Βιβλίο Το μπουρμπουλάκι
Συγγραφέας Μαρία Βενιζελέα
Εικονογράφος Ίρις Σαμαρτζή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Βενιζελέα έγραψε ένα τρυφερό και γλυκό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που τιμά τη διηνεκή φιλία και ταυτόχρονα μας χαρίζει πολλές πληροφορίες γύρω από την παραγωγή, το μάζεμα και το εμπόριο της μαστίχας. Με απλές προτάσεις, ρεαλιστικές σκηνές, πλούσιο λεξιλόγιο και ορολογία που επεξηγείται στο τέλος παρακολουθούμε από τη μια πώς δημιουργείται, πώς μαζεύεται, πώς καθαρίζεται και πώς ετοιμάζεται η μαστίχα και από την άλλη πώς έρχονται κοντά δύο διαφορετικοί χαρακτήρες που μεγαλώνουν μαζί αδιαφορώντας για τις αντίθετες κοινωνικές τους καταβολές.

Η ιστορία ξεκινάει με τη Μαρκέλλα, που ζει στα Μαστιχοχώρια της Χίου, να τρέχει με τον φίλο της, τον Μηνά, να βοηθήσουν τον πατέρα της στα χωράφια με το «κέντημα», εν όψει της άφιξης της κόρης του νέου Γενουάτου Κυβερνήτη, Μαργαρίτας,. Ο τόπος τους είναι μια καστροπολιτεία-λαβύρινθος, γεμάτη καλντερίμια και «διαβατικά», που χτίστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να κρατάει ασφαλείς τους κατοίκους και τη μαστίχα από τις επιδρομές των πειρατών. Η Μαργαρίτα είναι ένα προσιτό, γλυκό και απλό κορίτσι που θέλει με χαρά να μάθει τα πάντα για τη μαστίχα και κυρίως να βοηθήσει είτε στο κέντημα είτε στις βεγγέρες, οπότε παρακολουθούμε μαζί τους και βήμα προς βήμα πώς κεντάνε τον σχίνο με την κατάλληλη προετοιμασία και διαδικασία, πώς περιμένουν να στερεοποιηθεί το «δάκρυ», δηλαδή η μαστίχα, πώς καθαρίζουν το προϊόν οι γυναίκες λέγοντας τραγούδια και ιστορίες και πολλά άλλα.

Χάρη στο βιβλίο έμαθα πολλά για τη μαστίχα και πόσο κοπιαστική δουλειά είναι η φροντίδα της, που κρατάει όλο τον χρόνο: περιποίηση χειμώνα και άνοιξη, κέντημα καλοκαίρι και φθινόπωρο, καθάρισμα τον χειμώνα. Κι όταν όλα είναι έτοιμα, τότε αρχίζει το υπέροχο ταξίδι στον κόσμο μέσω του εμπορίου. Επίσης έμαθα για το τιμητήρι, το καυκί, τις χειρόφτριες, τα τεσσάρων ειδών δρομόνια και πολλά άλλα αντικείμενα μέσα από μια συναρπαστική και καθόλου κουραστική εξιστόρηση που με έκανε να σεβαστώ όχι μόνο των κόπο των εργατών αλλά και την καθαυτή μαστίχα. Το παραμύθι, ταυτόχρονα με τις εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, καταγράφει και τη φιλία μεταξύ της Μαρκέλλας και της Μαργαρίτας, τις όμορφες στιγμές που περνάνε όσο μεγαλώνουν και τα συναισθήματά τους από τον κόσμο που ανακαλύπτουν μαζί. Το δέσιμο των δύο κοριτσιών σφραγίζεται μ’ ένα μπουρμπουλάκι γεμάτο μαστίχα όταν πρέπει να πάρουν μια σημαντική απόφαση και τότε…

Η εικονογράφηση της Ίριδας Σαμαρτζή είναι πρωτότυπη και γεμάτη χρώματα και απλότητα. Μου έκαναν εντύπωση τα σχέδιά της, γιατί μου θύμιζαν κολλάζ και ταυτόχρονα ένιωθα λες και οι φιγούρες αποτυπώνονται τρισδιάστατες μπροστά σ’ ένα δισδιάστατο σκηνικό, σαν τις χάρτινες κατασκευές που κάνουν τα παιδιά στο δημοτικό σχολείο. Αυτή η πρωτοτυπία δίνει μια διαφορετική ρεαλιστική απεικόνιση, κάνοντάς με να νιώθω πως οι ήρωες του βιβλίου θα αλλάξουν ξαφνικά θέση και θα πάνε κάπου αλλού, συνεχίζοντας ένα δικό τους παιχνίδι και καλώντας με να τους ακολουθήσω. Το φόντο είναι εξίσου απλό μα ταυτόχρονα γεμάτο ενάργεια και παραστατική δύναμη, με αποτέλεσμα να έχουμε μια πρωτότυπη και ξεχωριστή εικονογράφηση που συνοδεύει με τον καλύτερο τρόπο το κείμενο.

Το μπουρμπουλάκι είναι πήλινο σκεύος που χρησιμοποιείται στη Χίο για τη μεταφορά της μαστίχας και με απρόσμενο τρόπο δένει για πάντα τη Μαρκέλλα και τη Μαργαρίτα, σε μια ιστορία γεμάτη τρυφερότητα και πολλές πληροφορίες γύρω από την παραγωγή, το μάζεμα και την επεξεργασία της μαστίχας. Το γλωσσάρι και ο χάρτης στο τέλος του βιβλίου βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα την εποχή, την καθημερινότητα και τον τόπο όπου ζουν οι ηρωίδες του παραμυθιού και τα παρακινούν να μάθουν περισσότερα για το ευλογημένο αυτό προϊόν.

Βιβλίο Στα νύχια άμμος
Συγγραφέας Μυρτώ Σταυροπούλου 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μυρτώ Σταυροπούλου έγραψε μια σύντομη αλλά γεμάτη τρυφερότητα και όμορφες εικόνες ιστορία, με μια πλοκή που δένει σταδιακά, κάτι που αφήνει χώρο στη γνωριμία του αναγνώστη με τον κάθε χαρακτήρα χωριστά ώστε να τους κατανοήσει και να δημιουργηθούν συναισθήματα και το απαραίτητο δέσιμο. Για τον λόγο αυτόν, στο ίδιο κεφάλαιο, μαζί με την κυρίως πλοκή, κάποιες φορές έχουμε και μικρά πρωθύστερα από το παρελθόν των τριών αυτών ανθρώπων ώστε να δούμε το ποιόν τους, την καταγωγή τους, πώς δημιουργήθηκε ο τρόπος σκέψης τους κλπ. Μάλιστα, η συγγραφέας πρωτοτυπεί από την αρχή: μια ιστορία σε μια παραθαλάσσια πόλη θα μπορούσε να ξεκινήσει με φλοίσβο κυμάτων, με μια παραλία, αλλά όχι, εδώ ξεκινάμε με την οσμή του βόθρου που «έχει ταυτιστεί με την ασφάλεια του αγαπημένου τους τόπου» κατοίκων που «αδιαφορούν για την ασημένια απόχρωση που χαρίζει στη θάλασσα η δύση του ήλιου». Μια περιγραφή-αντίβαρο στην ομορφιά του κειμένου που θα ξεδιπλωθεί στη συνέχεια.

Η Ασημίνα είναι μια ηλικιωμένη στρουμπουλή κυρία με λευκές πέρλες, πουά φόρεμα, πρησμένα πόδια, «χέρια σαν δουλεμένα από ζυμώματα και πλυσίματα» στιβαρά μεν αλλά τρέμουν. «Δεν αντέχω άλλο την ησυχία του σπιτιού. Οι πεθαμένοι θέλουν να με πάρουν μαζί τους, όμως εγώ θέλω να ζήσω», λέει χαρακτηριστικά στον εαυτό της. Αγαπημένη της συνήθεια να αγοράζει σπόρια από τον πλανόδιο πωλητή ώστε να τα μασουλάει στο σαλόνι της για να περάσει η ώρα. Από την άλλη, η Ερατώ ακούει συνεχώς τιτιβίσματα πουλιών στ’ αυτιά της, μόνο εκείνη, κανείς άλλος. Εσωστρεφής, οι φίλες της και οι κουβέντες τους «ηχούσαν στ’ αυτιά της σαν ένα βουητό χαρούμενο αλλά αδιάφορο». Δίνει έναν καθημερινό αγώνα να μην καταρρεύσει, θρηνώντας την απώλεια του ανθρώπου που αγάπησε. Μόνο το κλάμα την ανακουφίζει κι ο ύπνος, όποτε την παίρνει. Κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι θέλει να επιστρέψει αμέσως αλλά μόλις το κάνει την πλακώνει η μοναξιά της απουσίας του άντρα που αγαπάει. Τελικά αγοράζει ένα ζευγάρι καναρίνια: «Θέλει να τα φροντίσει όσο καλύτερα μπορεί, να τα κάνει να νιώσουν όσο γίνεται ελεύθερα και, πάνω απ’ όλα, να τους δώσει αγάπη, σαν αυτή που κι εκείνη έχει ανάγκη από αυτά για να συνεχίσει να ζει» (σελ. 52). Μια μέρα βγαίνει στην παιδική χαρά της γειτονιάς της με τις αντρικές του παντόφλες και τότε…

Τέλος, ο Μάριος δουλεύει ως κλόουν στο τσίρκο που τελικά έρχεται στον τόπο που εγκατέλειψε και κάθε βράδυ ψάχνει να βρει το κέφι που απαιτεί ο ρόλος του. Όταν ήταν παιδί ήθελε να γνωρίσει και να κατακτήσει τον κόσμο, να ταξιδέψει, γι’ αυτό ακολούθησε το τσίρκο, σύντομα όμως κατάλαβε την πραγματικότητα σε αυτόν τον μικρόκοσμο, έβλεπε εφιάλτες με τα φυλακισμένα ζώα και τελικά έχασε τη χαρά του, άρχισε να ασφυκτιά. Ακόμα όμως κάτι ψάχνει μέσα του, κάτι που δεν μπορεί να το εντοπίσει. «Αν και ο κόσμος του τσίρκου ήταν πολύ λαμπερός και φανταχτερός, είχε μέσα του μια βαθιά θλίψη» (σελ. 32).

Μια υπέροχη και συγκινητική ιστορία για όσους αρνούνται «να δείξουν κατανόηση κι ευαισθησία «για τη διαφορετικότητα της ζωής και της σκέψης ενός άλλου ανθρώπου», που φέρνει κοντά τρεις ανθρώπους με τα δικά τους προβλήματα ο καθένας. Συναντιούνται και αλληλοσυμπληρώνονται με απρόσμενο τρόπο, καλύπτοντας ο ένας τα κενά, τις ανασφάλειες και τον φόβο του άλλου. Μικρά και γλυκόπικρα περιστατικά τους ενώνουν, μαζί με την άμμο που μπαίνει στα νύχια τους από την παραλία όπου καταφεύγουν στις δύσκολες στιγμές. Ένα μυθιστόρημα γρήγορο, μικρό, γεμάτο όμως ένταση και καλοδουλεμένο λεξιλόγιο, όπως επίσης καίριες διαχρονικές παρατηρήσεις: «Οι άνθρωποι μπαίνουν σε τρύπες και πολλές φορές δυσκολεύονται να βγουν» (σελ. 38). Και: «Είναι… η φύση του κόσμου χαοτική. Τα πάντα και τίποτα μπορούν να συμβούν κάθε στιγμή» (σελ. 56). Ταυτόχρονα, υπάρχει ένας διακριτικός λυρισμός που δε βαραίνει το κείμενο και αποτυπώνει ζωηρές εικόνες: «Μια γαλήνη έχει απλωθεί στη μικρή πολιτεία μετά τη βροχή. Ο ήχος της κυρίευσε τις ψυχές των κατοίκων της για τουλάχιστον μία ώρα» (σελ. 50). «Στα νύχια άμμος», στην ψυχή θλίψη και φόβος.

Βιβλίο Εκδρομή στην τέχνη
Τίτλος πρωτοτύπου Henri and the machine
Συγγραφέας Isabelle Marinov
Εικονογράφος Olga Shtonda
Μεταφραστής Μαρία Κωνσταντοπούλου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χένρι αναγκάζεται να πάει με το σχολείο του σε μια πινακοθήκη κι ονειρεύεται τη θάλασσα που τόσο αγαπάει. Από μια σύντομη βόλτα σε πίνακες και έργα τέχνης του κτηρίου τού δημιουργούνται πολλές απορίες κι αναρωτιέται ποιο είναι το νόημα της τέχνης. Κουρασμένος, κάθεται σε μια καρέκλα και τότε τα πάντα αλλάζουν. Η Isabelle Marinov έγραψε μια έξυπνη ιστορία για την τέχνη και το νόημά της γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Θέμα του παραμυθιού δεν είναι τόσο η κλασική όσο η μοντέρνα ζωγραφική, μιας και ο Χένρι παρατηρεί πίνακες της pop-art και του κυβισμού, οπότε, χάρη στις αστείες παρατηρήσεις του ήρωα της ιστορίας, οι μικροί αναγνώστες θα έρθουν πιο κοντά σε λιωμένα ρολόγια και κονσερβοκούτια και θα κατανοήσουν τη σημασία τους. Η τέχνη λοιπόν είναι παιχνιδιάρικη και σοβαρή, χαρούμενη και στενάχωρη αλλά το μόνο που μετράει είναι «το πώς σε κάνει να αισθάνεσαι».

Η εικονογράφηση της Olga Shtonda είναι πολύχρωμη και γεμάτη ενδιαφέρουσες προοπτικές και οπτικές γωνίες. Από τη ρεαλιστική βόλτα στην πινακοθήκη ταξιδεύουμε στην μπλε φαντασία του Χένρι όταν ονειρεύεται τη θάλασσα κι απ’ τους διάσημους και γνωστούς πίνακες περνάμε στη σουρεαλιστική απεικόνιση των συνεπειών της απόφασης του παιδιού να κάτσει σε μια καρέκλα. Οι γενικές απόψεις της πινακοθήκης είναι γεμάτες κόσμο που κάνει διάφορες κινήσεις, η περιβόητη καρέκλα είναι φτιαγμένη με ό,τι πιο αλλοπρόσαλλο και αταίριαστο μπορεί να φανταστεί κανείς και η κορύφωση της ιστορίας αποτυπώνεται με τον καλύτερο εικαστικό τρόπο. Ας κάνουμε λοιπόν μια διαφορετικέ εκδρομή στην τέχνη.

Βιβλίο Ο ερχομός του Σιδερένιου Γίγαντα
Τίτλος πρωτοτύπου The coming of the Iron Man
Συγγραφέας Ted Hughes
Εικονογράφος Mini Grey
Μεταφραστής Μάνος Μπονάνος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σιδερένιος Γίγαντας φτάνει στην άκρη ενός γκρεμού κι αντικρίζει τη θάλασσα που δεν έχει ξαναδεί ποτέ του. Κανείς δεν ξέρει από πού ήρθε και ποιος τον έφτιαξε. Μετά από ένα ατύχημα, φτάνει στον τόπο όπου ζει ο Χόγκαρθ κι αρχίζει να καταβροχθίζει ό,τι σιδερένιο βρίσκει. Ο Χόγκαρθ και οι κάτοικοι του χωριού του προσπαθούν να τον παγιδέψουν αλλά το αγόρι νιώθει τύψεις που συμμετέχει σε αυτό. Πώς θα εξιλεωθεί; Ποιες είναι οι προθέσεις του Σιδερένιου Γίγαντα;

Μια συναρπαστική και πολυεπίπεδη ιστορία για παιδιά από 6 ετών και πάνω που ξεδιπλώνει μια δυνατή φιλία μέσα από λάθη, τύψεις, ανατροπές και που τονίζει τη δύναμη και τα πλεονεκτήματα της συγχώρεσης. Ο Σιδερένιος Γίγαντας ζει διάφορες περιπέτειες ώσπου να φτάσει στο χωριό του μικρού πρωταγωνιστή, όπου εκεί έχουμε μια σειρά από απορίες: ποιος και γιατί τρώει τα μηχανήματα των αγροτών, σε ποιον ανήκουν τα γιγάντια ίχνη στο έδαφος κλπ. Ο Χόγκαρθ είναι ένα έξυπνο παιδί που προσπαθεί να παρασύρει τον Γίγαντα σε παγίδα, πιστεύοντας πως είναι κακός και θέλει να τους βλάψει, σύντομα όμως διαπιστώνει πως δεν είναι έτσι κι αποφασίζει να τον βοηθήσει, προτείνοντάς του κάτι απρόσμενο. Μια ιστορία με εξελίξεις που εμπλουτίζουν τη βασική πλοκή, ένα παραμύθι γεμάτο σασπένς και αγωνία που κορυφώνονται από σελίδα σε σελίδα.

Η εικονογράφηση της Mini Grey είναι έξοχη! Οι διαστάσεις του Γίγαντα όπως κινείται στον χώρο είναι πραγματικά μεγάλες και τρομακτικές, οι οπτικές γωνίες είναι ενδιαφέρουσες, τα χρώματα και οι φωτισμοί βοηθάνε στον ρεαλισμό, υπάρχουν κοντινά πλάνα αλλά και πανοραμικές απόψεις, οι κάτοικοι του χωριού και οι προσπάθειές τους να παγιδέψουν τον Γίγαντα δίνονται με τρόπο που αποπνέει την απελπισία τους και στις τελευταίες σελίδες βγαίνει μια γλυκύτητα με τη σκηνή ανάμεσα στον Χόγκαρθ και τον Γίγαντα. Μια πολύ γλυκιά ιστορία που τη συστήνω ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Τι είναι ένα βιβλίο; 
Τίτλος πρωτοτύπου Che cos’è un libro?
Συγγραφέας Lucia Stipari
Εικονογράφος Elisa Codutti
Μετάφραση Παναγιώτης Γκότσης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Lucia Stipari έγραψε ένα υπέροχο παραμύθι με το οποίο καλεί τα παιδιά από 4 ετών και πάνω να ανακαλύψουν τι είναι ένα βιβλίο. Με μικρές και σύντομες προτάσεις και με αχαλίνωτη φαντασία η συγγραφέας εξηγεί πως ναι μεν είναι κάτι μικρό και μοιάζει απλώς με μια στοίβα χαρτιά αλλά δεν είναι μόνο αυτό. «Για περίμενε, κοίταξέ το καλά». Σε ταξιδεύει, σε συντροφεύει, σε πάει σε άγνωστους κόσμους, οξύνει το πνεύμα σου, βοηθάει στον εμπλουτισμό της γνώσης και στην καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης.

Ένα βιβλίο είναι ένα σπίτι, σαν μια στέγη πάνω από το κεφάλι σου, ένα ζεστό μέρος μέσα στο οποίο είναι όμορφο να μένεις, μια μικρή γωνιά όπου βρίσκεις καταφύγιο και αισθάνεσαι προστατευμένος και ασφαλής. Ένα βιβλίο είναι μια πόρτα, δεν μπορείς να ξέρεις τι σε περιμένει κι αυτό είναι το ωραίο της περιπέτειας. Είναι σαν μια αγκαλιά εάν θέλεις να κοιμηθείς και σε κρύβει αν θέλεις να εξαφανιστείς. Κυρίως όμως είναι ένας καθρέφτης, όπου αναγνωρίζεις τον εαυτό σου και ανακαλύπτεις περισσότερα για σένα. Το πιο ευχάριστο απ’ όλα μάλιστα είναι πως μπορείς να το μοιραστείς με τους φίλους σου και να διασκεδάσεις ακόμη περισσότερο!

Η εικονογράφηση της Elisa Codutti είναι απολαυστική και γεμάτη κρυμμένες λεπτομέρειες, ζωντανεύοντας με αξεπέραστο τρόπο το κείμενο. Ποικιλία σκηνικών και οπτικών γωνιών, ρεαλισμός και παλ χρώματα δημιουργούν εικόνες που ισορροπούν ανάμεσα στον ρεαλισμό και στη φαντασία. Το κοριτσάκι που μας συντροφεύει σε αυτό το ταξίδι ντύνεται πειρατής, καταφεύγει σ’ ένα φανταστικό σπίτι, ανοίγει τη μυστηριώδη πόρτα, πετάει με πτεροδάκτυλους, παίζει με τη γάτα της που την ακολουθεί παντού, εξερευνά και μαθαίνει, ενισχύοντας τη φαντασία των παιδιών και δείχνοντας με τον καλύτερο τρόπο τι πραγματικά είναι ένα βιβλίο.

Βιβλίο Στον δρόμο για το πάρτι
Τίτλος πρωτοτύπου Cami de la festa
Συγγραφέας Meritxell Marti
Εικονογράφος Anna Aparicio Català
Μετάφραση Παναγιώτης Γκότσης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία λαγουδίνα έχει ετοιμάσει ένα πάρτι για να γιορτάσει τα γενέθλιά της και καλεί τους φίλους της να έρθουν, μόνο που εκείνοι συναντούν διάφορα εμπόδια στον δρόμο τους. Ο κάστορας, ο βάτραχος, ο τυφλοπόντικας, ο σκίουρος, η πυγολαμπίδα και ο λύκος, κουβαλώντας μια τούρτα που, ομολογουμένως, δε με ενθουσίασε (περιείχε σύκα, ελιές και τσουκνίδες), αρχίζουν να σκαρφίζονται διάφορους τρόπους για να λύσουν τα προβλήματα στο διάβα τους. Αυτό που μου άρεσε στο κείμενο είναι ότι παροτρύνει τους μικρούς αναγνώστες να σκεφτούν, να ψάξουν και να βρουν τη λύση μόνοι τους, βασισμένοι στην εικονογράφηση και στους χαρακτήρες που τους συστήθηκαν στην αρχή του βιβλίου.

Η Meritxell Marti θέτει το πρόβλημα, κάνει την ερώτηση και στη συνέχεια δίνει τη λύση, αφήνοντας στα παιδιά περιθώριο να σκεφτούν ποιος από την παρέα μπορεί να βοηθήσει. Κομμένες γέφυρες, πέτρες σε ορμητικό ποτάμι, αλυσίδες, άγρια σκυλιά, θέλουν σκέψη για να αντιμετωπιστούν και στο τέλος υπάρχουν επιπλέον ερωτήσεις για χαμένα αντικείμενα, κάτι που ωθεί τα παιδιά να πιάσουν το παραμύθι από την αρχή για να απαντήσουν. Κι εκεί που νόμιζα πως έχουμε απλά μια διασκεδαστική ιστορία που ακονίζει το μυαλό έρχεται μια μεγάλη ανατροπή που αφήνει ένα συγκινητικό ηθικό μήνυμα περί φιλίας και για τις άσχημες συνέπειες που προκύπτουν από τα βιαστικά συμπεράσματα.

Η εικονογράφηση της Anna Aparicio Català είναι πολύχρωμη και γεμάτες συναρπαστικές λεπτομέρειες. Μιας κι έχουμε να κάνουμε με διάφορους και διαφορετικούς φίλους, στις πρώτες σελίδες γνωρίζουμε τον καθένα από αυτούς, τις ιδιότητές του, τις δυνατότητές του και μετά μπαίνουμε στην καθαυτή ιστορία. Κάθε λεπτομέρεια είναι σημαντική κι έχει τον ρόλο της στο παραμύθι, κάνοντας έτσι το διάβασμα ένα αξέχαστο παιχνίδι. Μου άρεσαν η εξωτερική διακόσμηση του λαγουμιού της εορτάζουσας, η σκοτεινή φιγούρα που εμφανίζεται σε κάθε σελίδα, οι απρόσμενες και διασκεδαστικές λεπτομέρειες που αποτυπώνουν τον μικρόκοσμο του δάσους, τα χρώματα και οι ποικίλες οπτικές γωνίες. Ας λύσουμε λοιπόν τους γρίφους για να φτάσουμε στο πάρτι της λαγουδίνας εγκαίρως.

Βιβλίο Μέσα από τα σύννεφα
Συγγραφέας Δήμητρα Ζωγραφάκη
Εικονογράφος Δήμητρα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διάνοια
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δήμητρα Ζωγραφάκη έγραψε ένα γλυκό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω γεμάτο όμορφες περιπέτειες και έξυπνες ανατροπές. Η μοναξιά μπορεί να αποτελεί επιλογή αλλά δεν είναι πάντα καλός σύμβουλος και μέσα από την ιστορία καταλαβαίνουμε πως όλα χρειάζονται, αρκεί να υπάρχει μια ισορροπία. Το αγόρι που ονειροπολεί με τα σύννεφα ζει φανταστικές περιπέτειες, με επιμύθιο όμως πάντα τις αρετές της φιλίας, με αποτέλεσμα, χάρη σε κάποιο τυχαίο γεγονός, να γνωρίσει συνομήλικά του παιδιά σ’ ένα γλυκοπωλείο. Το αγόρι είναι συνεσταλμένο και διστακτικό, σύντομα όμως ανοίγεται και διαπιστώνει πως έχανε πολύτιμες στιγμές όσο δημιουργούσε με τη φαντασία του σκηνές μάχης και περιπετειών. Μου άρεσε ο τρόπος χειρισμού όλων αυτών των ιδεών, μιας και η συγγραφέας αφήνει την ιστορία να μιλήσει μόνη της στις καρδιές των μικρών αναγνωστών και δε στηλιτεύει ούτε παρεμβαίνει στο κείμενο. Το τέλος δείχνει με τον καλύτερο τρόπο τα πλεονεκτήματα της εξισορρόπησης μεταξύ μοναξιάς και παρέας.

Η εικονογράφηση της Δήμητρας Παπαδημητρίου είναι υπέροχη και ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία. Κυριαρχεί το γαλάζιο χρώμα, μιας και μιλάμε για τα σύννεφα που βρίσκονται στον ουρανό, και οι λεπτομέρειες είναι συναρπαστικές. Η πολιτεία αποτυπώνεται σωστά, τα παιδιά της ιστορίας έχουν πολύ όμορφα και εκφραστικά χαρακτηριστικά, υπάρχει άφθονος ρεαλισμός χωρίς περιττές ή κουραστικές λεπτομέρειες, σε γενικές γραμμές είναι μια πολύ καλή επιλογή και θα ενισχύσει τη φαντασία των μικρών παιδιών.

«Μέσα από τα σύννεφα» ζούμε περιπέτειες, φτιάχνουμε ιστορίες, ταξιδεύουμε σε μακρινούς και φανταστικούς τόπους. Όσο συναρπαστικά κι αν είναι όλα αυτά όμως, χρειαζόμαστε πραγματικούς φίλους για να τα μοιραστούμε και να αλληλοεπιδρούμε. Η Δήμητρα Ζωγραφάκη μάς δείχνει τον καλύτερο τρόπο για να γίνει αυτό χάρη σε μια έξυπνη, διδακτική ιστορία.

Βιβλίο Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας
Συγγραφέας Μαριέττα Κόντου
Εικονογράφος Χρύσα Σπυρίδωνος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Περ μένει με τους γονείς της, τους παππούδες της, τον νεογέννητο αδελφό της, τον σκύλο Όλιβερ και τη γάτα Σερενάτα κι έχει μια πλούσια καθημερινότητα, γεμάτη φίλους και συγγενείς. Η ζωή της όμως είναι γεμάτη αντισυμβατικότητα και αντικανονικότητα, μιας και οι θέσεις και οι ρόλοι των δύο φύλων στην οικογένειά της δεν πατούν σε κανένα στερεότυπο: ο μπαμπάς μαγειρεύει και η μαμά οδηγεί αεροπλάνα, η γιαγιά φοράει παντελόνια και ο παππούς δεν κοιμάται τα μεσημέρια. Σε αυτήν την οικογένεια δεν έχουν θέση τα «πρέπει» και τα στερεότυπα, όλοι κάνουν αυτό που τους αρέσει και αγαπάνε. 

Η Μαριέττα Κόντου έγραψε μια ευφάνταστη και ταυτόχρονα άκρως ρεαλιστική ιστορία γύρω από τη γοητεία της διαφορετικότητας, τη «σκανταλιά» να πηγαίνεις κόντρα σε θέσφατα της κοινωνίας κι έτσι ζωντανεύει μια οικογένεια που ουσιαστικά δε διαφέρει σε τίποτα από άλλες οικογένειες. Όπως λέει και η ίδια στο τέλος του βιβλίου, όπου γράφει λίγα λόγια για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να επιλέγουν ελεύθερα ποια θέλουν να είναι, τι τους αρέσει και τι τα κάνει χαρούμενα. Η αναγνώριση και η αποδόμηση αυτών των στερεότυπων είναι καθοριστικής σημασίας για την αυτοεκτίμηση, την ισότητα και την αποδοχή της διαφορετικότητας». Γνωρίζουμε λοιπόν ανθρώπους που κάνουν ό,τι τους αρέσει κι αντιβαίνει στις στερεοτυπικές εικόνες που μας περιβάλλουν ενώ ταυτόχρονα παρατίθενται στιγμές που συναντάμε σε κάθε οικογένεια (παίζουν με τα παιδιά τους και_ ανησυχούν για την υγεία τους, μαγειρεύουν, τα βοηθάνε στα μαθήματα), επομένως δεν υπάρχει καμία διαφορά από τις άλλες οικογένειες.

Το παραμύθι έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία που καλύπτει όλες τις ηλικίες: τα μικρότερα παιδιά, από 4 ετών και πάνω, θα γνωρίσουν ένα κοριτσάκι που κάνει φιλίες, έχει συγγενείς, παρατηρεί, σκέφτεται, εκφράζει τις επιθυμίες της και θέλει να κάνει μια μεγάλη αγκαλιά σε όλους τους φίλους της γεμάτη χρώματα, γιατί κι αυτοί με την ποικιλία τους είναι πολύχρωμοι! Από την άλλη, τα μεγαλύτερα, με αφορμή την ιστορία της Περ, θα κατανοήσουν πιο καλά τι σημαίνει να ακολουθείς την καρδιά σου, τα όνειρά σου, τις επιθυμίες σου, χωρίς να σε νοιάζει η γνώμη των άλλων. Τα σχόλια της Περ είναι πανέξυπνα και η παρατηρητικότητά της είναι οξύτατη! Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα κορίτσι  που αγαπά «τα επαγγέλματα που κάνουν τους ανθρώπους χαρούμενους» και «τα βράδια, γιατί τότε διαβάζονται τα ωραιότερα παραμύθια». Οι φίλοι της είναι ένας κι ένας: ζωγραφίζουν, τραγουδάνε, παίζουν ποδόσφαιρο, κάνουν χορό αλλά όχι αυτοί που περιμένετε στερεοτυπικά να κάνουν τέτοια χόμπι.

Η εικονογράφηση της Χρύσας Σπυρίδωνος, κατά βάση απλή και χωρίς πολλές λεπτομέρειες, ακολουθεί κατά πόδας το πνεύμα και τη ροή της αφήγησης του κειμένου, αφού πολλές φορές τα λόγια μπαίνουν μέσα στις εικόνες και κάποιες άλλες παρακολουθούμε στιγμιότυπα από τη ζωή του παιδιού με τη μορφή κόμικ (μικρότερες εικόνες, μέχρι τέσσερις σε κάθε σελίδα, με μικρές επεξηγηματικές προτάσεις σε κάθε μία). Βελάκια, τελείες και καρδούλες συντροφεύουν τις επιθυμίες και τα χαρακτηριστικά της Περ και των φίλων της, δημιουργώντας έτσι μια απολαυστική και διασκεδαστική λίστα. Καταγράφονται όλες σχεδόν οι εκφάνσεις της καθημερινότητας της Περ στο σχολείο, στο σπίτι, στο παιχνίδι, στον δρόμο, στην εκδρομή και παρατίθενται πολλά παραδείγματα που γκρεμίζουν ό,τι μας έχει επιβάλλει η κοινωνία ως αποδεκτά ή αναμενόμενα.

Στο βιβλίο «Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας» μικρά και μεγάλα παιδιά κατανοούν με μικρά και εύληπτα παραδείγματα, με οικεία περιστατικά, με ποικιλία γεγονότων τι σημαίνει να έχουν αγόρια και κορίτσια ίδιες ευκαιρίες στο παιχνίδι, να μιλάνε σαν παιδιά και όχι σαν αγόρι ή κορίτσι, να ανακαλύπτουν μόνα τους τι τους αρέσει να κάνουν, να διαλέγουν ό,τι τα κάνει πραγματικά χαρούμενα, να επιλέγουν φίλους που τους ταιριάζουν κ. π. ά.

Βιβλίο Το κουτί των ονείρων
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ίρις ζει το μεγαλύτερο όνειρο της ζωής της, όταν στα γενέθλιά της οι γονείς της της κάνουν δώρο ένα ταξίδι στο Παρίσι, την αγαπημένη της πόλη. Απέναντι από το σπίτι που τους φιλοξενεί υπάρχει το μαγαζάκι του κυρίου Ντοροτέο που φτιάχνει μαγικά κουτιά. Ενθουσιασμένο, το μικρό κορίτσι ζητά το δικό της κουτάκι, θα πραγματοποιηθεί όμως η ευχή της;

Ο Μίνως Ευσταθιάδης έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι για τα παιδικά όνειρα που δεν μπορεί να τα κλέψει κανείς παρά μόνο να πραγματοποιηθούν από αυτόν που τα έκανε. Είναι μια υπέροχη ιστορία που μας ταξιδεύει στο μαγευτικό Παρίσι με τα αξιοθέατά του και την αξεπέραστη ατμόσφαιρά του ενώ ταυτόχρονα μας συστήνει με τον καλύτερο τρόπο την παιδική αθωότητα και αφέλεια μιας ψυχής που πιστεύει στα θαύματα και στις ευχές. Οι μικρές ιστορίες του κυρίου Ντοροτέο δημιουργούν λυρικές και ρεαλιστικές εικόνες ενώ οι ανατροπές στη ζωή της Ίριδας όταν επιστρέφουν σπίτι οικογενειακώς είναι έξυπνες και απολαυστικές.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη μπλέκει αριστοτεχνικά το ρεαλιστικό με το φαντασιακό. Χωρίς να αποτυπώνει ξεκάθαρες λεπτομέρειες, καταφέρνει με αδρές γραμμές και μια υπέροχη τεχνική να δημιουργεί τοπία, σημεία, μαγαζιά, δωμάτια που όλοι αναγνωρίζουμε τι είναι. Πολλές φορές οι εικόνες δένονται αναπάντεχα μεταξύ τους με έξυπνα τρικ χρωμάτων και γραμμών ενώ στο φαντασιακό κομμάτι που ξεπηδάει από τα όνειρα της Ίριδας και από τις αφηγήσεις του κυρίου Ντοροτέο ο καλλιτέχνης φτάνει στο απόγειό του.

Βιβλίο Το κορίτσι και η κινητή βιβλιοθήκη
Τίτλος πρωτοτύπου La nena i la biblioteca ambulant
Συγγραφέας Eulàlia Canal
Εικονογράφος Sebastia Serra
Μεταφραστής Ιωάννα Καπετάνου
Κατηγορία Παραμύθι / Αλληγορία
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Αρκούδος και ο Κάστορας έχουν μια κινητή βιβλιοθήκη γεμάτη πολλά βιβλία. Μια μέρα συναντούν μπροστά τους έναν τοίχο από τούβλα που τους εμποδίζει να συνεχίσουν κι ένα κορίτσι που θέλει να περάσει από την άλλη μεριά για να βρει τη μητέρα της. Η ιδέα τους θα φέρει μεγάλη αναστάτωση στους φρουρούς του τοίχου, θα πετύχει όμως; Θα καταφέρουν να συνεχίσουν τον δρόμο τους;

Η ιστορία είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και η πλοκή κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα. Σχεδόν από το πουθενά εμφανίζονται ο Κάστορας και ο Αρκούδος με μια κινητή βιβλιοθήκη και σταματούν μπροστά στον τοίχο. Εκεί γνωρίζουν το κορίτσι που ψάχνει τη μαμά του και αποφασίζουν να το βοηθήσουν. Όσο κρατάει η προσπάθειά τους να περάσουν τον τοίχο χωρίς να γίνουν αντιληπτοί μοιράζονται περιστατικά, ιστορίες και αναμνήσεις από τις ζωές τους, οπότε δημιουργείται ένας ισχυρός φιλικός δεσμός. Όταν όμως βγαίνουν από την άλλη μεριά τα πράγματα δυσκολεύουν αρκετά κι ένας ανέλπιστος σύμμαχος θα τους βοηθήσει. Μου άρεσε πολύ η κεντρική ιδέα του παραμυθιού και πώς εφαρμόζεται στην περιπέτεια των τριών πρωταγωνιστών: τα βιβλία έχουν δύναμη και οι λέξεις μπορούν να γκρεμίσουν τείχη και να οδηγήσουν προς την ελευθερία. Η μάθηση, το διάβασμα, η σκέψη είναι τα «όπλα» που απελευθερώνουν το μυαλό, γκρεμίζουν τα εμπόδια και απελευθερώνουν τον καθένα μας από οποιαδήποτε δεσμά.

Ο στρατιώτης, το φυλάκιο, το τρίκυκλο-βιβλιοθήκη, ακόμη και το ντύσιμο του κοριτσιού θυμίζουν εικόνες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, μια αναγκαία εικαστική αναφορά ως αναγνωριστικό σημείο της δυσχέρειας που προκαλεί η φυλάκιση, η τιμωρία, ο αποκλεισμός, η βία. Ο εικονογράφος Sebastia Serra δούλεψε πολύ πάνω σε αυτές τις λεπτομέρειες και δημιούργησε στιγμιότυπα γεμάτα χαρά και φως αλλά και σασπένς. Φυσικά, λάτρεψα το όχημα του Κάστορα και του Αρκούδου, καθώς και την αρχική εικόνα όπου διαβάζουν. Επιπλέον, απόλαυσα τις εικόνες με τα βιβλία που απελευθερώνουν τα τούβλα και σκορπάνε στον αέρα, καθώς και τους διάφορους χρωματικούς τόνους του δάσους και της φύσης όπου διαδραματίζεται η ιστορία. Πρωτότυπες και δύσκολες να αποτυπωθούν τόσο όμορφα οπτικές γωνίες, υπέροχες φωτοσκιάσεις, ολοζώντανες φιγούρες συνοδεύουν με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία και πυροδοτούν τη φαντασία των παιδιών.

Βιβλίο Το αόρατο νήμα
Τίτλος πρωτοτύπου El hilo invisible
Συγγραφέας Miriam Tirado
Εικονογράφος Marta Moreno
Μεταφραστής Δέσποινα Δρακάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Νούρα συζητάει με τη μαμά της για τον αφαλό της και τη ρωτάει σε τι της χρησιμεύει πλέον, αφού γεννήθηκε πια. Η μητέρα της της αποκαλύπτει πως εκεί φυλάσσεται ένα μεγάλο μυστικό: από τον αφαλό βγαίνουν αόρατα νήματα που μας συνδέουν με όσους αγαπάμε και παραμένουμε δεμένοι μαζί τους ακόμη κι αν είμαστε σε απόσταση. «…είμαι δίπλα σου κι ας μη με βλέπεις, είσαι μαζί μου κι ας μην μπορώ να σε αγγίξω»!

Με γλυκό, ευφάνταστο και ευφυή τρόπο η συγγραφέας μιλάει στους μικρούς αναγνώστες για το θαύμα της μητρότητας, για τα αισθήματα που αναπτύσσει η μητέρα προς το παιδί της πριν καν αυτό γεννηθεί: «Και πριν, όταν ακόμη δεν ήσουν στην κοιλιά μου, σε αγαπούσα ήδη, σου μιλούσα και σου έλεγα πως μπορείς να έρθεις όποτε θέλεις, πως σε περιμένουμε…Το αόρατο νήμα με έδενε ήδη μαζί σου κι ας μη σε είχα γνωρίσει ακόμη». Επειδή είναι αόρατο όμως και δεν μπορούμε να το πιάσουμε, δε σημαίνει πως δεν υπάρχει. Τόσα πράγματα είναι άυλα κι όμως γεμίζουν τη ζωή μας, όπως η αγάπη, οι οικείες μυρωδιές που δημιουργούν αναμνήσεις, τα συναισθήματα. Αυτά και άλλα υπέροχα λόγια γεμίζουν ασφάλεια, σιγουριά και αυτοπεποίθηση τη Νούρα, που πλέον δε νιώθει μοναξιά και φόβο. Έτσι παρακολουθούμε στη συνέχεια διάφορα περιστατικά από τη ζωή του κοριτσιού και πόσο απλόχερα δίνει μαθήματα ζωής στον συμμαθητή της που φοβάται μακριά από τη μαμά του, στη γιαγιά της που ξέρει πως κάποια στιγμή θα πεθάνει αλλά το αόρατο νήμα θα τις έχει για πάντα δεμένες κ. π. ά. Τι όμορφα λόγια, πόσο γλυκές στιγμές, τι υπέροχο πλάσμα η Νούρα, τι εκπληκτική γραφή!

Η εικονογράφηση της Marta Moreno αποτυπώνει μεγάλες, χορταστικές φιγούρες, γεμάτες όμως μόνο από βασικές λεπτομέρειες, οπότε δεν κουράζεται το μάτι των παιδιών. Τα νήματα είναι χιλιάδες, πολύχρωμα, προς κάθε κατεύθυνση και δημιουργούν αστείες μικροπεριπέτειες. Κοντινά πλάνα και γενικές αποτυπώσεις, ανοιχτά και χαρούμενα χρώματα, παραστατικές εικόνες που ζωντανεύουν τα καθημερινά περιστατικά στην οικογένεια της Νούρα, μια γλυκιά γιαγιά, μια όμορφη μαμά, δεν ξέρω τι να πρωτοαναφέρω! Ένα μεγάλο μπράβο στις δημιουργούς γι’ αυτό το ξεχωριστό παραμύθι.

Βιβλίο Ο πιο άτακτος φίλος του Αϊ-Βασίλη 
Συγγραφέας Ράνια Μπουμπουρή
Εικονογράφος Γιώτα Κοκκόση
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Θάνος ζει με τις δίδυμες αδελφές του, Εύη και Ειρήνη. Τα Χριστούγεννα το σπίτι τους βουίζει σα μελίσσι, μιας και τα κορίτσια παίζουν και ζωγραφίζουν, συζητάνε για το δώρο που θα τους φέρει ο Αϊ-Βασίλης κλπ. Ο Θάνος όμως είναι στενοχωρημένος γιατί έκανε πολλές αταξίες κι έτσι δε θα πάρει δώρο. Με διαρκή πρωθύστερα μαθαίνουμε λοιπόν πόσες φορές μάλωσε με τις αδελφές του, γιατί χάλασε τη σχολική τσάντα της Εύης, πόσα πράγματα των γονιών του κατέστρεψε κλπ. Να όμως που ο Θάνος βοηθάει ένα αδέσποτο σκυλάκι μαζί με τη μαμά του, που «φαινόταν τόσο λυπημένο, θαρρούσες πως είχε αντικρίσει όλη την κακία του κόσμου και κουβαλούσε όλη την πίκρα του». Το ταΐζουν και το περιποιούνται κι έτσι ο Γλύκας, όπως τον βάφτισαν, γίνεται καλά κι αρχίζει να παίρνει τα πάνω του. Θα το εκτιμήσει άραγε αυτό ο αγαπημένος άγιος των παιδιών;

Η Ράνια Μπουμπουρή με την υπέροχη πένα της ζωντανεύει τη συγκινητική ιστορία ενός παιδιού που καταλαβαίνει πως έκανε πολλές σκανταλιές και πως ταλαιπώρησε την οικογένειά του κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Έχει μετανιώσει αλλά αναγνωρίζει πως δεν του αξίζει ανταμοιβή. Είναι ταπεινό και υπάκουο παιδάκι, γι’ αυτό και δίνει όλη του την αγάπη στον Γλύκα. Η εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση είναι υπέροχη και άκρως ρεαλιστική. Μεγάλες εικόνες, γεμάτες χρώματα και λεπτομέρειες ζωντανεύουν την καθημερινότητα της οικογένειας του Θάνου εντός σπιτιού αλλά και το κοντινό πάρκο. Ο Γλύκας έχει εκπληκτική εκφραστικότητα και μεταμορφώνεται από σελίδα σε σελίδα, τα τρία παιδιά είναι έτοιμα να ζωντανέψουν και οι οπτικές γωνίες είναι πρωτότυπες και ενδιαφέρουσες. Ένα σπίτι γεμάτο βιβλία (με ελληνικούς και αγγλικούς τίτλους ποικίλης θεματολογίας), πανέμορφα στολισμένο εν όψει των γιορτών (μέχρι και advent calendar έχουν), είναι το φόντο της περιπέτειας και χάζευα αρκετή ώρα τα στολίδια του δέντρου και ό,τι αποτύπωσε η εικονογράφος για να εμπλουτίσει τα σχέδιά της.

Πλούσια πλοκή, χορταστικό κείμενο με παρένθετες αφηγήσεις που ολοκληρώνουν τον χαρακτήρα του μικρού πρωταγωνιστή και ένα γλυκό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά μιας ιστορίας που ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα μιας ευτυχισμένης οικογένειας. «Ο πιο άτακτος φίλος του Αϊ-Βασίλη» λοιπόν μήπως ήταν τελικά καλό παιδί κατά τη διάρκεια του χρόνου και του αξίζει μια ανταμοιβή;

Βιβλίο Το γάντι
Συγγραφέας Απόστολος Πάππος
Εικονογράφος Φωτεινή Στεφανίδη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια φορά κι έναν καιρό, ένας άντρας έβγαλε βόλτα τον σκύλο του στο χιονισμένο δάσος και του έπεσε το γάντι. Ένα ποντικάκι αποφάσισε λοιπόν να περάσει μέσα σε αυτό τον χειμώνα του. Σταδιακά το γάντι γίνεται καταφύγιο για πολλούς φίλους, τι θα συμβεί όμως όταν επιστρέψει ο άντρας;

Βασισμένη σε ουκρανικό παραδοσιακό παραμύθι, η ιστορία μάς δείχνει με τον καλύτερο τρόπο την αξία της φιλίας και της υποστήριξης σε δύσκολες στιγμές και περιστάσεις, όπως ένας βαρύς χειμώνας. Το γάντι γεμίζει σταδιακά από ζωάκια οπότε τη χαρά και την καταδεκτικότητα σύντομα τις αντικαθιστούν ο δισταγμός και οι δεύτερες σκέψεις. Παρ’ όλ’ αυτά, «χίλιοι καλοί χωράνε», άλλωστε «Ο χειμώνας είναι βαρύς. Ύστερα βλέπουμε» κι έτσι το γάντι γεμίζει ασφυκτικά. Επίσης, μου άρεσε πολύ το τέλος με την επιστροφή του άντρα και τη γλυκιά απόφαση που πήρε. Το κείμενο είναι γραμμένο με επαναλαμβανόμενο τρόπο, με τα ζώα να κάνουν ακριβώς τις ίδιες κινήσεις μέχρι να μπουν στο γάντι, να συστήνονται όλοι ένα προς ένα στον καινούργιο ένοικο και το επιμύθιο να αυξάνεται αντίστοιχα: «Τι θαυμάσια ζεστασιά! Μια τέτοια χειμωνιάτικη μέρα είναι καλύτερα να είσαι με ακόμα δύο…» (ή τρεις ή τέσσερις κλπ). Αυτός ο παιχνιδιάρικος τρόπος της εξιστόρησης μπορεί να δημιουργήσει κέφι και χαρά, με τα παιδιά να προσμένουν τον επόμενο φίλο και τον επόμενο κ. ο. κ. Η ιστορία αποτυπώνεται μάλιστα με τον καλύτερο τρόπο στο ηχογραφημένο παραμύθι που συνοδεύει το βιβλίο και μπορεί να το ακούσει όποιος θέλει σκανάροντας το QR code στις πρώτες σελίδες.

Η εικονογράφηση της Φωτεινής Στεφανίδη είναι γεμάτη παλ χρώματα και στηρίζεται κυρίως στο γαλάζιο και στο ροδακινί, δημιουργώντας έτσι ένα χειμωνιάτικο μούχρωμα με ιδιαίτερο φωτισμό, αποφεύγοντας τη σκοτεινιά του χειμώνα που δε θα επέτρεπε τη ζωντάνια και τις λεπτομέρειες στις φιγούρες της. Αδρές γραμμές, βασικά γνωρίσματα των ζώων του δάσους και του τοπίου γύρω τους, σωστές προοπτικές, όλα αυτά ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο το παραμύθι.

Βιβλίο Το δώρο των λέξεων 
Τίτλος πρωτοτύπου The gift of words
Συγγραφέας-Εικονογράφος Peter H. Reynolds
Μετάφραση Μάρω Ταυρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Τζερόμ βγαίνει μια βόλτα στους χιονισμένους δρόμους μαζί με τον σκύλο του, Έκο. Θέλει να συλλέξει λέξεις ελπίδας και χαράς για να τις μοιράσει σε φίλους και συγγενείς που αγαπάει. Αρχίζει λοιπόν να ψάχνει σε όλη την πόλη, μόνο που ό,τι βλέπει και ό,τι ακούει δεν τον ικανοποιεί. Είναι μέρες γιορτών αλλά παντού συναντά φράσεις που δε ζεσταίνουν την καρδιά του («Εκπτώσεις», «Αγοράστε», «Φτηνά» κλπ.), οπότε στρέφεται στο περίπτερο, όπου τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων μιλάνε για φτώχεια, λειψυδρία κλπ. Το παιδί κοιτά τον κόσμο γύρω του και ακούει λέξεις λύπης, απογοήτευσης και εκνευρισμού. Όλα αυτά όμως αντί να τον αποθαρρύνουν του δίνουν μια ιδέα: «Γιατί να μη βρει τρόπο να δώσει στους ανθρώπους τις λέξεις που χρειάζονταν»; Γιορτινές λέξεις, λέξεις καλοσύνης, χαρούμενες και θετικές, από την πλούσια συλλογή του! Πώς θα το κάνει λοιπόν; Πώς θα καταφέρει να ενώσει ανθρώπους και ζώα κάτω από τις λέξεις και να φωτίσει τη ζωή τους;

Ένα υπέροχο, απολαυστικό και τρυφερό παραμύθι που, με αφορμή τη φωτεινή κατά τα άλλα περίοδο των γιορτών, δείχνει στους μικρούς αναγνώστες πόσο ψυχρή, τυπική και εκνευριστική έχει καταντήσει η καθημερινότητα όλων και πόσο πολύ έχει κυριεύσει τον κόσμο η ανασφάλεια και ο φόβος. Μέσα από την ιστορία του Τζερόμ ο συγγραφέας ρίχνει φως και ζεσταίνει τις καρδιές μικρών και μεγάλων. Ξεκινάει την ιστορία του με γκρίζα, ψυχρά χρώματα και μ’ ένα παιδί που περπατάει μόνο του, παρατηρώντας τον κόσμο γύρω του, σύντομα όμως η καταθλιπτική αυτή κατάσταση θα γεννήσει μια ιδέα στον Τζερόμ κι από εκείνο το σημείο η δράση απογειώνεται. Με ένα αξιέπαινο σεναριακό εύρημα οι άνθρωποι αλλάζουν, έρχονται πιο κοντά και ενώνουν τις φωνές τους για ειρήνη, αγάπη, ελπίδα, χαρά, ευτυχία, ενότητα κ. π. ά.

Εξίσου γλυκά και όμορφα εικονογραφεί ο συγγραφέας το κείμενό του, διαλέγοντας ζωηρά χρώματα και άφθαστη ομορφιά στα σχέδιά του. Ποικιλία χαρακτηριστικών και χρωμάτων, άνθρωποι αρτιμελείς και σε αμαξίδιο, όλων των φυλών και θρησκειών γεμίζουν τις σελίδες, δείχνοντας στα παιδιά την οικουμενικότητα του κειμένου και τονίζοντας την αποδοχή της διαφορετικότητας. Οι χιλιάδες λέξεις θα χαρίσουν ατέλειωτες ώρες ανάγνωσης και εκμάθησης στα παιδιά και πολλά στιγμιότυπα θα φέρουν αβίαστο γέλιο (όπως οι άνθρωποι μπροστά στη βιτρίνα των παιχνιδιών, τα οποία επίσης είναι για κλάματα όπως αποτυπώνονται).

«Το δώρο των λέξεων» είναι μια πραγματική έκπληξη για μικρούς και μεγάλους. Τα πάντα θα γίνουν καλύτερα μετά από αυτό αλλά πού και πώς θα μοιραστούν αυτές οι λέξεις στον κόσμο; Μια γλυκιά και τρυφερή ιστορία γεμάτη θετικά και χαρούμενα μηνύματα.

Βιβλίο Περπατώντας στο δάσος
Συγγραφέας Κατερίνα Ζωντανού
Εικονογράφος Μαίρη Καλαμπαλίκα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια λιακάδα μέσα στο καταχείμωνο γεννάει τη λαχτάρα στο σκιουράκι να παίξει όλη μέρα, μόνο που η μητέρα του το αναγκάζει να πάει ξύλα στον γερο-λαγό στην άλλη άκρη του δάσους. Το σκιουράκι ξεκινάει γκρινιάζοντας και βλέπει όλα τα ζώα να έχουν ξεχυθεί για να απολαύσουν τον ήλιο. Μια σειρά από γεγονότα θα του αλλάξουν τη διάθεση όμως και θα του δείξουν πόσο σημαντική είναι η προσφορά. Το παραμύθι της Κατερίνας Ζωντανού περιγράφει μια μέρα από τη ζωή ενός μικρού σκίουρου που, όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας του, θα γκρινιάξει για το θέλημα της μαμάς. Το ελάφι, ο ασβός και ο κάστορας όμως θα βοηθήσουν το σκιουράκι σε δύσκολες στιγμές της πορείας του μέσα στο δάσος και τελικά θα του δείξουν με τον τρόπο τους πόσο όμορφο είναι να βοηθάς όποιον έχει ανάγκη. Φυσικά, αυτό πρέπει να γίνεται αφιλοκερδώς για να έχει μεγαλύτερη αξία, αν όμως ο άλλος σου προσφέρει από μόνος του κάτι με όλη του την αγάπη, τότε το δέχεσαι με χαρά. Κι αν δεν το θες, δεν πειράζει: «όλο και κάποιος θα βρισκόταν που να το λαχταρά»!

Η εικονογράφηση της Μαίρης Καλαμπαλίκα είναι υπέροχη και καλοδουλεμένη. Οι γραμμές της θυμίζουν bandes dessinées και εκτός από ολοσέλιδες εικόνες έχουμε και διαδοχικά καρέ που θυμίζουν κόμικ. Φως, χρώματα, σκιές, ρεαλισμός, εκφραστικότητα ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία. Προσέξτε τη μικρή ακαταστασία με τους πεταμένους βόλους κάτω από το κρεβάτι του σκίουρου στην αρχή του βιβλίου, τη σκηνή της γκρίνιας και του μητρικού φιλιού, τα κρυμμένα ζώα στο δάσος, τις χιλιάδες λεπτομέρειες στο τραπέζι του κάστορα και πώς σκάει από το φαΐ ο μικρός μας ήρωας, τις γαλότσες που φοράνε όλοι (ή τις αφήνουν λερωμένες δίπλα στην πόρτα τους) ένεκα το λασπωμένο δάσος κλπ. Επίσης, δε γίνεται να μη γελάσεις με τη σοβαρότητα και την «παππουδίστικη» απεικόνιση του ανέκφραστου γερο-λαγού!

«Περπατώντας στο δάσος» μπορεί να βρεις λοιπόν ανέλπιστους φίλους και να μάθεις με τον καλύτερο τρόπο για την προσφορά και την ανιδιοτέλεια.

Βιβλίο Το Κουτί της Βοήθειας / Δεν είναι αστείο, Σκοτ!
Συγγραφέας Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου
Εικονογράφος Ναταλία Καπατσούλια
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο «Κουτί της Βοήθειας» η Γκίλι και ο Φλιν βάζουν ένα κουτί στη Γωνιά της Ηρεμίας κάτω από το Βιβλιόδεντρο με ένα κατατοπιστικό σημείωμα: «Αν χρειάζεστε βοήθεια, αφήστε μια ζωγραφιά ή ένα σημείωμα μέσα στο κουτί». Οι δυο φίλοι θέλουν όλοι να είναι χαρούμενοι κι έτσι σύντομα η ζωή τους γεμίζει με μικρά καθήκοντα που θα βοηθήσουν τους ανθρώπους που αγαποούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους. Η ζωή της παρέας της Γκίλι και του Φλιν γίνεται πολύ καλύτερη χάρη στην ανιδιοτελή αγάπη τους και στη βοήθεια που προσέφεραν γιατί: «Κάθε μέρα είναι μια πιο χαρούμενη μέρα για όλους με μια μικρή πράξη καλοσύνης». Μια όμορφη ιστορία για τη συνεργασία, την προσφορά και την καλοσύνη. Από την άλλη, στο «Δεν είναι αστείο, Σκοτ!» η Γκίλι και ο Φλιν παίζουν ανέμελα στο δάσος, απολαμβάνουν το φθινόπωρο και κάθε φορά γίνονται θύματα στις φάρσες του Σκοτ. Έτσι, αποφασίζουν να στήσουν κι αυτοί με τη σειρά τους μια κασκαρίκα στον φίλο τους για να καταλάβει πως «Ένα αστείο είναι αστείο όταν γελάμε όλοι». Μια ιστορία για τον σεβασμό και τη χαρά του να γελάμε όλοι μαζί.

Η εικονογράφηση της Ναταλίας Καπατσούλια είναι όμορφη και χαριτωμένη, γεμάτη μικρές λεπτομέρειες που θα συναρπάσουν τα παιδιά. Το δάσος, τα σπίτια των ζώων, οι σπηλιές, το μεγάλο φαγοπότι στο πρώτο βιβλίο αποτυπώνονται με χιλιάδες χρώματα και αναδίδουν ζεστασιά και θαλπωρή. Το φυσικό τοπίο, οι εναλλαγές των εποχών και ο μικρόκοσμος των πρωταγωνιστών των βιβλίων στο δεύτερο δίνονται με υπέροχο τρόπο και ζωντανεύουν τις αστείες και χαριτωμένες φάρσες των αγαπημένων φίλων.

Η Γιώτα Αλεξάνδρου με τις δίγλωσσες ιστορίες της, γεμάτες σημαντικά διαχρονικά νοήματα, κωμικές στιγμές και ολοζώντανη εικονογράφηση, θα βοηθήσει τα παιδιά να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους και να μάθουν βασικές αρχές συμπεριφοράς.