Βιβλίο Ιστορίες του συρμού 
Συγγραφέας Χρήστος Ι. Νομικός
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Παράξενες Μέρες
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα συλλογή ιστοριών μικρής έκτασης (κυρίως τεσσάρων σελίδων) με ήρωες ανθρώπους της διπλανής πόρτας ή μάλλον της διπλανής θέσης. Άνθρωποι που έρχονται σε επαφή με λίγο ή πολύ κόσμο και που οι συνθήκες δοκιμάζουν τα όρια και τις αντοχές τους καταγράφουν τις ζωές τους, την ημέρα τους, τα αισθήματά τους, όσο περιμένουν σε μια αποβάθρα για να στριμωχτούν σε κάποιον συρμό μαζί με χιλιάδες άλλους επιβάτες. Ο Μάρκος δοκίμασε τα πάντα για να περνάει η ώρα του στο μετρό και κατέληξε τελικά να ανακοινώνει φωναχτά τις στάσεις στους συνεπιβάτες του, η τσαμπατζού Ράνια μας δείχνει τα υπέρ και τα κατά της λαθρεπιβίβασης και πώς βελτιώνεται το «άθλημα», ο σούπερμαν Στέλιος δουλεύει ως σεκιούριτυ στο μετρό και έλκει άθελά του συνάδελφο που κάνουν μαζί βάρδιες (άτιμο μήλο!), ο Ιάκωβος έχει καταντήσει να απαντάει μηχανικά σε όλες τις επαφές του σε εφαρμογές γνωριμιών και θα τα βρει σκούρα όταν κάθεται δίπλα του μια κοπέλα. Επίσης, ο επαγγελματίας ζητιάνος Νικήτας αρχίζει ξαφνικά να νιώθει τύψεις που εξαπατά τον κόσμο και ψάχνει να βρει τρόπους για να εξιλεωθεί, ένα χέρι σε μια γυναικεία τσάντα δημιουργεί μια παρεξήγηση, η Αννέτα αποσύρεται σταδιακά από τη ζωή παγιδευμένη στην έγγαμη ρουτίνα της, η Χαρίκλεια και η Σύλια κάνουν μαθήματα θεραπευτικών εναγκαλισμών, η ευτραφής Λουίζα κάθεται πάντα μόνη της και κανείς δεν την πλησιάζει λόγω του όγκου της, η Χάιδω μεγαλοπιάστηκε στο χωριό και θέλησε να κατέβει στην πρωτεύουσα, όπου διαπιστώνει πως κανείς δεν της δίνει σημασία. Αυτοί κι άλλοι τόσοι ταξιδεύουν με το μετρό, αλληλοεπιδρούν, δοκιμάζονται.

Ο Χρήστος Ι. Νομικός έγραψε μικρά κείμενα με ρέοντα λόγο και έξυπνες ανατροπές, αναβιώνοντας με ρεαλισμό μια καθημερινότητα που πολλοί από μας αντιμετωπίζουμε σε σταθερή βάση. Επιπλέον κατάφερε μέσα από διαφορετικές και ποικίλες οπτικές γωνίες και πλούτο θεμάτων να κάνει αυτήν την πραγματικότητα ενδιαφέρουσα και ταυτόχρονα οικεία. Μου άρεσε επίσης που κάποιες φορές βγαίνουν συμπεράσματα μέσα από τα γεγονότα χωρίς να κατονομάζονται ή να περιγράφονται, αφήνοντας έτσι τον αναγνώστη να συμπληρώσει μόνος του την εικόνα. Για παράδειγμα, η τσαμπατζού Ράνια «Έφτασε στο γραφείο της, ολοκλήρωσε μετά από τέσσερις ώρες τη δουλειά της και περπάτησε προς το μετρό…» (σελ. 9). Άρα είναι μια τετράωρη υπάλληλος που πληρώνεται λίγα χρήματα και επομένως έχει κάθε δίκιο, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες και μόνο, να γίνει λαθρεπιβάτις. Στη συνέχεια, βρήκα συγκινητικό το «Hugs for everyone» όπου η χήρα Χαρίκλεια αποφασίζει να πάψει να ακολουθεί τις βουβές επιταγές του άντρα της από την κορνίζα και να ζήσει την ερωτική χαρά που έχει στερηθεί. Το διήγημα αυτό τονίζει πως η απόλαυση και η χαρά μπορούν να πηγάσουν απλώς από χάδια κι αυτά να σβήσουν για λίγο τις ταυτότητες του «κουβαλητή πατέρα, του αγχωμένου εργαζόμενου, του σκληρού αρσενικού». Από την άλλη, με προβλημάτισε η Λουίζα στη «Μοναξιά της διπλανής θέσης», μιας και ο τρόπος σκέψης της, που πηγάζει από το πόσο μειονεκτικά νιώθει που την αποφεύγουν οι συνεπιβάτες της, πώς εκφράζει τα αισθήματα και τις σκέψεις της με έκανε να τη συμπαθήσω αλλά η συνέχεια του διηγήματος με ξάφνιασε αρκετά, ίσως γιατί είμαι πιο ρομαντικός και θα διάλεγα μια άλλη εξέλιξη, λιγότερο έντονη και ακραία όπως αυτή που διάβασα.

Οι «Ιστορίες του συρμού» είναι μια ενδιαφέρουσα και καλογραμμένη συλλογή διηγημάτων με πολλά θετικά χαρακτηριστικά, όπως: πρωτοπρόσωπη και τριτοπρόσωπη αφήγηση, ποικίλα εκφραστικά μέσα (ένα από αυτά έχει τη μορφή επιστολής), γραμμική αφήγηση σε κάποια διηγήματα, πρωθύστερη σε κάποια άλλα, ωραίο χιούμορ σε μερικά, ανατροπές που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον όπως αυτή στο «Σούπερμαν», ακόμη και μια γλυκιά τρυφερότητα όπως αυτή στο «Σήμα» που τονίζει τη διαχρονική αλήθεια: «το μόνο σταθερά ζωντανό είναι εκείνο της ανθρώπινης επαφής». Ιστορίες που με ταξίδεψαν στα έγκατα της γης και μου σύστησαν ενδιαφέρουσες προσωπικότητες.

Βιβλίο Το λουλούδι της θάλασσας
Συγγραφέας Νάγια Δαλακούρα
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νάγια Δαλακούρα έγραψε ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει, ένα κείμενο με ιστορικό φόντο και με κεντρική ιδέα κάτι που σπάνια συναντώ στην ελληνική λογοτεχνία: την εξερεύνηση της Αρκτικής τον 19^ο αιώνα και πώς ζουν άνθρωποι που έχουν μάθει να παλεύουν με το κρύο για να επιβιώσουν. Με τέχνη, σεβασμό και προσοχή αναπαριστά με συναρπαστικές λεπτομέρειες τον βιότοπο μιας περιοχής γεμάτης πάγους και τον τρόπο ζωής, τα έθιμα, τις προλήψεις και τον σεβασμό για τη φύση των ανθρώπων που ζουν εκεί. Ταυτόχρονα καταφέρνει να στήσει με εξίσου μεγάλη δεινότητα το σκοτεινό, βρώμικο, ανθυγιεινό Λονδίνο της ίδιας εποχής όπου ζουν αριστοκράτες στον κόσμο τους και φτωχοί έξω από αυτόν. Με τούτο το ιστορικό φόντο διαδραματίζεται μια τρυφερή και συγκινητική ιστορία αγάπης με απρόσμενο τέλος που με έμαθε να σέβομαι τη φύση και τα ζώα και με έκανε να αγανακτώ για τα εγκλήματα που γίνονταν τότε στο όνομα της προόδου της επιστήμης.

Το Βορειοδυτικό Πέρασμα συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό Ωκεανό μέσω του Αρκτικού Ωκεανού και επί αιώνες οι Ευρωπαίοι εξερευνητές τον αναζητούσαν ως πιθανή εμπορική οδό προς την Ασία. Το 1845 ο Βρετανός εξερευνητής σερ Τζον Φράνκλιν ξεκίνησε με τα πλοία «Erebus» και «Terror» και 129 μέλη συνολικά για να εντοπίσει και να χαράξει το «μυθικό» Βορειοδυτικό Πέρασμα στην καναδική Αρκτική αλλά τα ίχνη τους χάθηκαν. Η ιστορία ξεκινάει το 1848, όπου ετοιμάζεται μιαν αποστολή αναζήτησης των πλοίων και των πληρωμάτων τους και ο Τζέιμς Κάρινγκτον αποφασίζει να γίνει μέλος της θέτοντας τις υπηρεσίες του ως χειρουργός ενώ ταυτόχρονα η οικογένεια της Νανούκ ταξιδεύει σε πιο νότιες περιοχές εν όψει του καλοκαιριού. Η κοπέλα πήρε το όνομά της από τη λευκή βασίλισσα των πάγων και μεγάλωσε στις αχανείς πεδιάδες του Αρκτικού Κύκλου με σεβασμό στη φύση γιατί αυτή υπήρχε πριν τον άνθρωπο και στους προγόνους της φυλής της. Αναγνωρίζει τα σημάδια στον πάγο, διαβάζει τ’ αστέρια και είναι δεινή κυνηγός και ψαράς. Από την άλλη, ο Τζέιμς Κάρινγκτον, γόνος σεβαστής οικογένειας, μεγάλωσε μόνος με τον αυστηρό πατέρα του σε μια πολυτελή οικία με αμέτρητους κανόνες καλής συμπεριφοράς και υπηρέτες. Ανατράφηκε με πλούσια υλικά αγαθά αλλά στερήθηκε χάδια και στοργή, μιας και η μητέρα του αυτοκτόνησε μετά τη γέννα του. Ντροπαλός και εσωστρεφής, εσώκλειστος στα καλύτερα σχολεία, διαβάζει κρυφά για την ιατρική, λαχταρώντας να προσφέρει σε όσους δεν έχουν προνόμια και να βοηθήσει όσους υποφέρουν. Σύντομα τα καταφέρνει κι έτσι ξεκινάνε διαρκείς κόντρες με τον οπισθοδρομικό και ρατσιστή πατέρα του.

Η αποστολή στην Αρκτική γεμίζει όνειρα και προσδοκίες τον Τζέιμς: «Πόσο μεγάλος ήταν ο κόσμος! Πόσο πολύ ήθελε να νιώσει ελεύθερος! Πόσο κοντά στο όνειρο αισθανόταν με τούτη την επιστολή στα χέρια! Σχεδόν μύριζε το μεθυστικό άρωμα της περιπέτειας» (σελ. 32). Συγκρούεται διαρκώς με τον συντηρητικό Χένρι Κάρινγκτον, που έχει εξελιχθεί σε υπέρμετρα αυστηρό γέρο, με ιδέες που ανήκουν στους σκοτεινούς αιώνες, υποστηρικτή του δουλεμπόριου και της φεουδαρχίας, της ανωτερότητας της λευκής φυλής έναντι των απολίτιστων αγρίων του νεοανακαλυφθέντος κόσμου. Η αποκοτιά του γιου του είναι η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι στις σχέσεις τους. Έτσι, ο Τζέιμς, «απαλός σαν χιόνι και χρυσαφένιος σαν τον Απόλλωνα», θα ταξιδέψει ανάμεσα σε ανθρώπους που μυρίζουν αλκοόλ κι έχουν χάσει δόντια από το σκορβούτο. Συναρπαστικές και προσεγμένες οι περιγραφές της εποχής και του τόπου, με το γεμάτο κάρβουνο και αιθαλομίχλη, φθίση και ευλογιά Λονδίνο να ζει μια εποχή ιδιαίτερης μόδας στα ρούχα και γεμάτη συναρπαστικές εξελίξεις από τις εξερευνήσεις του κόσμου αλλά και σε μια περίοδο που γεμίζει η πόλη από Σκοτσέζους και Ιρλανδούς μετανάστες εξαιτίας του λιμού στις χώρες τους.

Η συγγραφέας καταγράφει με ενάργεια και χρήσιμες λεπτομέρειες το ταξίδι στις αφιλόξενες θάλασσες του βορρά, όπου ταξιδεύουν πενήντα άντρες («Πρόσωπα σαν περγαμηνές, ρημαγμένα από το αλάτι της θάλασσας, ανεμοδαρμένα από τους μανιασμένους αέρηδες του ασκού του Αιόλου…», σελ. 59) με προμήθειες δύο χρόνων, χρησιμοποιώντας ημερολόγια, κουμπάσο, πυξίδα, αστρολάβο και εξάντα. Η θάλασσα κάνει τους άντρες λιγότερο ευσπλαχνικούς κι αυτό ο Τζέιμς το ζει με τον χειρότερο τρόπο όταν δυσκολεύουν οι συνθήκες πλοήγησης και όταν γνωρίζει από κοντά πληρώματα φαλαινοθηρικών που ματώνουν τις θάλασσες σκοτώνοντας τα θηλαστικά αυτά («γύρω τους η θάλασσα έμοιαζε σφαγμένη»). Το πλήρωμα αποτελείται από ποικίλους χαρακτήρες και καταγράφονται σημαντικά περιστατικά που ατσαλώνουν τη θέληση του Τζέιμς μέσα από συγκινητικές μα και σκληρές στιγμές. Με λεξιλόγιο πλούσιο σε όρους και ορισμούς που δίνουν αληθοφάνεια και ρεαλισμό στο ναυτικό ταξίδι και με εναλλαγή της αφήγησης από τριτοπρόσωπη σε πρωτοπρόσωπη με τις σημειώσεις που κρατάει ο Τζέιμς στο ημερολόγιό του ξεπηδούν τραγούδια («Drunky sailor», «Molly Malone» και «Whisky Johnnie»), μύθοι και θρύλοι από τα βάθη των ωκεανών, νεράιδες και πειρατές, σκορβούτο και πόρνες, όλα όσα συντροφεύουν τις νύχτες των ναυτικών. Ταυτόχρονα ο Τζέιμς μάχεται καθημερινά με τις προκαταλήψεις τους και τις ελλιπείς συνήθειες υγιεινής που έχουν αποκτήσει («μικρόβια»; τι είναι τούτο πάλι; τον χλευάζουν). Και τότε ξεσπάει τύφος στο πλοίο.

Σε αντιδιαστολή με όλα αυτά, η ζωή στην Αρκτική κυλάει με άλλους ρυθμούς, θα έλεγα πιο ρομαντικούς αν δεν υπήρχε η ανάγκη της επιβίωσης από εντελώς αστάθμητους παράγοντες, μιας και η αφιλόξενη φύση δεν εξασφαλίζει τίποτα σταθερό για να φας, να πιείς, να ζεσταθείς. Θερμά σπίτια καμωμένα από χοντρούς κύβους πάγου, ψυχές νεκρών που αναζητούν τους δικούς τους μέσα στο φως του σέλαος, προκαταλήψεις και θρύλοι, δύσκολη και φτωχική ζωή, όλα αυτά αποτελούν τη ζωή της Νανούκ: «Τον χειμώνα στην Αρκτική τα πάντα εξαρτώνται από το κυνήγι». Εκεί «κυριαρχούν άλλοι νόμοι, νόμοι που δεν είναι γραμμένοι σε χαρτί…κι όλοι τους έχουν να κάνουν με την επιβίωση». «Τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό απ’ το φως του καλοκαιριού» (σελ. 50), σκέφτεται η Νανούκ. Μεγαλώνοντας, η κοπέλα διαπιστώνει πως ο φοβερός και τρομερός αλλά κακότροπος Νακάσουκ τη θέλει δική του και είναι υποχρεωμένη να τον ακολουθήσει. Οι φίλες της προσπαθούν να βελτιώσουν την κακή της διάθεση, θύματα κι αυτές των θέσφατων της φυλής τους. Απλότητα και σκληρότητα στο τοπίο, η σιωπή στη λευκή παγωμένη γη ραγίζει από τα κήτη της θάλασσας, μήνες ψύχους και διαρκείς μετακινήσεις σε θερινούς κυνηγότοπους κοντά στον νότο όταν λιώσουν οι πάγοι, ένα ταξίδι επικίνδυνο μα και ελπιδοφόρο. «Οι ήχοι της άνοιξης στον Αρκτικό Κύκλο είναι μαγικοί… Στη ζωή των νομάδων της Αρκτικής η μετάβαση από την άνοιξη στο καλοκαίρι συνεπάγεται την κίνηση και κάθε κίνησή τους είναι συλλογική…» (σελ. 74). Δεν ήξερα τίποτα από όσα περιγράφονται από τη ζωή της οικογένειας μέσα στο ιγκλού, την τροφή τους, τον χρόνο που περνάνε με ιστορίες και ράψιμο όλοι μαζί τους σκοτεινούς μήνες της παγωνιάς. «Οι Ινουίτ ζουν με τον φόβο του απρόσμενου, γνωρίζουν απόλυτα το αδάμαστο της φύσης, ξέρουν πως τίποτε δεν αντιστέκεται στον χρόνο, σέβονται τις αποφάσεις των πνευμάτων…κατορθώνουν να ζουν την κάθε μέρα σα να είναι η τελευταία» (σελ. 49). «…ζουν σε απόλυτη αρμονία με το υπερφυσικό, γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να επιζήσουν χωρίς τη βοήθεια των ζώων και φοβούνται τις αόρατες δυνάμεις της φύσης…» (σελ. 75).

Ο Τζέιμς και η Νανούκ λοιπόν, δύο νέοι άνθρωποι που γνωρίζονται σ’ ένα αφιλόξενο περιβάλλον και προέρχονται από διαμετρικά αντίθετους κόσμους, γοητεύονται ο ένας από τον άλλον. Εκείνη τον σκέφτεται διαρκώς και προσπαθεί να τον κάνει να αντιληφθεί την αρμονία στα στοιχεία της φύσης αλλά κρυφά από τη φυλή της, της οποίας τα μέλη βγάζουν βιαστικά συμπεράσματα. «…τα όνειρα πλησιάζουν αργά και εξαφανίζονται γρήγορα. Δεν προλαβαίνεις να τα αγαπήσεις» (σελ. 197). Ο Τζέιμς ζει με τη φυλή της Νανούκ, βιώνει πρωτόγνωρα και θαυμαστά πράγματα, μαθαίνει κυνήγι και ψάρεμα αλλά πάνω απ’ όλα να αγαπά και να σέβεται τη φύση. «Μαζί τους είμαι ο εαυτός μου. Αυτός που εγώ θέλω να είμαι»! Φυσικά η σχέση των δύο νέων είναι μόνο η αρχή, μιας και διάφορα γεγονότα θα χαράξουν τη συνέχεια της ιστορίας, θα φέρουν στο φως καλά κρυμμένα μυστικά που ίσως τους χωρίσουν ή ίσως ατσαλώσουν τον έρωτά τους και όλα θα τελειώσουν με ένα αξέχαστο κεφάλαιο γεμάτο δύναμη και ένταση.

«Το λουλούδι της θάλασσας» είναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει με ενάργεια και ρεαλισμό μια εποχή σκληρή και δύσκολη για τις νέες χώρες που εποικίζονται κι έναν τόπο για τον οποίο ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε. Δύο διαμετρικά αντίθετοι χαρακτήρες, εκείνη απλή και με σεβασμό στη φύση, εκείνος με οικονομική άνεση κι ας προτιμά να βοηθάει τους φτωχούς, θα γνωριστούν και θα αγαπηθούν σε αντίξοες συνθήκες ενώ ένα σκοτεινό μυστικό από το παρελθόν θα τους κατατρύχει. Ολοκληρωμένοι χαρακτήρες, ανατροπές, ρεαλιστικές περιγραφές, άφθονα πραγματολογικα στοιχεία που εντάσσονται αρμονικά στη μυθοπλασία και άλλα είναι μερικά από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός κειμένου που με ταξίδεψε στο σέλας και στο σκοτάδι, στην αγάπη και στην απληστία και μου έδειξε την απλότητα της φύσης που όλοι οφείλουμε να σεβαστούμε. «Κάθε άντρας πρέπει να ζήσει κάτι δυνατό με μια γυναίκα, ώστε να καταλάβει τα όριά του» (σελ. 105) και ο Τζέιμς Κάρνγκτον αυτό ακριβώς θα κάνει.

Τα δύο αδέλφια Λυκούργος και Ρόδη πάνε για διακοπές με τους γονείς τους στην Ιτέα όπου θα ζήσουν νέες συγκλονιστικές περιπέτειες και θα μάθουν πολλές σημαντικές πληροφορίες για τα ταξίδια στον χρόνο και για τις προφητείες του μαντείου των Δελφών. Ποιο μυστικό κρύβεται στο διασημότερο ιερό της αρχαίας εποχής; Μπορεί να ταξιδέψει κανείς στον χρόνο; Ποιοι είναι οι μυστηριώδεις Νορβηγοί που ακολουθούν κατά πόδας την παρέα του μυθιστορήματος;

Βιβλίο Μυστήριο στο μαντείο των Δελφών 
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Λυκούργος και η Ρόδη που γνωρίσαμε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς «Ο χαμένος μύθος του Αισώπου» αυτήν τη φορά δε θα πάνε στη Σάμο για διακοπές με τους αγαπημένους τους θείους, Διαμαντούλα και Πυθαγόρα. Ο πατέρας τους αποφάσισε να πάνε στην Ιτέα, στο ξενοδοχείο ενός φίλου του. Εκεί ο Λυκούργος συναντάει τον παλιό του συμμαθητή, Σοφοκλή, που κάνει διακοπές σε σκάφος με τους δικούς του γονείς. Ο θείος του, Αρίσταρχος, με καταγωγή επίσης από τη Σάμο, με μεγάλη χαρά καλωσορίζει τα παιδιά και τους αναφέρει την ιστορία του αστρονόμου Αρίσταρχου του Σάμιου που έχει και το όνομά του. Τα δυο παιδιά διαπιστώνουν πως έπεσαν σε νέο «θείο Πυθαγόρα» και μαθαίνουν πως ετοιμάζει μια μυστηριώδη εφεύρεση για την οποία δε λέει κουβέντα σε κανέναν.

Τι σχέση έχει η Σάμος με την Ιτέα και πώς συνδέεται το άγαλμα του Ηνίοχου με το νησί του Πυθαγόρα; Τι σημαίνει η φράση «ες αύριον τα σπουδαία»; Πώς κατακτήθηκε η αρχαία Κίρρα από τη Δελφική Αμφικτιονία; Πότε έλαβε χώρα ο πρώτος «χημικός πόλεμος»; Μπορούμε να ταξιδέψουμε στον χρόνο και πώς αυτή η πιθανότητα ενέπνευσε σενάρια σειρών και βιβλία; Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος για μια τέτοια ανακάλυψη; Τι μυστικά κρύβονται στο CERN της Γενεύης, στο μεγαλύτερο κέντρο πυρηνικών ερευνών της Ευρώπης; Ποιοι είναι οι δύο μυστηριώδεις Νορβηγοί που παρακολουθούν αθέατοι τον Αρίσταρχο και τα παιδιά της ιστορίας και τι ψάχνουν; Τι είναι το κβαντικό λάπτοπ; Πώς μπορούσαν οι ιερείς των Δελφών να προλέγουν το μέλλον και τι σχέση έχει αυτό με την πηγή της Κασταλίας; Πώς μπλέχτηκε ο Αίσωπος με τη σκευωρία που γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο της σειράς;

Ο Κώστας Στοφόρος συνεχίζει να σεργιανίζει στις ελληνικές πόλεις σαν άλλη Αντιγόνη Μεταξά και να χαρίζει με τον δικό του μοναδικό τρόπο πάμπολλες γνώσεις και ιστορικά στοιχεία για τον κάθε τόπο. Δε χόρταινα να διαβάζω για τον Ηνίοχο, για την Κίρρα, για τους Δελφούς, όλα διανθισμένα με άψογες περιγραφές τοπίων που με έκαναν να νιώθω σα να είμαι εκεί. Ελάχιστα καλολογικά στοιχεία αλλά δυναμισμός στις λέξεις και στις περιγραφές, διανθισμένα φυσικά με αρκετό σασπένς και αγωνία, η κλιμακούμενη πλοκή, ο πλούτος των εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, τα κατά καιρούς αστεία περιστατικά, όλα αυτά με κράτησαν ως την τελευταία σελίδα και με γέμισαν αγωνία και ποικίλα συναισθήματα. Μου άρεσε ο τρόπος με τον οποίο αναλύθηκαν τα φυσικά φαινόμενα που ίσως οδηγήσουν σε ταξίδια στον χρόνο, τα τεχνικά χαρακτηριστικά που χρειάζονται, οι λόγοι που επιφέρουν κίνδυνο αν πέσουν σε λάθος χέρια κλπ. Παρ’ όλο που ζούμε μια νέα περιπέτεια στην Ιτέα και στο Γαλαξίδι, στους Δελφούς και στην Κίρρα, η Σάμος παραμένει παρούσα μ’ έναν τρόπο που συνδέει απρόσμενα τα δύο βιβλία.

Το «Μυστήριο στο μαντείο των Δελφών» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια για παιδιά από 9 ετών και πάνω, γεμάτη αγωνία, ανατροπές, εκπλήξεις αλλά και εύληπτες, κατανοητές εγκυκλοπαιδικές γνώσεις. Με έμαθε πολλά, με ταξίδεψε νοερά σε σημαντικές εποχές και περιστατικά, με έπεισε για τη δυνατότητα ενός ταξιδιού στον χρόνο και μου χάρισε για άλλη μια φορά αξέχαστες αναγνωστικές στιγμές.

Βιβλίο Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς 
Συγγραφέας Μαρία-Στέλλα Ζεάκη
Εικονογράφος Μάριος Ιωαννίδης
Κατηγορία Παραμύθι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Στέλλα Ζεάκη έγραψε ένα πρωτότυπο και άκρως διασκεδαστικό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που μυρίζει Κρήτη από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα. Με αφορμή τα αδέλφια Δήμητρα και Μανόλη που επισκέπτονται κάθε καλοκαίρι τη γιαγιά τους στην Κρήτη και περνάνε αξέχαστα στο χωριό μαθαίνουμε πολλά πράγματα γύρω από την κρητική κουζίνα, η οποία επιπλέον είναι η βάση και η ουσία της μεσογειακής διατροφής που τόσο καλό κάνει στον άνθρωπο. Μέσα από αινίγματα, κωδικοποιημένες φράσεις και πολύτιμα μυστικά, μαθαίνουμε για τη λαογραφία, τις γεύσεις, τη χλωρίδα του νησιού και πολλά άλλα. Τα δυο παιδιά  ακολουθούν τη γιαγιά τους παντού και κάθε βόλτα στο πλάι της είναι μια περιπέτεια όπου μαθαίνουν κάθε φορά καινούργια πράγματα. Αυτό το καλοκαίρι ανακαλύπτουν στην κασέλα της ένα ξεχασμένο τετράδιο γεμάτο συνταγές αλλά είναι γραμμένες με ακαταλαβίστικο τρόπο. Σύντομα όμως διαπιστώνουν πως τα κείμενα είναι κρυπτογραφημένα και γεμάτα αινίγματα αλλά με λίγη σκέψη μπορούν να βρουν τις σωστές απαντήσεις και να υλοποιήσουν τις συνταγές ή να μάθουν περισσότερα για τον τόπο καταγωγής τους. «Είναι συνταγές που δίνουν δύναμη. Όμως πρέπει να προσέχεις τα συστατικά κάθε συνταγής. Να είσαι σίγουρη ότι βρίσκεις καλά υλικά για να μαγειρέψεις τη συνταγή. Αν οι πρώτες σου ύλες δεν είναι καλές, τότε η συνταγή δεν πιάνει…»! τα νουθετεί η γιαγιά.

Μια υπέροχη και συναρπαστική ιστορία ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μικρών και μεγάλων αναγνωστών, με ένα κείμενο στο οποίο υπάρχουν άφθονες ιδιωματικές λέξεις της κρητικής διαλέκτου, όπως «σώχωρο», «τσούκος» κ. ά. και πλούσιο λεξιλόγιο, γεμάτο  από τις ποικιλίες των άγριων χόρτων του νησιού (πικραλίδες, γαλατσίδες, μαρουλίδες και παπούλες), τους χοχλιούς (μουρμούρες, μπαρμπαρόσοι, μκροχόχλιδα κλπ.) κ. ά. Μικρά μυστικά διατροφής ξεδιπλώνονται απρόσμενα και μας δείχνουν πόση σημασία έχει να προσέχουμε τι τρώμε καθημερινά ενώ ταυτόχρονα πίσω από τις γραμμές τονίζεται πως πρέπει να βάλουμε στην καθημερινότητά μας όλα τα φαγητά, χωρίς εξαιρέσεις. Κάθε σελίδα είναι και μια νέα ανακάλυψη που θα μας πληροφορήσει για τους θησαυρούς της γης και, με αφορμή την παρατηρητικότητα της γιαγιάς, αγκαλιάζουμε τη σοφή φύση, η οποία δίνει σχήμα σε κάθε φυτό ή καρπό ανάλογα με τα όργανα του ανθρώπινου σώματος που ωφελεί!

Ο ρόλος των δημητριακών στη ζωή μας, πώς πρέπει να φτιάχνονται η πιτιά και η μυζήθρα με κλαδιά από συγκεκριμένη συκιά ή λαογραφικές πληροφορίες που επίσης δεν ήξερα, όπως ότι κάποτε που θέριζαν το χωράφι άφηναν ένα μέρος αθέριστο για να ευχαριστήσουν τη γη που δίνει γενναιόδωρα τους θησαυρούς της είναι ένα μικρό δείγμα από τις πληροφορίες που θα βρει κανείς σε αυτό το έξυπνο βιβλίο. Μέσα από μια γλυκιά, τρυφερή και πλούσια σε ιδέες ιστορία κατανοούμε πως το μόνο που χρειάζεται είναι να ανοίγουμε τα μάτια μας και να διαβάζουμε προσεκτικά αυτό που η φύση μάς παρέχει απλόχερα. Η εικονογράφηση του Μάριου Ιωαννίδη είναι γεμάτη χρώματα και όμορφες λεπτομέρειες. Συνδυάζει αρμονικά τον ρεαλισμό της λεπτομέρειας και τη φαντασία του καλλιτέχνη που δε διστάζει να δημιουργήσει ποιητικές εικόνες όπως αυτήν που τα παιδιά διαβάζουν κάτω από το φεγγαρόφωτο. Τι κατακόκκινες ντομάτες, πόσο λαχταριστά φαγητά, τι γλυκιά γιαγιά, τι έξυπνα μουτράκια, πόσο ωραία αποτυπώνεται το κείμενο με αυτές τις εικόνες!

«Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς» είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν και ταυτόχρονα στο παρόν, με το οποίο δένεται αναπόσπαστα ένας θησαυρός γνώσης, αινιγμάτων, συμβουλών και συνταγών γεμάτος κρητικές λέξεις και τροφές που συστήνει στα παιδιά με τον καλύτερο τρόπο τα οφέλη της φύσης και συγκεκριμένα της κρητικής διατροφής. Το κείμενο βοηθάει με τον καλύτερο τρόπο στην προστασία της ξεχωριστής αυτής διατροφικής ταυτότητας, την αναδεικνύει και ταυτόχρονα την καλλιεργεί. Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου υπάρχουν πάρα πολλές εκπαιδευτικές δραστηριότητες που συνεχίζουν να χαρίζουν γνώσεις και ατέλειωτες ώρες δημιουργικής απασχόλησης σε μικρούς και μεγάλους. Εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, κατασκευές, εφαρμογή της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής στην καθημερινότητά μας, αινίγματα, παροιμίες και λεξικό της κρητικής διαλέκτου συμπληρώνουν άψογα το περιεχόμενο του παραμυθιού και βοηθάνε τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν μέσα από το παιχνίδι και τη δημιουργικότητα τα προτερήματα της κρητικής κουζίνας. Το βιβλίο διατίθεται on-line και δωρεάν στα ελληνικά και στα αγγλικά.

Βιβλίο  Το Σχολείο της Ζούγκλας μαθαίνει κοκορίστικα
Συγγραφέας Ελισάβετ Αγόρου 
Εικονογράφος Christine Menard
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελισάβετ Αγόρου έγραψε ένα τρυφερό και ενδιαφέρον παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που διαπραγματεύεται το θέμα της διαφορετικότητας και του φόβου που πηγάζει από αυτήν. Με πλούσιο λεξιλόγιο, γεμάτο επιθετικούς προσδιορισμούς, απανωτές ανατροπές και μια έξυπνη λύση που θα οδηγήσει σε ένα συγκινητικό φινάλε, τα παιδιά κατανοούν πως στην ουσία δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν με όποιον διαφέρει από αυτά είτε σε εμφάνιση είτε σε νοητικές αντιλήψεις είτε σε γλωσσικές καταβολές, αφού όλοι στο σχολείο είναι ίσοι και σέβονται ο ένας τον άλλον γιατί ανήκουν στην ίδια ομάδα. Πρώτη μέρα λοιπόν μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, τα ζωάκια λένε τα νέα τους και συζητάνε με την κουκουβάγια δασκάλα, την κυρία Αθηνά. Φέτος θα έχουν καινούργια συμμαθήτρια, την κοτούλα Χανάνε, της οποίας η οικογένεια ήρθε από ένα μακρινό μέρος όπου γινόταν λέει «πόλεμος». Τα ζωάκια δεν ξέρουν τι είναι πόλεμος, τον φαντάζονται όμως στρυφνό και κακομούτσουνο, γεμάτο φόβο και θυμό. Η κότα όμως, επειδή δεν ανήκει στα ζώα της ζούγκλας, γίνεται δεκτή με επιφύλαξη αλλά και ειρωνικά σχόλια από τους συμμαθητές της. Η δασκάλα, παρ’ όλο που τους ζητάει να είναι υπομονετικοί και πρόθυμοι μαζί της μέχρι να μάθει τη γλώσσα τους, διαπιστώνει πως σύντομα η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο.

Τα γεγονότα που εξιστορεί η συγγραφέας, όπως η μεγάλη αναστάτωση που εξαπλώνεται και στους γονείς των παιδιών, οι οποίοι παρασύρονται εύκολα ο ένας από τον άλλον κι αρχίζουν τις φωνές και τα ρατσιστικά σχόλια για την οικογένεια της κότας, οι φόβοι, οι ανασφάλειες, τα δήθεν επιχειρήματα αντικατοπτρίζουν ακριβώς όσα βιώνει η σύγχρονη ελληνική σχολική και όχι μόνο κοινωνία. Μέσα από τις σελίδες του παραμυθιού λοιπόν, η συγγραφέας βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν πόσο άσχημο και ανυπόστατο είναι να κατηγορούμε συλλήβδην, ρατσιστικά και μειωτικά κάθε νέο μέλος, κάθε πλάσμα που θα ζητήσει τη βοήθειά μας, που θα προσπαθήσει να ενταχθεί στην κοινωνία μας με αξιοπρέπεια και διάθεση για δουλειά. Το νέο και το άγνωστο πάντα τρομάζει, οφείλουμε όμως να το ενστερνιζόμαστε, να το κάνουμε μέρος της καθημερινότητάς μας και να σχηματίσουμε τη δική μας άποψη μέσα από παραδείγματα και καθημερινή επαφή μαζί του. Η ιδέα της δασκάλας Αθηνάς είναι πανέξυπνη και δείχνει τη σημασία της ατομικής πρωτοβουλίας έναντι ενός ανάλγητου και δύσχρηστου κρατικού μηχανισμού.

Η εικονογράφηση της Christine Menard είναι γεμάτη χρώματα και υπέροχες λεπτομέρειες. Το σχολείο ζωντανεύει με τρόπο που θυμίζει τη σχολική τάξη του κάθε μικρού αναγνώστη και τα ζωάκια αποτυπώνονται με πλήθος λεπτομερειών, εκφράσεων και διακριτικών γνωρισμάτων. Τα μεγάλα μάτια της κοτούλας είναι αρκετά για να δείξουν το μέγεθος του φόβου και της στενοχώριας της αλλά και η γενικότερη μορφή της θυμίζει αρκετά κάθε τι φοβισμένο, τρομαγμένο και ανασφαλές πλασματάκι που έρχεται για βοήθεια. Παπαγαλάκια, μαϊμούδες, καμηλοπαρδάλεις, λιονταράκια, ελεφαντάκια και άλλα, μικρά και μεγάλα, ζώα της ζούγκλας περιμένουν τα παιδιά για να τους πουν την ιστορία τους.

«Το Σχολείο της Ζούγκλας μαθαίνει κοκορίστικα» και με αυτόν τον τρόπο έρχεται πιο κοντά στην κατατρεγμένη κοτούλα που ζητάει να γίνει μέλος της τάξης του. Η Ελισάβετ Αγόρου έγραψε μια συναρπαστική, τρυφερή ιστορία για τη διαφορετικότητα και για την ισότητα στη μάθηση και στο κοινωνικό σύνολο που θα χαρίσει αξέχαστες στιγμές χαράς στα μικρά παιδιά και θα τα βοηθήσει να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους μέσα από πρωτότυπα παραδείγματα και ξεκαρδιστικές σκηνές. Ελάτε να μάθουμε κοκορίστικα και να αγαπήσουμε τον διπλανό μας στο θρανίο!

Βιβλίο Η μυστική φάτνη
Συγγραφέας Γιώργος Μπουμπούσης
Εικονογράφος Πέγκυ Φούρκα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Νάμα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Μπουμπούσης έγραψε ένα συγκινητικό και τρυφερό παραμύθι γεμάτο ζεστασιά και αγάπη που με έκανε να δακρύσω και μου έδειξε με τον καλύτερο τρόπο τι σημαίνει να δίνεις σε όποιον έχει ανάγκη, να υποστηρίζεις όποιον βρίσκεται σε δυσκολότερη θέση από σένα και να χαρίζεις απλόχερα, χωρίς δεύτερες σκέψεις. Κοντά στα Χριστούγεννα λοιπόν, ο Κωνσταντίνος, αδελφός του Αντώνη και της Βασιλικής, πέφτει με το πατίνι του πάνω στο χριστουγεννιάτικο δέντρο και σπάει τις πορσελάνινες φιγούρες της φάτνης. Οι γονείς του δεν τον μαλώνουν, γιατί πιστεύουν πως αν προσφέρεις σε κάποιον την αγάπη σου θα τον βοηθήσει να καταλάβει το λάθος του. Το δέντρο όμως δείχνει τόσο φτωχό και άδειο χωρίς τις φιγούρες οπότε ο Κωνσταντίνος από μόνος του αναλαμβάνει να πάρει καινούργιες φιγούρες με τα λεφτά από τα κάλαντα που θα πει. Γυρίζει όλη τη γειτονιά, επισκέπτεται γνωστούς κι αγνώστους, φίλους και συγγενείς, πλησιάζει τον σκοπό του κι όλος χαρά νιώθει πως τα κατάφερε. Να όμως που μια σειρά από γεγονότα θα αλλάξουν τις προτεραιότητές του και ταυτόχρονα θα του δείξουν τι πραγματικά έχει αξία στη ζωή μας. 

Η εικονογράφηση της Πέγκυς Φούρκα είναι ρεαλιστική, γεμάτη χρώματα και πάρα πολλές λεπτομέρειες που ζωντανεύουν την περίοδο των Χριστουγέννων με τον καλύτερο τρόπο. Κάθε σελίδα είναι κι ένας ζωγραφικός πίνακας φτιαγμένος με τέχνη και μεράκι. Το στολισμένο δέντρο είναι ολόφωτο και λαμπερό, η γειτονιά και τα σπίτια είναι σα να με καλωσορίζουν στην καθημερινότητά τους, τα ρούχα είναι προσεκτικά σχεδιασμένα, η βιτρίνα με τα παιχνίδια είναι γεμάτη «πειρασμούς» για μικρούς και μεγάλους. Γέλασα πολύ με τις σκανδαλιές του Κωνσταντίνου και πώς αποτυπώθηκε η χαρά του με το χιόνι, συγκινήθηκα με τις αγκαλιές που μοίραζε σε ανθρώπους που το είχαν ανάγκη και πραγματικά ένιωσα μέλος της οικογένειας του μικρού αφηγητή χάρη στη δυνατή αυτήν εικονογράφηση. 

«Η μυστική φάτνη» του Γιώργου Μπουμπούση είναι ένα τρυφερό παραμύθι για παιδιά από 4 ετών και πάνω που μας δείχνει, μέσα από μια χαριτωμένη ιστορία που είναι γεμάτη διαχρονικά μηνύματα και ανθρωπιά, πόσο σημαντικό είναι να βοηθάμε όποιον έχει την ανάγκη μας και τονίζει το νόημα της φιλανθρωπίας και της ανιδιοτελούς αγάπης. Μια όμορφη ιστορία που θα συντροφέψει γλυκά μικρούς και μεγάλους αναγνώστες τις ημέρες των γιορτών.

Βιβλίο Κάνε τα στραβά μάτια 
Τίτλος πρωτοτύπου Turn a blind eye
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο βιβλίο μιας σειράς που «…δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό» με κέρδισε σε αρκετά σημεία και με έκανε να ξεχάσω τις απορίες και τις αμφιβολίες μου για το προηγούμενο, το «Κρυμμένοι σε κοινή θέα», μιας και ο σχεδιασμός της πλοκής, οι έξυπνες οπτικές γωνίες από τις οποίες παρακολουθούμε τα γεγονότα και ανατρέπονται σε κρίσιμα σημεία της ιστορίας, καθώς και η κλιμακούμενη αγωνία όσο πλησιάζαμε στο τέλος, με τα σχέδια να ευοδώνονται ή να ακυρώνονται από εξυπνότερα «αντισχέδια», με άλλες δύο κρίσιμες δικαστικές διαμάχες και με τη λύτρωση ενός χαρακτήρα από τα λάθη του, είναι στοιχεία που με κράτησαν με κομμένη ανάσα ως το απαραίτητο cliffhanger στο τέλος του μυθιστορήματος. Φορτωμένος από τον σκεπτικισμό που μου δημιούργησε το προηγούμενο βιβλίο, δε δέχτηκα δύο «ευκολίες» που εμφανίζονται από τις πρώτες κιόλας σελίδες: ο αιφνίδιος θάνατος του προαιώνιου εχθρού Μάιλς Φόκνερ και το γεγονός ότι το συναρπαστικό δίλημμα με το οποίο έκλεισε το προηγούμενο βιβλίο λύθηκε ως δια μαγείας με μια κίνηση ματ που άνοιξε τον δρόμο στον Γουόρικ να δεχτεί την προαγωγή του σε επιθεωρητή! Για να μην αναφέρω ότι, λόγω αυτής της εξέλιξης, δημιουργείται και πάλι νέο τμήμα για να μη διαλυθεί η ομάδα που ξέρουμε και η οποία έχει ήδη σημειώσει σημαντικές επιτυχίες!

Επειδή όμως έχουμε να κάνουμε με τον Jeffrey Archer, σύντομα κατάλαβα πως έβγαλα βιαστικά συμπεράσματα, μιας και το κάθε τι έχει τη θέση του στην πλοκή και εμφανίζονται κρυμμένοι άσοι κατά την ανάγνωση, με τέτοιο τρόπο που ο συγγραφέας γυρνάει την πλάτη του σε αυτές τις «ευκολίες» και στα αναμενόμενα κλισέ, μόνο και μόνο για να απογειώσει ξανά την ιστορία του Γουίλιαμ Γουόρικ με νέες εξελίξεις στις σχέσεις του με τους γνωστούς κακούς αλλά και με καινούργιους χαρακτήρες που θα παίξουν διπλό ρόλο στα γεγονότα, εμπλουτίζοντας σε μεγάλο βαθμό την ιστορία και παρασύροντάς με σε ένα διαρκές παιχνίδι αλήθειας και ψέματος, γεμάτο παγίδες και κόλπα. Είμαστε πλέον στα 1987 και η νέα ειδική ομάδα που συγκροτείται θα δρα πιο άμεσα σε υποθέσεις αστυνομικής διαφθοράς, μόνο που ο Γουόρικ δρα ως μυστικός αστυνομικός, αφού για τους περισσότερους παραμένει στο Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών. Δίπλα του ερευνούν η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, η οποία επανήλθε στη θέση της χάρη σε μια σημαντική της κατάθεση και ο έγχρωμος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, με νέα πρόσωπα τις αστυφύλακες Ρεμπέκα Πάνκχερστ και Νίκι Μπέιλι, οι οποίες έχουν πολλά θετικά γνωρίσματα αλλά η Νίκι παρασύρεται και κάνει ένα θανάσιμο λάθος, βάζοντας σε κίνδυνο τις εξελίξεις. Από την άλλη, ο υπαστυνόμος Μπρους Λαμόντ έχει τα δικά του σχέδια πλέον, έχοντας περάσει στην άλλη πλευρά του παιχνιδιού και μπλέκεται αριστοτεχνικά στην υπόθεση.

Ταυτόχρονα, ο Μάιλς Φόκνερ, ως τον θάνατό του τουλάχιστον, και η γυναίκα του, Κριστίνα, παραμένουν στο προσκήνιο, με τη φιλία της Κριστίνα με τη σύζυγο του Γουόρικ, Μπεθ, να έχει γίνει πιο στενή αλλά η κοπέλα διατηρεί αυξημένη την προσοχή της σε αυτό το παιχνίδι, σε περίπτωση που η Κριστίνα έχει κάτι άλλο στο μυαλό της από μια απλή φιλία. Ο επιθεωρητής Γουόρικ προσπαθεί να εξισορροπήσει και πάλι την οικογενειακή με την επαγγελματική του ζωή, ειδικά τώρα που μεγαλώνουν τα δίδυμα παιδιά τους, Αρτεμίζια και Πίτερ. Έχουμε και πάλι δικανικές μάχες, αφού τώρα έχουμε τη δίκη του Φιδιού, του οποίου η σπείρα εξαρθρώθηκε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, με δικηγόρο υπεράσπισης φυσικά τον Μπουθ Γουότσον που δεν παύει να βρίσκεται απέναντι από τον Τζούλιαν και την Γκρέις Γουόρικ σε όλες τις ως τώρα υποθέσεις του Γουίλιαμ. Πατέρας και κόρη μάλιστα έχουν γίνει αναπόσπαστο δίδυμο, αφήνοντας πίσω τους τον σκεπτικισμό και τις μισογυνικές απόψεις του Τζούλιαν για την Γκρέις. Το Φίδι αντιμετωπίζει πολλές σοβαρές κατηγορίες διακίνησης, κυκλώματος, εμπορίας κλπ. ναρκωτικών χωρίς κανένα ελαφρυντικό αλλά θα καταφέρει να ξεφύγει με τα τερτίπια του δικηγόρου; Η ζωή του στη φυλακή δεν είναι καθόλου αυστηρή, αντιθέτως, παρακολουθούμε πόσο καλά εξακολουθεί να κινεί τα νήματα μέσα από το κελί του, πώς δικτυώνεται, πώς αποκτά τη θέση του νέου μονάρχη της φυλακής κλπ.

Το «Κάνε τα στραβά μάτια» είναι η συνέχεια της καριέρας ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Οι εξελίξεις στο τρίτο βιβλίο θα τον οδηγήσουν στον βαθμό του νεότερου ηλικιακά επιθεωρητή και θα φέρουν για άλλη μια φορά μεγάλες ανατροπές στη ζωή του, ενώ οι αντίπαλοί του δείχνει να κερδίζουν αρχικά το παιχνίδι όσο η έρευνα στο πεδίο της διαφθοράς της αστυνομίας βαθαίνουν και φέρνουν στο φως διπλά παιχνίδια, προδοσίες, απληστία και φυσικά θανάσιμο κίνδυνο. Το τρίτο μυθιστόρημα της σειράς είναι μεν συναρπαστικό αλλά με οικείο τρόπο γραμμένο και πατάει στα χνάρια γραφής των προηγούμενων βιβλίων, με τη συνταγή να παραμένει ίδια σε βασικές γραμμές: εκπλήξεις, δύο μεγάλες δικαστικές διαμάχες, τρυφηλή ζωή μέσα στις φυλακές χωρίς ίχνος μεταμέλειας ή αναμόρφωσης, έξυπνα συγγραφικά τρικ και άλλα. Απλώς αυτή η υπόθεση είναι πιο ευφάνταστα σχεδιασμένη, έχει πιο εντυπωσιακή πλοκή και με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο ως προς τον χειρισμό ιστορίας και χαρακτήρων.

Βιβλίο Νυμφές
Συγγραφέας Χρυσούλα Ζόγκαρη
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα/ Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πρωτοεμφανιζόμενη Χρυσούλα Ζόγκαρη έγραψε ένα δυνατό ιστορικό και ρομαντικό μυθιστόρημα με πρωτότυπη πλοκή και ενδιαφέρουσες εξελίξεις. Ο έρωτας φυσικά και υπάρχει, δεν είναι όμως το κυρίως θέμα του βιβλίου, μιας και αυτός έρχεται ως «τελειωτικό χτύπημα» στην ήδη μεταμορφωμένη προσωπικότητα του Άγγλου αξιωματικού για να ολοκληρώσει την ιστορία και ν’ απογειώσει τις ήδη καθηλωτικές εξελίξεις. Πρωταγωνιστής του βιβλίου λοιπόν είναι ο ταγματάρχης Άντριαν Λόρενς Μπερν, που αρχικά εγκαταστάθηκε στη Μάλτα μετά την ήττα του Ναπολέοντα μαζί με άλλους αξιωματικούς και στρατιώτες ώσπου πέντε χρόνια μετά έρχεται το χαρτί της μετάθεσης για Κορφούς. Στο νησί έζησε πέντε χρόνια διακριτικότητας, αποχής, επισταμένης προσοχής, τον έβλεπαν και τον χαρακτήριζαν λιγόλογο και σχεδόν μονόχνοτο, τυπικό, κλεισμένο στον εαυτό του. Αυτός ο κατ’ επίφασιν άντρας χωρίς ψυχή θεωρείται μύθος για το αγγλικό στράτευμα, με υποδειγματική ανδρεία και με θάρρος στο πεδίο της μάχης, σε τέτοιο βαθμό που δείχνει σα να προκαλεί τον θάνατο. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός πως η ψυχή του για να τον προστατέψει έσβησε μέρος της μνήμης του και τον άφησε να κουβαλάει ένα βρόμικο και βίαιο μυστικό που τίποτα δεν μπορεί να το απαλείψει από το βάρος του. Τι άφησε πίσω του ο Μπερν; Γιατί κατατάχτηκε; Τι ήθελε να αποφύγει; Θα καταφέρει ποτέ να ησυχάσει, «να βρει χώμα να φυτέψει την αγάπη που έχει μέσα του»;

Μαγικός τόπος η Κέρκυρα, αρχίζει να τον μεταμορφώνει, να τον μαλακώνει κι ας αντιστέκεται σθεναρά στον εθισμό της πρωτόγνωρης ζεστασιάς που αναδύει το σπίτι όπου μένει, με την αγαπημένη μου σιόρα Λένη να τον φροντίζει και να του καθαρίζει μιλώντας με κελαηδιστή ντοπιολαλιά. Η συγγραφέας ξεδιπλώνει με μαεστρία και μεγάλη προσοχή την εποχή, τους ανθρώπους, τις συνθήκες που επικρατούσαν σ’ ένα μέρος όπου οι ευγενείς έχουν ταχθεί αναφανδόν με τις βρετανικές εντολές για να μη χάσουν τα προνόμιά τους κι ας έχει γίνει το νησί τους προτεκτοράτο. Λιστόν, Σπιανάδα, Καμπιέλο και το νέο μέγαρο των Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου που μόλις χτίστηκε κι ετοιμάζεται να εγκαινιαστεί με λαμπρές εκδηλώσεις αλλά και η βόρεια πλευρά του νησιού με τις ακτογραμμές  της και το φυσικό της περιβάλλον μας ταξιδεύουν πίσω στο παρελθόν δημιουργώντας μια ρομαντική λόγω της φύσης και των στιγμών μα και σκληρή λόγω της κατοχής, μιας και κάθε προσπάθεια για εξέγερση ή ακόμη και για βοήθεια της επαναστατημένης Ελλάδας απέναντι τιμωρείται αυστηρά, ατμόσφαιρα.

Στην αγαπημένη Κέρκυρα γνωρίζουμε εξίσου ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ντόπιους και αξιωματικούς. Ο λόρδος Ύπατος Αρμοστής Ιονίων Νήσων Τόμας Μαίτλαντ ζήτησε κοντά του τον Μπερν λόγω των ικανοτήτων του στη μάχη και των προσόντων του στα οικονομικά. Ο διοικητής της Ιονίου Πολιτείας σκιαγραφείται σωστά, με ανθελληνική στάση και σνομπισμό: «Οι Επτανήσιοι είναι ατίθασοι και απείθαρχοι. Μια μάζα από… πώς να το πω… μη Βρετανούς»! (σελ. 21). Η θέση του βρίσκεται επί ξυρού ακμής: πρέπει να κρατήσει ισορροπίες όσο απέναντι υπάρχει ένα καζάνι που βράζει και δε θέλει να εμπλακεί στις υποθέσεις των Οθωμανών. Παρ’ όλ’ αυτά, κάτω από τη μύτη του συγκεντρώνονται χρήματα, περιθάλπονται πρόσφυγες, κυκλοφορεί ξεσηκωμός για ένωση της Ιονίου Πολιτείας με το ελληνικό κράτος. Ο Μαίτλαντ τοποθετεί τον Μπερν στο πλάι του λόρδου Φρέντερικ Γκίλφορντ που έχει αναλάβει τη δημιουργία του Ιόνιου Πανεπιστημίου ώστε να τον περιορίζει στα έξοδα, μιας και εξανεμίζει τα κονδύλια της Αυτοκρατορίας για μια ουτοπία! Άκου κει Πανεπιστήμιο με έδρα τους Κορφούς και μάλιστα προσβάσιμο σε όλους! Γνωρίζουμε όμως και τον λοχαγό Τζόζεφ Φίνλεϊ, που κρύβει κι αυτός τα δικά του μυστικά, μιας και η άφιξη του Μπερν τον φέρνει πίσω στο δικό του παρελθόν. Είναι ένας άνθρωπος-κλειδί που φαίνεται να γνωρίζει πολλά, να είναι καλά δικτυωμένος, τι πραγματικά όμως συμβαίνει στην ψυχή του, ποιος είναι ο πραγματικός του ρόλος στην ιστορία και πώς συνδέεται με κάποια γεγονότα στα οποία δεν περίμενα να είναι ανακατεμένος;

Ο Μπερν καταλύει στης χήρας Λένης Κάντηλα που του νοικιάζει ένα δωμάτιο κι έτσι γνωρίζουμε μια αυστηρή αρχοντική γυναίκα που πάει η γλώσσα της ροδάνι και δεν προλάβαινα να σημειώνω άγνωστες λέξεις (που επεξηγούνται στο κάτω μέρος της σελίδας) και να απολαμβάνω τη ρυθμικότητα της ντοπιολαλιάς της, όπως έγραψα και πριν. Ο ήχος του βιολιού που συντροφεύει τις νυχτερινές περιπλανήσεις του Μπερν στα καντούνια ανήκει στη δεκαεννιάχρονη Δάφνη, κόρη της κοντέσας Αυγουστίνας και του κόντε Σπυρέτου Πιερρίνη, που έχουν και παραθεριστική κατοικία στις Νυμφές, Ο πατέρας της δε θέλει να την παντρέψει ακόμη και ειδικά με τον ηλικιωμένο, κακό και αγενή κόντε Ρουτσίνο, που προσπαθεί να καταστρώσει ξανά και ξανά σχέδια εκδίκησης για να τον τιμωρήσει. Ο γιος της οικογένειας, Αλέξανδρος, λείπει στην Ευρώπη για σπουδές, αν και οι φήμες λένε πως ξεσηκώνει τον κόσμο και μιλάει σε σημαντικά πρόσωπα για τον ελληνικό επαναστατικό αγώνα. Μιας και είναι ιδιαίτερα δεμένα τα δύο αδέλφια, η απουσία του στοίχισε και στους δύο. Να όμως που ο νεαρός θα επιστρέψει σε κρίσιμη φάση της ζωής της αδελφής του κι η υπόθεση θα πλεχτεί λίγο ακόμη, αφού φέρνει μαζί του και τη δική του ιστορία που θα εμπλουτίσει την πλοκή!

Στρωτή αφήγηση, με παρομοιώσεις και μεταφορές, με όμορφες περιγραφές της πόλης και των κατοίκων της, με ντοπιολαλιά, με πρωθύστερα μας ταξιδεύουν στα παιδικά και στα εφηβικά χρόνια του Μπερν, καταγράφοντας μια τρυφηλή ζωή που τινάζεται στον αέρα όταν αρχίζουμε να μαθαίνουμε περισσότερες λεπτομέρειες από την οικογένειά του και το τοξικό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε. Οι σκληρές αυτές στιγμές αντιδιαστέλλονται με τις ξένοιαστες κι ευτυχισμένες που ζει με τον φτωχό Τζόι δίπλα στο ποτάμι και με τον οποίο χάθηκαν μετά. Προσεγμένα ψυχογραφήματα, ωραία, αληθοφανής πλοκή, γεμάτη ρεαλισμό και τεκμηριωμένα γεγονότα, όλα αυτά συγκροτούν ένα κείμενο που ρέει αβίαστα σαν το νερό στις Νυμφές, με τα μυθικά πλάσματα να στέκονται στο πλάι του Μπερν και να σημαδεύουν τη ζωή του σ’ ένα υποδειγματικό πάντρεμα φαντασίας και πραγματικότητας. Ο έρωτας έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν πια έχουμε μπει για τα καλά στο «ζουμί» της ιστορίας, μόνο και μόνο για να απογειωθεί η δράση και να σκαφτεί προσεκτικά ο κάθε χαρακτήρας, μιας και αλλιώς ξεκινάει η σχέση και αλλιώς καταλήγει. Μου άρεσε που έχουμε ένα δίπολο εντελώς διαφορετικών σε προσδοκίες, θέσεις, απόψεις ερωτικών σχέσεων, κάποιες απ’ αυτές γεμάτες εμπόδια και προκαταλήψεις και κάποιες στερεωμένες σε άμμο, κάτι που κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον ως το τέλος,. Τα καλολογικά στοιχεία είναι αρκετά, χωρίς όμως να βαραίνουν το κείμενο ή να καθυστερούν τη δράση: «…η Μεσόγειος χουζούρευε τεμπέλικα κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο» (σελ. 17), «…ένας ήλιος μορόζος γλύκαινε με το χάδι του τη χρωματιστή πόλη…» (σελ. 156), «…ο ουρανός τέντωνε το απογευματινό γαλάζιο του ρούχο απ’ άκρη σ’ άκρη, χωρίς ν’ αφήνει ούτε μια ζάρα να φανεί» (σελ. 269).

Στις «Νυμφές» η Χρυσούλα Ζόγκαρη ξεδιπλώνει μια τρυφερή μα και σκληρή ιστορία με ήρωα έναν ψυχρό κι απρόσιτο Άγγλο αξιωματικό που φτάνει στην κατεχόμενη Κέρκυρα, φορτωμένο με μια οικογενειακή τραγωδία που φαίνεται να έχει ξεχάσει. Το νησί, οι άνθρωποι και φυσικά ο έρωτας θα αρχίσουν να σκάβουν την ψυχή του και να τον μεταμορφώνουν ενώ γύρω του εξυφαίνονται δολοπλοκίες και ετοιμάζονται εξεγέρσεις. Ωραίες ανατροπές, ενδιαφέρουσα και πλούσια πλοκή όπου δεν μπορούσα να μαντέψω τι θα γίνει παρακάτω, φωτεινές και κρυφές πλευρές στους ολοκληρωμένους χαρακτήρες, ποικίλα συναισθήματα και πολλά άλλα είναι τα θετικά χαρακτηριστικά ενός κειμένου που με ταξίδεψε και με ξενύχτησε. Υπάρχουν νύμφες στη ζωή μας που μας βοηθάνε την κατάλληλη στιγμή ή είναι παιχνίδια της φαντασίας; Θα καταφέρει ο Μπερν να θυμηθεί το παρελθόν του και να το αντιμετωπίσει; Θα επιστρέψει σε αυτό; Θα δεχτεί τη θαλπωρή και τη ζεστασιά μιας αγάπης; Και με τι τίμημα; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στις σελίδες αυτού του υπέροχου μυθιστορήματος.

Βιβλίο Συλλέκτες βιβλίων στην Νταράγια
Τίτλος πρωτοτύπου Les Passeurs de livres de Daraya
Συγγραφέας Delphine Minoui
Μεταφραστής Έφη Κορομηλά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Delphine Minoui, Γαλλίδα δημοσιογράφος με επίκεντρο των ερευνών της το Ιράν και το Ιράκ, απ’ όπου και έκανε ανταποκρίσεις για την εφημερίδα Le Figaro από το 2002, έχει ταξιδέψει σε όλο τον αραβομουσουλμανικό κόσμο και σήμερα ζει στην Κωνσταντινούπολη, απ’ όπου εξακολουθεί να παρακολουθεί τη συριακή επικαιρότητα. Τον Μάρτιο του 2011 ξέσπασε εμφύλια διαμάχη στη Συρία ανάμεσα στις δυνάμεις του στρατού και στις αντάρτικες ομάδες που συγκροτήθηκαν εναντίον του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, η οποία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, με πολλές χιλιάδες θύματα. Η Νταράγια απέχει 7 χιλιόμετρα από τη Δαμασκό και αποτέλεσε από την αρχή θέατρο σφοδρών συγκρούσεων, μιας και ήταν κέντρο αντικυβερνητικών διαδηλώσεων. Μέσα σε αυτόν τον χαλασμό μια ομάδα νέων ανθρώπων δημιούργησε μια υπόγεια βιβλιοθήκη όπου ο κόσμος κατέφευγε για να διαβάζει. Συγκεντρώθηκαν 15.000 τόμοι βιβλίων που βρέθηκαν στα ερείπια και τα καταχώρησαν με το όνομα του ιδιοκτήτη ώστε να του επιστραφούν μετά το τέλος του πολέμου. Στα τέλη του 2016 ο κυβερνητικός στρατός κατέλαβε την πόλη κι ανάγκασε τον κόσμο να απομακρυνθεί από τα σπίτια του, με αποτέλεσμα η βιβλιοθήκη να κλείσει.

Η δημοσιογράφος συγκινήθηκε από αυτήν την κίνηση και ήρθε, με χίλιες δυσκολίες, σε επαφή με τους δημιουργούς της βιβλιοθήκης, παρακολουθώντας σχεδόν από την αρχή τον τρόπο περισυλλογής, καταλογογράφησης και λειτουργίας αυτής της υπόγειας βιβλιοθήκης κι έτσι το βιβλίο είναι το αποτέλεσμα των ερευνών και των συνομιλιών τους. Η επικοινωνία είναι αμφίρροπη, διακοπτόμενη, με αυτοσχέδια σύνδεση μέσω μικρών δορυφόρων που συγκέντρωσαν στις αρχές της επανάστασης. Η υπόγεια βιβλιοθήκη της Νταράγια είναι μια ειρηνική εικόνα που αντιβαίνει στον πόλεμο, στα ερείπια και στον αποκλεισμό της πόλης. Γκρεμισμένα σπίτια, φωτιά, σκόνη αλλά μες στον χαλασμό κάποιοι σώζουν βιβλία από τα ερείπια και τα συγκεντρώνουν σ’ ένα σημείο ανοιχτό για τον κόσμο. «Τα βιβλία, τα όπλα τους για μαζική μόρφωση» (σελ. 13). Γιατί «Οι βιβλιοθήκες έχουν κάτι το ανατρεπτικό και καταπραϋντικό συνάμα» (σελ. 35) ενώ «Τα βιβλία, αυτά τα όπλα μαζικής μόρφωσης που κάνουν τους τυράννους να τρέμουν» (σελ. 79). Ποτέ δεν είχα σκεφτεί πόσο σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει μια βιβλιοθήκη στην ψυχολογία των κατοίκων μιας πόλης εν μέσω πολέμου: «Εμείς χτίζουμε όταν τα πάντα γύρω μας γκρεμίζονται… Το διάβασμα ως καταφύγιο. Μια σελίδα ανοιχτή προς τον κόσμο την ώρα που όλες οι πόρτες είναι αμπαρωμένες». Οι επισκέπτες, παρά τις δυσχέρειες, τα εμπόδια, τα προβλήματα, τον θάνατο που χτυπάει κάθε στιγμή, διαβάζουν για να εξερευνήσουν, για να μορφωθούν, για να αποδράσουν από τη σκληρή πραγματικότητα, για να γλυτώσουν από την παράνοια. «…μια απλή πράξη ανθρωπιάς που τους δένει με την τρελή ελπίδα της επιστροφής στην ειρήνη» (σελ. 34).

Η συγγραφέας καταγράφει το χρονικό των δραστηριοτήτων της βιβλιοθήκης, τις συνομιλίες με τους πρωτεργάτες Άχμαντ Μουντζαχέντ και Αμπού ελ-Εζ αλλά και με τους αναγνώστες, πίσω ή μπροστά από την κάμερα. Πάντα βέβαια υπάρχει ο φόβος να πέσεις στην παγίδα της παραπληροφόρησης ή να παρασυρθείς από τη μονοδιάστατη παράθεση των γεγονότων, η Delphine Minoui όμως προσπαθεί με προσωπική έρευνα, διασταυρώσεις στοιχείων, ακόμη και με συνεντεύξεις όσων κατάφεραν να φτάσουν στην Τουρκία να κατανοήσει και να αναδείξει τον αμοραλισμό και την αγνή ιδεολογία των ανθρώπων που στελεχώνουν τη βιβλιοθήκη. Ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται και το χρονικό της πολιορκίας που στενεύει μέρα με τη μέρα, με τον λιμό να κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των αιχμάλωτων κατοίκων μαζί με τα ελικόπτερα που τους βομβαρδίζουν και οι σελίδες γεμίζουν από εικόνες ανέχειας, εξαθλίωσης, φόβου. Ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται και η ιστορία της επανάστασης στη Συρία, της εμφύλιας διαμάχης που την αιματοκύλισε, πώς ήταν τα πράγματα πριν και μετά, πώς λειτουργούσε το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, γιατί κατέφυγε στην «αστυκτονία», στην καταστροφή δηλαδή της πόλης με όλα τα μέσα: «Η διαγραφή διά της βίας, κλασική μέθοδος των τυράννων αυτού του κόσμου» (σελ. 39).

Γιατί αγωνίζεται το καθεστώς να εξαλείψει την Νταράγια; Τι την ξεχωρίζει από τις άλλες πόλεις; Πώς ήταν αυτή η πόλη, τι το ιδιαίτερο είχαν οι κάτοικοί της, πώς ξεκίνησαν οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις; Πώς ξεκίνησε η ιδέα της βιβλιοθήκης, πώς εμπνεύστηκαν οι δημιουργοί της, πόσο δύσκολη και τακτική ήταν η επικοινωνία μαζί τους; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται με ρεαλισμό, τεκμηρίωση και συναισθηματισμό στο συγκλονιστικό αυτό χρονικό. Η συγγραφέας, η ζωή της οποίας επηρεάζεται δυο φορές (τον Νοέμβριο του 2015 στο Παρίσι όπου ζουν οι δικοί της άνθρωποι και τον Μάρτιο του 2016 στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζει η ίδια με την κόρη της, γίνονται τρομοκρατικές επιθέσεις) και σαν από παιχνίδι της μοίρας βιώνει κι αυτή την αγωνία και τον φόβο των ανθρώπων που έχουν μετατρέψει την υπόγεια βιβλιοθήκη της Νταράγια σε πολιτιστική κυψέλη, διασταυρώνει, ρωτάει, ερευνά και η γραφή της είναι καταιγιστική, αντικειμενική, μεστή, γρήγορη, εύληπτη. Ένα βιβλίο που δύσκολα θα ξεχάσω.

Βιβλίο Ο Λύκος
Συγγραφέας Κωνσταντίνος Μοσχάτος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Κωνσταντίνου Μοσχάτου, με τη γρήγορη, σχεδόν κινηματογραφική του γραφή, με κράτησε αιχμάλωτο ως την τελευταία κυριολεκτικά σελίδα λόγω των απανωτών ανατροπών, των διαρκών εκπλήξεων, των συνεχών εναλλαγών σε σκηνές και γεγονότα, των ολοκληρωμένων χαρακτήρων και των προβληματισμών γύρω από τους ηθικούς και τους θεσπισμένους νόμους μιας κοινωνίας. Ο Άγγελος Γκίκας, ψυχίατρος της Αστυνομίας και Αστυνόμος Α΄ της Διεύθυνσης Υγειονομικού, διαζευγμένος, 45άρης και μοναχικός, χωρίς φίλους και γνωστούς, είναι σίγουρος για την αθωότητα του αδερφού του και δε θέλει να τον δει άδικα στη φυλακή, όπου ρημάζουν ο νους και η ψυχή και κατατρώγονται τα σωθικά. Αποφασίζει λοιπόν να ζητήσει τη βοήθεια του νέου υποδιοικητή Δημήτρη Βαφειάδη που δέχεται να «παρανομήσει» για να απαλλάξει τον αδερφό του Γκίκα, ζητάει όμως ένα αντάλλαγμα: το επιστημονικό υπόβαθρο του ψυχιάτρου και η ικανότητά του να ψυχολογεί ανθρώπους τον κάνει ιδανικό «μυστικό πράκτορα» για να μπει στη φυλακή και να ψάξει, να μάθει, να μιλήσει με κρατούμενους, σωφρονιστικούς, ακόμη και με τον ίδιο τον Σωτήρη Δραγούμη ή Λύκο για να εξιχνιάσει τη δολοφονία του Σκούρα! Ο Λύκος, θανάσιμος εχθρός του δολοφονημένου αξιωματικού και από τους μεγαλύτερους κακοποιούς της χώρας, με άπειρες καταδίκες εις βάρος του, μπλεγμένος με τον αντιεξουσιαστικό χώρο, έχει μεταχθεί στα Τρίκαλα κι έτσι αρχίζει μια από τις πιο ανατρεπτικές, σκληρές και ανατριχιαστικά ρεαλιστικές ιστορίες που έχω διαβάσει.

Αρχικά λοιπόν ο Άγγελος Γκίκας είναι φυλακισμένος με βαρυποινίτες, χωρίς κανείς να ξέρει για την αποστολή του πλην του διευθυντή, και παρακολουθούμε τις προσπάθειές του να ενταχθεί στην κλίκα του Λύκου. Προαυλισμός, κάγκελα, απομόνωση, κελιά, συρσίματα και κάπου κάπου ακαταλαβίστικα λόγια, κλεισούρα, κακοβρασμένο φαγητό, ανθρώπινη βρόμα, κατσαρίδες, με πόση τέχνη ζωντανεύει το κλειστοφοβικό περιβάλλον και πόσο παραστατικές είναι οι λεπτομέρειες: «…το κατάστημα κράτησης ήταν σαν κάποιο επιτραπέζιο στρατηγικής στο οποίο η κάθε φυλή είχε το κάστρο της, τον βασιλιά της, τους νόμους της και τους ειδικούς στο έγκλημα» (σελ. 61). Να όμως που ο Λύκος έχει μια προσωπικότητα που δεν περιμένει κανείς, κάποια γεγονότα δε συνάδουν με την εικόνα που έχει πλάσει στο μυαλό του ο Άγγελος κι αυτό τον δυσκολεύει γιατί δεν μπορεί να βρει πώς θα τον προσεγγίσει!  Κι εκεί που μπαίνουν τα πράγματα σε μια σειρά και καταλήγουμε σε κάποια συμπεράσματα, εξελίξεις έξω από τη φυλακή ανατρέπουν τα δεδομένα και ο Άγγελος παγιδεύεται στο ίδιο του το σχέδιο, με την αδρεναλίνη να τον γεμίζει έξαψη και να τον οδηγεί σε απονενοημένες πράξεις!

Η δολοφονία του Σκούρα είναι αρκετά περίπλοκη και σύνθετη και εμπλέκει δικαστικούς και κρατικούς λειτουργούς με παρανόμους κάνοντας το μυθιστόρημα άκρως ενδιαφέρον! Ύποπτοι ξεπετάγονται από παντού, ο ρόλος τους αλλάζει (πότε αθώοι και πότε ένοχοι, πότε δίκαιοι και πότε διεφθαρμένοι, πότε φίλοι και πότε προδότες) ενώ ταυτόχρονα οι ληστές μιας τράπεζας στη Μεταμόρφωση με την επιτυχημένη καριέρα τους τραβούν το ενδιαφέρον του ανθυπαστυνόμου Καρούτσου και της διοικητού του Ληστειών της ΓΑΔΑ Μαρίας Βαΐτσου, οι οποίοι καταστρώνουν ένα σχέδιο ώστε να πιάσουν μεγαλύτερα κεφάλια! Η δράση κάποια στιγμή μεταφέρεται από την κλειστοφοβική ατμόσφαιρα ενός κελιού στα άγρια βουνά της Πίνδου μ το μυθιστόρημα να καταγράφει ένα συναρπαστικό ανθρωποκυνηγητό, με λεπτομέρειες που μόνο ένας καλά διαβασμένος συγγραφέας μπορεί να καταγράψει, με διαρκή αγωνία και με κινηματογραφική ταχύτητα των εξελίξεων. Δε θα ξεχάσω τις περιγραφές του κακοτράχαλου δρόμου στην Κατάρα, με τις κατολισθήσεις και το μισογκρεμισμένο οδόστρωμα! Κι εκεί που θαυμάζεις το γκριζόασπρο χειμωνιάτικο φεγγάρι γίνεσαι μάρτυρας λαθρεμπορίου όπλων, εκεί που ακούς τον απαλό ήχο του χιονιού που πέφτει συναντάς μπλόκο περιπολικών. Μέσα σε αυτήν τη χιονοστιβάδα της καταιγιστικής δράσης και των απανωτών εξελίξεων, ο Γκίκας ανακαλύπτει στοιχεία της υπόθεσης που του δείχνουν άλλο μονοπάτι για την επίλυσή της κι έτσι όσο κυνηγάμε τους κακούς σε Σαμαρίνα, Γρεβενά, Καστοριά, Κρυσταλλοπηγή τόσο πλησιάζουμε και στην εξιχνίαση μιας σάπιας, πολυπρόσωπης παγίδας με στόχο-έκπληξη!

«Ο Λύκος» είναι ένα δυνατό μυθιστόρημα που φωτίζει εξίσου το μονοπάτι του καλού και του κακού κι αφήνει τους ήρωές του να επιλέξουν μόνοι τους ποιο θα διασχίσουν, κάτι που θα τους χαρίσει και τις αντίστοιχες συνέπειες. «Και οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν ν’ αλλάξουν. Υπάρχει μέσα τους ένας διακόπτης που μπορούν να τον γυρίσουν και να δουν το πραγματικό φως» (σελ. 279). Οι νόμοι τι ρόλο παίζουν όμως στην ανθρώπινη κοινωνία και πόσο πρέπει να τους σεβόμαστε; «…το καλύτερο όπλο ενός ανθρώπου με εξουσία είναι οι νόμοι. Ακόμα κι οι ναζιστές που έκαναν θηριωδίες, δικτάτορες… όλοι τούς χρειάζονταν πριν γίνει οτιδήποτε. Όλα ξεκινούν και τελειώνουν στους νόμους. Επαναστάσεις, καταπατήσεις δικαιωμάτων, μεγάλες αλλαγές… Όταν δίνεις λοιπόν σε κάποιον τη δυνατότητα να εφαρμόσει έναν νόμο, του δίνεις ένα όπλο που το στρέφει όπου και όπως θέλει» (σελ. 396-397). Κανείς από τους ήρωες του βιβλίου δε θα είναι ίδιος όταν φτάσουμε στο τέλος γιατί: «Κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από τον Νόμο… Το μυστικό είναι να ζεις μέσα κι έξω απ’ αυτόν. Να πορεύεσαι παράλληλα, όχι αντίθετα. Κι όταν ξεπερνάς τα όρια, να μπαίνεις ξανά κάτω από την ασπίδα του» (σελ. 286). Σκέψεις και προβληματισμοί γύρω από την ηθική και την αυτοδικία, καταιγιστική δράση, ανηλεές ανθρωποκυνηγητό, διαφθορά και σαπίλα, υπόκοσμος και παράνομα κυκλώματα, καλοί χαρακτήρες που αγωνίζονται να παραμείνουν έτσι αλλά τα γεγονότα θα τους εξαναγκάσουν σε ακρότητες κι ένα λυτρωτικό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου που με γέμισε αγωνία και όχι μόνο.