Βιβλίο Στη σκιά της ζωής τους 
Συγγραφέας Ελένη Κ. Τσαμαδού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ελένη Τσαμαδού έγραψε μια τρυφερή και συγκινητική ιστορία για μια γυναίκα που παντρεύτηκε νωρίς λόγω εγκυμοσύνης έναν άντρα που δεν πρόλαβε να αγαπήσει, παράτησε τις σπουδές της και κλείστηκε στο σπίτι. Όλη η ζωή της ένα λάθος: δεν πήγε στο κολέγιο λόγω εγκυμοσύνης, δόθηκε στον άντρα που της άρεσε, με τον οποίο και παντρεύτηκε, και αμέσως έγινε σύζυγος και μητέρα χωρίς άλλα ενδιαφέροντα και φίλες, χωρίς κοινωνική ζωή και χόμπι, «μια γυναίκα χωρίς προσωπικότητα, άχρωμη και αδιάφορη». Τελικά διαπίστωσε πως όλα αυτά ήταν χάσιμο χρόνου, μιας και ο σύζυγός της δεν την εκτίμησε ποτέ ως γυναίκα.

Όλα ξεκινάνε όταν η μητέρα της Λούση, μετά τον θάνατο του άντρα της, αρχίζει να παραληρεί και να μιλάει σ’ έναν φανταστικό συνομιλητή ενώ δεν αποχωρίζεται τη δικηγορική τσάντα του νεκρού συζύγου. Η Λούση και ο αδελφός της τη βάζουν σε ίδρυμα και οι γιατροί αποφαίνονται: αρχή αλτσχάιμερ και αποσχιστική διαταραχή, δεν υπάρχει θεραπεία. Κλαίει, γελάει και μιλάει συνέχεια στα ελληνικά, κοιτώντας και ψαχουλεύοντας κάποιες επιστολές μέσα στην περίφημη τσάντα. Μετά τον θάνατό της, οι επιστολές αυτές ωθούν τη Λούση να φύγει από την Αμερική. Τι δουλειά έχει στην Ελλάδα και γιατί το έσκασε σαν κλέφτρα, χωρίς να ειδοποιήσει κανέναν; Τι ελπίζει να βρει; Γιατί κράτησε τις επιστολές των γονιών της και ποιοι απεικονίζονται στη φωτογραφία που τις συνοδεύει; Τι συνέβη στην Πάτρα του 1945;

Μια γυναίκα χωρίς γνώση ελληνικών θα έρθει στην Ελλάδα να ξεκινήσει μια σειρά από έρευνες. Ένας άθλος που δε λυγίζει όμως τη θέληση της Λούση και η κοπέλα θα ξεκινήσει να ψάχνει το παρελθόν των γονιών της, πώς γνωρίστηκαν, πώς και γιατί ήρθαν στην Ελλάδα, μόνο που σύντομα θα διαπιστώσει πως αυτή η έρευνα την αφορά προσωπικά με απρόσμενο τρόπο. Κάποια γεγονότα που θα ζήσει στην Ελλάδα και θα την ξαναγεννήσουν θα τη φέρουν αντιμέτωπη με την οικογένειά της, τον αδελφό, τον σύζυγο, τα παιδιά της, που θα της γυρίσουν την πλάτη. Θα βρει τη δύναμη να συνεχίσει να ζει; Πώς θα τα καταφέρει;

Στο πλάι της, η Άννα, η γυναίκα που της νοικιάζει μια κάμαρα στην Πάτρα και η κόρη της, Αθηνά. Αυθόρμητη, διακριτική και ζεστή, η Αθηνά κερδίζει αμέσως τη Λούση που παρατηρεί και αρκετές ομοιότητες στις οικογενειακές τους ιστορίες. Μέσα από την οικογένεια της Άννας και της Αθηνάς ξεπηδάνε ενδιαφέρουσες ιστορίες που αντικατοπτρίζουν την ελευθερία της γυναίκας, το δικαίωμα στην άμβλωση, τη γυναικεία χειραφέτηση και ανεξαρτησία, καθώς και τις συνέπειες από τις λάθος επιλογές. Τρεις γυναίκες, η γιαγιά Αναστασία, η μαμά Άννα, η κόρη Αθηνά, το παραδοσιακό, συντηρητικό χτες, το σήμερα και το κυνικό, απελευθερωμένο αύριο δένονται με την ιστορία της Λούση και δημιουργούν μια πολύπλευρη ιστορία γεμάτη ενδιαφέρουσες σκηνές, δραματικά περιστατικά και εκπλήξεις. Επιπλέον, ένα ταξίδι στην Ύδρα θα φέρει απρόσμενες εξελίξεις στη ζωή της πρωταγωνίστριας και θα της ξυπνήσει αισθήματα για καιρό κοιμισμένα.

Το μυθιστόρημα «Στη σκιά της ζωής τους» ρίχνει φως στις παράνομες υιοθεσίες των παιδιών του Εμφυλίου, στο παιδομάζωμα εκείνης της περιόδου, στις τραγικές ιστορίες που χώρισαν οικογένειες για πάντα με μεθόδους που ελάχιστες ήταν νόμιμες και φυσικά δεν ήρθαν όλες στο φως. Παιδουπόλεις, πλαστά δικαιολογητικά, κρυφές αγοραπωλησίες, ακόμη και απαγωγές δημιούργησαν μια από τις μεγαλύτερες πληγές της σύγχρονης Ιστορίας, που ακόμη αιμορραγεί. Η συγγραφέας σκύβει με αγωνία πάνω από αυτές τις περιπτώσεις και αποτυπώνει με πολυεπίπεδη πλοκή και ανατροπές τη ζωή μιας γυναίκας που άλλα πίστευε για το παρελθόν της και άλλα κρύβονταν πίσω από την αλήθεια.

Η καθαυτή ιστορία είναι αρκετά περίπλοκη και φωτίζεται τμηματικά όσο προχωράμε την ανάγνωση, οπότε χρειάζεται προσοχή, πάντως όλα μπαίνουν στη θέση τους και ξεκαθαρίζουν, συγκροτώντας έτσι μια φριχτή ιστορία απάτης και εγωισμού, ειδικά όταν μέσα σε όλα αυτά μπαίνει ανθρώπινος παράγων. Επιπλέον, παρένθετες ιστορίες που εμπλουτίζουν την πλοκή και δημιουργούν ολοκληρωμένους χαρακτήρες μας συστήνουν την κλειστή κοινωνία της Πάτρας του 1945-1947 και τον τρόπο ζωής, αντιλήψεων και νοοτροπίας της ελληνοαμερικανικής κοινότητας της δεκαετίας του 1980. Μια τρυφερή μα και σκληρή ιστορία με διαρκείς ανατροπές, λιτούς διαλόγους, ποικίλες μορφές αφήγησης και ρεαλισμό που με κράτησε σε αγωνία ως το τέλος.

Βιβλίο Το μυστικό των μυστικών
Τίτλος πρωτοτύπου The secret of secrets
Συγγραφέας Dan Brown
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Dan Brown κινείται στα γνωστά, οικεία και πάντα συναρπαστικά μονοπάτια συνωμοσιολογίας, μυστικών και ανατροπών. Καλοδουλεμένη πλοκή, cliffhangers στο τέλος σχεδόν κάθε κεφαλαίου, σταδιακή κορύφωση της δράσης, ανάμιξη πραγματολογικών στοιχείων με αχαλίνωτη φαντασία, ένας αγαπημένος πρωταγωνιστής, κώδικες και σύμβολα (κεντροπερίβλητα, εικονογράμματα), μυστικά και απειλή κατά της ανθρωπότητας, ανατροπές, ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα που παίρνει βασικές εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, συμπεράσματα ερευνών και πορίσματα και «την προχωράει παρακάτω», σε ένα γνωστικό και γνωσιακό επίπεδο που μπορεί να το εκμεταλλευτεί κάποιος για κακό σκοπό, ένας ισχυρός εχθρός που κρύβεται στα σκοτάδια, απρόσμενες συμμαχίες, προδοσίες, ανθρωποκυνηγητά, μυστικές υπηρεσίες, απαγωγές, επιθέσεις, δολοφονίες, όλα αυτά συγκροτούν άλλο ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα δράσης και αγωνίας που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο.

Τη λαμπερή μέρα της διάλεξης της Κάθριν Σόλομον ακολουθούν μια σειρά από φρικιαστικά γεγονότα: η Κάθριν εξαφανίζεται, ο Λάνγκντον κάνει κάτι που θα  τραβήξει την προσοχή της Ούζι, της τσέχικης υπηρεσίας πληροφοριών, με αποτέλεσμα να τον κυνηγάει ο αστυνόμος Όλντριχ Γιανάτσεκ αλλά και ο Μάικλ Χάρις, νομικός εκπρόσωπος της αμερικανικής πρεσβείας. Τα ίχνη για τον εντοπισμό της επιστήμονα είναι κωδικοποιημένα κι ο Λάνγκντον αναλαμβάνει δράση. Αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί, αραβικοί αριθμοί, λατινικό αλφάβητο, ενωχιανά (γλώσσα μέσω της οποίας υποτίθεται ότι τα μέντιουμ επικοινωνούν με τα πνεύματα) παίρνουν και πάλι τη σκυτάλη σ’ έναν αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο.

Σταδιακά μπαίνουν κι άλλοι χαρακτήρες στο παιχνίδι που θα δείξουν σε κρίσιμα σημεία την πραγματική τους ταυτότητα και τι πραγματικά αποζητούν. Για παράδειγμα, ο Μάικλ Χάρις παίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο στην αμερικάνικη πρεσβεία, με αποτέλεσμα να διαπιστώσει αμέσως τι πραγματικά συμβαίνει, μόνο που έχει ήδη αναθέσει στην ερωμένη του, Ντάνα Ντάνεκ, υπεύθυνη των δημοσίων σχέσεων της πρεσβείας, κάτι που θα τη βάλει σε κίνδυνο. Η Δρ Μπριγκίτα Γκέσνερ, κορυφαία Τσέχα νευροεπιστήμονας, επιτυχημένη στον τομέα τεχνολογίας απεικόνισης του εγκεφάλου και στα νευροπληροφοριακά δίκτυα, είναι εκείνη που κάλεσε τη Σόλομον για τη διάλεξη, τι έχει όμως δημιουργήσει με τους συνεργούς της; Γιατί ενδιαφέρεται τόσο πολύ για το βιβλίο της Κάθριν Σόλομον και θέλει σχεδόν με το ζόρι να την οδηγήσει στο εργαστήριό της; Η Σάσα Βέσνα, βοηθός της Μπριγκίτα, είναι μια γυναίκα που ήρθε από τη Ρωσία και παθαίνει κρίσεις επιληψίας, μια κατάσταση που την οδήγησε σ’ ένα παρακμιακό κρατικό ψυχιατρικό ίδρυμα, όπου έζησε «μια ζωή ποτισμένη από τα φάρμακα και τη μοναξιά». Η Μπριγκίτα Γκέσνερ την έφερε στην Πράγα και τη θεράπευσε από τις κρίσεις της, ποιο ήταν όμως το τίμημα; Και τι θα γίνει με τα κενά μνήμης που εξακολουθεί να έχει;

Επίσης, ποιο είναι το μυστηριώδες Γκόλεμ, μια φιγούρα με μανδύα, βαριά υποδήματα, πασαλειμμένο με πηλό στο κεφάλι και γιατί στο μέτωπό του έχουν χαραχτεί τρία εβραϊκά γράμματα; Σε ποιον είναι αφοσιωμένο να προστατεύει και ως πού θα φτάσει για να το καταφέρει; Η πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Πράγα Χάιντε Νάγκελ διαπιστώνει πως ήρθε η ώρα να πάρει την κατάσταση στα χέρια της και να εκδικηθεί όσους τη δελέασαν να πάρει αυτήν τη θέση, αποκρύπτοντάς της τους πραγματικούς λόγους που την ήθελαν σε αυτό το πόστο. Έχουμε όμως και τον Τζόνας Φόκναμ, επιμελητή εκδόσεων στα κεντρικά του Penguin Random House στη Νέα Υόρκη, που είναι έτοιμος να διαβάσει το χειρόγραφο της Σόλομον, όταν μια επίθεση από χάκερ το εξαφανίζει, περνώντας από όλες τις δικλείδες ασφαλείας. Πιστός όμως στην πατροπαράδοτη σχολή έχει εκτυπώσει ένα αντίγραφο, εξ ου και πέφτει θύμα απαγωγής. Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες και μερικοί ακόμη αγωνίζονται ο καθένας με τον τρόπο του να φυλάξει κρυμμένο ή να φέρει στο φως ή να ανακαλύψει το μυστικό των μυστικών.

Για άλλη μια φορά, ο Dan Brown έχει εντρυφήσει βαθιά στο θέμα του κι έχει στήσει έναν καλοπλεγμένο ιστό, αποκαλύπτοντας σταδιακά διάφορα πραγματολογικά στοιχεία, οδηγώντας τον αναγνώστη όλο και πιο κοντά στην κεντρική ιδέα εξαιτίας της οποίας η Κάθριν Σόλομον έχει μπει στο στόχαστρο. Ξεκινάμε από τον ορισμό της νοητικής επιστήμης: «Είναι η μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης, ένα αντικείμενο που απασχόλησε τον άνθρωπο για αιώνες, μόνο που τα ερωτήματα αυτά τα ερευνούσαμε μέσω της θρησκείας». Οι άνθρωποι αναλογίζονται τη συνείδηση αλλά δυσκολεύονται να την προσδιορίσουν ή και να συζητήσουν γι’ αυτήν. Η μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης χωρίζεται σε Υλισμό και Νοητική, με τους υλιστές να θεωρούν πως η συνείδηση είναι υποπροϊόν σωματικών διεργασιών και τους νοητιστές πως η συνείδηση προήλθε από μια θεμελιώδη πτυχή του σύμπαντος που δεν εντοπίζεται καν μέσα στο σώμα. Όλα αυτά γυρίζουν γύρω από τον ανθρώπινο εγκέφαλο που περιέχει 86 δισεκατομμύρια νευρώνες, οι οποίοι σχηματίζουν περισσότερες από 1 τρισεκατομμύριο συνάψεις. Αντιστοιχεί στο μόλις 2% του ανθρώπινου βάρους και καταναλώνει το 20% της ενέργειας και του οξυγόνου του αίματος.

Όσο βαθύτερα προχωράμε στην κεντρική ιδέα, τόσο πιο περίπλοκα γίνονται διάφορα συναφή θέματα γύρω από τη συνείδηση, τον φόβο του θανάτου (ο συγγραφέας κατακεραυνώνει: «Ο φόβος του θανάτου είναι ο πατέρας της θρησκείας»!), την άλω και το φωτοστέφανο, την ενόραση, ακόμη και το «σύνδρομο του σοφού», όπου κάποιος, μετά από ατύχημα, μπορεί να εμφανίσει ιδιαίτερες δεξιότητες ή γνώσεις που δεν κατείχε πριν, να παίξει βιολί π. χ. ή να μιλάει μια ξένη γλώσσα (συναρπαστικά και αυθεντικά τα παραδείγματα των ανθρώπων που αναφέρονται). Αυτές οι ανεξήγητες «γνήσιες ανωμαλίες» αμφισβητούν σε θεμελιώδες επίπεδο το υφιστάμενο μοντέλο της συνείδησης και βοηθούν στην αποδοχή πως οι εδραιωμένες επιστημονικές απόψεις για τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου έχουν πάψει να είναι επαρκείς. «Είναι καιρός για ένα νέο μοντέλο. Είναι καιρός να ομολογήσουμε ότι δε γνωρίζουμε την απάντηση σε μια απλούστατη ερώτηση: από πού πηγάζουν οι σκέψεις, τα ταλέντα και οι ιδέες μας;» (σελ. 177). Από την άλλη, μπορεί η ανθρώπινη σκέψη όταν εστιάζεται να μεταβάλλει κυριολεκτικά τη χημεία του σώματος; Υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο; Γιατί η αγγλική λέξη για το σύμπαν βασίζεται στο uni-versum («τα πάντα ως ένα»); Γιατί οι άνθρωποι αδυνατούν να αντιληφθούν την πραγματικότητα στις γνήσιες διαστάσεις της; Συνεχίζει η συνείδηση πέρα από τον θάνατο;

Φυσικά, διατυπώνονται και καταγράφονται πληροφορίες και για δευτερεύοντα ζητήματα, όπως τι είναι η ενόραση, αν μπορεί κάποιος να προβλέψει το μέλλον και γιατί πάντα ο άνθρωπος κατέφευγε σε αστρολόγους, χαρτορίχτρες κλπ.;  Ο σκεπτικιστής Ρόμπερτ Λάνγκντον δε διστάζει να αποκαθηλώσει μέχρι και τον Νοστράδαμο: έγραψε «εκτενώς, αινιγματικά και κοινότοπα», με αμφίσημες διατυπώσεις και αναφορά σε κοινότοπα γεγονότα, όπως πολέμους, φυσικές καταστροφές και συγκρούσεις εξουσίας κι αυτό μας οδηγεί στο φαινόμενο Μπαάρνουμ («είναι έντονη η επιθυμία του ανθρώπου να διακρίνει προσωπική αλήθεια σε γενικόλογες τοποθετήσεις»). Η θρησκεία είναι και σε αυτό το βιβλίο παρούσα, ώστε να αντιδιαστέλλεται με τον πραγματισμό της νευροεπιστήμης, με ενδιαφέροντα στοιχεία ανάλογα με την εκάστοτε αφορμή. Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο είναι η αναφορά στο φωτοστέφανο, το συνηθέστερο θρησκευτικό σύμβολο του πλανήτη. Είναι ο φωτεινός δίσκος που εμφανίζεται πάνω από το κεφάλι ενός πεφωτισμένου όντος και το εντοπίζουμε στην αιγυπτιακή στήλη του Ρα, στο βουδιστικό φέρετρο του Κανίσκα, σε αναγεννησιακούς πίνακες, όχι μόνο στους αγίους. Εξειδικευμένη μορφή του φωτοστέφανου είναι το ακτινωτό στέμμα που συναντάμε στα κεφάλια του Ώρου, του Πτολεμαίου, του Καίσαρα, ακόμη και του Κολοσσού της Ρόδου ή του Αγάλματος της Ελευθερίας. Ήσσονος σημασίας για την πλοκή αλλά συναρπαστικές είναι οι πληροφορίες για το λογότυπο των Starbucks (δεν είναι γοργόνα αλλά σειρήνα αφού έχει δύο ουρές) και για την ανέλιξη του Penguin Random House, του μεγαλύτερου και σημαντικότερου εκδοτικού οίκου του κόσμου, με 20.000 τίτλους κάθε χρόνο και μεικτά έσοδα πέντε δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενός κολοσσού που ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα από δύο ανθρώπους με ποικίλες και διαφορετικές λογοτεχνικές προτιμήσεις που φάνταζαν «τυχαίες» (random).

Τέλος πάντων, η καθαυτή πλοκή κλιμακώνεται διαρκώς, οι χαρακτήρες αποκαλύπτουν πολλά κρυμμένα μυστικά, όσο βυθιζόμαστε στη νευροεπιστήμη, στα μυστικά του εγκεφάλου, στη μαγεία της συνείδησης και του γύρω μας κόσμου, τόσο αρχίζει να αποκαλύπτεται το μυστικό των μυστικών. Κι όλα αυτά συμβαίνουν κυρίως στην Πράγα: «Ένα μνημείο παγωμένο στον χρόνο», ένας συνδυασμός κτηρίων ρομανικού, γοτθικού, μπαρόκ, αρ νουβό και νεοκλασικού ρυθμού, με περισσότερα από εφτακόσια καμπαναριά και πύργους, μια πόλη που για αιώνες είχε αποτελέσει ευρωπαϊκό κόμβο αποκρυφισμού. Ο Dan Brown έχει πάρει όλα τα τοπόσημα και στήνει αξέχαστες σκηνές δράσης και σασπένς: η Γέφυρα του Καρόλου, ο ποταμός Μολδάβας, η Αίθουσα Βλάντισλαβ του Κάστρου της Πράγας, η πλατεία Σταρομάκ, η Συναγωγή της συνοικίας του Γιοζέφοβ που παραμένει ανέπαφη από τον 13^ο αιώνα, η έπαυλη Πέτσεκ (εδράζεται η Αμερικανική Πρεσβεία), η Βίβλος του Διαβόλου με την ανατριχιαστική ιστορία της δημιουργίας της που απεικονίζει τον Σατανά με περίζωμα από ερμίνα (σύμβολο των γαλαζοαίματων), ο Πύργος Πετρίν, το παλιό Εβραϊκό Νεκροταφείο, το καταφύγιο Φολιμάνκα των 1500 τ.μ., το πιο στοιχειωμένο μέρος της πόλης, το Καφέ Λα Μποέμ, το Κλεμεντίνουμ με τους 20.000 τόμους θεολογικής βιβλιογραφίας (αξέχαστη θα μου μείνει η απόπειρα απόδρασης με άναμμα φωτιάς μέσα σε αυτόν τον σπάνιο και πανέμορφο χώρο) και πολλά άλλα.

«Το μέλλον έρχεται καταπάνω μας όλο και γρηγορότερα, σε καθημερινή βάση» (σελ. 687). Αυτό είναι το βασικό μότο ενός μυθιστορήματος που καταφέρνει να παρασύρει τον αναγνώστη ως την τελευταία σελίδα και που αναλύει βαθιές έννοιες της συνείδησης, της νευροεπιστήμης και της εγκεφαλικής λειτουργίας, κάτι που απαιτεί λίγο χρόνο κατανόησης παραπάνω αλλά το τελικό αποτέλεσμα εντυπωσιάζει. Σίγουρα θα υπάρξουν και ενστάσεις ή εύλογες απορίες, όπως για παράδειγμα η χτυπητή έλλειψη φύλαξης σε ένα σημαντικό μέρος με τη δικαιολογία ότι «δεν είναι σε λειτουργία ακόμη» ή ότι, αντί να το βάλουν στα πόδια αυτοί που βρίσκουν τις αποδείξεις που ζητάνε, προτιμούν να αναλύσει ο ένας στον άλλον τι βρήκαν και πόσο σημαντικές είναι κλπ. Με χιούμορ («Μέσα κοινωνικής δικτύωσης… Το μεγαλύτερο δώρο για τις υπηρεσίες πληροφοριών, από την εποχή που η Καθολική Εκκλησία εφηύρε την εξομολόγηση», σελ. 192), εκπλήξεις, πραγματολογικά στοιχεία, καλογραμμένη πλοκή εκτυλίσσεται μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη καλούς και κακούς, προδοσίες και εγκλήματα, ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις, μυστικές υπηρεσίες και επιστημονικά εργαστήρια, γενικά με όλα τα γνωστά και οικεία χαρακτηριστικά γνωρίσματα των μυθιστορημάτων του Dan Brown.

Βιβλίο Αρόδου 
Συγγραφέας Στέλιος Μάινας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Στέλιος Μάινας έγραψε ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γεμάτο μικρές και αντιπροσωπευτικές στιγμές από τη ζωή ενός ναυτικού τη δεκαετία του 1970. Χονγκ Κονγκ, Καράκας, Αμβέρσα, Σρι Λάνκα, Άντεν, Λάγος, Τενερίφη οι προορισμοί, Χριστούγεννα και γιορτές εν πλω, παιδιά που μεγαλώνουν μόνα τους, σύζυγοι που παύουν να περιμένουν κι επιπλέον ενοχλούνται όταν επιστρέφει ο ναυτικός. «…αυτή δεν ήταν η έγνοια κάθε γυναίκας ναυτικού;… «Βασίλισσα θα σ’ έχω», τους λένε, αλλά ο θρόνος πάντα μισός και κουτσός» (σελ. 16). Ταυτόχρονα στο καράβι η πειθαρχία, η υπακοή, η ιεραρχία, η ανθρωπιά έχουν τον πρώτο λόγο. «Κάθε κίνηση του πληρώματος ξέρναγε παίδεμα, εξάντληση». Η ιστορία ξεκινάει με τον κατάπλου στο Χονγκ Κονγκ, σαράντα τέσσερις μέρες μεσοπέλαγα και τώρα πιάνουν επιτέλους λιμάνι. Μεγάλο τράφικο κυριαρχεί από παράδοση σε αυτό το μέρος. Γκαζάδικα, τζενεράλια, κάργκο και κοντέινερ αραγμένα στον κόλπο, με τη μύτη της χερσονήσου Καουλούν κατάφωτη από τα διυλιστήρια και τα εργοστάσια.

Ήρωας του βιβλίου είναι ο καπετάνιος Μιχάλης Τσιβίγκος. «Όρθιος κι ωστόσο σκυμμένος…Μικρές διακοπτόμενες πορείες δίχως αρχή και δίχως τέλος ήταν η ζωή του. Δεν μπορούσε να περηφανευτεί για τα πεπραγμένα του…Ξενιτειά ανυπόφορη ήταν όλο του το είναι» (σελ. 85). Καλεί την πρώην σύζυγο, «απρόσιτη και σιωπηλή, μόνο τα απαραίτητα», ν’ ακούσει την κόρη του αλλά είναι φροντιστήριο. Τέσσερα χρόνια παντρεμένοι που του φάνηκαν αιώνας, φταίει, δεν ήταν φτιαγμένος για οικογένεια, παραμελεί τις υποχρεώσεις του και μετά δεν ξέρει πώς να το μαζέψει. Γιατί όμως παθαίνει νευρικό τρέμουλο κάθε φορά που ανεβαίνουν τα μποφόρ; Τι του είχε στοιχίσει έναν χρόνο φάρμακα, αϋπνίες κι εφιάλτες, «έναν χρόνο σε σιγή ασυρμάτου, μην πάρουν χαμπάρι οι συνάδελφοι καπεταναίοι και κυκλοφορήσει στα γραφεία και στα πληρώματα»; Από οικογένεια ναυτικών ο Μιχάλης, με καραβόσκαρα μεταφορών τη βγάζανε με τ’ αδέλφια του στη Σύρο όπου γεννήθηκε λίγο πριν τον πόλεμο, τα μπάρκα και τα φορτώματα ούτε εύκολα ούτε άπειρα τότε. Από κει μπήκε στη σχολή να γίνει πλοίαρχος, το πρώτο του γκαζάδικο η σωτηρία από τις τύψεις για το πρώτο διαζύγιο, η ζωή του «γεμάτη μουντζούρες, σβησίματα, παραπομπές, ορνιθοσκαλίσματα και λευκές σελίδες», στη στεριά νιώθει ανάπηρος, μισός, τρομαγμένος και μόνος.

Στο μυθιστόρημα καταγράφονται με ενάργεια, ρεαλισμό και παραστατικότητα τα δύσκολα ταξίδια με το πλοίο, οι φορτοεκφορτώσεις, η επικοινωνία με τα κεντρικά της ιδιοκτήτριας εταιρείας, τα λιμάνια, οι φουρτούνες, ο ρούφουλας και τα σουέλ, η νηνεμία, η καθημερινότητα, η ψυχολογία των ναυτικών, ακόμη και ο πόλεμος που επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα με αφορμή τον αραβοϊσραηλινό του 1973. Πότε μπρος και πότε πίσω στη ζωή του καπετάνιου, γνωρίζουμε με καθαρότητα την ψυχή του, τον χαρακτήρα του, παρατηρούμε τις αποφάσεις, τα ρίσκα, την ανθρωπιά του, μας συστήνει το πλήρωμά του, τις συντεχνίες του καραβιού: ποντικοί (θερμαστές, λαδάδες, μηχανικοί), ναύτες, αξιωματικοί. Όλοι τους πάντα οι ίδιοι γιατί: «Τα πλοία είναι ζωντανά, έχουν χούγια, έχουν ιδιαιτερότητες κι αν αλλάζεις κάθε τρεις και λίγο πλήρωμα θα το πληρώσεις…» (σελ. 44). Ο λοστρόμος η ψυχή του πλοίου και ο καπετάνιος η καρδιά του, πειθαρχία και πατρική ευθύνη στους ώμους του Μιχάλη. Ναυτική ορολογία με διευκρινιστικές υποσημειώσεις δίνει γλαφυρότητα και ρεαλισμό στην αφήγηση. Σκόρπια και διακριτικά καλολογικά στοιχεία στολίζουν κάπου κάπου το κείμενο: «Έξω ψιλόβρεχε, άχνη, ίσα που έλεγες μήπως είναι η ιδέα σου πως βρέχει» (σελ. 13). Κι όσο αγωνιούμε για το μέλλον και για τις τύχες πλοίου κι ανθρώπων, ξεπετάγονται και διαχρονικές σκληρές αλήθειες: «Μπαϊλντισμένα πρόσωπα, μαυρισμένα απ’ την αρμύρα και τη στέρηση, μονάχα οι πρωτόμπαρκοι ήταν χαρούμενοι. Όλοι οι άλλοι ήξεραν πως ακόμη μια φορά θα πιουν από το νερό που δεν ξεδιψά» (σελ. 14). Ο ναυτικός πάντα της φυγής, με μια γυναίκα, μια μάνα, έναν φίλο να είναι κίνητρο για να παλέψει για την επιστροφή, για τον νόστο. «Ο ναυτικός ζει σε μια ανασφάλεια που μποτζάρει» (σελ. 131). Το αλκοόλ ο λωτός του για να ξεχάσει προσωρινά τον φόβο, την κούραση, τη βάρδια, τη μοναξιά, όλα.

«Αρόδου» ο καπετάνιος του μυθιστορήματος, από το λιμάνι της ζωής του κι από κει ξανακοιτάει τα όσα έζησε και τα όσα έκανε. «Θάλασσα εσύ, που μ’ έμαθες να μη στεριώνω σε στεριά» (σελ. 230). Αρμύρα και περιπέτεια, άγχος και ευθύνη, σπάνιες στιγμές γαλήνης και χαράς, λιμάνια και πόρνες, κίνδυνοι και πειρατεία. Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γεμάτο μικρές και δυνατές εικόνες από τη ζωή στα καράβια με ένα τέλος που μου έφερε δάκρυα στα μάτια.

Βιβλίο Ο κήπος των μικρών θεών 
Συγγραφέας Σοφία Βόικου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Σοφία Βόικου μας ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη των αρχών του 20ού αιώνα για να μας τη συστήσει σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια, να μας περπατήσει από τη λεωφόρο Νίκης, πρώην Μπεγιάζ Κουλέ, ως τα χέρσα χωράφια του Ζέιτενλικ που γεμίζουν με τους Γάλλους στρατιώτες του Σαράιγ εν τω μέσω του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου. Μια πολυπολιτισμική πόλη που φιλοξενεί ένα πολύχρωμο ανθρώπινο μελίσσι και αλλάζει συνεχώς ώσπου τελικά ο πόλεμος τη μετατρέπει «από Ιερουσαλήμ σε ερωτική πόλη», γεμάτη πόρνες λογιών λογιών στις οποίες ξεδίνουν οι ξένοι φαντάροι ξεγλιστρώντας από τα στρατόπεδά τους (παρήχηση του ξ, ξέρω). Μια πόλη που σύντομα θα περιέλθει και τυπικά στη δικαιοδοσία του Σαράιγ όσο η Αθήνα καμαρώνει για την ουδετερότητά της στον πόλεμο, τόσο γεμάτη ασωτία που ίσως γι’ αυτό να την τιμώρησε ο Θεός με την πυρκαγιά του 1917. Ιδού τα χίλια της πρόσωπα: «από τη μια ήταν ένα τεράστιο περιχαρακωμένο στρατόπεδο, την άλλη άντρο κατασκόπων, την επομένη ένα ξέφρενο μπαλ μασκέ και την παράλλη ένα εμπορικό αλισβερίσι» (σελ. 113).

Σε αυτό το μέρος ξεμπαρκάρει ο Στεφάν με τη φάλαγγά του. Περιζήτητος γαμπρός στην Μπουρζ, κατάφερε να ρίξει πολλές γυναίκες στο κρεβάτι του, ώσπου η μητέρα του αποφασίζει να τον παντρέψει, μόνο που μετά τον αρραβώνα του ξεσπάει ο Μεγάλος Πόλεμος κι έτσι ο Στεφάν στρατολογείται. Από την Καλλίπολη στη Θεσσαλονίκη, δυο εντελώς διαφορετικοί προορισμοί, η κόλαση από τη μια με το αίμα, τις πληγές, τη βρώμα, το καρτέρι του θανάτου και ο παράδεισος από την άλλη. Στρατοπεδεύουν στο Ζέιτενλικ, στα περίχωρα, σ’ έναν χέρσο τόπο που καθημερινά υποδέχεται και νέους ξένους στρατιώτες, όπου στήνονται μικρές πολιτείες που προδίδουν την εθνικότητα των προσωρινών ενοίκων τους. Στο πλάι του Στεφάν, είναι ο καλός του φίλος, ο αναλφάβητος Αντρέ Αρτουά, που δεν έχει κανέναν να του γράψει λόγω αγραμματοσύνης και παρακαλεί τον φίλο του, Στεφάν, να του διαβάζει τα γράμματα της αρραβωνιαστικιάς του, ώστε να ονειρευτεί πως βρίσκεται πίσω στον τόπο του και πως ακούει τη φωνή της μάνας του. Ανατρίχιασα και δάκρυσα όταν τελικά ήρθε γράμμα γι’ αυτόν κι έβαλε τα κλάματα: «-Ποιος πέθανε, Στεφάν; Ποιος;»! Απλός, αυθόρμητος, αφελής και διορατικός: «-Μη σε ξεγελάει η Σαλονίκη, είναι βρομότοπος που θα μας ρουφήξει όλους στη λάσπη του» (σελ. 146).

Αυτό το μελισσολόι παρακολουθεί η Ραχήλ Ναχμία, κόρη επιφανούς φωτογράφου της πόλης, μια νέα κοπέλα, καλόγνωμη με τους πελάτες, που εκστασιάζεται μέχρι να εμφανιστεί η φωτογραφία, αν και ανάβει και κορώνει με την πρώτη ευκαιρία. Λατρεύει το αντικείμενό της, νιώθει μια μικρή θεά όταν εμφανίζει τις πλάκες, αισθάνεται πως άγνωστοι άνθρωποι της αποκαλύπτουν τα πιο μύχια μυστικά τους κι εκείνη έχει τη δύναμη να επεμβαίνει στην εικόνα των άλλων. Η φωτογραφία είναι τέχνη, θέλει δουλειά κι αισθητικό κριτήριο, «μάτι», αφοσίωση, ο φακός δεν αποτυπώνει απλά τους ανθρώπους σαν καθρέφτης, τους ωραιοποιεί «στη μνήμη του χρόνου». Η μητέρα της Ραχήλ, Αλίνα, όμως είναι απογοητευμένη από τον τρόπο που τη μεγαλώνει ο άντρας της, ο Τζέκο, και καταλαβαίνει πως της έχει δώσει μεγάλη ελευθερία, αλλά δεν ξέρει τι να κάνει. Η ζωή τους αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη και συνεχώς: πρώτα η απελευθέρωση, μετά η απόβαση των ξένων δυνάμεων που έφερε έλλειψη προμηθειών και πείνα, στη συνέχεια ο βομβαρδισμός από το ζέπελιν, όλα αυτά γονατίζουν τον κόσμο.

Ο Στεφάν και η Ραχήλ θα γνωριστούν όταν η αρραβωνιαστικιά εκείνου αρχίζει να ζητά επίμονα μια φωτογραφία του, πανικόβλητη από την ιδέα ότι η μορφή του ξεθωριάζει στο μυαλό της. Είναι δύο άνθρωποι με διαφορετικές καταβολές που αλλάζουν χωρίς να το θέλουν όσο προχωράει το μυθιστόρημα, ξεκινάνε αλλιώς κι αλλιώς καταλήγουν ως άνθρωποι ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούμε τη μοναξιά και την κατάθλιψη της Εριέττας Φομπούρ πίσω στην Μπουρζ και την οικονομική καταστροφή που επέφερε ο πόλεμος στην περιουσία του τραπεζίτη πατέρα της. Η Ραχήλ πειθαναγκάζεται να παντρευτεί κάποιον που δεν ξέρει, ο Στεφάν κερδίζει την εμπιστοσύνη ενός χειρουργού και μετατίθεται στο φορητό νοσοκομείο ώσπου μια οβίδα θα του καταστρέψει για πάντα τη ζωή. Οι εξελίξεις και οι ανατροπές είναι απανωτές και το κείμενο γεμίζει από υπέροχες παρομοιώσεις και μεταφορές: «…η θάλασσα έμοιαζε να βράζει και να βγάζει ατμούς σαν να ήταν η κατσαρόλα της νόνας όταν μαγείρευε κοτόπουλο στιφάδο» (σελ. 149). Μάλιστα, βρήκα έξυπνη την κίνηση της συγγραφέως να προχωρήσει γρήγορα αλλά όχι βιαστικά στις ζωές των ηρώων της μετά τη λήξη του πολέμου μέσα από σύντομες πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις των χαρακτήρων κι έτσι βουτάμε δίχως ανάσα στο δεύτερο μέρος, όπου η μία έκπληξη διαδέχεται την άλλη και η ιστορία μπαίνει σε νέα μονοπάτια.

Η Σοφία Βόικου έγραψε ένα δυνατό, τρυφερό, συγκινητικό μυθιστόρημα που αποφεύγει τους σκοπέλους των κλισέ και δεν επιβαρύνεται με περιττές ιστορίες και σχοινοτενείς ή αχρείαστες εξελίξεις. Έχουμε έναν απαγορευμένο έρωτα που φυσικά συναντάει εμπόδια, άψογα ψυχογραφήματα ανθρώπων που ζουν την κόλαση του πολέμου και σημαντικές διαχρονικές αλήθειες. Πώς επιβιώνεις σε μια κλειστή κοινωνία ξεχωρίζοντας σαν τη μύγα μες στο γάλα; Πώς αντέχεις να ζεις σε καιρό ειρήνης με κάτι που θυμίζει στον κόσμο τον πόλεμο; Πόσο εύκολα οι άνθρωποι που σε ποθούσαν τώρα σε οικτίρουν; Ο απαγορευμένος έρωτας του Γάλλου αξιωματικού με την Εβραία κοπέλα τινάζει στον αέρα ό,τι απέμεινε κι ύστερα από το φριχτό ατύχημα του Στεφάν η δράση μεταφέρεται στη Γαλλία, όπου από τη μια βλέπουμε τις προσπάθειες του στρατιώτη να ξανακουμπώσει στη ζωή της οικογένειας και του τόπου του, από την άλλη η Ραχήλ καταφέρνει να συνεχίσει το όνειρό της, κάνοντας στην κυριολεξία θαύματα. «Ο κήπος των μικρών θεών» που κατάφερε να δημιουργήσει στο Παρίσι μου έφερε δάκρυα στα μάτια και μου έδειξε πως υπάρχουν άνθρωποι που ανιδιοτελώς μπορούν να σου προσφέρουν τη χαρά. Όταν διασταυρωθούν ξανά οι δρόμοι αυτών των δύο ανθρώπων, τα πάντα θα έχουν αλλάξει γύρω τους και μέσα τους.

«Ο κήπος των μικρών θεών» είναι ένα μυθιστόρημα για τους «κηπουρούς της Θεσσαλονίκης», για τους γενναίους στρατιώτες που πολέμησαν σκληρά στο Μακεδονικό Μέτωπο αλλά τους έμεινε ως στίγμα αυτή η φράση λόγω των ήρεμων πρώτων ημερών στη συμπρωτεύουσα. Ταυτόχρονα, είναι κι ένα διαφορετικό ρομαντικό μυθιστόρημα, με έξυπνο χειρισμό της πλοκής, απρόσμενες εξελίξεις και δυνατές, κινηματογραφικές σκηνές, με τη Ραχήλ και τον Στεφάν να προσπαθούν να βρουν πρωτίστως τον εαυτό τους όσο δοκιμάζονται σε σκληρές και πρωτόγνωρες συνθήκες και δευτερευόντως ο ένας τον άλλον μέσα στη λαίλαπα ενός πολέμου και μιας κοινωνίας που αποστρέφει το πρόσωπό της από κάθε τι που της θυμίζει τον πόλεμο. Μου άρεσε πολύ η επιλογή του τέλους, όπου η συγγραφέας σταματάει σε καίριο σημείο την ιστορία, χαρίζοντάς μιας μια γλυκύτητα και μια απαλότητα που ταιριάζει στον έρωτα του Στεφάν και της Ραχήλ ενώ στη συνέχεια παίρνει τη σκυτάλη η ίδια με τρόπο που συνδέει το χτες με το σήμερα, την αλήθεια με τη μυθοπλασία. Ένας ύμνος στην ανθρωπιά και στη δοτικότητα, ένα αντίδοτο στη βία και την αποκτήνωση του πολέμου.

Βιβλίο Η ανεπιθύμητη ανιψιά 
Συγγραφέας Δήμητρα Ιωάννου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δήμητρα Ιωάννου με το νέο της μυθιστόρημα μου σύστησε μια καταπληκτική πόλη της Ηπείρου, γεμάτη ιστορία και ομορφιά, και μου γνώρισε ολοκληρωμένους χαρακτήρες με ποικίλους ρόλους στην πλοκή που συγκροτούν ένα άρτια σχεδιασμένο πολύβουο μελίσσι δράσης και αγωνίας. Με τον ρομαντισμό και το σασπένς ισομοιρασμένα, το μυθιστόρημα ακροπατεί σε διάφορα είδη και δημιουργεί ολοζώντανες και αξέχαστες εικόνες. Οι ερωτικές και τρυφερές σκηνές εναλλάσσονται με τη σκληρότητα των δολοφονιών κι αυτές με την ένταση από τις απανωτές εκπλήξεις. Η ζωή της Στέλλας Καλλέργη ξεδιπλώνεται αργά μα σταθερά δημιουργώντας μια σειρά από ερωτήματα για τις συνθήκες θανάτου των γονιών της και για την υστεροβουλία των θείων της που τη φροντίζουν. Ταυτόχρονα, η άφιξη του Σίμου ανοίγει και μια δεύτερη προσωπική ιστορία απώλειας και πόνου που ενώνεται απρόσμενα με αυτήν της Στέλλας και οι δύο νέοι έρχονται κοντά, χωρίς να βλέπουν το μίσος και τη ζήλεια που τους περιβάλλει.

Ο Βρασίδας Δόσης, έμπορος και δήμαρχος πλέον της Πρέβεζας, είναι αποφασισμένος να κρατήσει τη θέση του και το κύρος του με κάθε κόστος. Νομίζει πως κανείς δε θ’ ασχοληθεί με το παρελθόν του και με την εξαπάτηση της Στέλλας και οι φιλοδοξίες του τον τυφλώνουν. Η γυναίκα του, Φρειδερίκη, στέκεται στο πλευρό του και κάνει δύσκολη τη ζωή της ανιψιάς της μαζί με τη φαντασμένη κόρη της, τη Λαμπρινή. Η τελευταία είναι ένα κακομαθημένο και ζηλόφθονο πλάσμα που με τη συμπεριφορά της δημιούργησε έναν κύκλο υπάκουων οπαδών που βάζουν λόγια, διαδίδουν κουτσομπολιά, λένε ψέματα κλπ. Μισεί τη Στέλλα περισσότερο απ’ οποιονδήποτε άλλον ήδη από τα μικράτα τους, αφού εκείνη ήταν καλύτερη μαθήτρια, όλοι αυτήν ήθελαν για έμπιστη φίλη, παρ’ όλ’ αυτά φοβάται να κάνει κάτι γιατί ο κόσμος εκτίμησε που περιμάζεψαν και φροντίζουν το ορφανό. Κολλητός φίλος του Βρασίδα είναι ο Νικήτας Βασδέκης, επιχειρηματίας και υποψήφιος βουλευτής, φαβορί για τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές, πιστός της Εκκλησίας και φιλάνθρωπος, αμέμπτου ηθικής, μια κηδεία όμως θα αρχίσει να φέρνει στο φως τα σκοτεινά και βρώμικα μυστικά του. Είναι θεόρατος και δε σηκώνει μύγα στο σπαθί του ενώ η παρουσία της Στέλλας ξυπνά δυσάρεστες αναμνήσεις από το παρελθόν του. Για χρόνια δε βρέθηκε γυναίκα στο πλάι του, κάτι που πυροδότησε τις φήμες για τον αντρισμό του, να όμως που η αδελφή του Βρασίδα, Καλυψώ, μια ζωή ερωτευμένη μαζί του, μετά τον θάνατο του άντρα της, τον αρραβωνιάστηκε. Είναι μια γυναίκα προσγειωμένη και ρεαλίστρια και την απασχολεί η ψυχρή και αδιάφορη συμπεριφορά του Νικήτα απέναντί της. Τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στην ψυχή του; Η Καλυψώ είναι σύμμαχος με τη Φρειδερίκη, προωθούν τα κοινά τους συμφέροντα με ζήλο και φυλάνε η μία τα μυστικά της άλλης, κάτι που θα βοηθήσει αρκετά σχέδιά τους να ευοδωθούν. Ο γιος της από τον πρώτο της γάμο, ο Λάζαρος, είναι συναισθηματικός, τρυφερός και ευαίσθητος, με σχέδια, όνειρα και συμπεριφορά που βλάπτουν τη δημόσια εικόνα της οικογένειάς του, οπότε η Καλυψώ τον έχει από κοντά και είναι αποφασισμένη να μην τον αφήσει να καταστρέψει τον επικείμενο γάμο της με τον Νικήτα.

Όλα τα μυστικά αυτών των ανθρώπων τα ξέρει ο συμβολαιογράφος Χαρίδημος Γάκης. Αγοραπωλησίες, εκβιασμοί, μυστικά, συμφωνίες βρίσκονται καλά κλεισμένα στα κιτάπια του αλλά κανείς δεν του παίρνει λέξη. Δεν έχει φίλους, είναι μισογύνης, μονόχνοτος και απόμακρος. Η ανιψιά του, η Αντιγόνη και ο γιος της τον έχουν από κοντά για να του πάρουν την περιουσία αλλά τα σχέδια ανατρέπονται όταν επιστρέφει ο Σίμος Σαράντης, μιας και η Αντιγόνη δεν τον ξεπέρασε ποτέ. Κανείς στην πόλη δεν έμαθε τι πραγματικά συνέβη μεταξύ τους αλλά η Αντιγόνη είναι πρόθυμη να τον συγχωρήσει και ξαναρίχνει τα δίχτυα της, δημιουργώντας τριβές στη σχέση του Σίμου με τη Στέλλα. Έχουμε όμως και τον γόη της περιοχής, τον Γόρα, με την αρρενωπή κορμοστασιά και με βαθιά λαϊκή φωνή, που έκανε όνομα στην πρεβεζάνικη νύχτα. Είναι βαθιά ερωτευμένος με τη Στέλλα, την οποία μάταια περιμένει να του δείξει το ενδιαφέρον της, εξ ου και αδιαφορεί για το κόρτε μιας άλλης κοπέλας, κάτι που θα φέρει επίσης μεγάλες ανατροπές στην ιστορία.

Ο Λάζαρος, ο Σίμος και η Στέλλα δημιουργούν ένα γερά δεμένο παρεάκι και βοηθάνε  ο ένας τον άλλον στα όνειρα, στις φιλοδοξίες, στα σχέδια για ένα καλύτερο αύριο. Ο Σίμος Σαράντης θα βοηθήσει τη Στέλλα να ξετυλίξει το κουβάρι του παρελθόντος της και μαζί θα μπλέξουν σ’ ένα σκληρό παιχνίδι γεμάτο ψέματα, μυστικά και απάτες. Η δουλειά του σε εφημερίδες της Αθήνας του έφεραν πίσω τον χαμένο αυτοσεβασμό και θεράπευσαν τις ανοιχτές πληγές του, οπότε επέστρεψε για να γίνει διευθυντής της τοπικής εφημερίδας και άρχισε να μελετάει τις φήμες για ένα άτομο επιρροής που ασχημονούσε εις βάρος ευάλωτων συμπολιτών του. Έχει περάσει δύσκολα και ξέρει τι θα πει πόνος, εξ ου και ταίριαξε αμέσως με τη Στέλλα, μια κοπέλα που πάει ενάντια στο ρεύμα και δεν κολλάει στους τύπους και στις συμβάσεις που υπαγορεύουν τη συμπεριφορά μιας γυναίκας σε μια κλειστή επαρχιακή κοινωνία. Είναι αληθινή απέναντι στον εαυτό της και στους γύρω της κι αυτό δε θα επιτρέψει σε κανέναν να το αλλάξει.

Αυτοί και άλλοι χαρακτήρες μάς ανοίγουν τις πόρτες τους και τις ψυχές τους, μας κρύβουν πράγματα ή μας αποκαλύπτουν μύχιες σκέψεις κι έτσι δημιουργείται μια σφιχτοδεμένη πλοκή με ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις. Η Πρέβεζα με το Σεϊτάν Παζάρ, το ενετικό ρολόι, την Κυανή Ακτή, το κάστρο του Παντοκράτορα, τη Βρυσούλα, το Βαθύ, ακόμη και η Μαργαρώνα και η Κορωνησία με τα ροζ φλαμίνγκο της, είναι τα μέρη στα οποία οι ήρωες του βιβλίου γελούν, κλαίνε, ανακαλύπτουν, κρύβονται, πεθαίνουν, ζηλοφθονούν, καταστρώνουν σχέδια και οδηγούν σε μια κλιμάκωση της πλοκής που δε με άφησε να πάρω ανάσα. Φίνα καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις και μεταφορές («Ο ήλιος σκόρπιζε διαμαντικά στα ήρεμα νερά και η αλμυρή αύρα κουβαλούσε αγριολούλουδα, βοτάνια και μυρωδιές της άνοιξης») στολίζουν το κείμενο και ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο την αύρα και τη γοητεία της μαγευτικής Πρέβεζας («Όλα γύρω ευωδίαζαν άνοιξη») κάτω από τον «αυθάδικο ήλιο του Μαρτίου». Διλήμματα, αλλαγές, προβλήματα, έρωτας, οργή και ζήλια, φθόνος και μίσος, φιλοδοξίες γεμίζουν τις σελίδες ενώ ρομαντικές σκηνές με παρεξηγήσεις και εμπόδια αλλά και με ελαφρότητα και χαριτωμένες στιγμές εναλλάσσονται με καλοσχεδιασμένες απάτες και φόνους. Μου άρεσε πολύ η ιστορία της υπηρέτριας που την εκμεταλλεύεται το αφεντικό της και πώς η περιπέτειά της αλλά και το πείσμα της Στέλλας να δώσει ένα τέλος στον σατράπη της βοήθησαν να ανοίξουν κι άλλα στόματα (ένα πρώιμο #metoo). Επίσης, με συγκίνησε η ιστορία της μάνας με τα τρία παιδιά που πεθαίνουν στην πείνα και ζουν από τις ελεημοσύνες του τόπου και πώς ήρθαν σε επαφή με τον σκληρό και άκαρδο πατέρα τους σε μια αξέχαστη σκηνή. Πάνω απ’ όλα όμως μου άρεσαν το μέτρο και τα όρια που βάζει η συγγραφέας στις ιστορίες της και καταφέρνει να μην τις ξεχειλώσει.

«Η ανεπιθύμητη ανιψιά» είναι η ιστορία μιας κοπέλας που μεγάλωσε με τους θείους της και τελικά σήκωσε το χαλί με τη βρωμιά που κρύβει από κάτω, με αποτέλεσμα να αρχίζουν να κλείνουν σπίτια, να έρχονται στο φως σκάνδαλα και ολέθρια μυστικά, και τελικά η πόλη της Πρέβεζας, μιας πόλης με ευσεβείς και καλόψυχους ανθρώπους, να μένει με ανοιχτό το στόμα με όσα κρύβονταν τόσα χρόνια μπροστά στα μάτια της. Μια δυνατή και ανατρεπτική ιστορία που ξεδιπλώνεται ταυτόχρονα με τις συνήθειες και την καθημερινότητα μιας ράθυμης ηπειρώτικης πόλης, με κατοίκους που έχουν τη θάλασσα στο αίμα τους, που αφήνουν τις πόρτες ανοιχτές, που κοιμούνται τα μεσημέρια, που ακολουθούν πιστά τις συνήθειες και τα έθιμα χρόνων, με τη φιλαρμονική τους (μακρά παράδοση στις καντάδες), τις εκκλησίες τους, τα ήθη και έθιμά τους (δε σπάνε μόνο στην Κέρκυρα κανάτια!), πάνω απ’ όλα όμως με μια νωχελική και όμορφη τρυφερότητα μιας παραλιακής πόλης που «λουζόταν στο φως και αγαπούσε το πείραγμα και το γέλιο»! Έρωτας και θάνατος, εμπόδια και διλήμματα, μίσος και αγάπη, ζήλεια και δοτικότητα πάνε αντάμα ως το τελευταίο κεφάλαιο, όπου τα πάντα μπαίνουν στη θέση τους και αναμένουμε με αγωνία τη δικαιοσύνη, την ευτυχία και την αγάπη να παίξουν τον ρόλο τους. Θα είναι άραγε αίσιο το φινάλε για όλους;

Βιβλίο Σπίτι από βιβλία κα πηλό 
Τίτλος πρωτοτύπου La librería y la diosa
Συγγραφέας Paula Vázquez
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Paula Vázquez είναι συγγραφέας και ιδιοκτήτρια των βιβλιοπωλείων «Lata Peinada» στη Βαρκελώνη και στη Μαδρίτη, αφιερωμένων στη λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία. Στο νέο της μυθιστόρημα, ένα τρυφερό, λυρικό και γλυκόπικρο αυτοβιογραφικό κείμενο, μας εξομολογείται τον φόβο της για τη μητρότητα, τον ψυχοσυναισθηματικό πόλεμό της κατά της πατριαρχίας, τις ελπίδες και τα όνειρά της για τα βιβλιοπωλεία που άνοιξε. Μέσα από ένα δυνατό, ρεαλιστικό κείμενο, γεμάτο σκέψεις, εικόνες και λέξεις που δημιουργούν αδρά στιγμιότυπα, ταξιδεύουμε στη μαγεία της ανάγνωσης, του βιβλίου και των βιβλιοπωλείων από τη μια, στη σκληρότητα και στη γλύκα της μητρότητας από την άλλη. Πρόκειται για την εξομολόγηση μιας γυναίκας που απέβαλλε δυο φορές, που έχασε νωρίς τη μητέρα της, που κατέφυγε από παιδί στο διάβασμα και στη γραφή για να αντέξει τα όσα έζησε. Από το χωριό όπου μεγάλωσε, έναν τόπο κι ένα σπίτι χωρίς βιβλία, με την άφιξη του πλασιέ να τη γεμίζει φως, μας φέρνει στο Μπουένος Άιρες κι από κει στην Ισπανία. Ποικίλες αναμνήσεις και διαφορετικά ερεθίσματα συγκροτούν τον χαρακτήρα της και γεμίζουν τις σελίδες του βιβλίου με παραστατικές και ρεαλιστικές εικόνες, φτιαγμένες από υπέροχες λέξεις και έναν λόγο που κυλάει σα νεράκι.

Η Paula Vázquez είναι μια γυναίκα που ερωτεύτηκε, που αγάπησε και που δόθηκε, βιώνοντας μια σειρά από ερωτικές σχέσεις: «μια συλλογή από διασταυρώσεις, σύντομα σταυροδρόμια και μονίμως διακλαδιζόμενα μονοπάτια». Τώρα που παντρεύτηκε, προσπαθεί δύο φορές αλλά μάταια ν’ αποκτήσει παιδί: «Η γαβάθα άδεια. Το σπίτι χαμένο. Πια δεν είχαν σημασία ούτε τα τραπεζομάντιλα ούτε τα παχύφυτα». Πάντως, δεν επεδίωξε να γίνει σύζυγος και να αποκτήσει παιδιά, γιατί «Ήθελα να είμαι άλλου τύπου γυναίκα. Ένας καλύτερος τύπος γυναίκας». Πολεμάει το στερεότυπο πως «μια γυναίκα που δεν απέκτησε παιδί επιβεβαιώνει την αποτυχία και την καταδίκη σε μια ανεκπλήρωτη ζωή», όχι μόνο επειδή είναι η κόρη μιας μητέρας που παντρεύτηκε έναν σύζυγο «με την άθλια δύναμη που παρέχει το χρήμα», μιας γυναίκας που «κατάπινε τις φωνές δαγκώνοντας το πιατόπανο που κρατούσε πάντα στα χέρια της» αλλά γιατί αυτός είναι ο δικός της χαρακτήρας. Δεν είναι λίγες δυστυχώς οι γυναίκες-θύματα που συνάντησε στη ζωή της, άβουλα πλάσματα, υποχείρια των αντρών και δυσανασχέτησε με την ανδροκρατία και την πατριαρχία της εποχής μας και όχι μόνο! Παλεύει, στηλιτεύει, υποστηρίζει, καταρρίπτει είδωλα και θέσφατα με την πένα της και με τον λόγο της.

Η συγγραφέας καταγράφει με ειλικρίνεια και χωρίς να ωραιοποιεί καταστάσεις τις προσπάθειές της να μεταμορφωθεί από γυναίκα σε μάνα, τις δυσκολίες που βίωσε, την κατάθλιψη που την παραμόνευε, τις φοβίες της και τις ελπίδες της ενώ ταυτόχρονα προσπαθούσε να νιώσει και να κατανοήσει πόσο σημαντική είναι μια γυναίκα που δεν απέκτησε παιδιά. Έζησε ως κόρη, άραγε πώς θα είναι, αν κι εφόσον τα καταφέρει, ως μάνα; Και ιδού: «Το πένθος είναι μια συνεχής διαδικασία, έχει όμως επιστρώσεις και διόδους, δεν προχωράει σε ευθεία γραμμή. Ένα από τα πιο πικρά και επίμονα κομμάτια του πένθους είναι η ενοχή. Όλες οι κόρες, σε κάποια στιγμή της ζωής τους, θα νιώσουν ενοχή που είναι κόρες. Το σώμα της μητέρας γερνάει, καμπουριάζει, παρακμάζει ενώ το δικό μας αναπτύσσεται, φουσκώνει, αποκτά καμπύλες, ετοιμάζεται να γεμίσει. Δεν υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό» (σελ. 20). Παρ’ όλες τις σκοτεινές γωνίες, το βιβλίο διαπνέεται από αισιοδοξία και δύναμη, χειρίζεται με προσοχή την απώλεια και την ψυχική υγεία που τραυματίζει: «…η ζωή και ο θάνατος δεν είναι αντίθετα αλλά φάσεις, η μία πάνω στην άλλη, ένα ακορντεόν που διπλώνει και ξεδιπλώνει…» (σελ. 20). «Η λογοτεχνία ως συμπληρωματικός τρόπος του πόνου, που τον ταρακουνά και τον κάνει να στριφογυρίζει βίαια ώσπου από την άλλη πλευρά πέφτουν ο σπόρος, η φλόγα, οι στίχοι, η τροφή» (σελ. 21).

Ταυτόχρονα, ξεδιπλώνεται η επαγγελματίας, η βιβλιοπώλισσα, η έμπορος, η γυναίκα που συνδυάζει το όραμα ενός χώρου φιλαναγνωσίας, δημιουργικότητας και έκφρασης με την σκληρή πραγματικότητα των λειτουργικών εξόδων. Το πρώτο βιβλιοπωλείο που άνοιξε με τον φίλο της, Εσέκιελ, ήταν στη συνοικία Ραβάλ της Βαρκελώνης και είχαν ως όραμα μια κοινότητα για παρουσιάσεις, αναγνώσεις, εργαστήρια, με τη λατινοαμερικανική λογοτεχνία στο επίκεντρο, με βιβλία που δεν κυκλοφορούν στην Ισπανία. «Τα βιβλία ήταν για εμάς ένας… φεγγίτης στις ζωές των άλλων, τα βιβλιοπωλεία ήταν οι γενναιόδωροι χώροι που μας επέτρεπαν να συναντηθούμε μαζί τους» (σελ. 27). Γιατί το άνοιξε τόσο μακριά κι όχι στο χωριό των παιδικών της χρόνων; «Η λογοτεχνία για μένα δεν είναι παιδική ηλικία ούτε καταγωγή αλλά ένα ανοιχτό παράθυρο προς ένα πιο πλατύ κομμάτι του κόσμου» (σελ. 51). Τρυφερή η σκέψη που ξεδιπλώνεται: «Ανοίγοντας ένα βιβλιοπωλείο…καθιερώνεις έναν τόπο γεμάτο φωνές και τις άπειρες δυνατότητές τους για διάλογο…οργανώνεις τον χώρο για τη γονιμότητα που συνεπάγονται η ανάγνωση και οι εκβολές της προς τη συζήτηση» (σελ. 56). Διανομείς και ποσοστά έκπτωσης, δόσεις πληρωμών, διαδικαστικά για την εισαγωγή βιβλίων από τη Λατινική Αμερική, επικοινωνιακή στρατηγική, επαφές με το σωματείο βιβλιοπωλών, με ατζέντηδες, με συμβολαιογράφους και εμπορικούς αντιπροσώπους, με εκδότες, «μάθαινα μια καινούργια γλώσσα», γράφει χαρακτηριστικά. Και ευκαιρίας δοθείσης ξεδιπλώνονται ενδιαφέρουσες σκέψεις για την ποίηση και τη γραφή («Ένα εργαστήριο ποίησης δεν είναι απαραίτητο να χρησιμεύει σε κάποιον για να γράψει ποιήματα αλλά πρέπει να χρησιμεύει για να χειραφετηθεί», σελ. 29), καταγράφονται αποσπάσματα χαρακτηριστικών Λατινοαμερικάνων λογοτεχνών κι όλα αυτά δημιουργούν ένα συναρπαστικό βιβλιοφιλικό πλαίσιο.

Το «Σπίτι από βιβλία και πηλό» είναι η προσπάθεια της συγγραφέως Paula Vázquez να κατανοήσει τι συμβαίνει στο σώμα, στη ζωή και στην ψυχή μιας γυναίκας που δεν καταφέρνει να γίνει μάνα και ταυτόχρονα η γλυκόπικρη γεύση ενός επιτυχημένου βιβλιοπωλείου που αφυπνίζει τους αναγνώστες με πρωτότυπες επιλογές και δραστηριότητες. Ειλικρίνεια και αμεσότητα, ποιητικότητα και λυρισμός στις εκφράσεις, μικρά κεφάλαια, πρωτοπρόσωπη αφήγηση είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός βιβλίου που με ταξίδεψε στον μαγικό κόσμο της ανάγνωσης και των βιβλιοπωλείων και ταυτόχρονα μου σύστησε την πραγματική θέση της γυναίκας στη σημερινή εποχή και τι μπορεί να κάνει μακριά από τα στερεότυπα που καταπιέζουν τις επιθυμίες και την αυτοδιάθεσή της.

Βιβλίο Γένεσις
Συγγραφέας Βαγγέλης Μπέκας
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βαγγέλης Μπέκας έγραψε ένα ανατρεπτικό και με κλιμακούμενη πλοκή αστυνομικό μυθιστόρημα που δε με άφησε να πάρω ανάσα, μιας και δημιουργούσε συνεχώς νέα ερωτήματα, δίνοντας μεν απαντήσεις αλλά δημιουργώντας καινούργια. Οι χαρακτήρες μάς συστήνονται σταδιακά και αλληλοεπιδρούν με τέτοιο τρόπο που δημιουργούν ένα συναρπαστικό μα και σκοτεινό παζλ, όπου τα πάντα είναι αλληλένδετα και ο κάθε κρίκος επηρεάζει τον επόμενο και τον προηγούμενο σε μια αλυσίδα απανωτών εκπλήξεων. Η πλοκή είναι προσεκτικά σχεδιασμένη και η αγωνία κορυφώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, μιας και βγαίνουν στο φως καλά κρυμμένα μυστικά, ανίερες συμμαχίες, απαγορευμένες σχέσεις και ο εγκέφαλος που κρύβεται πίσω απ’ όλα αυτά. Μια Βαβυλωνία που διαδραματίζονται σ’ ένα από τα μεγαλύτερα νησιά της Ελλάδας, γεμάτο βουνά, χωριά, αμμουδιές, ραστώνη και μια παλιά πόλη-κομψοτέχνημα, φτιαγμένη από τους Ενετούς.

Η αντιεισαγγελέας Δήμητρα Λαζάρου είναι το άλφα και το ωμέγα της ιστορίας. Παντρεμένη με έναν άνθρωπο που βλέπει ελάχιστα, μιας και ταξιδεύει συνέχεια, έχει πληγωθεί από μια πρόσφατη αποβολή, προσπαθεί να καταλάβει τι θέλει, τι μπορεί να καταφέρει στη ζωή της, κοντεύει τα σαράντα κι ακόμη δεν έγινε μητέρα, κάτι για το οποίο νιώθει επικριτική τη ματιά της μητέρας της. Η Δήμητρα γνωρίζει κι ερωτεύεται τον γιατρό Νίκο Μακρή, χάρη στον οποίο ο κόσμος της πλέον απέκτησε μαγεία. Είναι αμοιβαίος έρωτας αλλά με εμπόδια, μιας και όταν ξανασυναντιούνται διαπιστώνει πως ο άντρας που αγαπά συνδέεται με τη μία από τις δύο οικογένειες που διαφεντεύουν τον κόσμο της νύχτας. Μέσα σ’ όλ’ αυτά προσπαθεί να βρει τον ένοχο για το ατύχημα του Μιχάλη Στεργίου πριν ξεσπάσει πόλεμος ανάμεσα στις αντιμαχόμενες οικογένειες Καρρά και Στεργίου. Η μητέρα της Δήμητρας είναι δικαστής, φιλόδοξη και αυτάρεσκη, εμμονική με τους τύπους, σκληρή και πληγωμένη από το παρελθόν της, τελευταία κάνει απερίσκεπτες και αταίριαστες με τον χαρακτήρα της κινήσεις, που προβληματίζουν την κόρη της. Από την άλλη, ο πατέρας της, πρώην εισαγγελέας, ζει πικραμένος μακριά από την οικογένειά του μετά το σκάνδαλο που τον διέσυρε και τον έκανε να παραιτηθεί. Ξέρει πολλά για το παρελθόν και ίσως γίνει ο λυτρωτής της κόρης του, αλλάζοντάς της τελείως την εικόνα που έχει γι’ αυτόν, πότε θα παρέμβει όμως και τι γνωρίζει; Ο παππούς της Δήμητρας, πρώην δικαστικός, από αρχοντική οικογένεια, με πολλά λεφτά, μισεί τις εποχές που άλλαξαν κι ο τόπος αλώθηκε από τους τουρίστες, έκφυλους και αποβράσματα, είναι ο πατριάρχης της δυναστείας, τα λόγια του νόμος. Ετοιμάζει ένα μουσείο-κόσμημα για την ιστορία της πόλης αλλά δεν είναι αμέτοχος στα γεγονότα του μυθιστορήματος.

Από την άλλη πλευρά του νόμου, έχουμε τις αντίπαλες οικογένειες Καρρά και Στεργίου που λυμαίνονται με τις παρανομίες τους τον τουρισμό του νησιού και τρέφουν αντιπαλότητα για τα συμφέροντα της νύχτας, για την προστασία σε μαγαζιά, για νοθευμένα ποτά κ. ά. Ο πατέρας Καρράς, φόβος και τρόμος, βρίσκει κάτι πολύτιμο που θα τον συνδέσει με το παρελθόν ενός σημαντικού προσώπου της πόλης. Έκανε φυλακή για φόνο κι έχει βάλει στο μάτι τη γυναίκα που τον καταδίκασε. Το ατύχημα του Μιχάλη Στεργίου ρίχνει τις υποψίες στην οικογένειά του κι έτσι τα πράγματα σύντομα θα ξεφύγουν από τον έλεγχο και τον νόμο. Πώς συνδέεται όμως με όλα αυτά ο Νίκος Μακρής, γιατρός που έχει επισκεφθεί δοκιμαζόμενες χώρες όπως η Σομαλία, που βίωσε από κοντά τα ελλιπή υγειονομικά μέτρα, τον φόβο και την αγωνία ανθρώπων χωρίς αύριο και πλέον αμφισβητεί την πορεία της ζωής του; Όλα αυτά είναι ένα αξεδιάλυτο κουβάρι και μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί στα χέρια του διευθυντή Ασφάλειας Στέλιου Αντύπα. Ο αστυνόμος είναι ένας άντρας που εντυπωσιάζει, έχει πάθος με την τεχνητή νοημοσύνη και πώς αυτή θα αλλάξει τον κόσμο και μελετά τα μοντέλα πρόβλεψης που οδηγούν εξαιτίας πολλών κοινωνικών, οικονομικών και γεωπολιτικών παραγόντων στην αύξηση της εγκληματικότητας.

Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο ανατροπές και εκπλήξεις, έχει σωστό χειρισμό της πλοκής και ενδιαφέροντες χαρακτήρες, άκρως αληθινούς, μιας και κάνουν λάθη, παρασύρονται, είναι ξεροκέφαλοι και πείσμονες, αγαπούν, εξαπατούν… Η ερωτική νότα μεταξύ της Δήμητρας και του Νίκου είναι διακριτική και γεμάτη εμπόδια, το ατύχημα του Μιχάλη Στεργίου είναι μόνο η αρχή για μια σειρά γεγονότων που θα φέρουν τα πάνω κάτω στη ζωή των κατοίκων του νησιού και των ηρώων του βιβλίου, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν διεισδυτικά ψυχογραφήματα και προσεγμένες επιρροές μεταξύ των χαρακτήρων. Περισσότερο μου άρεσε η προσωπικότητα της Δήμητρας, μιας γυναίκας με ψυχοσωματικά και συναισθηματικά προβλήματα, μετέωρη σε μια ζωή που δεν ξέρει τι να την κάνει και με μια επικριτική μάνα πάνω από το κεφάλι της. Οι αντιλήψεις τους και η στάση ζωής τους βαθαίνουν το ρήγμα στη σχέση τους: «Το μωρό δεν ήταν προτεραιότητα για εκείνη. Η γέννα πονάει. Η ανατροφή κουράζει. Το μεγάλωμα ενός παιδιού ήταν αχινός για τη μητέρα. Όπως για τη Δήμητρα ήταν αχινός η έλλειψή της. Η ζωή είναι αχινός» (σελ. 253).

Ο συγγραφέας, παρ’ όλο που έχει μια καλά δομημένη ιστορία με θετικά γνωρίσματα, το πάει κι ένα βήμα πιο πέρα, μιας και όλα αυτά τα αφηγείται ένα μυστηριώδες πρόσωπο που δείχνει να ξέρει τα πάντα για όλους και απευθύνεται σ’ έναν μυστηριώδη «ανακριτή». Δε φτάνει λοιπόν το σασπένς από τις απανωτές εξελίξεις, έχουμε και την αγωνία για την ταυτότητα του αφηγητή, που αφήνει ξεκάθαρα αιχμές για τα μειονεκτήματα της σημερινής ψηφιακής εποχής, όπου τα πάντα παρακολουθούνται κι αυτό μπορεί να γίνει ισχυρό όπλο αν πέσει σε λάθος χέρια. «Παρόν και παρελθόν είναι απλώς δεδομένα και με ένα κλικ η αλήθεια στο πιάτο σου» (σελ. 270). «Η ελευθερία των ανθρώπων είναι σχετική» (σελ. 173), τονίζει ο συγγραφέας με αφορμή τα όσα διαδραματίζονται. Στην αφήγηση υπεισέρχεται η υποκειμενική ματιά, δεν έχουμε έναν απλό παρατηρητή, ο οποίος μάλιστα έχει συγκεντρώσει πολλά στοιχεία για τους εμπλεκόμενους αλλά πώς απέκτησε πρόσβαση σε αυτά; Κάπου κάπου παρατήρησα και μια προφορικότητα στον λόγο, κάποιες επαναλήψεις φράσεων που όμως δικαιολογούνται εφόσον έχει επιλεγεί αυτή η μέθοδος εξιστόρησης.

«Είναι σπουδαία η αλήθεια. Καθαρτική. Τι θα ήταν όμως χωρίς εκείνους που την κρύβουν, εκείνους που έχουν μυστικά» (σελ. 173); Το «Γένεσις» δίνει απαντήσεις σε αυτό και σε άλλα ερωτήματα και παρουσιάζει ένα ενδιαφέρον και πολυπρισματικό παζλ γεμάτο αναπάντεχα γεγονότα, ολοκληρωμένους χαρακτήρες και μια οργουελική ματιά στο σημερινό αύριο που με έκανε να ανατριχιάσω.

Βιβλίο Οι ναυαγοί 
Συγγραφέας Ειρήνη Μαλαχτάρη
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ειρήνη Μαλαχατάρη έγραψε ένα ενδιαφέρον και γρήγορο μυθιστόρημα γύρω από τα όρια της ανθρώπινης αντοχής και τις δυσκολίες στις οποίες οφείλουν να ανταποκριθούν η φύση και η προσωπικότητα των έξι ηρώων του μυθιστορήματος.  Η δράση είναι καταιγιστική, με γρήγορες εναλλαγές, μικρά κεφάλαια που στο πρώτο μέρος πότε μας πάνε πίσω και πότε μπροστά στον χρόνο, με αποτέλεσμα να βλέπουμε τα γεγονότα και μετά τι οδήγησε ως αυτά ή τι τα ακολούθησε ή το αντίστροφο. Την ίδια στιγμή, παρεμβάλλονται οι προσωπικές ιστορίες των παιχτών και των στελεχών του καναλιού κι έτσι σταδιακά φτάνουμε στην Ντάρσα όπου θα γίνει το παιχνίδι. Εκεί η αφήγηση γίνεται πιο στρωτή και ευθυγραμμισμένη, οπότε βλέπουμε τις σχέσεις μεταξύ των παιχτών, τις πρώτες εντυπώσεις, τα συναισθήματα που γεννιούνται, από ζήλια μέχρι έρωτα και πολλά άλλα. Εξίσου παραστατικές είναι και οι περιγραφές του νησιού, η θάλασσα, η παραλία, ό,τι δηλαδή έχουμε δει κατά καιρούς σε αντίστοιχες εκπομπές και στην ελληνική τηλεόραση.

Το 2018 η οικονομική ύφεση έφερε δυσπραγία σε πολλούς τομείς, ανάμεσά τους και στην τηλεόραση, οπότε ο Λουίτζι Καρλεβάρο, ιδιοκτήτης του τηλεοπτικού καναλιού Colpo Grosso, καταλαβαίνει πως για τη νέα σεζόν δεν υπάρχει φράγκο και στηρίζεται στις επαναλήψεις των σειρών και των εκπομπών του. Ο Τζοβάνι Μάνκο όμως, ο διευθυντής του ψυχαγωγικού προγράμματος, τον πιέζει να γυρίσουν το ατού του σταθμού τους, τους «Ναυαγούς», το επικό reality επιβίωσης, την κορωνίδα των ακριβών παραγωγών, σίγουρος ότι θα φέρει πολλά χρήματα στα ταμεία και θα τους ξελασπώσει. Τα 100.000 ευρώ που κατάφερε να εξασφαλίσει είναι ψίχουλα κι έτσι αναγκάζεται να γυρίσει το παιχνίδι σ’ ένα ερημωμένο νησί της Αφρικής κι ας διαφημίζεται πως η αποστολή ταξίδεψε στην Καραϊβική. Έξι παίχτες, τρεις άντρες και τρεις γυναίκες, ανάμεσά τους ένας γόνος διάσημης οικογένειας, μια πρώην πρωταθλήτρια του σκι, μια ξανθιά παρουσιάστρια με εντυπωσιακό ντεκολτέ, ένας γυμναστής-μαραθωνοδρόμος, ένας γκρινιάρης έφηβος και μια σοβαρή παρουσιάστρια, προσπαθούν να επιβιώσουν σ’ ένα απομονωμένο μέρος με τις κάμερες να καταγράφουν κάθε τους βήμα και με την ιταλική κοινωνία να τους σχολιάζει ασταμάτητα. Ναι αλλά ποιος από αυτούς σκότωσε έναν άντρα και γιατί; Αν είναι αλήθεια αυτό, κινδυνεύουν οι συμπαίκτες του ενόχου;

Το κείμενο είναι στακάτο και δεν πρόλαβα να βαρεθώ με τις περιγραφές του μονότονου σε γενικές γραμμές παιχνιδιού, μιας και φτάνουμε γρήγορα στο σημείο καμπής, όπου τα πάντα ανατρέπονται. Βρήκα λοιπόν εντυπωσιακή τη ρεαλιστική καταγραφή των συναισθημάτων ενός οποιουδήποτε παίχτη reality, ενός ανθρώπου που είναι μακριά από τη ζωή και την οικογένειά του αλλά δεν παύει να σκέφτεται πως κάποιος από αυτούς τώρα θα του κουνάει το δάχτυλο, θα τον περιμένει να κάνει λάθος ή θα τον επαινεί: «Αυτό το περιτύλιγμα της κοινωνίας ήταν ακόμη εκεί, έστω και στραπατσαρισμένο»! Μετά τις πρώτες μέρες της άστατης ψυχολογικής προσαρμογής, ακολουθούν αυτές με τη γαστρεντερίτιδα και την υπογλυκαιμία: «Πόσο να χαμογελάς νηστικός κάθε μέρα;». Ο καθένας από τους ήρωες σύντομα βρίσκει τις ικανότητες που θα φανούν χρήσιμες στην ομάδα, δημιουργούνται σχέσεις, στηρίζονται ο ένας στον άλλον. Παρ’ όλ’ αυτά, ο επιτυχημένος και ριψοκίνδυνος επιχειρηματίας Λούκα Μορέτι, που έχει γυρίσει την πλάτη στην οικογενειακή επιχείρηση κι έχει απογοητευτεί από την ψεύτικη και άνετη ζωή του, ο αθλητής Ρομπέρτο Βολτολίνι, τον οποίο άρχισε να κάνει νευρικό και ανήσυχο η οικογενειακή του ρουτίνα, ο μηχανόβιος Τόνι Σγκρο που θα έκανε τα πάντα για να μείνει μακριά από τον πατέρα του, η πρώην πρωταθλήτρια του σκι Καρλότα Βίτι που αγωνίζεται να ξεχάσει τις φριχτές στιγμές του ατυχήματός της στην Ελβετία, η γοητευτική αλλά εγκλωβισμένη στην εικόνα της και στις νουθεσίες των γονιών της Λόλα Φαμπιάνι και η δημοσιογράφος Σοφία ντε Πάλμα σύντομα θα διαπιστώσουν πως έχουν μπλέξει άθελά τους σε κάτι επικίνδυνο.

Στο μυθιστόρημα «Οι ναυαγοί» ο παράδεισος σύντομα μετατρέπεται σε κόλαση για τους ήρωες του μυθιστορήματος και διάβαζα με κομμένη ανάσα για το μέλλον τους στο απόμερο αυτό αφρικανικό νησί ενώ όταν έφτασα στη μεγάλη ανατροπή, στο σημείο καμπής του μυθιστορήματος, έβλεπα τα πάντα να αλλάζουν μέσα σε μια στιγμή και το παιχνίδι να γίνεται αγώνας επιβίωσης! Μια σειρά από εκπλήξεις, ένα ντόμινο αστάθμητων παραγόντων, θα αλλάξει εκ βάθρων την ιστορία και θα φέρει τα πάνω κάτω στις ζωές όλων, παιχτών και παραγωγών, με την αγωνία να χτυπάει κόκκινο! Τελικά, πόσο εύκολα παρασύρεται ο άνθρωπος από τα φώτα της δημοσιότητας και τι είναι ικανός να κάνει για να παραμείνει σε αυτά; Αν βρεθεί σε δύσκολες συνθήκες, πόσο εύκολα μετατρέπεται σε ζώο; Ένα μυθιστόρημα χωρίς ιδιαίτερη εμβάθυνση σε χαρακτήρες αλλά με μια καλοσχεδιασμένη πλοκή που συναρπάζει από την αρχή ως το τέλος.

Βιβλίο Δύο μοναξιές
Τίτλος πρωτοτύπου Dos soledades
Συγγραφείς Gabriel García Márquez & Mario Vargas Llosa
Μεταφραστής Μαρία Παλαιολόγου
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Εκτός από την ουσία του κειμένου, που είναι οι παρατηρήσεις πάνω στη λογοτεχνία γενικότερα, στο λατινοαμερικάνικο μυθιστόρημα ειδικότερα, το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός πως από το 1967 έχουν αλλάξει τα πάντα και στη λογοτεχνία και στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής. Το «Εκατό χρόνια μοναξιά» έχει επηρεάσει, αλλάξει και ανατρέψει πολλά και ταυτόχρονα ο πολιτικός κόσμος της Λατινικής Αμερικής έχει υποστεί απανωτούς μετασχηματισμούς. Οι λέξεις τού τότε έχουν καταστραφεί και επανεφευρεθεί στο σήμερα ενώ ταυτόχρονα η συζήτηση αντικατοπτρίζει μια εποχή που το φαινόμενο μόλις που αρχίζει να αποκτά σχήμα και παρ’ όλες τις κουβέντες αυτών των δύο συγγραφέων δεν του αποδίδεται ούτε μια φορά κάποιο όνομα. Ναι, είναι αυτό που θα ονομαστεί αργότερα μαγικός ρεαλισμός ενώ εδώ πρωτογνωρίζουμε το μεταγενέστερο «Λατινοαμερικάνικο μπουμ» («άνθηση») του εντόπιου μυθιστορήματος που διαδόθηκε επιτέλους στην Ευρώπη. Ανατρίχιασα μάλιστα με την αίσθηση πως οι δυο τους μιλάνε τη στιγμή που τα «Εκατό χρόνια μοναξιάς» είναι απλώς στον πάγκο με τις νέες κυκλοφορίες!

Πώς ξεκίνησε η αλληλογραφία μεταξύ των δύο αντρών, πόσα γεγονότα συντάραξαν τη Λατινική Αμερική μέχρι να βρεθούν, πώς κατάφερε ο ιθύνων νους αυτής της συνάντησης Χοσέ Μιγκέλ Οβιέδο να τους φέρει σε επαφή εκείνη την Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 1967, τι έχουν βιώσει και τι έχουν γράψει ως τότε, ποιες οι καταβολές τους, ποιος ο τρόπος σκέψης τους, όλα αυτά αναφέρονται σε μια συνοπτική εισαγωγή που μας βάζει στο απαραίτητο κλίμα της συζήτησης, η οποία είναι μια μαγεία, μια απόλαυση! Ο σχολαστικός, μεθοδικός στην αντιπαράθεση Βάργας Γιόσα έρχεται σε αντίθεση με το εκρηκτικό και παράδοξο χιούμορ, την καυστική ευφυία, τη ζωτικότητα του Γκαρσία Μάρκες κι έτσι δημιουργείται ένα απολαυστικό κείμενο γεμάτο αλήθειες, «μυστικά» και αναγνωστικές εκπλήξεις. Ζωή και λογοτεχνία, θεωρία και πρακτική, φαντασία και πραγματικότητα, κατευθύνσεις γύρω από το μυθιστόρημα και τη συγγραφή όλα χαρίζονται αφειδώς και ανέλπιστα σε μια συζήτηση στην οποία πραγματικά θα ήθελα να είμαι παρών!

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες και Μάριο Βάργας Γιόσα, δύο γίγαντες της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας, συναντιούνται στα πρώτα τους βήματα και αναμετριούνται σε μια ξεχωριστή, ιδιαίτερη συνομιλία που συνεπαίρνει και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη! Λόγος που ρέει, έξυπνες αντιπαραθέσεις και διαξιφισμοί, βαθιά και διαχρονικά μηνύματα για τη λογοτεχνία, για τη συγγραφή, για τη ζωή, για τη Λατινική Αμερική, σε ένα κείμενο που δεν ήθελα να τελειώσει! Το βιβλίο περιέχει επίσης κείμενα κάποιων ανθρώπων που ήταν μάρτυρες του διαλόγου, οι οποίοι αναπαριστούν με ποικιλομορφία και διαφορετικές οπτικές γωνίες τις συνθήκες και την ατμόσφαιρα της συνέντευξης, τις εντυπώσεις που αποκόμισαν ως θεατές από τους δύο συγγραφείς, πώς επηρεάστηκαν κι αυτοί αργότερα ως άνθρωποι και ως ενασχολούμενοι με το βιβλίο κλπ. Τέλος, υπάρχουν δύο συνεντεύξεις με τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες και σπάνιες φωτογραφίες του, καθώς και μια αποτίμηση του έργου του από τον Μάριο Βάργας Γιόσα! Ένα εξαίρετο από κάθε άποψη βιβλίο, πολύτιμο απόκτημα όχι μόνο για τους φανατικούς των δύο συγγραφέων αλλά και για όποιον αγαπάει πραγματικά τη λογοτεχνία!

Βιβλίο Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο! 
Συγγραφέας Δήμητρα Ιωάννου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Δήμητρας Ιωάννου είναι μια διαφορετική, ενδιαφέρουσα, συναρπαστική ιστορία με απρόσμενες εξελίξεις και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Είναι ένα πολυπρόσωπο βιβλίο γεμάτο ιστορίες κακοποίησης, ψυχολογικού χειρισμού, εκμετάλλευσης και αρρωστημένου πάθους που εξελίσσονται με πρωτότυπο τρόπο και εντελώς αντισυμβατικά σε σχέση με άλλα μυθιστορήματα (δείτε για παράδειγμα στα πρώτα κεφάλαια πόσο όμορφα μπαίνουν οι κοπέλες η μία στη ζωή της άλλης και πώς προστατεύονται κάτω από τις φτερούγες της Ρωξάνης). Οι ήρωες μας συστήνονται μέσα από μια άρτια σχεδιασμένη πλοκή και αλληλοεπιδρούν με τρόπο που αλλάζει και τους ίδιους ή έστω τους περισσότερους, με αποτέλεσμα να έχουμε μια ιστορία γεμάτη ρεαλισμό και πειστικότητα, ντυμένη με διακριτική παρουσία καλολογικών στοιχείων, όπως όμορφες παρομοιώσεις και ξεχωριστές μεταφορές. Με αφορμή το παρελθόν της βασικής πεντάδας και το παρόν των ανθρώπων που εξακολουθεί να επηρεάζει ο Ιωσηφίδης ξεδιπλώνονται ιστορίες γεμάτες πόνο, σκληρότητα, απανθρωπιά και σε κάθε κεφάλαιο περιμένεις τη λύτρωση ή έστω την εκδίκηση. Κι όσο περισσότερο γνωρίζουμε τις τρεις γυναίκες, όσο περισσότερο στήνονται κάποιες μηχανορραφίες και απάτες, τόσο η Ρωξάνη και ο Κένταυρος μένουν στο περιθώριο, κάνοντας τον αναγνώστη να αναρωτιέται σε τι τους ωφελεί αυτό το σχέδιο που κατέστρωσαν. Η απάντηση έρχεται στο πιο κατάλληλο σημείο και πυροδοτεί τις εξελίξεις που κορυφώνονται με έξυπνες ανατροπές και αναπάντεχα γεγονότα.

Η Μαίρη αποφασίζει ν’ αυτοκτονήσει μετά τον θάνατο του αγοριού της από ναρκωτικά, γνωρίζει όμως τρεις γυναίκες που θα της αλλάξουν τη ζωή. Είναι έξυπνη και μεθοδική, επικριτική αλλά και τρυφερή και σύντομα διαπιστώνει πως η ζωή της θ’ αλλάξει για πάντα. Η αυτιστική Φανή προσπαθεί να συνέλθει από την αυτοκτονία της δίδυμης αδελφής της που υπέφερε από κατάθλιψη. Πάσχει από το Σύνδρομο του Σοφού, δεν κατανοεί το πείραγμα και τα αστεία, η παράδοξη εμφάνιση και η αλλόκοτη συμπεριφορά της προκαλούν γέλια, με αποτέλεσμα ο κόσμος να μην της ρίχνει δεύτερη ματιά. Πίσω από αυτήν την εικόνα όμως λειτουργεί ένας άψογος νους, μια φωτογραφική μνήμη και μια μαθηματική διάνοια που ίσως να μην μπορεί να κατανοήσει τη μεταφορικότητα κάποιων εκφράσεων, ο επαγγελματισμός της όμως είναι άψογος και οι δεξιότητές της στους υπολογιστές άφθαστες. Τέλος, η ασυμβίβαστη και ανυπότακτη Νάντια υποφέρει από την κατάρα της ομορφιάς, εξαιτίας της οποίας έχει ζήσει μια κόλαση και μάλιστα στα χέρια του ίδιου του ανθρώπου που τη μεγάλωσε! Ξέρει από πρώτο χέρι πόσο ισχυρός μαγνήτης είναι το κάλλος και έλκει τα πιο άγρια βίτσια και τα πιο σκοτεινά μυαλά που θέλουν να βεβηλώσουν και να τσαλακώσουν αυτήν την ομορφιά. Κατάφερε να ξεφύγει από την κόλαση που ζούσε ως παιδί στην Αμερική και να έρθει στην Ελλάδα, επιβίωσε και τώρα αποφασίζει να ξεμπερδεύει με τον Αντίνοο.

Αυτές οι τρεις γυναίκες θα γνωρίσουν την καθηλωμένη σε αναπηρικό καροτσάκι Ρωξάνη, η οποία ζει σ’ ένα σπίτι γεμάτο ωδικά πουλιά με την παπαγαλίνα Σουρλουλού, με τον άνθρωπο που αγαπά και με τον αστρολόγο Κένταυρο Πηλιάδη, τον καλύτερο φίλο της, συμπαραστάτη και εξομολόγο της. Γιατί λοιπόν διάλεξε αυτές τις γυναίκες, γιατί ερεύνησε το παρελθόν τους, τι σκοπούς έχει, πώς συνέβη το ατύχημα που την άφησε παράλυτη; Οι τρεις πρωταγωνίστριες του βιβλίου χάρη στη Ρωξάνη μειώνουν σταδιακά την επιφυλακτικότητά τους, γνωρίζονται, ρίχνουν τις άμυνές τους, εξοικειώνονται η μία με την άλλη. Η κάθε μια αναλαμβάνει κι ένα νευραλγικό πόστο στη ζωή και στη δουλειά του Αντίνοου Ιωσηφίδη, οπότε βλέπουμε εκ των έσω τον τρόπο που δουλεύει ένα κανάλι, πώς συμπεριφέρονται και πώς εργάζονται κάμεραμεν, δημοσιογράφοι, διευθυντές ειδήσεων, παρουσιαστές, που όλοι τους είναι είτε καλοί είτε κακοί, διεστραμμένοι ή αθώοι, κάποιοι εκμεταλλεύονται συναδέλφους και κάποιοι τους προστατεύουν. Το τι οικονομικά παιχνίδια παίζονται πίσω από κλειστές πόρτες, τι συμμαχίες και τι προδοσίες λαμβάνουν χώρα καθημερινά για μια καλύτερη θέση, για μια μεγαλύτερη τηλεθέαση κλπ., όλα καταγράφονται με αφορμή το σχέδιο της Ρωξάνης να καταστρέψουν το φαβορί του Unix TV.

Ο Αντίνοος λοιπόν ζει με τη γυναίκα του, Θεοδώρα, και τον γιο της σ’ ένα μεγάλο σπίτι με υπηρετικό προσωπικό αλλά τους απαγορεύει να έρθουν σε επαφή ο ένας με τον άλλον! Γιατί δεν επιτρέπει στη γυναίκα του να βγαίνει έξω ή να έχει κοινωνική ζωή; Πώς είναι να ζεις κλεισμένος σ’ ένα σπίτι παίζοντας όλη μέρα ηλεκτρονικά παιχνίδια, εντελώς απομονωμένος και αποκομμένος; Γιατί η Θεοδώρα παθαίνει συχνά κρίσεις υστερίας και λιποθυμίες; Είναι μια γυναίκα που έχει πέσει θύμα gaslighting από τον άντρα της κι η περίπτωσή της ζωντανεύει παραστατικά, συναρπαστικά, καλοσχεδιασμένα, με προσεκτικά μελετημένα περιστατικά που τονίζουν την κατάστασή της και τις άσχημες χειριστικές συνθήκες που βιώνει! Από την άλλη, η κόρη του Αντίνοου, Πηνελόπη, είναι μοντέλο και πετυχημένη influencer, ξεπουλάει προϊόντα με κάθε ανάρτησή της και απολαμβάνει τη ζωή της στη βίλα της στη Βουλιαγμένη, μόνο που είναι δικτυωμένη σε ιδιωτικές ερωτικές τελετές και δεξιώσεις, αποκλειστικά για VIP μέλη. Τι συμβαίνει σε αυτές τις βραδιές; Υπάρχουν όρια και περιορισμοί; Τι πλειοδοτείται, τι προωθείται, τι καταναλώνεται;

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα σημεία-κλειδιά της ιστορίας που επέλεξε να μας χαρίσει η Δήμητρα Ιωάννου στο νέο της μυθιστόρημα. Το σχέδιο εκδίκησης είναι η αφορμή για να ξεδιπλωθούν πολλές άλλες ιστορίες μέσα στην κεντρική ιστορία, απόλυτα συνφυασμένες όμως και απαραίτητες στην κυρίως πλοκή, μιας και μέσω αυτών γνωρίζουμε καλύτερα τους χαρακτήρες, βλέπουμε τις πολλές και ποικίλες μορφές κακοποίησης που μπορεί να βιώσει μια γυναίκα, με ανυπολόγιστες συνέπειες κυρίως για κείνη αλλά και για τους γύρω της κι όλα αυτά σε συνδυασμό με τις ανατροπές που εμποδίζουν ή βοηθούν τις γυναίκες να πραγματοποιήσουν το σχέδιό τους. Κανένας δε θα μείνει ίδιος με αυτόν που γνωρίσαμε στα πρώτα κεφάλαια, όλοι θα επηρεαστούν, όλοι θα αλλάξουν, όλοι θα βιώσουν καταστάσεις διαφορετικές από αυτές που περίμεναν. Οι εξελίξεις καθηλώνουν, οι ανατροπές πάνε την ιστορία σε άλλο σημείο κι από κει εντελώς αλλού ενώ αυξάνεται η αγωνία για το τι συμβαίνει με τον Αντίνοο και για το αν θα τιμωρηθεί και πώς. Ταυτόχρονα μεγαλώνει και η απόλαυση της ανάγνωσης αφού η ιστορία εξελίσσεται αναπάντεχα, οι χαρακτήρες είναι όλοι ενδιαφέροντες και άκρως ρεαλιστικοί, ο ανθρώπινος παράγοντας αστάθμητος και καλά σχεδιασμένος ως αντίβαρο στα γεγονότα ενώ πάνω απ’ όλα κυριαρχεί η σκιά του φόβου: τι θα συμβεί αν οι τρεις γυναίκες μάθουν τι πραγματικά τις συνδέει; Η Ρωξάνη και ο Κένταυρος απολαμβάνουν τις στιγμές με τις τρεις φίλες, έχουν αγαπήσει τις κοπέλες αλλά κάποια στιγμή πρέπει να τους πουν κάτι και τότε…

«Ο θυμός έχει τη δύναμη βόμβας μεγατόνων. Αν τον στρέψεις στον εαυτό σου, θα σε θάψει κάτω από τα ερείπια της δυστυχίας σου αλλά αν τον μετατρέψεις σε πείσμα για να φτάσεις τους στόχους σου, τότε θα σε απογειώσει» (σελ. 162). Αυτό είναι το εφαλτήριο για τη Μαίρη, τη Φανή και τη Νάντια, οι οποίες θα σταθούν στα πόδια τους και θα έρθουν αντιμέτωπες με πλευρές και χαρακτηριστικά του εαυτού τους που δεν ήξεραν. Revenge porn, κακοποίηση, gaslighting, χειραγώγηση, trafficking, οικονομικές απάτες, σκάνδαλα, ναρκωτικά, όλα μπορεί να συμβούν σε μια σφηκοφωλιά που λέγεται τηλεοπτικό κανάλι. Το μυθιστόρημα «Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο» δεν είναι ένα ρηχό, επιφανειακό κείμενο με γυναίκες που εκδικούνται έναν άντρα που τους έκανε κακό αλλά ένας ύμνος στην αγάπη και στον σεβασμό προς το γυναικείο φύλο, γνωρίσματα που τονίζονται μέσα από μια σειρά γρήγορων εξελίξεων και ρεαλιστικών γεγονότων που φέρνουν στο φως σκοτεινές πτυχές ισχυρών χαρακτήρων που χειραγωγούν αδύναμους ανθρώπους, πατώντας στη χαμηλή τους αυτοεκτίμηση. Μέσα από ένα άψογα καταστρωμένο σχέδιο που όμως κατά καιρούς πάει κατά διαβόλου απογειώνοντας την πλοκή, δίνεται έμφαση στην αξιοπρέπεια της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα από άσχημα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας που με γέμισαν θλίψη και θυμό, σύντομα όμως η ώρα της λύτρωσης, της απελευθέρωσης, της τιμωρίας αρχίζει να φαίνεται πιο ευδιάκριτα και το τέλος είναι συνεπές απέναντι στους χαρακτήρες και στην πορεία που διέγραψαν. «Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο» λοιπόν, είμαστε όμως έτοιμοι για τις συνέπειες και γι’ αυτό που θα έρθει όταν και αν πετύχει το σχέδιο;