τους. Αλχημιστή της δεκάρας θα με αποκαλούσε η μητέρα μου με τρυφερή περιφρόνηση, να ασχολούμαι με τη μαγεία της κουζίνας ενώ θα μπορούσα να είχα σκαρώσει θαύματα. Εμένα όμως μου αρέσουν αυτοί οι άνθρωποι. Βλέπω με συμπάθεια τις ανομολόγητες και ασήμαντες ανησυχίες τους. Μπορώ και διαβάζω τα μάτια τους και τα χείλη τους με μεγάλη ευκολία… Πουλάω όνειρα, μικρές παρηγοριές, γλυκούς, άκακους πειρασμούς, ικανούς να κάνουν πολλούς αγίους να βουτήξουν με το κεφάλι μέσα σε φουντούκια και νουγκατίνες. Είναι τόσο κακό αυτό» (σελ. 65-66);