Βιβλίο Η χαμένη στήλη των Ετρούσκων 
Συγγραφέας Κώστας Στοφόρος
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η παρέα των παιδιών που γνωρίσαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς είναι πλέον στην εφηβεία ενώ οι περιπέτειες που έχουν ζήσει ως τώρα τους έχουν αλλάξει, τους έχουν ωριμάσει και τους έχουν δείξει πόσο σοβαρό κίνδυνο μπορεί να διατρέξουν στην προσπάθειά τους να λύσουν τα μυστήρια στα οποία μπλέκουν. Οι απώλειες αγαπημένων φίλων και οι αλλαγές στις ζωές τους μερικά τα κάνουν πιο εσωστρεφή και μερικά να πάψουν να παίρνουν αψήφιστα τον κίνδυνο. Το παρεάκι «η Κατερίνα, η Ζωή, τ’ Αντιγονάκ’, η Ζηνοβία» έχει θρυμματιστεί πλέον. Αυτήν τη φορά, οι καλοκαιρινές διακοπές σπάνε στα δύο. Ο Σάββας και ο Ιάσονας θα ταξιδέψουν στη Σαμοθράκη για αναρρίχηση μαζί με τον Ρένο και τη μητέρα του και την Κατερίνα, που πλέον έχει γυρίσει την πλάτη στους γονείς της μετά από αυτό που της έκαναν. Από την άλλη, ο Δημήτρης, παρά τις αντιρρήσεις του, αναγκάζεται να πάει με την αδελφή του, Αντιγόνη, στη Λήμνο. Στη συντροφιά τους προστίθεται η Δόμνα, η οποία θα βρεθεί επιτέλους με τον Βασίλη που ζει στην Αμερική και δεν έχουν προλάβει να ζήσουν στιγμές ως ζευγάρι. Η κοπέλα κάνει μια ανασκόπηση των συναισθημάτων της κι αναρωτιέται αν νιώθει πράγματα για τον Βασίλη ή απλώς τον δέχτηκε για να μην είναι η μόνη από την παρέα χωρίς ταίρι. Η γνωριμία με τον Σώζο όμως θα αλλάξει και πάλι τον ψυχικό της κόσμο, ειδικά όταν μπαίνει στην παρέα η Φραντσέσκα.

Ο Κλάους Τόρε, που τον γνωρίσαμε στον «Ιστό της Αράχνης», πρόεδρος της διεθνούς οργάνωσης «Καθαρή Θάλασσα», με κύρια πηγή χρηματοδότησης γερμανικές και ιταλικές επιχειρήσεις με ευαισθησία απέναντι στο περιβάλλον και τη διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων, και ταυτόχρονα διευθύνων σύμβουλος μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις πλαστικών στον κόσμο, καταστρώνει ένα σχέδιο εκδίκησης για να τιμωρήσει τα παιδιά του Πόρτο Ράφτη, τα οποία θεωρεί ένοχα για τον θάνατο του Κάρελ Βίντερ. Η απώλεια αυτή έχει αφήσει ακέφαλο τον όμιλο Βίντερ, τον οποίο εποφθαλμιά ο Τόρε για να τον συγχωνεύσει με τον δικό του και να γίνει έτσι η μεγαλύτερη δύναμη στον πλανήτη. Ο Τόρε ανακαλύπτει τη «λημνία γη», ένα δραστικό φάρμακο γνωστό από την αρχαιότητα που εξορυσσόταν στη Λήμνο ως το 1916, και το εύφορο έδαφος του νησιού για αμπελώνες, οπότε αρχίζει να επενδύει στη Λήμνο. Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε τα ίχνη του πατέρα της Ζηνοβίας, Μιχάλη, που έχει πλέον ακολουθήσει τον δρόμο της αυτοδικίας μετά από όσα συνέβησαν στην οικογένειά του αλλά και τι απέγιναν ο Παπαγεωργίου, η βοηθός του, Μελίνα και ο Αντώνης από το λιμενικό, μετά τα γεγονότα στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς. Οι τρεις τους αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από τα Σώματα που υπηρετούσαν και άνοιξαν δικό τους γραφείο ερευνών. Σταδιακά αρχίζουν να φτάνουν στ’ αυτιά τους πληροφορίες για τον Κλάους Τόρε, για το project των παιδιών, για μια σχετική κινητικότητα στο νησί και πολλά άλλα, με αποτέλεσμα να μπουν σε σκέψεις. Θα μαντέψουν άραγε το σχέδιο του κακού της ιστορίας; Θα προλάβουν να βοηθήσουν τους αγαπημένους τους φίλους;

Τα παιδιά λοιπόν, χάρη σ’ έναν Γερμανό αρχαιολόγο και το project Υψιπύλη όπου συμμετέχουν, ταξιδεύουν σε όλο το νησί και μαθαίνουν πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα για την ιστορία του από την αρχαιότητα ως την Κατοχή. Μύρινα, Κάστρο, Ρωμέικος Γιαλός, Αμμοθίνες, η περιβόητη Μαρούλα, ο Μούδρος με την Πορτάρα και το Συμμαχικό Κοιμητήριο, τα χαριτωμένα πλατώνια, το μουσείο παιχνιδιών στη Μύρινα, τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, μεταξύ των οποίων η Στήλη των Καμινίων, το μέγαρο Χριστοδουλίδη που λειτούργησε ως λέσχη των αξιωματικών της Γκεστάπο κατά την Κατοχή, οι αντιναζί 999ρηδες και πώς τους τιμώρησε το γερμανικό καθεστώς κατά τη διάρκεια του πολέμου, η «υπόθεση Κικέρων» και πολλά άλλα μας ταξιδεύουν στο χτες και στο σήμερα της Λήμνου. Ανατροπές, παγίδες, εκπλήξεις, ερωτικές αντιζηλίες, πλούτος εγκυκλοπαιδικών πληροφοριών δημιουργούν άλλο ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γεμάτο δράση και σασπένς.

Η γραφή του Κώστα Στοφόρου βελτιώνεται από βιβλίο σε βιβλίο ενώ οι περιπέτειες των ηρώων του δεν πατάνε σε γνώριμα μονοπάτια. Πολυεπίπεδη πλοκή, αγωνία και σασπένς, ανατροπές και κίνδυνοι, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και εφηβική ανεμελιά φτιάχνουν έναν συναρπαστικό σκελετό δράσης και περιπέτειας, φτάνοντας την αγωνία και την ένταση στα ύψη ενώ αναμιγνύονται δεξιοτεχνικά και υποδειγματικά τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τις φανταστικές περιπέτειες των ηρώων του βιβλίου, δημιουργώντας ένα κράμα αγωνίας, ανατροπών και πληροφόρησης. Η «παρέα του Πόρτο Ράφτη» ζει νέες περιπέτειες που θα φέρει τα μέλη της αντιμέτωπα με θανάσιμα μυστικά και σημαντικές πτυχές της Ιστορίας. Πρόκειται για άλλη μια υπέροχη, ανατρεπτική, καλογραμμένη περιπέτεια για παιδιά και εφήβους που με συντρόφεψε ευχάριστα και με έκανε κι αυτή, όπως και όλες οι προηγούμενες της σειράς, να χάσω αρκετές στάσεις λεωφορείου μέχρι να την τελειώσω. Θα τονίσω ξανά ότι το ανυπέρβλητο ταλέντο του συγγραφέα που μας χαρίζει όλες αυτές τις τεκμηριωμένες και καλά μελετημένες ιστορίες είναι ένα κράμα της εγκυκλοπαιδικότητας της Αντιγόνης Μεταξά, της φροντίδας της Πηνελόπης Δέλτα και της αγωνίας στα βιβλία της Enid Blyton.

Βιβλίο Ο Βοτανολόγος 
Τίτλος πρωτοτύπου The Botanist
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Χριστίνα Ριζοπούλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο αρχιφύλακας Ουάσινγκτον Πόου, ντετέκτιβ του SCAS (Τομέα Ανάλυσης Σοβαρών Εγκλημάτων, που υπάγεται στην NCA, την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος), ζει μόνιμα στην Κάμπρια, στο απομονωμένο Χέρντγουικ Κροφτ, το καταφύγιό του. Ο Τομέας είναι πραγματικά ενδιαφέρων, μιας και ο ρόλος του είναι να αναγνωρίζει κατά συρροή βιαστές και δολοφόνους και να παρέχει αναλυτική υποστήριξη σε κάθε αστυνομική υπηρεσία που είχε να ερευνήσει περίπλοκους φόνους δίχως φανερό κίνητρο. Στο πλάι του είναι η Τίλι Μπράντσο, με προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που έπεφτε θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες, μια «κοινωνική χειροβομβίδα με υπέροχη αθωότητα»! Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό.

Αυτοί οι δύο εντελώς αντίθετοι χαρακτήρες έχουν πλέον βρει τα πατήματά τους κι έχουν δέσει πολύ καλά ως συνεργάτες, με αποτέλεσμα αξέχαστες και ξεκαρδιστικές ατάκες αλλά και σκληρή δουλειά. Η συναναστροφή της αθώας κι απονήρευτης Μπράντσο με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, αρχίζει πλέον να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Τώρα μάλιστα που έχει υπό την επίβλεψή της ένα ολόκληρο σώμα αναλυτών, τους «Τυφλοπόντικες», η δράση της απογειώνεται. Η κοπέλα μαλακώνει την αψύτητα του Πόου κι εκείνος τη βοηθάει να προσαρμοστεί στον έξω κόσμο, οπότε συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον χωρίς τη χιλιοειπωμένη ερωτική αίσθηση της χημείας που έχω δει σε χιλιάδες άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές άντρα και γυναίκα ντετέκτιβ. Στο πλάι τους και πάλι η Στέφανι Φλιν, επιθεωρήτρια και διευθύντρια του SCAS, μητέρα ενός μικρού παιδιού, η οποία επέστρεψε στη δράση, η αρχιεπιθεωρήτρια Τάι-γιανγκ Λι που ερευνά τη δολοφονία του Έλσιντ Ντόιλ, η αστυνόμος Μέιδερς, ο Τζέφερσον Μπλακ από το «Μαύρο καλοκαίρι», ο οποίος πλέον έχει μετατραπεί από κορυφαίο σεφ σε αφεντικό του οργανωμένου εγκλήματος (χάρη σε αυτόν έχουν συμμαζευτεί το εμπόριο ναρκωτικών και η πορνεία στην Κάμπρια) και ο ρόλος του στις εξελίξεις είναι μια έκπληξη, ο αλκοολικός και ξεπεσμένος δημοσιογράφος Χένινγκ Σταλ, μια πολύ ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που μπαίνει στο στόχαστρο του Βοτανολόγου αλλά, αν καταφέρει να παραμείνει ζωντανός, ίσως και να κάνει μια νέα αρχή και πολλοί άλλοι.

Στο μυθιστόρημα, ο Ουάσιγκτον Πόου και η Τίλι Μπράντσο αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα δύο σκοτεινές υποθέσεις που κάποια στιγμή συνδέονται με αναπάντεχο τρόπο κι ο δυο τους αποδύονται σε ανελέητο κυνήγι με τον χρόνο για τον εντοπισμό του κατά συρροή δολοφόνου και την ίδια στιγμή για την επίλυση της υπόθεσης της Ντόιλ. Η επιστήμονας αυτή, μια γυναίκα με περιθωριακή εμφάνιση αλλά άφθαστες γνώσεις εγκληματολογίας και ιατροδικαστικής, με απαξιωτική συμπεριφορά στους αστυνόμους και κοφτερή γλώσσα, είδαμε στα προηγούμενα βιβλία της σειράς ότι συνεργάζεται άψογα με τον Πόου με τον οποίο φλερτάρει ξεδιάντροπα, εκείνος όμως τη θεωρεί μια πολύ καλή του φίλη κι έχει αποδειχθεί πως όντως είναι πραγματικά εκεί που τη χρειάζεται όταν τη χρειάζεται. Εδώ η Εστέλ συλλαμβάνεται για τον φόνο του πατέρα της στο Νιούκασλ και την υπόθεσή της αναλαμβάνει η αστυνομία της Νορθάμπρια, οπότε η θέση του Πόου στη διερεύνηση της υπόθεσης είναι πολύ λεπτή. Τι στοιχεία υπάρχου εναντίον της; Μέσα, κίνητρο και ευκαιρία την υποδεικνύουν, έλλειψη άλλων ιχνών την καταδικάζουν. Σταδιακά γνωρίζουμε τη σχέση της με τον πατέρα της, τα σκαμπανεβάσματά τους, τις δυσκολίες τους και μας αποκαλύπτεται ένα παρελθόν πολύ διαφορετικό απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς. Αυτή η περιπέτεια θα οδηγήσει Πόου και Ντόιλ να πάρουν δύσκολες μα οριστικές αποφάσεις για το μέλλον τους κι αυτό πυροδοτεί τις εξελίξεις.

Και σε αυτό το βιβλίο η πορεία της επίλυσης επήλθε από μικρές, σχετικά τυχαίες λεπτομέρειες, που έδωσαν το έναυσμα στον συγγραφέα να ξεδιπλώσει ολοζώντανα τα στάδια της έρευνας καθαυτά, γεμίζοντάς με αγωνία για το αποτέλεσμα της αναζήτησης και όλων των ιχνών που έβρισκαν οι πρωταγωνιστές όσο σκάλιζαν την υπόθεση. Η επίλυση του μυστηρίου σχηματίζεται κυρίως μέσα από τα ευρήματα κι ένιωσα σα να ήμουν παρών στις εναλλακτικές οπτικές γωνίες που χρησιμοποιούσαν η Μπράντσο και ο Πόου για να βρουν την αλήθεια. Από τη στιγμή μάλιστα που δημιουργούνται μικρές ανάπαυλες από τη μία υπόθεση που τους δίνει την ευκαιρία ή την αφορμή να ψάξουν την άλλη, δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω. Μικρές απροσδιόριστες και αναπάντεχες λεπτομέρειες αποκαλύπτουν αίτια θανάτου και κίνητρα, ανατρέπουν θεωρίες, εμπλουτίζουν την ιστορία, οδηγούν σε κορύφωση της αγωνίας. Αυτήν τη φορά η υπόθεση μας ρίχνει στον σκληρό κόσμο των ναρκισσιστών, των ανθρώπων χωρίς ενσυναίσθηση, τους οποίους ο Βοτανολόγος αποφασίζει να τιμωρήσει σα δικαστής, ένορκος και εκτελεστής τους. Ένας φανατικός μισογύνης, ένας χρεοκοπημένος ηθικά πολιτικός, μια ρατσίστρια youtuber και κάποιοι άλλοι μπαίνουν στο στόχαστρο και ο χρόνος τελειώνει αδυσώπητα γρήγορα! Πώς καταφέρνει όμως ο ένοχος να πραγματοποιεί τα σχέδιά του παρά τις προειδοποιήσεις του που δίνουν χρόνο στην αστυνομία και στο πρωταγωνιστικό ντουέτο; Πώς σκοτώνει τα θύματά του; Πώς συνδέονται τα άτεχνα ποιήματά του με τον θάνατό τους;

«Ο Βοτανολόγος» του M. W. Craven είναι ένας φόρος τιμής στον John Dickson Carr (1906-1977), Αμερικανό συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων, από τους καλύτερους στο είδος των μυστηρίων κλειδωμένου δωματίου, μιας και στο βιβλίο από τη μια έχουμε έναν δολοφόνο που προειδοποιεί τα θύματά του αλλά καταφέρνει να τα σκοτώσει κι από την άλλη κάποιος παγίδεψε την Εστέλ Ντόιλ φεύγοντας από τον τόπο του εγκλήματος χωρίς να αφήσει ίχνη ούτε μέσα ούτε γύρω από το σπίτι του θύματος! Έμαθα πολλά πράγματα για τη φαρμακευτική, καθώς και για τα φυτά και τα δηλητήριά τους, στοιχεία και πληροφορίες που έβαζαν το λιθαράκι τους στην επίλυση του μυστηρίου και με γέμιζαν αγωνία και ένταση ως το τέλος. Ο τρόπος θανάτου μού φάνηκε αρκετά υπερβολικός και κάποιες ανατριχιαστικές εγχειρητικές λεπτομέρειες καλό θα ήταν να απουσιάζουν, πάντως έμεινα ικανοποιημένος και πάλι από τον συγγραφέα, γιατί το κουβάρι ξεμπλέκεται αριστοτεχνικά, με κορυφώσεις, εκπλήξεις και αληθοφανείς ανατροπές. Σύντομα κεφάλαια, τεκμηριωμένες επιστημονικές απόψεις και μια βεντάλια χαρακτήρων που διευκολύνουν ή δυσκολεύουν τις έρευνες είναι και πάλι τα καλά συστατικά μιας νέας περιπέτειας με το αγαπημένο μου ζευγάρι ερευνητών, η οποία ολοκληρώνεται κλιμακωτά, στρωτά και με μεγάλη προσοχή και αληθοφάνεια.

Βιβλίο Ο τυπογράφος
Συγγραφέας Τάκης Γεράρδης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Γραφή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Τάκης Γεράρδης μέσα από μια συναρπαστική ιστορία μας γνωρίζει μια Αθήνα που μεταμορφώνεται με τα χρόνια κι από το 1982 φτάνουμε στο 1994 και στο 2006, έτη-σταθμούς στην εξέλιξη των χαρακτήρων του μυθιστορήματος, με τον κοινωνικό και πολιτικό ιστό γύρω τους να αλλάζει όχι πάντα προς το καλύτερο, με τις συνέπειες των πρώτων επιλογών να τους κυνηγούν κι όλα αυτά να προετοιμάζουν για μια μεγάλη ανατροπή. Το κείμενο είναι ένα αείροο ποτάμι που παρασύρει όνειρα, σχέδια και προγραμματισμούς, παρασύρει τους πάντες στο δικό του πέρασμα και τους φέρνει αντιμέτωπους με απρόβλεπτες καταστάσεις. Κάθε μέρος, κάθε σημείο, κάθε τομέας που απασχολεί τον συγγραφέα αναλύεται διεξοδικά μέσα από παραστατικούς διαλόγους και ενδιαφέρουσες σκηνές, συγκροτώντας έτσι μια ποικιλόμορφη βεντάλια γεγονότων που θα μπορούσαν να έχουν γίνει και στην πραγματικότητα, αν δεν έχουν ήδη γίνει, όπως ο πόλεμος συμμοριών για τη νυχτερινή Αθήνα, οι υψηλές διασυνδέσεις που προασπίζουν κυριολεκτικά με κάθε τρόπο τα συμφέροντα των πολυεθνικών και πολλά άλλα.

Ο νεαρός Χριστόφορος εργάζεται στη λαχαναγορά του Ρέντη, μια αεικίνητη κυψέλη, παλεύει για ένα μεροκάματο. Το βιβλίο ξεκινάει με προσεγμένη καταγραφή αυτού του χώρου, με τις διαδικασίες φορτώματος και ξεφορτώματος, ποια μαγαζιά υπάρχουν γύρω, με την άγρια ερημιά της περιοχής μες στη νύχτα, με τους μεγαλέμπορους με τα πολλά χρήματα, που κλείνουν τις σοδειές προκαταβολικά και στηρίζουν τους παρατημένους από το κράτος αγρότες, επωφελούνται όμως από τις τιμές που οι ίδιοι καθορίζουν, με τον σκληρό αγώνα για επιβίωση στον χώρο, χωρίς προοπτικές όμως όλα αυτά για τον Χριστόφορο, ο οποίος δε θεωρεί τον εαυτό του ικανό στον χώρο του εμπορίου, που θέλει κυνικότητα και σκληρότητα. Γι’ αυτό, με τη γυναίκα του, Λεμονιά, να εργάζεται σε φαρμακευτική εταιρία που χρειάζεται διαρκώς φυλλάδια και άλλο έντυπο υλικό, ο Χριστόφορος έχει την ιδέα να μαθητέψει δίπλα σ’ έναν τυπογράφο και σταδιακά να αποκτήσει το δικό του μαγαζί για να ξεφύγει από τη λαχαναγορά, αφού κατ’ εκείνον η τυπογραφία είναι τέχνη δύσκολη και απαιτητική, εξ ου και τον ελκύει περισσότερο.

Ο Χριστόφορος δεν είναι εύπιστος, αγαπάει όμως τη γυναίκα του και το παιδί του και προσπαθεί μεν να επιβιώσει, χωρίς να μπλέξει πουθενά και με κανέναν τρόπο δε. Σώζοντας τη ζωή του θηριώδους Αχιλλέα η ζωή του αλλάζει για πάντα, μόνο που έχει το σθένος και την προνοητικότητα να θέσει τη σχέση τους σε άλλα επίπεδα. Ο Αχιλλέας είναι μπράβος της νύχτας, μαδάει λέσχες, πουλάει προστασία σε νυχτερινά μαγαζιά, έχει και κοπέλες για πορνεία κι όλα αυτά την περίοδο που το Περιστέρι έχει ανοίξει πόλεμο με την Ηλιούπολη ενώ ο Πειραιάς ακουμπάει σε γερές πολιτικές πλάτες αλλά δε διστάζει να κάνει τον διαιτητή στις άλλες φαγωμάρες. Ο Αχιλλέας είναι το μαντρόσκυλο του Πειραιά και δεσμεύεται να βοηθήσει τον νεαρό όποτε του το ζητήσει. Το 1994 ο Χριστόφορος έχει πλέον μεγαλουργήσει με το τυπογραφείο κι ετοιμάζεται να κάνει ένα μεγάλο άνοιγμα, θέλοντας να βελτιώσει τη ζωή των παιδιών του, να μη μεγαλώσουν μες στη φτώχεια όπως αυτός, όπου η οικογένειά του μόνο τη στέρηση είχαν γνωρίσει. Αγοράζει λοιπόν ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο στη Μεταμόρφωση κι έρχεται η στιγμή που θα ζητήσει τη βοήθεια του Αχιλλέα.

Όσο προχωράμε στα χρόνια, όσο αυξάνονται οι δραματικές εξελίξεις, τόσο περισσότερα πρόσωπα προστίθενται, χωρίς όμως να με μπερδέψουν στιγμή ούτε να χαθώ μες στην αφήγηση, αφού ο καθένας έχει συγκεκριμένο ρόλο και επηρεάζει εμ τον δικό του τρόπο τις εξελίξεις ενώ αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους χωρίς υπερβολές και περιττές σκηνές. Για παράδειγμα ο Περικλής Τσιότρας θα βοηθήσει τον εκπρόσωπο μεγάλης φαρμακευτικής εταιρείας να αυξηθεί η αποδοχή του αγοραστικού κοινού στα σκευάσματα που παράγει, εξαλείφοντας το εμπόδιο που ονομάζεται καρδιολόγος Γιώργος Λουκέζης. Καχυποψία («σύμπτωμα μιας υποβαθμισμένης αγοράς όπως η ελληνική») και συμφέροντα άλλων εταιρειών δυσχεραίνουν τη διάδοση των φαρμάκων, οπότε η εταιρεία υπόσχεται στον Τσιότρα οποιαδήποτε βοήθεια χρειαστεί σε τυχόν επιχειρηματικές του ιδέες. Ο Φάνης Μπαλασόπουλος, σημαντικό και αμετακίνητο γρανάζι στο Υπουργείο Υγείας, ο Ιάσονας, χορευτής του μπαλέτου, ο Τζίμης που παίζει τζαζ τα βράδια στα μπαράκια των Εξαρχείων, η κομμώτρια Ντίνα που δεν αντέχει τον ανύπαρκτο ναυτικό σύζυγό της, η μηχανή του σεξ Κατερίνα, ο Σπύρος με τις παράνομες ιδέες, ο Νώντας με το καθαρό κούτελο και άλλοι δημιουργούν έναν μικρόκοσμο που κινείται δίπλα και κοντά στους ανθρώπους που τρέχουν για τον καθημερινό τους επιούσιο και συγκροτούν ένα άρτιο, αντιπροσωπευτικό της εποχής σύνολο καλών και κακών ανθρώπων. Φυσικά δε γίνεται ο συγγραφέας να μην κλείσει το μάτι στον αναγνώστη χώνοντας και τον εαυτό του ως Τάκη Βερνάρδο, εκδότη του περιοδικού «Καφές» (χμ….). Μυθιστόρημα πάντως για την τυπογραφία χωρίς ποιητή που εκδίδει τα έργα του για να τα μοιράζει σε φίλους και κριτικούς δε γίνεται, έτσι, ο Πέρης Αρχάγγελος, με τη φιλοσοφία του και τη στάση ζωής του κερδίζει ένα μεγάλο κομμάτι της αγάπης μου για τους χαρακτήρες του μυθιστορήματος. «Ζούσε για μια καλή κριτική και μόνο. Μια καλή κριτική και μια όμορφη συντροφιά. Οι γυναίκες ήταν το άλλο του πάθος» (σελ. 144). Μαρούσι, Κολωνός, Εξάρχεια, Δραπετσώνα είναι οι κύριοι τόποι δράσης που συνάδουν απόλυτα με το «λαϊκό» περιεχόμενο του κειμένου και στους οποίους δρουν άνθρωποι μεσαίου επιπέδου, απόλυτα αληθινοί, ευθείς ή αδίστακτοι, οικογενειάρχες ή μοναχικοί λύκοι.

Πρόκειται για ένα ντρέτο και ευθύ μυθιστόρημα, γεμάτο αλήθειες που πονάνε, τιμή και φιλότιμο, που ασχολείται με τις δυσκολίες και την καθημερινή ζωή ανθρώπων απλών, αγωνιστών, που τα όνειρά τους δεν αγγίζουν τα μεγαλεία και τα πλούτη αλλά το καλύτερο μέλλον των παιδιών τους. Ο κόσμος της νύχτας γυρίζει γύρω από τη ζωή του Χριστόφορου κι απλώνει τα δίχτυα του όσο τον αφήνει ο Αχιλλέας. Μια παράδοξη φιλία καταγράφεται στο μυθιστόρημα μ’ έναν συγκινητικό και απλό τρόπο, χωρίς υπερβολές και ακρότητες. Η ιστορία προχωράει στρωτά, με κάποιες εκπλήξεις, ο συγγραφέας σε κάποια σημεία δείχνει τις δικές του αντιλήψεις για τη ζωή, για τις φιλίες, για τις ηθικές αξίες, απόλυτα ενστερνισμένες όμως με τους χαρακτήρες κι έτσι το κείμενο κυλάει σα νερό, καθαρό και διαυγές, γεμάτο διαχρονικές αλήθειες. Με κράτησε και ήθελα να δω τι θα γίνει παρακάτω, μιας και η πλοκή δεν είναι προδιαγεγραμμένη κι έβλεπα τους χαρακτήρες να εξελίσσονται, να έρχονται αντιμέτωποι με γεγονότα και καταστάσεις που πήγαιναν κόντρα στις αντιλήψεις τους, επομένως τι θα κάνουν και πώς θα αντιδράσουν; Όλοι αλλάζουν, άλλοι προς το καλύτερο κι άλλοι προς το χειρότερο αλλά με μέτρο και χωρίς υπερβολές.

Στο κείμενο που διαδραματίζεται κυρίως τη δεκαετία του 1990 αποτυπώνονται ανάγλυφα τα συμφέροντα και ο έλεγχος που ασκούν οι φαρμακευτικές εταιρείες, πολλές φορές με κρατικές «πλάτες» («Όπου λειτουργεί το κράτος, παράγεται κι ένας μεγάλος τζίρος», σελ. 87), ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας των μασονικών στοών, τα μηχανήματα και οι διαδικασίες εκτύπωσης και τυπώματος, οι αλλαγές στην ποίηση που ίσως να έχουν να κάνουν και με τη γενικότερη άνοδο της πνευματικής στάθμης του κόσμου που διαβάζει ή και από αδιέξοδο και άλλα κομμάτια που συνδέουν αναπόσπαστα το σήμερα με τη δεκαετία του 1980, που ξεκίνησε ευνοϊκά αλλά τυχοδιώκτες και καριερίστες οδήγησαν σ’ ένα ντόμινο εξελίξεων που μοίρασαν εκατομμύρια σε ημέτερους και νέα τζάκια εκτόπισαν τα παλιά με έπαρση και ταχύτητα. Ενδιαφέρουσες απόψεις όπως η ακόλουθη μου έδωσαν μια διαφορετική απάντηση στο ερώτημα πώς φτάσαμε ως εδώ σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο: «Οι εργάτες παρ’ όλες τις ατέλειες και το άγχος τους είναι αυθεντικοί και κατά κανόνα ντόμπροι. Έχουν μικρό ορίζοντα αλλά έχουν ορίζοντα, προορισμό και στόχους συγκεκριμένους. Οι αστοί δεν βιάζονται, δεν τρέχουν πίσω από τα πράγματα, γιατί έχουν τη βεβαιότητα πως τα πράγματα θα έρθουν στα πόδια τους κάποτε… Οι μικροαστοί είναι άστα να πάνε… δεν έχουν μια σταθερή ταυτότητα, παρά συνεχώς αναζητούν κάποια άλλη που δεν τους ανήκει» (σελ. 98). Εκτός απ’ την τυπογραφία και τα μυστικά της (ποιότητες χαρτιού, μέθοδοι εκτύπωσης, γραμματοσειρές, μελάνι, στοιχειοθεσία), το μυθιστόρημα αγγίζει πεδία της παλαιογραφίας, των παλαιών εκδόσεων, ακόμη και της παραχάραξης παλαίτυπων για διψασμένους συλλέκτες που ξεγελιούνται όμως εύκολα. Λεπτομέρειες και ιστορικό φόντο που ελάχιστοι γνωρίζουν, περιορισμένες και εύληπτες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, ενταγμένες ομαλά στη ροή του κειμένου και όχι εις βάρος της πλοκής συγκροτούν το κατάλληλο πραγματολογικό υπόβαθρο.

«Ο τυπογράφος» είναι ένα μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται «σε μια Ελλάδα που τα τελευταία χρόνια κατεδαφίζεται χωρίς πλάνο, χωρίς σκοπό. Απλώς κατεδαφίζεται» (σελ. 336) και καταγράφει τις εξελίξεις και τις αλλαγές σε ανθρώπους καθημερινούς, συνηθισμένους, οι οποίοι όμως έρχονται αντιμέτωποι με σημαντικές προκλήσεις και πρέπει να ανταποκριθούν. Ποιοι θα υπερβούν τα εσκαμμένα; Ποιοι θα παραμείνουν πιστοί στις αρχές και στα ιδεώδη τους; Πότε σταματάς να ζεις για ένα καλύτερο αύριο και γίνεσαι άπληστος; Πόσο σκοτεινός είναι ο κόσμος της νύχτας; Αυτά και άλλα πολλά καταγράφονται με οξυδέρκεια, ενάργεια και αντικειμενικότητα σ’ ένα μυθιστόρημα γεμάτο εκπλήξεις που, παρά το κάπως περίεργο, λίγο απότομο και ίσως όχι ταιριαστό με την υπόλοιπη ροή του κειμένου τέλος, με κέρδισε και μου σύστησε ανθρώπους αληθινούς και ολοκληρωμένους.

Βιβλίο Φύλακες διάβολοι
Συγγραφέας Χριστίνα Σωτηροπούλου 
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Χριστίνα Σωτηροπούλου έγραψε ένα ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που κινείται γύρω από τον θάνατο ενός εισαγγελέα και ταυτόχρονα γύρω από μια μυστική οργάνωση που αποτελείται από γυναίκες-θύματα. Κεντρικός άξονας γύρω από αυτές τις πλοκές είναι ο Αλέξανδρος που ως προγραμματιστής φτιάχνει ιστοσελίδες και παιχνίδια για κινητά κι εργάζεται πάνω στη διαδικτυακή ασφάλεια. Τον γνωρίζουμε σταδιακά όσο το μυστήριο γύρω του πυκνώνει, μαθαίνουμε για την αγάπη του προς τα μαθηματικά, για τη δύσκολη σχέση με τη μητέρα του που τελικά άφησε σύζυγο και παιδιά για έναν έρωτα στο Παρίσι και το πείσμα του να λύσει τον γρίφο του θανάτου toy αδελφού του. Ο Αλέξανδρος πάντα ήταν εσωστρεφής κι είχε την τάση να κρύβεται, να προσπαθεί να γίνει αόρατος. Καταφύγιό του είναι οι αριθμοί, οι κώδικες, τα αινίγματα, η κρυπτογραφία και πρότυπό του το χειρόγραφο Βόινιτς (ένα ακατανόητο κείμενο τριών αιώνων που δεν κατάφεραν να διαβάσουν ούτε οι καλύτεροι κρυπτογράφοι του κόσμου). Είναι μάλιστα τόσο ιδεαλιστής και θέλει τόσο πολύ να βελτιωθεί το επίπεδο των θεσμών στη χώρα του που καταφέρνει μέσω των συστημάτων του να εντοπίζει και να ξεχωρίζει ικανούς ανθρώπους, που σκέφτονται συνδυαστικά, που ψάχνουν, που δε δέχονται έτοιμη τροφή, κι ας μην ξέρει πώς να εκμεταλλευτεί αυτό το αρχείο ούτε πού και πώς να το εφαρμόσει. Χωρίς να το καταλάβει βρίσκεται κυνηγημένος από κάποιους που θέλουν να μην έρθει στο φως η αλήθεια για τον θάνατο του εισαγγελέα ενώ τον βοηθάει η μυστηριώδης γειτόνισσά του, Υπατία, η οποία έχει επίσης ένα καλά κρυμμένο μυστικό.

Η γραφή είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και από την αρχή μας συστήνεται με πρωτοποριακές οπτικές γωνίες και μας εισάγει στην καθαυτή ιστορία σελίδα τη σελίδα, συστήνοντας χαρακτήρες για τους οποίους ό,τι μαθαίνουμε αρχικά στη συνέχεια καταρρίπτεται. Προκύπτουν ερωτήματα, υπάρχουν παράλληλες δράσεις, αργούμε ν’ ασχοληθούμε με τη δολοφονία, κι αυτή η πορεία, αντί να με εκνευρίζει που καθυστερούμε ή που δεν ξέρουμε από την αρχή τι συμβαίνει, είναι έτσι γραμμένη που με παρέσυρε στο σύμπαν της και με κράτησε σφιχτά ώσπου σταδιακά τα κομμάτια να μπουν στη θέση τους. Ακόμη και το χιούμορ ερχόταν σε απρόσμενες στιγμές αλλά ήταν καλοδεχούμενο και έξυπνο! Τα μέλη που στρατολογούνται στη μυστηριώδη οργάνωση που βοηθάει τον Αλέξανδρο είναι περιπτώσεις γυναικών που έχουν βιαστεί, κακοποιηθεί, απογοητευτεί, αποδυναμωθεί, καταρρακωθεί και καταφέρνουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Μπορεί να φαίνεται πως η οργάνωση τις βοηθάει αλλά κι οι ίδιες έχουν τη δύναμη να επιζήσουν και το ταλέντο και τις ικανότητες να διακριθούν και να προοδέψουν στη νέα τους ζωή. Η συγγραφέας δεν πρεσβεύει την τυφλή τιμωρία και τη δικαίωση με σκληρή εκδίκηση αλλά μια σταδιακή, μεταβατική κατάσταση που θα φέρει τους θύτες στη θέση του θύματος. «Η δύναμή μου θα σε οδηγήσει στη δύναμή σου. Έχεις τεράστια αποθέματα μέσα σου αλλά έχεις ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μου μέχρι να τα ανακαλύψεις από την αρχή» (σελ. 118).

Επομένως, έχει σχέση αυτή η οργάνωση με τη δολοφονία του εισαγγελέα; Κι αν όχι, ποιος είναι ο ρόλος της; Γιατί συστάθηκε; Ποια κρύβεται πίσω από τη μάσκα της αρχηγού; Κι όσο ο Αλέξανδρος τρέχει από το ένα σημείο της Αθήνας στο άλλο για να ξεφύγει, όσο πλευρίζεται από μια μυστηριώδη γυναίκα που διαπιστωμένα νοσηλεύεται σε αυστηρά φρουρούμενη κλινική, όσο ερευνά στο dark και στο deep web για τα σταδιακά βήματα επίλυσης της υπόθεσης, όσο αγωνίζεται να βρει ευήκοα ώτα για να τον πιστέψουν ως προς τους ισχυρισμούς του, τόσο πιο βαθιά μπαίνουμε στην καρδιά των φυλάκων-διαβόλων και ανακαλύπτουμε πως αυτός ο τεχνητός παράδεισος μετατρέπεται σε κόλαση, με έναν όφι να έρπεται ανάμεσά τους στήνοντας τα δικά του κακόβουλα σχέδια και μη ορροδώντας προ ουδενός. Θα καταφέρει να επικρατήσει; Πώς θα αλλάξουν οι ισορροπίες και οι δυνάμεις μέσα στην ομάδα; Πώς θα βλάψουν οι προσωπικές φιλοδοξίες την επίλυση της υπόθεσης και πόσο εύκολα θα γλυτώσει ο Αλέξανδρος από τους διώκτες του αν ξεσπάσει εμφύλιος στην ομάδα;

Διαδρομές και ανθρωποκυνηγητό σχεδόν σε όλη την Αθήνα και τον Πειραιά, μυστικά καταφύγια, πομποί παρακολούθησης και μια διαφορετική ματιά πάνω στη δύναμη που μπορεί να αντλήσει μια γυναίκα μετά την κακοποίησή της και άλλες δυσκολίες της ζωής συγκροτούν μια καλή πρώτη προσπάθεια στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας από τη Χριστίνα Σωτηροπούλου. Η γραφή, η πλοκή, οι διάλογοι, τα συναισθήματα με άφησαν απόλυτα ικανοποιημένο και με δυσκολία το αποχωρίστηκα.

Βιβλίο Η απάτη του αιώνα: τροφές και φάρμακα
Τίτλος πρωτοτύπου The Hundred-Year Lie
Συγγραφέας Randall Fitzgerald
Μεταφραστής Ρένα Λέκκου-Δάντου
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Περίπλους
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αρκετά συναρπαστικό και συνταρακτικό. Το διάβασα μονορούφι. Επικεντρώνεται βέβαια λόγω έκδοσης και target group στους Αμερικανούς με πολλά ανατριχιαστικά παραδείγματα παχυσαρκίας, εκμετάλλευσης των τροφών τους, κινδύνων υγείας από καθαριστικά και άλλα προϊόντα οικιακής χρήσης. Όμως αυτό έχει φτάσει και στην Ελλάδα σιγά σιγά, όσο κι αν μας γλυτώνει η μεσογειακή δίαιτα που ισχυριζόμαστε. Ναι, θα συμφωνήσω ότι απέναντι σε όλα αυτά στέκει η υγιεινή διατροφή, τα φυσικά φάρμακα (θα ψάξω πού έχω ένα βιβλίο με βοτάνια και θα περιορίσω τα φάρμακα). Όμως να τρώω χώμα; Και ρίζες ωμές; Και κλύσματα; Εκεί τον έχασα λίγο τον συγγραφέα. Μπορεί να είναι το καλύτερο για την υγεία μου αλλά προτιμώ να μην το κάνω και να προσέχω τα φρούτα και τα λαχανικά ή τα φυτικά σκευάσματα.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από τη σελίδα Anastasios’ Fitness Society στο facebook.