Βιβλίο Ο επόμενος στη σειρά
Τίτλος πρωτοτύπου Next in line
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται το 1988, οπότε και κορυφώνεται το ενδιαφέρον για τη βασιλική οικογένεια, με την Νταϊάνα να θεωρείται η «πριγκίπισσα του λαού». Η Σκότλαντ Γιαρντ εστιάζει την προσοχή της στην επίλεκτη μονάδα της Διοίκησης Βασιλικής Προστασίας, όπου υπάρχουν υποψίες για διασπάθιση και κατάχρηση δημόσιου χρήματος. Τα μέλη της, που έχουν το καθήκον να προστατεύουν την πιο διάσημη οικογένεια στον κόσμο, πρέπει να είναι οι καλύτεροι των καλύτερων κι όχι να «τρώνε με χρυσά κουτάλια». Η έρευνα, που ετοιμάστηκε λόγω των πρόσφατων τρομοκρατικών επιθέσεων και του φόβου της ΜΙ6 για την ασφάλεια της βασίλισσας, ανατίθεται στον αρχιεπιθεωρητή Γουίλιαμ Γουόρικ και την ομάδα του από τον διοικητή Τζακ Χόκσμπι, που βλέπει τους αξιωματικούς του περισσότερο σαν οικογένεια παρά σα συναδέλφους. Έτσι, η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, πρώην ερωμένη του Ρος, ο έγχρωμος ευφυής, επινοητικός και φιλόδοξος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, η νεότερη στην ομάδα αστυφύλακας Ρεμπέκα Πάνκχερστ εντάσσονται στους κόλπους της Διοίκησης και προσπαθούν να βρουν ενοχοποιητικά στοιχεία για τον Μπράιαν Μίλνερ που τη διοικεί κάνοντας του κεφαλιού του, χωρίς να λογοδοτεί στη Μητροπολιτική Αστυνομία. Ο καθένας τους σε διαφορετικό πόστο, ερευνούν, προσέχουν, δημιουργούν συμμαχίες ή προδίδονται, σκανάρουν τους «συναδέλφους» τους και ψάχνουν να βρουν την άκρη.

Παράλληλα, ο επιθεωρητής Ρος Χόγκαν, ο μυστικός πράκτορας και κρυφό χαρτί της ομάδας σε όλα τα βιβλία της σειράς, τον οποίο ο Χόκσμπι βγάζει από τους δρόμους και τον εντάσσει επίσημα στην ομάδα ως δεξί χέρι του Γουόρικ, προσλαμβάνεται ως προσωπικός σωματοφύλακας της πριγκίπισσας Νταϊάνα, την οποία ο συγγραφέας σκιαγραφεί χωρίς υπερβολές και ακρότητες, πατώντας στα ευρύτερα γενικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της που ξέρει όλος ο κόσμος. Το Παλάτι του Κένσινγκτον, το Κάστρο του Γουίνδσορ, το Μπάκιγχαμ και άλλα διάσημα μέρη είναι ο τόπος δράσης του Χόγκαν που προσπαθεί να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για την ασφάλεια της Νταϊάνα, η οποία δεν κάθεται και πολύ φρόνιμα ως προς τον προγραμματισμό και το πρωτόκολλο. Ο συγγραφέας μάς βάζει για τα καλά στο πρόγραμμα της πριγκίπισσας, καταγράφει μέσα από τη ματιά του σωματοφύλακα την προσοχή στις δημόσιες εκδηλώσεις, τα εναλλακτικά σχέδια, όλο το πλάνο που συνοδεύει κάθε επίσημη έξοδο της βασιλικής οικογένειας.

Από την άλλη μεριά, οι «κακοί» της ιστορίας έχουν τις δικές τους περιπέτειες. Στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, ο Ρος και ο Γουόρικ παραβίασαν κάθε κανόνα για να συλλάβουν και να φυλακίσουν τον Μάιλς Φόκνερ που περιμένει πως ο διεφθαρμένος νομικός σύμβουλος του Στέμματος και δικηγόρος του, Μπουθ Γουότσον, θα κάνει τα πάντα για να τον αποφυλακίσει και να τον απαλλάξει από τις κατηγορίες. Ο Γουότσον όμως έχει τα δικά του σχέδια, όπως και η πρώην σύζυγος του Φόκνερ, Κριστίνα, η οποία εκμεταλλεύεται τη θέση του και ξεκοκαλίζει την περιουσία του, μετά το διαζύγιο που εξέδωσε ο πατέρας του Γουίλιαμ Γουόρικ, σερ Τζούλιαν. Όσο ο Φόκνερ είναι στη φυλακή, τα γεγονότα τρέχουν πίσω από την πλάτη του και ο Μπουθ προσπαθεί να σώσει το τομάρι του παίζοντας διπλό παιχνίδι εις βάρος του Φόκνερ. Μέσα σε όλα αυτά έχουμε και τον Μανσούρ Χαλίφα, τον πλέον καταζητούμενο της Ιντερπόλ, τον Κινέζο επιχειρηματία Λι που εποφθαλμιά τη συλλογή του Φόκνερ, διευκολύνοντας τον Μπουθ για νέες απάτες εις βάρος του πελάτη του, στην προσπάθειά του να βγει επιτέλους από αυτό το παιχνίδι αλλά με σημαντικό κέρδος για τον εαυτό του, την πανέξυπνη κόρη του Λι, Μάι Λινγκ και η δράση κορυφώνεται με μια τρομοκρατική επίθεση που γέμισε άφθονες σελίδες με περιγραφές μαχών, σχεδίων και αντισχεδίων και κλιμακούμενο σασπένς για όσους είναι λάτρεις τέτοιου είδους περιπετειών.

Τέλος, η Κριστίνα προσεγγίζει και πάλι τη σύζυγο του Γουίλιαμ Γουόρικ, Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι έφορος στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν, και μαζί συγκροτούν μια ιδιαίτερη συνεργασία με στόχο πολύτιμα έργα τέχνης που δημοπρατούνται χωρίς να έχει αναγνωριστεί η πραγματική τους αξία. Επίσης, η οικογενειακή ιστορία του Γουόρικ εμπλουτίζεται με την κόρη του Ρος, Τζότζο, ο οποίος, ως ανύπαντρος πατέρας και με το άστατο ωράριο της πριγκίπισσας δε θα τα καταφέρει να τη φροντίσει σωστά. Τα δίδυμα παιδιά Γουόρικ, Πίτερ και Αρτεμίζια, ενθουσιάζονται με τη νέα τους φίλη και περνάνε ατέλειωτες ώρες μαζί. Ως προς τους γονείς του Γουίλιαμ, παίζουν τον δικό τους ρόλο στην ιστορία, με τον σερ Τζούλιαν να έχει αποδεχτεί πλέον την καριέρα του γιου του και τις ερωτικές προτιμήσεις της κόρης του, Γκρέις. Σε γενικές γραμμές, το πέμπτο βιβλίο μιας σειράς που «…δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό» είναι γεμάτο δράση, αγωνία και συγγραφικά τερτίπια, σχέδια και «αντισχέδια» κι έχει γραφτεί με τον οικείο συναρπαστικό τρόπο των προηγούμενων μυθιστορημάτων της σειράς. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές περιέχονται σ’ ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι αλλά με τη συνταγή να παραμένει ίδια σε βασικές γραμμές: εκπλήξεις, ρεαλιστικές απιθανότητες, έξυπνα συγγραφικά τρικ και άλλα.

Βιβλίο Συλλέκτες βιβλίων στην Νταράγια
Τίτλος πρωτοτύπου Les Passeurs de livres de Daraya
Συγγραφέας Delphine Minoui
Μεταφραστής Έφη Κορομηλά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Delphine Minoui, Γαλλίδα δημοσιογράφος με επίκεντρο των ερευνών της το Ιράν και το Ιράκ, απ’ όπου και έκανε ανταποκρίσεις για την εφημερίδα Le Figaro από το 2002, έχει ταξιδέψει σε όλο τον αραβομουσουλμανικό κόσμο και σήμερα ζει στην Κωνσταντινούπολη, απ’ όπου εξακολουθεί να παρακολουθεί τη συριακή επικαιρότητα. Τον Μάρτιο του 2011 ξέσπασε εμφύλια διαμάχη στη Συρία ανάμεσα στις δυνάμεις του στρατού και στις αντάρτικες ομάδες που συγκροτήθηκαν εναντίον του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, η οποία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, με πολλές χιλιάδες θύματα. Η Νταράγια απέχει 7 χιλιόμετρα από τη Δαμασκό και αποτέλεσε από την αρχή θέατρο σφοδρών συγκρούσεων, μιας και ήταν κέντρο αντικυβερνητικών διαδηλώσεων. Μέσα σε αυτόν τον χαλασμό μια ομάδα νέων ανθρώπων δημιούργησε μια υπόγεια βιβλιοθήκη όπου ο κόσμος κατέφευγε για να διαβάζει. Συγκεντρώθηκαν 15.000 τόμοι βιβλίων που βρέθηκαν στα ερείπια και τα καταχώρησαν με το όνομα του ιδιοκτήτη ώστε να του επιστραφούν μετά το τέλος του πολέμου. Στα τέλη του 2016 ο κυβερνητικός στρατός κατέλαβε την πόλη κι ανάγκασε τον κόσμο να απομακρυνθεί από τα σπίτια του, με αποτέλεσμα η βιβλιοθήκη να κλείσει.

Η δημοσιογράφος συγκινήθηκε από αυτήν την κίνηση και ήρθε, με χίλιες δυσκολίες, σε επαφή με τους δημιουργούς της βιβλιοθήκης, παρακολουθώντας σχεδόν από την αρχή τον τρόπο περισυλλογής, καταλογογράφησης και λειτουργίας αυτής της υπόγειας βιβλιοθήκης κι έτσι το βιβλίο είναι το αποτέλεσμα των ερευνών και των συνομιλιών τους. Η επικοινωνία είναι αμφίρροπη, διακοπτόμενη, με αυτοσχέδια σύνδεση μέσω μικρών δορυφόρων που συγκέντρωσαν στις αρχές της επανάστασης. Η υπόγεια βιβλιοθήκη της Νταράγια είναι μια ειρηνική εικόνα που αντιβαίνει στον πόλεμο, στα ερείπια και στον αποκλεισμό της πόλης. Γκρεμισμένα σπίτια, φωτιά, σκόνη αλλά μες στον χαλασμό κάποιοι σώζουν βιβλία από τα ερείπια και τα συγκεντρώνουν σ’ ένα σημείο ανοιχτό για τον κόσμο. «Τα βιβλία, τα όπλα τους για μαζική μόρφωση» (σελ. 13). Γιατί «Οι βιβλιοθήκες έχουν κάτι το ανατρεπτικό και καταπραϋντικό συνάμα» (σελ. 35) ενώ «Τα βιβλία, αυτά τα όπλα μαζικής μόρφωσης που κάνουν τους τυράννους να τρέμουν» (σελ. 79). Ποτέ δεν είχα σκεφτεί πόσο σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξει μια βιβλιοθήκη στην ψυχολογία των κατοίκων μιας πόλης εν μέσω πολέμου: «Εμείς χτίζουμε όταν τα πάντα γύρω μας γκρεμίζονται… Το διάβασμα ως καταφύγιο. Μια σελίδα ανοιχτή προς τον κόσμο την ώρα που όλες οι πόρτες είναι αμπαρωμένες». Οι επισκέπτες, παρά τις δυσχέρειες, τα εμπόδια, τα προβλήματα, τον θάνατο που χτυπάει κάθε στιγμή, διαβάζουν για να εξερευνήσουν, για να μορφωθούν, για να αποδράσουν από τη σκληρή πραγματικότητα, για να γλυτώσουν από την παράνοια. «…μια απλή πράξη ανθρωπιάς που τους δένει με την τρελή ελπίδα της επιστροφής στην ειρήνη» (σελ. 34).

Η συγγραφέας καταγράφει το χρονικό των δραστηριοτήτων της βιβλιοθήκης, τις συνομιλίες με τους πρωτεργάτες Άχμαντ Μουντζαχέντ και Αμπού ελ-Εζ αλλά και με τους αναγνώστες, πίσω ή μπροστά από την κάμερα. Πάντα βέβαια υπάρχει ο φόβος να πέσεις στην παγίδα της παραπληροφόρησης ή να παρασυρθείς από τη μονοδιάστατη παράθεση των γεγονότων, η Delphine Minoui όμως προσπαθεί με προσωπική έρευνα, διασταυρώσεις στοιχείων, ακόμη και με συνεντεύξεις όσων κατάφεραν να φτάσουν στην Τουρκία να κατανοήσει και να αναδείξει τον αμοραλισμό και την αγνή ιδεολογία των ανθρώπων που στελεχώνουν τη βιβλιοθήκη. Ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται και το χρονικό της πολιορκίας που στενεύει μέρα με τη μέρα, με τον λιμό να κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των αιχμάλωτων κατοίκων μαζί με τα ελικόπτερα που τους βομβαρδίζουν και οι σελίδες γεμίζουν από εικόνες ανέχειας, εξαθλίωσης, φόβου. Ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται και η ιστορία της επανάστασης στη Συρία, της εμφύλιας διαμάχης που την αιματοκύλισε, πώς ήταν τα πράγματα πριν και μετά, πώς λειτουργούσε το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ, γιατί κατέφυγε στην «αστυκτονία», στην καταστροφή δηλαδή της πόλης με όλα τα μέσα: «Η διαγραφή διά της βίας, κλασική μέθοδος των τυράννων αυτού του κόσμου» (σελ. 39).

Γιατί αγωνίζεται το καθεστώς να εξαλείψει την Νταράγια; Τι την ξεχωρίζει από τις άλλες πόλεις; Πώς ήταν αυτή η πόλη, τι το ιδιαίτερο είχαν οι κάτοικοί της, πώς ξεκίνησαν οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις; Πώς ξεκίνησε η ιδέα της βιβλιοθήκης, πώς εμπνεύστηκαν οι δημιουργοί της, πόσο δύσκολη και τακτική ήταν η επικοινωνία μαζί τους; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται με ρεαλισμό, τεκμηρίωση και συναισθηματισμό στο συγκλονιστικό αυτό χρονικό. Η συγγραφέας, η ζωή της οποίας επηρεάζεται δυο φορές (τον Νοέμβριο του 2015 στο Παρίσι όπου ζουν οι δικοί της άνθρωποι και τον Μάρτιο του 2016 στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζει η ίδια με την κόρη της, γίνονται τρομοκρατικές επιθέσεις) και σαν από παιχνίδι της μοίρας βιώνει κι αυτή την αγωνία και τον φόβο των ανθρώπων που έχουν μετατρέψει την υπόγεια βιβλιοθήκη της Νταράγια σε πολιτιστική κυψέλη, διασταυρώνει, ρωτάει, ερευνά και η γραφή της είναι καταιγιστική, αντικειμενική, μεστή, γρήγορη, εύληπτη. Ένα βιβλίο που δύσκολα θα ξεχάσω.

Βιβλίο Μοριτούρι 
Τίτλος πρωτοτύπου Morituri
Συγγραφέας Yasmina Khadra
Μεταφραστής Γιώργος Ράικος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι το πρώτο βιβλίο μιας άτυπης «Αλγερινής Τριλογίας» που έκανε τον συγγραφέα γνωστό στη Γαλλία και μετέπειτα στην υπόλοιπη Ευρώπη και ταυτόχρονα το ντεμπούτο του Επιθεωρητή Λομπ. Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί επίσης μόνο ο τρίτος τίτλος, «Ο σχιζοφρενής με το νυστέρι» και ο τέταρτος, «Το μερίδιο του νεκρού» και το μυθιστόρημα περιέχει όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που θα ξεδιπλωθούν στα επόμενα βιβλία του συγγραφέα: λογοτεχνικότητα, ρεαλισμός, καίριες και διεισδυτικές παρατηρήσεις πάνω σε ανθρώπους και καταστάσεις και γλυκόπικρη ματιά πάνω σε μα πατρίδα που καταστρέφεται από το θρησκευτικό μίσος και τη διαφθορά. Είναι μια πολυεπίπεδη ιστορία που χρησιμοποιεί την εξαφάνιση της Σαμπρίνα ως αφορμή για να ξεδιπλωθεί το κοινωνικό, πολιτικό και θρησκευτικό φόντο κι έτσι δεν ακολουθεί τις πεπατημένες του κλασικού αστυνομικού είδους. Βήμα προς βήμα γνωρίζουμε τους συμπρωταγωνιστές του μυθιστορήματος κι εξίσου σταδιακά βυθιζόμαστε στο χάος και στο αδιέξοδο στα οποία έχει έρθει η Αλγερία κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου που ξέσπασε το 1991 μεταξύ της αλγερινής κυβέρνησης και των ισλαμιστών (το μυθιστόρημα πρωτοκυκλοφόρησε το 1997). «Οι παρέες, τα φιλαράκια που γελούσαν κάτω από τ’ αστέρια, οι άυπνοι δρόμοι και οι μονόλογοι των μεθυσμένων που τσακώνονταν με τους ίδιους τους τους εφιάλτες, χάθηκαν όλα» (σελ. 91).

Ποιος είναι ο Επιθεωρητής Λομπ; «Ο καλός μπάτσος της γειτονιάς», πρόθυμος και ανιδιοτελής, υποδέχεται χωρίς διάκριση λόγω ηθών ή ράτσας πολλούς περιθωριακούς για να συζητήσει μαζί τους και να τους συμβουλέψει. Με τη νέα τάξη πραγμάτων, με τον κίνδυνο να κοντανασαίνει στο αυτί του, ο Λομπ έχει γεμίσει πικρία, συνεχίζει να ελπίζει και να πιστεύει στα όνειρά του αλλά «ποτέ πια δεν θα είμαι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος μετά απ’ όλα αυτά που είδα» (σελ. 16). Είναι τίμιος, έχει ήσυχη τη συνείδησή του, οι οικονομίες του δεν είναι ματωμένες, μόνο που είναι σαρκαστικός, ειρωνικός, με κοφτερή γλώσσα, προκλητικός, αδιαφορεί για τους τύπους ειδικά από ανθρώπους που ξέρει από πού προήλθαν και πώς αναρριχήθηκαν κι έτσι μπαίνει στο μάτι πολλών, είναι δηλαδή ένας ξεκάθαρα αντισυμβατικός χαρακτήρας. Με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση δίνεται παραστατικότητα ενώ ο συγγραφέας καταφεύγει πολλές φορές σε υπερβολικές λεκτικές μεταφορές και παρομοιώσεις και σε αξέχαστες ειρωνικές ατάκες μ’ ένα λεξιλόγιο που από την αρχή συγκροτεί ένα εντελώς προσωπικό ύφος και στυλ που αγαπάς σχεδόν αμέσως. Ο Επιθεωρητής είναι παντρεμένος με δυο παιδιά και ο πόλεμος του έχει στοιχήσει ψυχολογικά, έχει δει πράγματα που δεν πίστευε, έχει βιώσει καταστάσεις που δεν περίμενε. Η ματιά του είναι διεισδυτική και δεν ξεφεύγει τίποτα ούτε μένει ασχολίαστο: «Ήταν οι καιροί όπου το Αλγέρι ήταν λευκό σαν τις περιστέρες και τα οράματα…» (σελ. 26) αλλά «Σήμερα κάτω από τα ερείπια των καταχρήσεων το Έθνος ανασηκώνει τα φουστάνια του μπροστά σε εκτρώματα φριχτά…» (σελ. 26). Γιατί: «Χθεσινοί βοσκοί, σημερινοί αξιωματούχοι, οι μεγαλόσχημοι της χώρας μου σύναξαν κολοσσιαία πλούτη αλλά δεν θα καταφέρουν ποτέ να ξεχωρίσουν το λαό από τα ζωντανά τους» (σελ. 24). Ο Yasmina Khadra ταυτίζεται απόλυτα με τον πρωταγωνιστή του βιβλίου, γίνονται ένα, μιλάει ο Λομπ και ξέρεις πως ακούς τον συγγραφέα να κλαίει σχεδόν για την πατρίδα του που πλέον έχει πάρει τον δρόμο χωρίς επιστροφή: «Στο εξής στη χώρα μου, μετά από λίγες προσευχές στον καλό Θεούλη, οι μέρες ξημερώνουν μόνο και μόνο για να περάσουν και οι νύχτες είναι μαύρες μόνο και μόνο για να ταυτίζονται με τις συνειδήσεις μας» (σελ. 27).

Ο Επιθεωρητής Λομπ προσπαθεί να βρει άκρη σε μια κοινωνία σάπια ως το μεδούλι, ματωμένη και θαμμένη σε χαλάσματα σπαραγμού. Στο πλάι του δρουν και προσπαθούν να επιβιώσουν από πυρά ελεύθερων σκοπευτών, από παγιδευμένα αυτοκίνητα και πτώματα ο βοηθός του, ο Λίνο, «πεισματικά αφοσιωμένος στις μικροαπατεωνιές του, στο ξεπούλημα του αξιώματός του και στις πουτάνες του» (σελ. 13), φυγόπονος και με άλλα ενδιαφέροντα, ο οποίος όμως τελευταία φρονίμεψε, πιάνει από νωρίς δουλειά, προκαλεί οίκτο ακόμη και στις πέτρες, καθώς και ο επίσης Επιθεωρητής Σερτζ, ο κινητήριος μοχλός «του μαγαζιού», τόσο υπάκουος και απαραίτητος που δεν τον αφήνουν να επωφεληθεί από σεμινάρια και υποτροφίες για να πάρει προαγωγή. Ποιον να πρωτοξεχωρίσω όμως από τους υπόλοιπους χαρακτήρες; Ο Χατζ Γκαρν, «ένας από τους πιο επικίνδυνους πειρατές των ταραγμένων υδάτων της επικράτειας», είναι πασίγνωστος σοδομίτης, αναλφάβητος, πολλάκις καταδικασθείς, αλλά έχτισε μια αυτοκρατορία χωρίς ποτέ να βάλει το κεφάλι του στη φωτιά. Ο Γκουλ Μαλέκ, μέλος της παλιάς νομενκλατούρας, έπαιξε τον ρόλο του μεγάλου αδελφού τον καιρό του μονοκομματισμού, τροποποιούσε τους νόμους, διέκοπτε την πρόοδο των κοινωνικών προγραμμάτων και τώρα έχει αποσυρθεί στο πολυτελές προάστιο της Χίντρα αλλά συνεχίζει να κινεί τα νήματα. Ο Σιντ Λανκαμπού, γραφιάς του παλαιού καθεστώτος, «έχει τόσο ταλέντο όσο τακούνι έχει μια παντόφλα» (σελ. 76). Απαράμιλλος καιροσκόπος, αρχικά κομμουνιστής, μετά σουρεαλιστής, σε μια εποχή που οι διανοούμενοι εκτελούνται χωρίς προειδοποίηση εκείνος είναι από τους σπάνιους συγγραφείς που κάνει τη δουλειά του μέρα μεσημέρι χωρίς να κοιτάει δεξιά αριστερά. Ο Ντα Ασούρ είναι ένας οραματιστής που «Βλέπει τον κόσμο όπως κοιτάμε στα μάτια κάποιον που ξέρουμε πολύ καλά» (σελ. 54), πανούργος, έχει παραιτηθεί από τα εγκόσμια και ζει ήσυχα τα ογδόντα του χρόνια «σε μια χώρα που απογοητεύει». Ο Άιτ Μεζιάν, κωμικός ηθοποιός, δέχεται απειλές να απομακρυνθεί από το θέατρο, ξέρει πως κινδυνεύει η ζωή του αλλά δε θέλει να αυτοεξοριστεί στην Ευρώπη. Και τόσοι άλλοι…

Τα υπέροχα καλολογικά στοιχεία που θα βρουν πιο ταιριαστή θέση σε αξέχαστα μεταγενέστερα κείμενα του συγγραφέα, όπως «Αυτό που η μέρα οφείλει στη νύχτα» είναι λίγα και αγωνίζονται να ομορφύνουν τις άσχημες καταστάσεις που ξεπηδούν από τις σελίδες: «Ματωμένος στις τέσσερις φλέβες του ο ορίζοντας γεννάει με καισαρική μια μέρα, που τελικά δεν δικαιώνει τις οδύνες της» (σελ. 11). Το περιβάλλον είναι πια τόσο ζοφερό που όσοι είναι ακόμη ζωντανοί παλεύουν απλώς για την επόμενη μέρα, χωρίς πλάνο, χωρίς ελπίδες, χωρίς σκοπό. «Από τότε που η τρομοκρατία έφερε τη θρησκεία στις πρώτες θέσεις της ανταρσίας, ο λαουτζίκος δεν ξέρει πια πού την κεφαλήν κλίνη. Ό,τι έχει ισλαμική απόχρωση, τους ξεστρατίζει» (σελ. 14). Γιατί κάποιοι, με αφορμή τον πόλεμο, βλέπουν την αμερικανοποίηση της χώρας τους και τον αργό θάνατο της παράδοσής της, της ταυτότητάς της, των χαρακτηριστικών της: «…μια χώρα περήφανη για την ταυτότητά της, για την ιστορία της, για τη γη της, ξεχωριστή ανάμεσα σε χίλιες» Αλλά τι βλέπουν: «Το Αλγέρι εξαχρειωμένο όσο μια υπερπόντια μητρόπολη, έναν λαό χωρίς προσωπικότητα, αιρετικά πανεπιστήμια, ένα πεπρωμένο θανάσιμης προστυχιάς» (σελ. 128). Δεν υπάρχει σωτηρία: «Ήδη ο θρησκευτικός φανατισμός έχει στρέψει τους πιστούς στη λατρεία των τσαρλατάνων» (σελ. 57). Ο Λομπ-Khadra θρηνεί: «Ο ήλιος της πατρίδας μου έχει πάθει κατάθλιψη. Οι φρικαλεότητες που του κληροδοτεί η νύχτα σκοτώνουν τη μαγεία του» (σελ. 137-138). Τι φταίει; «Απ’ όλους τους λαούς, είμαστε οι πιο ακραίοι…Η μέση οδός δεν έχουμε ιδέα τι είναι… Στη χώρα μας η μετριοπάθεια είναι παραλογισμός, είναι μια δευτερεύουσα απόλαυση. Ίσως γι’ αυτό παραμένουμε τόσο αδάμαστοι όσο και παράφρονες» (σελ. 138).

Μέσα σε αυτόν τον λαβύρινθο σήψης και διαφθοράς ο Επιθεωρητής Λομπ πρέπει να βρει μια άκρη και να μείνει ταυτόχρονα ζωντανός σωματικά αλλά και γερός ψυχικά γιατί θα έρθει αντιμέτωπος με τη μεριά του κόσμου που σιχαίνεται περισσότερο, να συναναστραφεί με ανθρώπους που ευχαρίστως θα σκότωνε, να στρέψει το κεφάλι του στη θέα πτωμάτων και να συγκρατηθεί όταν προδίδουν την πατρίδα του άνθρωποι που ξέρει πως μπορούν να τον εξοντώσουν με ένα απλό νεύμα, έτσι και επιτεθεί εναντίον τους. Το «Μοριτούρι» που κυκλοφόρησε πριν από είκοσι πέντε χρόνια είναι το κύκνειο άσμα μιας χώρας που έκτοτε έχει γνωρίσει ακόμη χειρότερα δεινά και το πρώτο δείγμα μιας γραφής που έχει βελτιωθεί θεαματικά έκτοτε. Υποβλητική και ρεαλιστική ατμόσφαιρα, κλιμακούμενη πλοκή, απανωτές ανατροπές κι ένας κόσμος που χάνεται είναι τα γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που καταγράφει με ενάργεια και με ακρίβεια τον υπόκοσμο που έχει πάρει τις τύχες της χώρας του στα χέρια του με ξεκάθαρα υποκειμενικούς και άκρως εγωιστικούς και φιλοχρήματους σκοπούς.

Βιβλίο Η πτώση 
Τίτλος πρωτοτύπου Falling
Συγγραφέας T. J. Newman
Μεταφραστής Ιλάειρα Διονυσοπούλου
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η πρώην αεροσυνοδός T. J. Newman κάνει το ντεμπούτο της στον χώρο του περιπετειώδους μυθιστορήματος με μια συναρπαστική περιπέτεια που μας ξεναγεί σε ένα Airbus Α320 της αεροπορικής εταιρείας Κόσταλ και στα μυστικά που πρέπει να ξέρει κανείς για την ασφάλεια κατά τη διάρκεια της πτήσης. 149 ψυχές, επιβάτες και πενταμελές πλήρωμα, βρίσκονται στα χέρια των δύο κυβερνητών ή μάλλον του απαγωγέα της οικογένειας Χόφμαν και η ιστορία ξεδιπλώνεται με συναρπαστικό τρόπο και πειστική αληθοφάνεια. Ο Μπιλ Χόφμαν, κυβερνήτης, με στολή που αποπνέει σεβασμό κι εμπιστοσύνη, εργάζεται στην εταιρεία με είκοσι πέντε χρόνια πορείας. Είναι παντρεμένος με την Κάρι και απέκτησαν δυο παιδιά, δεν παύει όμως να έχει σε προτεραιότητα τη δουλειά του, κάτι που προκαλεί κάποια προβλήματα στον γάμο του. Όσο ξετυλίγεται η συναρπαστική περιπέτεια, κάπου κάπου επιστρέφουμε στο παρελθόν του για να γνωρίσουμε τον χαρακτήρα του, για να μάθουμε την εμπειρία του σε πτήσεις, τα όνειρά του και τις φιλοδοξίες του να μεταβεί από τα μονοκινητήρια που ξεκίνησε την εκπαίδευσή του σε μεγαλύτερα αεροσκάφη. Τελικά, ο Χόφμαν διαπιστώνει πως δεν υπάρχει πρωτόκολλο να ακολουθήσει ούτε μέρα ασφαλείας να τον βοηθήσουν γιατί όλη του η εκπαίδευση χτίστηκε σε πιθανότητες πραγματικής επίθεσης μέσα στο αεροπλάνο κι όχι αυτό που βιώνει τώρα. Από την άλλη, η γυναίκα του είναι διορατική και περιποιητική, με την έμφυτη ικανότητα να βλέπει κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και να εντοπίζει το αληθινό πρόβλημα κι όχι μόνο την αφορμή της εκάστοτε αναστάτωσης, πλεονεκτήματα που θα της φανούν χρήσιμα κατά την απαγωγή.

Το μυθιστόρημα μου έμαθε πολλά μυστικά για το ίδιο το αεροσκάφος αλλά μου έδωσε και πληροφορίες γύρω από την ψυχολογία και την εμπειρία των πληρωμάτων. Κατάλαβα πως σε μια πτήση ακόμη και το πιο ασήμαντο κομμάτι από τον εξοπλισμό έκτακτης ανάγκης παίζει τον ρόλο του. Η συγγραφέας μάλιστα τονίζει πως η δουλειά της αεροσυνοδού δεν είναι να προσφέρει φαγητό και χαμόγελα, αυτό απλώς παρέχεται, η πραγματική δουλειά είναι όλα τα άλλα, όσα βιώνουν σε αναρίθμητες ασκήσεις: μαθήματα πρώτων βοηθειών και αυτοάμυνας, εκκένωση από φλεγόμενο αεροσκάφος ή προσθαλάσσωση, αεροπειρατείες, κανονισμοί, αναταράξεις, τρομοκράτες κλπ. Το βιβλίο καταγράφει μέτρα ασφαλείας, τεχνικές προδιαγραφές πριν από κάθε πτήση αλλά και κατά τη διάρκειά της, πώς είναι η ατμόσφαιρα μέσα και έξω από το αεροσκάφος πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης, ποια τα συναισθήματα ενός κυβερνήτη, ποιες οι συμπεριφορές των επιβατών στον αέρα και πόσο άλλαξε ο αεροπορικός κόσμος μετά την 11^η Σεπτεμβρίου, όχι μόνο από άποψη ασφάλειας αλλά και σκοπού: «Κάποτε είχαμε κάτι στα χέρια μας. Οι κακοί είχαν τη λογική τους, ο κόσμος είχε τη λογική του. Υπήρχαν κίνητρα και απαιτήσεις. Όμως τώρα…» (σελ. 175). Όλα αυτά χάρη στον συγκυβερνήτη Μπεν Μάιρο, την υπεύθυνη πτήσης Τζο Γουάτκινς και τον αεροσυνοδό Μάικλ Ρόντενμπεργκ. Δε μένουμε όμως μόνο εκεί, μιας και, μέσω του Τζορτζ Πάτερσον, διευθυντή επιχειρήσεων του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στο αεροδρόμιο JFK της Νέας Υόρκης, η συγγραφέας στρέφει τη ματιά της και στον πύργο ελέγχου, στις συνθήκες εργασίας εκεί, στο τι κάνουν και πώς φέρονται σε φυσιολογικές ή έκτακτες καταστάσεις, τι βλέπουν, πώς το χειρίζονται, πώς οδηγούν τα αεροπλάνα, πώς επηρεάζουν τις πορείες πτήσεων τα δελτία καιρού, τα πρωτόκολλα έκτακτων περιστατικών, ο καιρός, διάφορα μηχανολογικά προβλήματα, η ίδια η φυσική, προβλήματα που αντιμετωπίζουν άνθρωποι που χρησιμοποιούν σύμβολα, κώδικες και ακρωνύμια ακατανόητα στον περισσότερο κόσμο: «Όλη του η δουλειά ήταν να διατηρεί την ισορροπία σε ένα περιβάλλον γεμάτο αστάθμητους παράγοντες» (σελ. 200).

Ρεαλιστική κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, τα μικρά μυστικά που ανέφερα πιο πάνω, η σωστή επιλογή χαρακτήρων, οι εναλλαγές σκηνών πότε στο σπίτι του κυβερνήτη και πότε πίσω στο αεροπλάνο, κλιμακωτή αγωνία, ανατροπές και εκπλήξεις που πολλές φορές μου έκοψαν την ανάσα γιατί ένιωθα να είμαι κι εγώ μες στο αεροπλάνο, τα έξυπνα cliffhangers στο τέλος κάθε κεφαλαίου που με έκαναν να θέλω να διαβάσω το επόμενο και το επόμενο είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που διαβάζεται απνευστί. Μάλιστα, αν ξαναμπώ σε αεροπλάνο μετά από τέτοιες φράσεις να με δείρετε: «Όταν οι επιβάτες επιβιβάστηκαν στο αεροπλάνο, άφησαν τις ζωές τους στα χέρια του Μπιλ. Άπαξ και το αεροπλάνο απογειώθηκε, μετατράπηκε σε μια επιλογή που δεν μπορούσαν να την πάρουν πίσω» (σελ. 137). Φυσικά έχουμε και τον πράκτορα του FBI Θίο Μπάλντγουιν, που είχε μπει σε διαθεσιμότητα μετά από μια αποτυχημένη υπόθεση ναρκωτικών και τον έχουν αφήσει σε μια διεκπεραιωτική ρουτίνα και που περιμένει πώς και πώς μια σημαντική υπόθεση για να ξεχαστεί το λάθος του, έχουμε την υποδιευθύντρια Μισέλ Λίου που τον έχει από κοντά, έχουμε τη διαρκή πάλη ανάμεσα στη διαίσθηση και στον αυθορμητισμό με τον ρεαλισμό και την υπακοή σε οδηγίες, κάτι χρονοβόρο που ίσως κοστίσει σε ζωές, έχουμε αγωνία, χρόνο που τελειώνει κι όλα αυτά δε μου άφησαν τρίχα στη θέση της από την αγωνία.

«Η πτώση» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια με όλα τα αναμενόμενα κλισέ του είδους και με προσεγμένο ρεαλισμό που με έκανε να αγωνιώ για τη συνέχεια, είχε απανωτές εκπλήξεις, είχε συγκίνηση και στιγμές ηρωισμού, μα πάνω απ’ όλα είχε κι ένα βαθιά ανθρωπιστικό μήνυμα. Δε θα αναφερθώ φυσικά στα αίτια και στα κίνητρα του ενόχου (ή των ενόχων) για να μη χαλάσω την αναγνωστική έκπληξη, θεωρώ όμως υποχρέωσή μου να σημειώσω πως η συγγραφέας το βιβλίο αυτό το έγραψε για να αφυπνίσει τους αναγνώστες γύρω από την πρόσφατη ιστορία της Αμερικής, για τις συνέπειες σε αμάχους και όχι μόνο από την εξωτερική της πολιτική σε ξένα εδάφη μα πάνω απ’ όλα πως αυτά ο κόσμος πρέπει να τα μελετάει καλά, να τα παρακολουθεί, να εμπλουτίζει τις γνώσεις του και όχι να ακούει / βλέπει / μαθαίνει για απώλειες αμάχων, καταστροφές πόλεων κλπ. αδιάφορος, τρώγοντας το βραδινό του γεύμα ή πίνοντας τον καφέ του όσο περιμένει ένα κατά τα φαινόμενα πιο σημαντικό τηλεφώνημα κι αυτό το εκτίμησα πολύ: «Θα συνεχίσουμε να μαθαίνουμε, θα συνεχίσουμε ν’ ακούμε, κι όταν θεωρήσουμε πως μάθαμε αρκετά -πράγμα ακατόρθωτο- θα αναζητήσουμε ανθρώπους που θα ξέρουν πώς να το διορθώσουν. Και θα τους βοηθήσουμε με όποιον τρόπο μπορούμε» (σελ. 354).

Βιβλίο Το βιβλίο των καταστροφών 
Συγγραφέας Μαρία Ανδρικοπούλου
Εικονογράφος Μυρτώ Δεληβοριά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Καλέντης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο αναφέρεται σε γεωλογικές καταστροφές, όπως ο σεισμός, το τσουνάμι, οι κατολισθήσεις, η έκρηξη ηφαιστείου κ. ά., σε υδρομετεωρολογικές καταστροφές όπως πλημμύρες, πυρκαγιές, ακραία καιρικά φαινόμενα και ξηρασία αλλά και σε βιολογικές προσβολές, όπως επιδημίες κι επιδρομές εντόμων, καθώς και σε ανθρωπογενείς καταστροφές (πόλεμοι, τρομοκρατία, πυρηνικά ατυχήματα) και ολοκληρώνεται με γενικά μέτρα πρόληψης και προστασίας καθώς και παγκόσμιες μέρες που αξίζει να προσέξουμε. Έχει έναν πολύ εύχρηστο σχεδιασμό σε κάθε ενότητα, με μια μικρή επεξηγηματική εισαγωγή, μικρό λεξικό για επεξήγηση άγνωστων λέξεων, ιστορικά γεγονότα και μέτρα προστασίας και αντιμετώπισης σε κάθε περίπτωση, ακόμη και σύντομη ιστορική επισκόπηση. Η εικονογράφηση της Μυρτούς Δεληβοριά είναι λιτή και παραστατική, δε δημιουργεί φόβο και αποτυπώνει γεγονότα και στιγμές που καταγράφονται στο βιβλίο.

Το νέο βιβλίο της Μαρίας Ανδρικοπούλου δίνει άφθονες ιστορικές και πρακτικές πληροφορίες για πυρκαγιές και σεισμούς, τρομοκρατικές επιθέσεις, βιολογικούς πολέμους και επιδημίες και πολλά άλλα, όλα δοσμένα εύληπτα και συναρπαστικά. Χάρη σε αυτό έμαθα πολλά, πήρα πολλές πληροφορίες και κατάλαβα πώς να προετοιμαστώ και πώς να προφυλαχτώ από φυσικές και άλλες καταστροφές που ίσως απειλήσουν την καθημερινότητά μου.

Βιβλίο Τυφλό σημείο 
Τίτλος πρωτοτύπου Dead ground
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο αρχιφύλακας Ουάσινγκτον Πόου, ντετέκτιβ του SCAS (Τομέα Ανάλυσης Σοβαρών Εγκλημάτων, που υπάγεται στην NCA, την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος), ζει μόνιμα στην Κάμπρια και η άδεια που έδωσε ο Έντουαρντ βαν Ζάιλ για να ξεκουραστούν όσοι ασχολήθηκαν με την υπόθεση του Φροντιστή είναι η καλύτερη περίοδος για να βάλει το μυαλό του σε μια τάξη. Ο Τομέας είναι πραγματικά ενδιαφέρων, μιας και ο ρόλος του είναι να αναγνωρίζει κατά συρροή βιαστές και δολοφόνους και να παρέχει αναλυτική υποστήριξη σε κάθε αστυνομική υπηρεσία που είχε να ερευνήσει περίπλοκους φόνους δίχως φανερό κίνητρο. Στο πλάι του είναι η Τίλι Μπράντσο, με προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που πέφτει θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες. Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Η συναναστροφή της αθώας κι απονήρευτης Μπράντσο με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, πλέον αρχίζει να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Τώρα μάλιστα που έχει υπό την επίβλεψή της ένα ολόκληρο σώμα αναλυτών, τους «Τυφλοπόντικες», η δράση της απογειώνεται. Η κοπέλα μαλακώνει την αψύτητα του Πόου κι εκείνος τη βοηθάει να προσανατολιστεί στον έξω κόσμο, οπότε συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον χωρίς τη χιλιοειπωμένη ερωτική αίσθηση της χημείας που έχω δει σε χιλιάδες άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα με πρωταγωνιστές άντρα και γυναίκα ντετέκτιβ.

Το βιβλίο ξεκινάει με τη δίκη του ντετέκτιβ αρχιφύλακα Ουάσιγκτον Πόου για τις αλλαγές και τις μεταβολές που έκανε στο υποστατικό όπου μένει, το Χέρντγουικ Κροφτ, ώστε να το μετατρέψει σε σύγχρονη και άνετη οικία, μέσα στην έκταση που αγόρασε μεν νόμιμα από τον νεκρό πλέον Τόμας Χιουμ αλλά η περιοχή περιήλθε στη δικαιοδοσία του Εθνικού Δρυμού του Λέικ Ντίστρικτ, αφού ο Πόου δεν ολοκλήρωσε ποτέ τους συνηθισμένους νομικούς ελέγχους για να είναι εντάξει. Έτσι, κατηγορείται για τις μεταβολές αυτές, αφού το κτήριο θεωρείται πολιτιστική κληρονομιά κι επομένως απαγορεύεται η παραμικρή αλλαγή πάνω του. Στο πλάι του βρίσκεται η Βικτόρια Χιουμ, κόρη του νεκρού πωλητή που τον στηρίζει στην περιπέτεια που τον έριξε με την καταγγελία του ο πρώην αρχιεπιθεωρητής Τζάρεντ Γουόρντλ που είχε συγκρουστεί με τον Πόου στην υπόθεση του Φροντιστή αλλά τα λάθη του του κόστισαν την καριέρα του και τώρα ασχολείται με την τοπική πολιτική σκηνή. Είμαστε έναν μήνα μετά την επίλυση αυτής της πολύκροτης υπόθεσης, για την οποία μαθαίνουμε κάποια βασικά πράγματα χωρίς όμως να χαλάει η έκπληξη για όσους δεν τη διάβασαν, μιας και ο συγγραφέας κρατάει όσα είναι σημαντικά για τις εξελίξεις στο παρόν βιβλίο χωρίς να παραθέτει λεπτομέρειες που θα αποκαλύψουν την πορεία και την ταυτότητα εκείνων των ερευνών.  Παραδόξως, ο Πόου πρότεινε στην Τίλι τη νομική του εκπροσώπηση κι εκείνη δέχτηκε να μελετήσει την πολεοδομική νομοθεσία και να ετοιμαστεί σωστά, μόνο που η δίκη διακόπτεται από δύο άντρες που σχεδόν τους απάγουν και τους μεταφέρουν ενώπιον του Άλαστορ Λοκ, που εργάζεται για τη Βρετανική Μυστική Υπηρεσία, τη ΜΙ5.

Το πτώμα του Κρίστοφερ Μπίρμαν, Βρετανού υπηκόου που ζει στην Αμερική, βρέθηκε σ’ ένα πορνείο μιας υποβαθμισμένης περιοχής του Καρλάιλ, όπου κάποια σημεία καλό είναι να αποφεύγονται: «Αν το Μπότσεργκεϊτ [όπου βρέθηκε το πτώμα] ήταν ο πολιτισμικός υπόνομος του Καρλάιλ, το Dog ήταν το πράγμα που επέπλεε σ’ αυτόν, ήταν η χειρότερη παμπ στη χειρότερη συνοικία της πόλης» (σελ. 125). Οι αδαείς περί τα εγκληματολογικά Μυστικές Υπηρεσίες ζητούν την επίσημη μεν συνεργασία της Κάμπρια, ουσιαστικά όμως του Τζόναθαν Πόου και της Τίλι Μπράντσο. Είμαστε σε μια περίοδο που η Κάμπρια θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής μεταξύ σημαντικών ηγετών του εμπορίου και ο Μπέρμαν είχε την εταιρεία που αναλαμβάνει τις μεταφορές των ανώτερων στελεχών από και προς το αεροδρόμιο. Μιας και ο Αμερικανός Υπουργός Εμπορίου θα παίξει σημαντικό ρόλο στις χρηματοδοτήσεις, εμφανίζεται και η ειδική πράκτορας του FBI Μέλοντι Λι που εργάζεται για να βεβαιωθεί για την ασφάλεια της παρουσίας του στη σύνοδο. Εκείνη είχε προειδοποιήσει τον Πόου για τον Φροντιστή και με χαρά συνεργάζονται ξανά. Άλλωστε, το FBI θέλει κάποιον έμπιστο και ικανό αλλά ταυτόχρονα αδιάφορο για τις πολιτικές ισορροπίες ώστε να πιάσει τον ένοχο πάση θυσία. Επομένως ποιος σκότωσε τον Μπέρμαν και γιατί; Ήξερε κάτι ως προς την ασφάλεια των προσώπων στη σύνοδο  κορυφής, είχε να κάνει με τον πληρωμένο έρωτα ή με ναρκωτικά; Τι δεν κολλάει στην υπόθεση και προβληματίζει τον Πόου; Τι σχέση έχουν οι φιγούρες από ένα πολωνικό παραμύθι στο γείσο του τζακιού όπου βρέθηκε το πτώμα;

Και σε αυτό το βιβλίο η πορεία της επίλυσης επήλθε από μικρές, σχετικά τυχαίες λεπτομέρειες, που έδωσαν το έναυσμα στον συγγραφέα να ξεδιπλώσει ολοζώντανα τα στάδια της έρευνας καθαυτά, γεμίζοντάς με αγωνία για το αποτέλεσμα της αναζήτησης και όλων των ιχνών που έβρισκαν όσο σκάλιζαν την υπόθεση. Η επίλυση του μυστηρίου σχηματίζεται κυρίως μέσα από τα ευρήματα κι ένιωσα σα να ήμουν παρών στις εναλλακτικές οπτικές γωνίες που χρησιμοποιούσαν η Μπράντσο και ο Πόου για να βρουν την αλήθεια. Αυτήν τη φορά η υπόθεση μας ρίχνει στον σκληρό κόσμο της αρχαιοκαπηλίας και στα άδυτα του βρετανικού στρατού, γεμίζοντάς με θαυμασμό για τις γνώσεις του συγγραφέα πάνω στα θέματα αυτά ενώ οι εξελίξεις τρέχουν ως την τελευταία σελίδα, με κάθε κεφάλαιο να αποτελεί κι ένα βήμα προς την επίλυση του γρίφου. Αληθοφανείς ανατροπές, ένα καλά μπερδεμένο κουβάρι που ξετυλίγεται χωρίς να κουράζει και μια βεντάλια χαρακτήρων που διευκολύνουν ή δυσκολεύουν τις έρευνες είναι και πάλι τα καλά συστατικά μιας νέας περιπέτειας με το αγαπημένο μου ζευγάρι ερευνητών. Πλην του Άλαστορ Λοκ, γνωρίζουμε τη Μέρι Χόουπ της ΜΙ5, επικεφαλής της υπόθεσης και τη Χάνα Φιντς, τον σύνδεσμο μεταξύ των δύο υπηρεσιών, η οποία κάνει όμως απανωτά λάθη. Επίσης βρήκα ενδιαφέρον το παιχνίδι μεταξύ της παθολογοανατόμου Εστέλ Ντόιλ, με την περιθωριακή εμφάνιση αλλά με άφθαστες γνώσεις εγκληματολογίας και ιατροδικαστικής και του Πόου, συναρπαστική και προσεγμένη την εμφάνιση της τραυματισμένης ψυχικά επιθεωρήτριας και διευθύντριας του SCAS Στέφανι Φλιν, η οποία βρίσκεται σε άδεια λοχείας και παρατεταμένη αναρρωτική άδεια, στην προσπάθειά της να επουλώσει τα τραύματά της και να ξεχάσει όσα βίωσε με την υπόθεση του Φροντιστή όσο ο αυστηρός και δεσποτικός κέρβερος που λέγεται Ζόι προσπαθεί με κάθε τρόπο να καθυστερήσει την επιστροφή της σε μια δουλειά που ουσιαστικά την άφησε ψυχολογικό ράκος. Συναντάμε ξανά την ντετέκτιβ υπαστυνόμο Τζο Νάιτινγκεϊλ, την ανώτερη στην αστυνομία της Κάμπρια, την οποία όμως οι μυστικές υπηρεσίες παρακάμπτουν γιατί η υπόθεση απαιτεί διακριτικότητα και επιδέξιους χειρισμούς ταυτόχρονα, οπότε ο Πόου προσπαθεί να την εντάξει όσο γίνεται περισσότερο στις έρευνες για να την εξευμενίσει, καθώς και τον αστυφύλακα πλέον Άντριου Ριγκ που είχε βάλει σε κίνδυνο την καριέρα του στην υπόθεση του Φροντιστή για χάρη του Πόου ενώ στις σελίδες διαχέεται ένας διακριτικός φόρος τιμής στις ταινίες του Τζέιμς Μποντ και στο σύμπαν του.

Διαδοχικά βήματα ερευνών για τον εντοπισμό του δολοφόνου, ανακρίσεις, αναζήτηση στον τοπικό υπόκοσμο, όπου δρα πλέον μια συμμορία ναρκωτικών με πειθαρχία και οργάνωση, κάτι πρωτοφανές για τον τρόπο διακίνησης και δράσης, στοιχεία που δεν κολλάνε, ανύπαρκτες ταυτότητες σε βάσεις δεδομένων, μυστικά και ψέματα, δυσκολεύουν όλο και περισσότερο την επίλυση του γρίφου. Και για να κατανοήσουν τον φόνο, η Τίλι, ο Πόου και η Λι αρχίζουν να αναλύουν τη μυστηριώδη ληστεία με την οποία ξεκινάει το βιβλίο, τους εμπλεκόμενους, τα κίνητρα, τους λόγους της δολοφονίας, στην προσπάθειά τους να ενώσουν τα κομμάτια ενός πραγματικά δύσκολου παζλ. Η πέμπτη υπόθεση του Ουάσιγκτον Πόου διαφέρει αρκετά από το μοτίβο των προηγούμενων και ακολουθεί μια κάπως στατική πορεία ερευνών, γεμάτη όμως αποκαλύψεις και ένοχα μυστικά. Δεν είναι κακό ένας συγγραφέας να πειραματίζεται και να βελτιώνεται, οπότε πιστεύω πως το «Τυφλό σημείο» είναι μια καλή δοκιμή βασισμένη στα στερεότυπα του αστυνομικού μυθιστορήματος αφού και πάλι ο M. W. Craven  αφήνει το δικό του σημάδι στο κείμενο, με τον έξυπνο χειρισμό και το άρτιο δέσιμο της πλοκής, καθώς και με τις γνώσεις που προσφέρει γύρω από τους θεματικούς άξονες της ιστορίας του.

Βιβλίο Κράτος τρόμου 
Τίτλος πρωτοτύπου State of terror
Συγγραφείς Hillary Rodham Clinton, Louise Penny 
Μεταφραστής Νίκος Ιβραηνίας
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, διπλωματικούς χειρισμούς και διπλούς κατασκόπους, παιχνίδια εξουσίας και λυκοφιλίες, με κάθε σελίδα να μας βάζει όλο και πιο βαθιά σ’ ένα καλά μπλεγμένο κουβάρι, όπου κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται κι όπου πίσω από κάθε κεφάλι που κόβεται φυτρώνουν περισσότερα. Η Louise Penny και η Hillary Rodham Clinton έγιναν σταδιακά φίλες χάρη σε διάφορες αφορμές που τους έφεραν κοντά. Την άνοιξη του 2020 σκέφτηκαν να γράψουν ένα πολιτικό θρίλερ, επηρεασμένες από την ασταθή θέση του κόσμου γύρω τους και από κάποια δυσάρεστα προσωπικά βιώματα, που κάποια εξ αυτών αντικαθρεφτίζονται στο μυθιστόρημα. Η Hillary Clinton μάλιστα είχε ως πρόσφατο παράδειγμα την επιτυχία του συζύγου της, Bill, που έγραψε δύο αντίστοιχα βιβλία με τον James Patterson, το δυνατό και γρήγορο «Ο Πρόεδρος αγνοείται» και το, αμετάφραστο ακόμη στα ελληνικά, «The President’s daughter». Η Hillary Clinton μάλιστα υποστηρίζει: «…η ιστορία που διηγείται είναι απόλυτα επίκαιρη. Από μας εξαρτάται αν το σενάριο θα παραμείνει στη σφαίρα του μυθιστορήματος» (σελ. 539).

Το μυθιστόρημα έχει κλιμακωτή πλοκή που κορυφώνεται όλο και περισσότερο σε κάθε σελίδα, έχει λίγους βασικούς χαρακτήρες, κάτι που βοηθάει στις ανατροπές, στις υποψίες και στα διπλά παιχνίδια ενώ με τον διαμοιρασμό των ηρώων σε διαφορετικές ομάδες και σε διαφορετικούς χώρους δράσης αυξάνονται η αγωνία και το σασπένς. Οι προβολείς πέφτουν κυρίως πάνω στην Έλεν Άνταμς και τον Πρόεδρο Ντάγκλας Γουίλιαμς που τη διόρισε.  Η Έλεν είναι τυπική Αμερικανίδα («Πόσο αγαπούσε αυτή τη χώρα. Αυτό τον μεγαλόπρεπο, τραυματισμένο φάρο», σελ. 15), πολιτικός με φιλοδοξίες και όνειρα, παρέδωσε με χαρά στην κόρη της, Κάθριν, την αυτοκρατορία διεθνών μέσων ενημέρωσης που έχτισε και διηύθυνε για μεγάλο διάστημα. Φαίνεται συγκρατημένη, ευγενική, γεμάτη αυτοπεποίθηση και εκπροσωπεί το ισχυρότερο κράτος του κόσμου, στα παρασκήνια όμως δείχνει κουρασμένη, ατημέλητη, εξαντλημένη, μεγαλύτερη σε ηλικία. Το ενδιαφέρον στη σχέση μεταξύ Προέδρου και υπουργού είναι το γεγονός πως οι ισορροπίες δε σταματούν να αλλάζουν, διαπιστώνοντας έτσι πως πέφτουν και οι δύο θύματα είτε του εγωισμού τους (όπως ο Πρόεδρος που σύντομα βλέπει πως το πιόνι του κινείται με αυτοβουλία) είτε των φιλοδοξιών τους (όπως η Έλεν που διαπιστώνει σύντομα πόσο πιο άσχημο παιχνίδι απ’ ό,τι φαινόταν αρχικά είναι η επιλογή της ως Υπουργού). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο τσαλακώνονται, αδειάζουν, ξεφουσκώνουν ή ατσαλώνονται ανάλογα τις περιστάσεις και οδηγούνται σ’ ένα τέλος εκτίμησης και αμοιβαίου θαυμασμού.

Οι προσωπάρχες Τσαρλς Μπόιντον και Μπάρμπαρα Στένχαουζερ, η σύμβουλος της Έλεν και καλύτερή της φίλη Μπέτσι Τζέιμεσον, η διπλωματική υπάλληλος στο Γραφείο Υποθέσεων Νότιας και Κεντρικής Ασίας στο Υπουργείο Εξωτερικών Αναχίτα Ντάχιρ, η δόκτωρ Νασρίν Μπουχάρι, ο επικίνδυνος Μπασίρ Σαχ, ο δημοσιογράφος του Reuters Γκιλ Μπαχάρ, η Κάθριν Άνταμς, ο στρατηγός Μπερτ Γουάιτχεντ και άλλοι κινούνται δίπλα στο πρωταγωνιστικό ντουέτο εμπλουτίζοντας την πλοκή και οδηγώντας τον αναγνώστη σ’ ένα αέναο κυνήγι γάτας και ποντικιού ως προς τα κίνητρά τους, τον πραγματικό τους ρόλο στην ιστορία, τα αληθινά τους συναισθήματα, τα αίτια των πράξεών τους κ. ά. Δεν υπάρχει ιδιαίτερη εμβάθυνση σε ψυχογραφήματα ούτε κάποια λογοτεχνικότητα κι έτσι αφέθηκα να παρασυρθώ από την ταχύτητα των εξελίξεων και τις απανωτές αποκαλύψεις που με οδήγησαν χωρίς ανάσα στο τέλος. Τα κεφάλαια μάλιστα είναι ευσύνοπτα, χωρίς απότομα φινάλε που να αφήνουν κάτι στη μέση σε κρίσιμο σημείο, έχουν τον χώρο τους και τη θέση τους και λείπουν οι μακροσκελείς ανούσιοι διάλογοι, οι περιττές επαναλήψεις, οι κοφτές προτάσεις, κάτι που δείχνει σεβασμό στον αναγνώστη και έλλειψη βιασύνης.

Ένα τέτοιο μυθιστόρημα περιπέτειας και κατασκοπείας δε θα μπορούσε να μην είναι γεμάτο κλισέ, ειδικά από τη στιγμή που το γράφουν μια σημαντική συγγραφέας και μια ισχυρή πολιτικός. Φυσικά και η Αμερική προβάλλεται ως ισχυρή χώρα, φυσικά και αχνοφαίνεται ως αντίπαλον δέος η Ρωσία (δε θα αποκαλύψω τον ρόλο της), φυσικά και τονίζονται με σαφήνεια και τεκμηριωμένα τα γεωστρατηγικά και κοινωνικοπολιτικά παιχνίδια της Μέσης Ανατολής που με γέμισαν δέος ως προς τους λεπτούς χειρισμούς που απαιτούνται μεταξύ ανθρώπων που βιάζονται ποιος θα εξοπλιστεί περισσότερο, χωρίς να δίνει σημασία από ποιον και με τι συνέπειες, όλα αυτά όμως είναι και τα εχέγγυα για το αίσθημα της ικανοποίησης που άντλησα ολοκληρώνοντας την ανάγνωση. Σαφέστατες αιχμές υπάρχουν για τον Ντόναλντ Τρ…εεεε… Έρικ Νταν, που κατέστρεψε τα πάντα με τη θητεία του, παραδίδοντας μια γραφειοκρατία που την αποτελούσαν οι άνθρωποι που την είχαν σακατέψει, οι ανίκανοι δηλαδή της προηγούμενης κυβέρνησης. Αλώβητος δε βγαίνει ούτε ο Ρώσος Πρόεδρος (μυθιστορηματικά Μαξίμ Ιβάνωφ): «Ένας αδίστακτος τύραννος, εκπαιδευμένος σε μεθόδους καταπίεσης που ήταν συνάμα δόλιες και σκληρές… υπολόγιζε τα πάντα, με μια ψυχρότητα που θα έκανε ακόμα και τη Σιβηρία να ανατριχιάσει» (σελ. 458).

Όταν κυβερνάς με όπλο τον φόβο, δε δημιουργείς αφοσίωση αλλά εχθρούς σε αναμονή. Κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα διαρκείς αλλαγές σε διακρατικές σχέσεις και μια υποφώσκουσα ένταση για κάθε παραστράτημα στην ευαίσθητη διπλωματική κονίστρα. Μυστικές υπηρεσίες, Κογκρέσο, Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Λευκός Οίκος, Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών, Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας είναι βαρύγδουπες λέξεις που τραβούν την προσοχή ενώ ταυτόχρονα δράση και περιπέτεια σε Πακιστάν, Ομάν, Ιράν, Ρωσία, Κεμπέκ και στην καρδιά της Ουάσιγκτον αυξάνουν το σασπένς. Η Hillary Clinton και η Louise Penny έγραψαν ένα δυνατό μυθιστόρημα για το σημείο στο οποίο ίσως φέρουν η ματαιοδοξία και η απληστία των ισχυρών τον κόσμο των αθώων και των αμάχων και χειρίζονται με μαεστρία και ευρηματικότητα μια πλοκή γεμάτη προδοσίες, διλήμματα, διπλές ταυτότητες, μυστικούς πράκτορες, διπλωματικά παιχνίδια και ανατροπές. Το κείμενο ρέει αβίαστα, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και τίποτα δε μένει σταθερό σε θέση, απόψεις και χαρακτήρα σε μια κούρσα με έπαθλο την κυριαρχία του κόσμου για όποιον αδιαφορεί για τις συνέπειες.

Βιβλίο Φωτιά
Συγγραφέας Πολυχρόνης Κουτσάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Εφηβικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Πολυχρόνης Κουτσάκης γράφει ένα δυνατό εφηβικό μυθιστόρημα που διαβάζεται όμως και από μεγαλύτερους με θέμα τα ηθικά διλήμματα στα οποία μπαίνουμε όταν τα πράγματα ανατρέπονται ριζικά στις ζωές μας. Στήνει μια αρχικά τρυφερή ιστορία ανάμεσα σε δύο εφήβους που προέρχονται από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και κουλτούρες και τη μετατρέπει στη συνέχεια σ’ ένα αγωνιώδες ψυχολογικό θρίλερ όπου βυθίστηκα γεμάτος αγωνία μέχρι να δω πώς και γιατί απομακρύνθηκαν ο Θωμάς Ηλιόπουλος και η Άννα Δενιέρη, τι συνέβη και πώς θα αποδοθεί η δικαιοσύνη που αναμένεται μετά από μια καταστροφή όπως η πυρκαγιά σε τράπεζα. Η ενναλακτική πρωτοπρόσωπη αφήγηση Άννας και Θωμά είναι χρήσιμη και απαραίτητη για τις ποικίλες συναισθηματικές και ψυχολογικές διακυμάνσεις των δύο παιδιών και δημιουργεί έναν αναγνωστικό αγώνα τένις, με τη ματιά να περνάει από τον έναν στον άλλον και να ζωντανεύουν σκηνές και γεγονότα μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Τα παιδιά είναι μαθητές της Β΄ Λυκείου σ’ ένα σχολείο στο Μαρούσι. Εκείνη έχει χάσει τη μητέρα της από καρκίνο ενώ ο πατέρας της αδιαφορεί για την παρουσία της και ζει με τη μητριά της. Είναι καθηγητής ιατρικής και περιζήτητος στα ΜΜΕ λόγω της οργάνωσης «Γιατροί της Γης» που ίδρυσε για όσους έχουν ανάγκη σε όλο τον πλανήτη. Η Άννα, παρά το πλούσιο οικονομικό υπόβαθρο, βοηθάει κάθε κατατρεγμένο και αδύναμο, κινητοποιείται, παρακινεί και άλλους σε διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις. Νιώθει πως ζει σε κινούμενη άμμο και όχι σε σπίτι. Εκείνος ζει με μια οικογένεια που δεν έχει πολλά χρήματα, μετακόμισε πρόσφατα με τη μητέρα του στο Μαρούσι για να είναι κοντά στη δουλειά της, αφήνοντας πίσω του το αγαπημένο και γνώριμο Περιστέρι. Νιώθει παρείσακτος στο σχολείο, μένει έξω από τις κλίκες που ήδη έχουν δημιουργηθεί από το γυμνάσιο και θυμώνει με τα φλωροπαιδάκια που δεν έχουν ιδέα τι θα πει δυσκολία αλλά το παίζουν επαναστάτες. Πιστεύει σε οτιδήποτε καλό γίνεται, αρκεί να μην είναι δήθεν και να μην πνίγει όσους διαφωνούν με αυτό. Αντιπαθεί τον αριστερισμό, παραμένει όμως σε ένα δικό του σύμπαν κοσμοθεωρίας, το οποίο δείχνει αρκετά τεκμηριωμένο. Κανένα από τα δυο παιδιά δεν ακολουθεί την ιδεολογική γραμμή της οικογένειάς του, αντίθετα, οι δυσκολίες που βιώνουν τους ωθούν να στραφούν είτε σε αντιδραστικές κινήσεις (Άννα) είτε να κλειστούν στον εαυτό τους (Θωμάς). Γι’ αυτό η Άννα τελικά παραδέχεται πως ο Θωμάς της αρέσει, γιατί μιλάει με κάποιον που κοιτάζει το ίδιο πράγμα μ’ εκείνη αλλά καταλαβαίνει κάτι διαφορετικό. Δίπλα τους έχουμε μέλη της οικογένειάς τους, φίλους και συμμαθητές, με προεξάρχοντες τον ετεροθαλή αδελφό της Άννας, Γιάννη, και την κολλητή της, Λούνα, πρώην Ερμιόνη, ένα γκοθ τυπάκι που το συμπάθησα από την αρχή ενώ ο κολλητός του Θωμά, Στέλιος, είναι ομοφυλόφιλος και ζει τον πρώτο του έρωτα, νιώθει μάλιστα τόσο δυνατός που ετοιμάζεται να μιλήσει στους γονείς του γι’ αυτό.

Η ιστορία ξεκινάει με την κατάληψη του σχολείου, οπότε βλέπουμε από κοντά τον τρόπο λειτουργίας του δεκαπενταμελούς μ’ έναν πρόεδρο-τηλεστάρ, μαθητές που βαριούνται και τους βολεύει να μείνει το σχολείο κλειστό και από την άλλη συμμαθητές που φοβούνται να αντιπαρατεθούν στον πρόεδρο ή τον γλείφουν. Επίσης ξεπηδούν μικρογραφίες των σημερινών σχολικών κοινοτήτων με παραστατικές λεπτομέρειες που ζωντανεύουν με ενάργεια μια σημερινή σχολική πραγματικότητα. Για παράδειγμα: «Η δημόσια εκπαίδευση είναι μέτρια, ψιλοχάλια, ελεεινή, για τα μπάζα, για φτύσιμο, πες ό,τι θες…όμως εγώ δεν έχω άλλο μέσο για να μάθω οτιδήποτε» (σελ. 76-77). Το μυθιστόρημα καταφέρνει να καταγράψει αρκετές διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις και απόψεις, μόνο και μόνο για να δείξει τον πλούσιο κόσμο των ιδεών, να τονίσει τις διαφορές του πρωταγωνιστικού ζευγαριού και να στηρίξει πάνω σ’ αυτές ένα ενδιαφέρον, ανατρεπτικό μυθιστόρημα γεμάτο διαχρονικές σκέψεις, τρυφερότητα αλλά και ωμότητα, δικαιοσύνη και αλήθειες.

Το κείμενο είναι πυκνογραμμένο και μεστό, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες, μελετημένο κοινωνικό και πολιτικό φόντο, και ακροβατεί ανάμεσα στο ρομάντζο, το κοινωνικό και το αστυνομικό είδος. Οι έφηβοι χαρακτήρες μιλούν φυσιολογικά, με ελάχιστες λέξεις που χρησιμοποιούν οι συμμαθητές τους εν είδει μόδας αφού διαβάζουν πολύ και οι δύο κι έχουν συγκροτήσει ισχυρό τρόπο σκέψης (κάπου κάπου βέβαια ο έρωτας σκάβει λίγο τα χώματά τους για να τους φέρει πιο κοντά), ακούνε Matchbox 20 (δεν τους ήξερα), κάνουν ενδιαφέρουσες συζητήσεις με αφορμή την κατάληψη, πετάνε μπηχτές ο ένας στον άλλον και ξεκινάει τόσο όμορφα ο έρωτάς τους. Και ξαφνικά ξεσπάει η φωτιά κι ο συγγραφέας μάς πηγαίνει τρεις μήνες μετά, με τα πάντα διαλυμένα στις ζωές όλων και μας δείχνει μέσα από πρωθύστερα και μαρτυρίες τι συνέβη τότε, ποιοι επηρεάστηκαν και γιατί μα κυρίως τι συνέβη ανάμεσα στην Άννα και τον Θωμά και δεν είναι πια μαζί. Τα συναισθήματα της πίκρας και της αδικίας είναι διάχυτα, ο συγγραφέας μοιράζει ερωτήματα και δείχνει τα υπέρ και τα κατά κάθε απόφασης για εκδίκηση ή τιμωρία ή νέα καταστροφή, χωρίς να υποστηρίζει καμία και χωρίς να εγείρει μίσος. Καταγράφει μια δυσάρεστη κατάσταση και την ψυχολογική κατάσταση των εμπλεκομένων ενώ ταυτόχρονα αποδομεί το όμορφο, τρυφερό και ρομαντικό love story των δύο παιδιών δημιουργώντας ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό κατά παντός υπευθύνου. Σε κάθε σελίδα ο Θωμάς «γκρεμίζεται» όλο και περισσότερο, η Άννα πλησιάζει όλο και πιο κοντά σε μια φριχτή αλήθεια που θα καταστρέψει για πάντα τη ζωή της και αναρωτιόμουν πώς θα μπορούσε να τελειώσει ένα τέτοιο βιβλίο, χωρίς να πέσει στις παγίδες που το ίδιο το κείμενο στήνει σε αυτόν που το γράφει. Ευτυχώς μιλάμε για τον Πολυχρόνη Κουτσάκη, που ξέρει να τιθασεύει τις ιδέες και την πλοκή των βιβλίων του χωρίς ακρότητες και βιασύνες, οπότε εδώ το τέλος είναι λυτρωτικό, ανακουφιστικό και άκρως απαραίτητο.

Τι είναι δίκαιο και τι σωστό; Επιτρέπεται κάποιος να πάρει την κατάσταση στα χέρια του; Πώς μπορεί η αδικία να τυφλώσει κάποιον και να τον οδηγήσει σε αυθόρμητες, απερίσκεπτες αντιδράσεις; Πώς είναι να ξέρεις πως όσοι σου έχουν κάνει κακό κυκλοφορούν ελεύθεροι κι ατιμώρητοι; Γιατί το «κράτος δικαίου» είναι τόσο τρύπιο; Γιατί αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες και κωλυσιεργίες; Το αίσθημα ευθύνης και το στίγμα του καταδότη συγκρούονται σε μια σειρά από ηθικά διλήμματα που ξεπηδούν από τις απρόσμενες εξελίξεις του δεύτερου μέρους. Ένα δυνατό και ανατρεπτικό ποικιλόμορφο μυθιστόρημα, λες και οι αδελφοί Γκριμ συναντιούνται με τον Μιχαήλ Μπακούνιν στο ίδιο βιβλίο. «Κάποτε πίστευα πως οι καλοί ανταμείβονται για την καλοσύνη τους -τώρα πια πιστεύω πως, αν προσπαθήσουν πολύ, οι καλοί έχουν μισή ελπίδα να τα καταφέρουν» (σελ 274).

Βιβλίο Ποτέ
Τίτλος πρωτοτύπου Never
Συγγραφέας Ken Follett 
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του σημαντικού αυτού συγγραφέα συστήνει στο αναγνωστικό κοινό όλες τις ισορροπίες δυνάμεων που επικρατούν σε Αμερική και Ασία κυρίως, εντρυφεί στις σχέσεις των χωρών μεταξύ τους και παραθέτει με συναρπαστικές λεπτομέρειες όλο τον στρατιωτικό εξοπλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, της Βόρειας και Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας. Οι διπλωματικές σχέσεις, βασισμένες στον ανθρώπινο παράγοντα, δοκιμάζονται συνέχεια, σχέδια ευοδώνονται ή καταποντίζονται, πραξικοπήματα χειροτερεύουν τις καταστάσεις, άνθρωποι που αποσκοπούν να γίνουν ηγέτες εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες, λάθος χειρισμοί δημιουργούν εφιαλτικά σενάρια κι έτσι η γεωπολιτική σκακιέρα βάφεται με αίμα αθώων όσο οι ανώτεροι ενορχηστρωτές επελαύνουν, επιτίθενται, υποχωρούν και συνδιαλέγονται πολύ προσεκτικά, μιας και στη διεθνή διπλωματική κονίστρα κάθε λέξη μετράει. Το βιβλίο χωρίζεται σε πέντε μέρη, όσα και οι βαθμίδες Defcon, με το 5 να είναι η χαμηλότερη κατάσταση αμυντικής ετοιμότητας και στο 1 να επίκειται ή να έχει ξεκινήσει πυρηνικός πόλεμος. Στο επίπεδο 3 μάλιστα είχαμε φτάσει την 11^η Σεπτεμβρίου 2001 και στο 2 το 1962 με την πυραυλική κρίση της Κούβας!

Στην αρχή, ξεκίνησα να κρατάω σημειώσεις ώστε να μη χαθώ με τα πολλά πρόσωπα που περιβάλλουν τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και τους ηγέτες του ανατολικού κόσμου, να κατανοήσω το πολιτικό και διπλωματικό παρελθόν των χωρών μεταξύ τους και να γνωρίσω καλύτερα τους κύριους χαρακτήρες της ιστορίας:
-την Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Πολίν Γκριν, παντρεμένη και μητέρα μιας έφηβης κόρης με τα γνωστά προβλήματα αντικοινωνικής συμπεριφοράς της ηλικίας της και τον γερουσιαστή Τζέιμς Μουρ να είναι ο αντίπαλός της στον αγώνα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων που υπηρετεί η Πολίν. Δίπλα της βρίσκεται ένα αξιόλογο επιτελείο ανθρώπων με διορατικότητα, πείσμα, διπλωματικότητα και σωστή εκπαίδευση.
-τον υφυπουργό Διεθνών Πληροφοριών Τσανγκ Κάι στο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας και υπεύθυνο για τη λειτουργία της κινέζικης Υπηρεσίας Πληροφοριών Εξωτερικού, τον κατασκοπικό οργανισμό που χειρίζεται τις μυστικές πληροφορίες μέσα και έξω από τη χώρα. Γιος του αντιπροέδρου της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας, του οργάνου που παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, θεωρεί τον εαυτό του ικανό να γίνει Πρόεδρος της χώρας ώστε να φροντίσει η Κίνα να σταθεί στο ύψος του πεπρωμένου της. Εργάζεται σ’ ένα αυστηρό περιβάλλον, χωρισμένο σε σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς και ήπιων τόνων υπαλλήλους και κατασκόπους. Είναι παντρεμένος με την ηθοποιό Τάο Τινγκ, πρωταγωνίστρια σε μια από τις δημοφιλέστερες τηλεοπτικές σειρές της χώρας και συμβουλεύεται έμπιστα πρόσωπα για το τι γίνεται στη Βόρεια Κορέα.
-την Ταμάρα Λέβιτ, μέλος της αμερικανικής πρεσβείας στην Ντζαμένα, πρωτεύουσα του Τσαντ, αλλά στην πραγματικότητα πράκτορας της CIA με πίστη στην ελευθερία, τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Συνεργάζεται με τον Γαλλοαλγερινό Ταμπντάρ Σαντούλ, μέλος της DGSE, δηλαδή της γαλλικής CIA, ακόλουθο στην Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ντζαμένα.
-τον Αμερικανό μυστικό πράκτορα Αμπντούλ Τζον Χαντάντ, έναν από τους πράκτορες που έχει στείλει η CIA για να εντοπίσουν τις διαδρομές των ναρκωτικών, με την ελπίδα να οδηγηθούν στα κρησφύγετα του ισλαμικού κράτους και ίσως στην ηγετική φυσιογνωμία του ISGS και δράστη μαζικών δολοφονιών Αλ-Φαράμπι. Ο Αμπντούλ ανακαλύπτει ένα μεγάλο φορτίο κοκαΐνης, οπότε το ακολουθεί μεταμφιεσμένος σε ντόπιο και μπλέκεται σε κύκλωμα λαθρομετανάστευσης. Στο ταξίδι προς τη Μεσόγειο θάλασσα, γνωρίζει την Κία, που δε βλέπει μέλλον και προκοπή ούτε για κείνη ούτε για τον γιο της στον φτωχότοπο του Τσαντ οπότε επέλεξε με βαριά καρδιά και δυσκολίες να φύγει προς την Ευρώπη μέσω των παράνομων δικτύων μεταναστών.

Σύντομα όμως κατάφερα να διακρίνω τον σκελετό της πλοκής κι έτσι αφοσιώθηκα χωρίς περισπασμό στις εξελίξεις, τις ανατροπές και τα παιχνίδια που πάντα παίζονται στα γραφεία των επιτελών. Το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι στις άκρες της γης, με παραστατικές εικόνες και ρεαλιστική γραφή. Αξιοθρήνητοι φτωχοί οικισμοί στην Αφρική, με απελπισμένους άπορους κατοίκους και τους τζιχαντιστές να δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά τους, αφού τους αρπάζουν τα τρόφιμα και όχι μόνο. Οι ένοπλες συμμορίες που συνεργάζονται με το ισλαμικό κράτος δολοφονούν, απάγουν και βιάζουν Αφρικανούς που οι φονταμενταλιστές πολέμαρχοι δεν εγκρίνουν τη θρησκεία ή την εθνότητά τους. Στην άλλη άκρη της γης, η Κίνα οδεύει προς την κατάκτηση της θέσης της πλουσιότερης και ισχυρότερης χώρας στον κόσμο, κάτι που φέρνει φόβο σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς που βλέπουν την παγκόσμια κυριαρχία να ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια τους μέρα με τη μέρα. Ως προς τη Βόρεια Κορέα, «τη μεγάλη αδυναμία της Κίνας», είναι σύμμαχοι ζωτικής σημασίας και ταυτόχρονα αναξιόπιστοι, απόλυτα εξαρτημένοι από την Κίνα, με τη μόνη επιτυχημένη βιομηχανία να κατασκευάζει και να εξάγει πολεμικούς εξοπλισμούς. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με την έντονη υπερεθνικιστική και μεταρρυθμιστική τάση του στρατού της χώρας, ο οποίος θέλει την πατρίδα του ανεξάρτητη από την Κίνα κι ετοιμάζει στρατιωτικό πραξικόπημα: «Η Βόρεια Κορέα έπρεπε να είναι σταθερή, η σταθερότητά της αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της κινεζικής άμυνας» (σελ. 374). Κι επιπλέον η Νότια Κορέα βρίσκει πως ήρθε η στιγμή να πάρει το αίμα της πίσω για όσα πάνδεινα τράβηξε η χώρα της από το 1945 κι εντεύθεν κι η ηγέτης της οραματίζεται μία ενιαία πατρίδα!

Το μυθιστόρημα σε κάποια σημεία με κέρδιζε και σε άλλα με έχανε, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να αποφασίσω ως το τέλος αν μου άρεσε ή όχι. Ίσως περίμενα ένα στακάτο, γρήγορο, ανατρεπτικό θρίλερ αλλά οι υπερβολικά πολλές λεπτομέρειες και ο σχετικά αργός αρχικά αφηγηματικός ρυθμός με κούρασαν και διάβαζα σχεδόν στα πεταχτά το κείμενο, χωρίς να χάνω τις εξελίξεις. Έχουμε παραστατικότητα και ζωντάνια αλλά οι υπερβολικές επεξηγήσεις και αναλύσεις καθυστερούν τη δράση και αποδυναμώνουν τις ανατροπές, μειώνοντας αισθητά τον ρυθμό που απαιτεί μια τέτοια περιπέτεια. Από την άλλη, δεν μπορώ να παραβλέψω τη σωστή σκιαγράφηση των χαρακτήρων ως προς τις επιλογές που πραγματοποιούν, πώς αποτυπώνεται η απελπισία τους σε κρίσιμες στιγμές, ο παρανοϊκός τρόπος σκέψης κάποιων, οι αφόρητες, μακρόχρονες και ψυχοφθόρες προσπάθειες κάποιων διπλωματών και επιτελών να επηρεάσουν θετικά τις εξελίξεις και να μαλακώσουν την αποφασιστικότητα των ηγετών ώστε να αποφευχθεί ο πυρηνικός πόλεμος που θα μας φέρει όλους πιο κοντά στο τέλος του κόσμου που ξέρουμε. Πράξεις και αντίποινα, δράση και αντίδραση είναι ένα δύσκολο γαϊτανάκι, με λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο «δραστικό» (διπλωματία, αντίποινα) και στο «παρανοϊκό» (πλήρης αφανισμός με τη χρήση πυρηνικών όπλων). Ζούμε ακόμη στην κόψη του ξυραφιού και το μυθιστόρημα το δείχνει με τον καλύτερο τρόπο. «Η δύναμη δεν ανήκε αποκλειστικά σ’ ένα μεμονωμένο κέντρο αλλά σ’ ένα απίστευτα πολύπλοκο δίκτυο, μια ομάδα σημαντικών ανθρώπων και θεσμών χωρίς συλλογική βούληση, που έσπρωχναν προς διαφορετική κατεύθυνση ο καθένας» (σελ. 660). Φανταστείτε λοιπόν πόσα παιχνίδια παίζονται για την τύχη του κόσμου μεταξύ εκείνων που θέλουν εκδίκηση και αίμα και εκείνων που βλέπουν πιο διορατικά, έστω κι αν αποσκοπούν σε προσωπικά οφέλη.

Και πάλι, με αφορμή τον τρόπο χειρισμού συνολικά και ολοκλήρωσης ειδικά της ιστορίας, που με εξέπληξε όχι ευχάριστα, δε γίνεται να μην προβληματιστώ πάνω σε αρκετά θέματα, όπως την επιλογή μιας γυναίκας για Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι γιατί δεν πιστεύω στις ηγετικές ικανότητες του φύλου αλλά γιατί ο συγγραφέας δε με έπεισε για τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα της. Έχοντας διαβάσει παρεμφερή μυθιστορήματα με Προέδρους και χώρα σε κρίση, δεν μπορώ να πειστώ εύκολα πως σε τόσο σοβαρές και δύσκολες καταστάσεις η Πολίν έχει ερωτικές αφυπνίσεις που τις κρατάει για τον εαυτό της ώστε να μην τινάξει καριέρες στον αέρα ή αναρωτιέται για το αν ο Πρώτος Κύριος την απατά ή τι συνέπειες θα έχει η ελαφρώς παραβατική συμπεριφορά της κόρης της στην ψυχολογία εκείνης ή στην πολιτική καριέρα της. Σίγουρα όταν κρατάς την τύχη του κόσμου στα χέρια σου δεν παύεις να έχεις και προσωπική ζωή, απλώς δε μου άρεσε όπως παρουσιάστηκε. Καλογραμμένη είναι και η περιπέτεια που έζησαν ο Αμπντούλ και η Κία, μόνο που ίσως ο συγγραφέας δεν είχε τι να την κάνει αφότου χρησιμοποιήθηκε ως πρώτο σκαλοπάτι για το ντόμινο της καταστροφής που θα ακολουθούσε. Σωστές ανατροπές, αναπάντεχες εκπλήξεις, αποτύπωση των εξτρεμιστικών οργανώσεων και όλου του δικτύου λαθρεμπορίας (ανθρώπων, ναρκωτικών και όπλων) στην έρημο της Σαχάρας, εξαπατήσεις, δυσκολίες και άλλα κι όλο αναρωτιόμουν, ειδικά όσο παράλληλα άρχιζε να κλιμακώνεται ο πυρηνικός κίνδυνος, πώς ταιριάζουν πλέον αυτοί οι δύο χαρακτήρες με την υπόλοιπη ιστορία. Σασπένς και εκπλήξεις δεν κατάφεραν να κρύψουν την αμηχανία χειρισμού της ιστορίας τους, η οποία, παρ’ όλ’ αυτά, έχει εξίσου πολλές σελίδες. Και όλοι αυτοί οι προβληματισμοί κουμπώνουν με τον τρόπο που τελείωσε το μυθιστόρημα, κάτι που μου έδειξε πως ίσως ο συγγραφέας δεν είχε σκοπό να αφήσει επιμύθιο στην ιστορία του. Χαίρομαι που η Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν άλλο ένα καρτούν, όπως σε άλλα αντίστοιχου θέματος μυθιστορήματα, εκπρόσωπος της κραταιάς χώρας που θα σώσει τον κόσμο και θα τα ισοπεδώσει όλα για να δείξει ποια είναι, αλλά ένας άνθρωπος με προβληματισμούς, διλήμματα, αμφιβολίες και πάντα συζητήσιμη για εναλλακτικές λύσεις. Έτσι όμως όπως τελείωσε το βιβλίο η όλη αίσθηση που αποκόμισα είναι πως ο συγγραφέας κατέγραψε τη βαθμιαία κλιμάκωση που θα οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο με τον αφανισμό χιλιάδων ανθρώπων και όχι ένα κείμενο που θα δείξει το μέγεθος της καταστροφής κι ίσως αυτό αλλάξει τη γνώμη σε ορισμένους και μέσω αυτών των ελιγμών να δει κι ο αναγνώστης πως ναι, τέτοιος πόλεμος πρέπει να αποφεύγεται.

Το «Ποτέ» είναι μια κλιμακούμενη περιπέτεια που εμπλέκει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τη Βόρεια και τη Νότια Κορέα, ακόμη και την Ιαπωνία σε απανωτούς διπλωματικούς χειρισμούς, με κάποιους να τραβάνε το σκοινί και κάποιους άλλους να το χαλαρώνουν. Ανατροπές, εκπλήξεις, εμπόδια, αστάθμητος ανθρώπινος παράγοντας και πολλές λεπτομέρειες γύρω από τα οπλικά συστήματα, τα γραφεία αποφάσεων, την ίδια την καθημερινότητα των χαρακτήρων συγκροτούν ένα χορταστικά φλύαρο ή λεπτομερώς εκτεταμένο μυθιστόρημα γύρω από την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου. Ειδική μνεία οφείλω να κάνω στη μετάφραση, η οποία θα πρέπει να ήταν πολύ δύσκολη, μιας και τα οπλικά συστήματα, τα περίπλοκα κινεζικά ονόματα, λέξεις όπως «διάδρομος προσαπογείωσης» ή «αλεξίβομβος υπόγειος χώρος» που δεν τις έχω ξανασυναντήσει ως τώρα θα δυσχέραναν αρκετά τη Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου στο έργο της.

Βιβλίο Ο θάνατος του Οδυσσέα 
Συγγραφέας Δημήτρης Σίμος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νέα περιπέτεια του Δημήτρη Σίμου μας ρίχνει στα σκοτεινά νερά του εθνικισμού και της ακροδεξιάς που έχουν απλώσει τα δίχτυα τους πάνω από την Εύβοια. Η πλοκή εκτυλίσσεται μέσω της πρωτοπρόσωπης του Δημήτρη Καπετάνου και της τριτοπρόσωπης αφήγησης που αφορά μια ιδιόμορφη «παρέα» κάποιων ανθρώπων με ψευδώνυμα. Η υπόθεση είναι ένα δύσκολο παζλ που οι ψηφίδες του είναι άτακτα ερριμμένες και μόνο η τύχη και η ευστροφία του Καπετάνου θα μπορέσουν να του δώσουν το σωστό σχήμα. Ξεκινάμε από την απόπειρα αυτοκτονίας ενός άντρα που τελικά δολοφονείται από ελεύθερο σκοπευτή και παράλληλα εκτυλίσσεται η ιστορία ενός δεσμού μεταξύ του Θείου, της Μάγδας και του Άρη, μιας σχέσης που αρχίζει σταδιακά να διαρρηγνύεται όταν γίνεται μια σοβαρή ανακάλυψη που ανατρέπει τους άτυπους κανόνες τους. Η αγωνία χτυπάει κόκκινο, οι αποκαλύψεις έρχονται αργά μα σταθερά, από σελίδα σε σελίδα όλο και κάτι νέο βγαίνει στο φως κι όταν αρχίζει να αχνοφαίνεται ο εθνικισμός ως κίνητρο όλων αυτών ο συγγραφέας τοποθετεί καίρια και χωρίς ίχνος διδακτισμού τις απόψεις του επ’ αυτού ενώ ταυτόχρονα δείχνει μελετημένα τις συνθήκες ανόδου της Χρυσής Αυγής στην εκτίμηση του κόσμου και της εισόδου της τελικά στη Βουλή και πώς αυτό επηρεάζει τις τάσεις ρατσισμού, ξενοφοβίας και εθνικισμού που αρχίζουν να φουντώνουν, όσο κυβέρνηση και αντιπολίτευση μάχονται για την κατάργηση του μνημονίου και για πιθανή έξοδο από την Ευρώπη.

Είμαστε στο 2015. Ο αστυνόμος Χρίστος Καπετάνος, τώρα στα 45 του, με τη γνωστή αχτύπητη ομάδα που γνωρίσαμε και στα προηγούμενα βιβλία της σειράς, την υπαστυνόμο πλέον Μαρκένα ή Μινιόν και τον αστυνόμο πλέον Γιώργο Βαμβακά, καθώς και με τον αρχιφύλακα Ορέστη Ράντζογλου, προσπαθεί να λύσει έναν γρίφο που δεν έχει ορατή άκρη. Η δολοφονία του άντρα στο ξενοδοχείο δείχνει προς τρομοκρατική οργάνωση κι έτσι έρχεται η Αστυνόμος Βαλέρια Ραχή από τη Διεύθυνση Αντιτρομοκρατικών Υποθέσεων για να συνεργαστούν στην επίλυση της υπόθεσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται από μεριάς του Καπετάνου που δεν την εμπιστεύεται ούτε βλέπει το «καπέλωμα» με καλό μάτι. Σε αυτό το βιβλίο έχουμε μεγαλύτερη και πληρέστερη εμβάθυνση στην προσωπικότητα του σστυνόμου, μιας και η κόρη του έχει μεγαλώσει («Για μερικά λεπτά βυθίστηκα στη σιωπή της εικόνας που εμφάνιζε το πρόσωπο της κόρης μου πασαλειμμένο ε λάδι στα χείλη και ικανοποίηση από τις πατάτες που μασουλούσε. Για μια στιγμή ο κόσμος είχε χάσει την κακία του, τις βόμβες και τους πολέμους, τις δολοφονίες και τις ταράτσες των ξενοδοχείων. Για μια στιγμή ο κόσμος είχε ελπίδα», σελ. 90), η σχέση του με τη δημοσιογράφο Ιουλία, συνάδελφο της αδελφής του στο τοπικό δημοσιογραφικό site Evia’s tree, που κρατάει ενάμιση χρόνο τώρα, δοκιμάζεται όταν η κοπέλα δέχεται να πάει για μεταπτυχιακό στο Παρίσι ενώ ο ίδιος αναρωτιέται αν του αξίζει αυτή η γυναίκα και τέλος έρχεται αντιμέτωπος με το «αυγό του φιδιού» κάτω από συνθήκες που θα τον ατσαλώσουν και θα τον δοκιμάσουν.

Η αφήγηση είναι δυνατή, έξυπνη, δημιουργεί ολοζώντανες εικόνες, σαν καλογραμμένο σενάριο ταινίας αλλά με λογοτεχνικές αξιώσεις και η ιστορία δεν ξέρεις πού θα σε πάει και πώς θα συνδεθούν τα επιμέρους κομμάτια της. Η γραφή του Δημήτρη Σίμου εξακολουθεί να βελτιώνεται και ζωντανεύει χαρακτήρες που συστήνονται σταδιακά στον αναγνώστη, έχει προσεγμένο λεξιλόγιο, αναπάντεχες οπτικές γωνίες και λεπτοδουλεμένες παρομοιώσεις και μεταφορές. Ο συγγραφέας παρουσιάζει σταδιακά, αφαιρετικά και μόνο με λέξεις-κλειδιά τον ψυχισμό, τη νοοτροπία και τις ταυτότητες θυτών, θυμάτων και διωκτών και όσο φτάνουμε στο τέλος τόσο αρχίζουν να ανοίγουν κάποια παράθυρα που καλό θα ήταν να μείνουν κλειστά, μιας και αυτό που φωτίζουν είναι ασύλληπτο και συνδέει απρόσμενα τις επιμέρους εξελίξεις. Ο κλοιός είναι σφιχτά πλεγμένος κι όταν αρχίζουν να φεύγουν κάποιοι κόμποι ξετυλίγεται ένα σκοινί γεμάτο υποκρισίες, προδοσίες και διπλά παιχνίδια πρακτόρων της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και αρωγών υπέρ των προσφύγων, όσο ένα «τσακάλι» χαίρεται με αυτήν την αναμπουμπούλα και δημιουργεί κάτι άκρως επικίνδυνο.

Στο νέο μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου με ήρωα τον Χρίστο Καπετάνο δεν είναι μόνο τα κλασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα που κάνουν ένα αστυνομικό μυθιστόρημα πετυχημένο κι εδώ υπάρχουν άφθονα αλλά και το γεγονός πως αυτά συνδυάζονται αρμονικά με μια φρέσκια, διαφορετική, προκλητικά εναλλακτική ματιά που ανασυστήνει τα πιόνια σε μια έξυπνα στημένη σκακιέρα. Ρατσισμός και ξενοφοβία, ακροδεξιά και νεοναζισμός, μένος κατά των ξένων που «απειλούν» την Ελλάδα, στόχοι που ίσως αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια, προδότες και ήρωες πονοκεφαλιάζουν τον Καπετάνο, τον φτάνουν στα χείλη του θανάτου, τον δυσκολεύουν και συγκροτούν μια χορταστική πολυεπίπεδη περιπέτεια. «Ο θάνατος του Οδυσσέα» είναι άλλη μια βουτιά στα «σκοτεινά νερά» της ευβοϊκής κοινωνίας και είναι μία ακόμη συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη δράση, ανθρωποκυνηγητό, αποκαλύψεις, σασπένς και προβληματισμούς γύρω από τις συνέπειες της ανόδου της ακροδεξιάς στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο και στην εισροή των προσφύγων και των μεταναστών.