Βιβλίο Η λέσχη του κακού 
Συγγραφέας Πάνος Αμυράς
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα /  Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μπορεί να είναι εκδοτικά το τέταρτο μυθιστόρημα με ήρωα τον αγαπημένο μου Νίκο Αγραφιώτη, πρόκειται όμως για την πρώτη του υπόθεση, η οποία διαδραματίζεται τον Αύγουστο του 1939, έναν μήνα πριν την εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία και έναν χρόνο πριν την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου. Είναι η περίοδος εορτασμών της τρίτης επετείου της δικτατορίας της 4^ης Αυγούστου και ταυτόχρονα το δυσοίωνο πρελούδιο για την Ευρώπη, μιας και σύννεφα πολέμου μαζεύονται στα σύνορα της Πολωνίας. Η κοσμική Αθήνα έχει μετατραπεί σε κέντρο διεθνούς κατασκοπείας και όσο προχωράει η υπόθεση παρακολουθούμε τα διπλωματικά γεγονότα που θα οδηγήσουν στο ξέσπασμα του πολέμου: σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, άμεση ανάγκη για επιστροφή του βασιλιά από την Κέρκυρα, Συμφωνία του Μονάχου («δεν ήταν ο θρίαμβος της ειρήνης αλλά το τρόπαιο που αποθράσυνε το Βερολίνο») και πολλά άλλα, καταστάσεις που δημιουργούν έναν ασφυκτικό κλοιό όσο ο Νίκος Αγραφιώτης προσπαθεί να λύσει την υπόθεση.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος είναι ένας νεαρός αξιωματικός της Αστυνομίας που δουλεύει στο ΙΗ΄ Τμήμα στα Σφαγεία, έναν προορισμό δυσμενούς μετάθεσης για τους μη αρεστούς της Διοίκησης Πρωτευούσης, μιας και μεθύστακες, χαρτοκλέφτες και κλεφτρόνια αποτελούν τη μικρή αλλά σταθερή πελατεία του. Ο Αγραφιώτης μόλις έναν χρόνο πριν κέρδισε μια θέση για μετεκπαίδευση στην Εγκληματολογική Υπηρεσία του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, που τον βοήθησε πολύ, προτιμά όμως να μείνει προσγειωμένος και σιωπηλός παρά να αγχωθεί για την ανέλιξή του στο Σώμα. Είναι ένας άνθρωπος που δε διαφέρει και πολύ από αυτόν που εξελίχθηκε στα επόμενα βιβλία: «…απέφευγε όσο μπορούσε τη θάλασσα και τους ολοκληρωτισμούς, και τα δύο του προκαλούσαν ναυτία» (σελ. 136). Προχωρώντας στις έρευνές του, διαπιστώνει πόσο δύσκολη είναι η υπόθεση και, ακόμη χειρότερα, πόσο αναλώσιμη είναι η θέση του, πως πρόκειται ουσιαστικά για ένα αναπόσπαστο κομμάτι μιας καλοστημένης παγίδας. Πώς θα αντιδράσει λοιπόν σε αυτήν τη διαπίστωση, πώς θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού; Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν οι ανώτεροί του, ο αστυνομικός διευθυντής Λουκάς Πουρνάρας και ο Υποδιοικητής Γενικής Ασφάλειας Σπύρος Παξινός, ορίζουν τον Θανάση Τσουγκανέα ως βοηθό του! Πρόκειται για άσπονδο φίλο του, δεν τα πάνε καλά, είναι εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες, ίσως όμως είναι μια καλή επιλογή για την υπόθεση, αφού γνωρίζει καλά την πιάτσα. Θα καταφέρουν να συνεργαστούν αρμονικά;

Ο Κώστας Κρίσπης ήταν πολύ καλός πυγμάχος, φαβορί για τους επερχόμενους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1940 και αθλούνταν στον Πυγμαχικό Σύλλογο Πετραλώνων, όντας το καλύτερο παιδί του. Ποιος θα ήθελε λοιπόν το κακό του; Πώς γίνεται ο θάνατός του να συνδέεται με τα πλοκάμια που έχει εξαπλώσει η Γερμανία ανά την Ευρώπη; Τα βήματα των ερευνών οδηγούν τον Αγραφιώτη στην τραγουδίστρια Μίρα, που φαίνεται να είχε ιδιαίτερους δεσμούς με τον πυγμάχο, ποιος είναι όμως ο πραγματικός ρόλος της στην ιστορία; Θα βοηθήσει ή θα προδώσει τον Αγραφιώτη; Στον κύκλο της συναντάμε τον Θωμά Χατζηλάμπρου, από τους βασικούς προμηθευτές καπνών στη Γερμανία και αντιπρόσωπο γερμανικών εταιρειών, τον Ηλία Δραγάτση, ανώτατο διευθυντικό στέλεχος της Ανώνυμης Ελληνικής Τηλεφωνικής Εταιρείας που πηγαινοέρχεται στη Γερμανία και τη γυναίκα του, Θάλεια, η οποία έρχεται σε επαφές με σημαίνοντα πρόσωπα της ιταλικής αριστοκρατίας, τον φιλοβρετανό γιατρό Γιάννη Βασιλείου, τον βασιλιά των καμπαρέ Μηνά Κελμπή, που πλουτίζει από το εμπόριο γυναικών και μαδά κορόιδα στις χαρτοπαικτικές λέσχες και πολλούς άλλους.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο με τον γνωστό τρόπο που αγάπησα και στα υπόλοιπα της σειράς: γρήγορη αφήγηση, λιτοί διάλογοι, κλιμάκωση της πλοκής κι ένα άψογα στημένο πραγματολογικό φόντο με άφθονες ιστορικές και άλλες πληροφορίες που όμως δε με κούρασαν στιγμή. Κακόφημα στέκια και πολυτελείς επαύλεις, τζογαδόροι και πράκτορες, μυστηριώδεις γυναίκες και ντίβες της τζαζ, αγώνες πυγμαχίας και προετοιμασίες για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αυξημένες εμπορικές σχέσεις Ελλάδας-Γερμανίας ώστε να περιοριστεί ο οικονομικός ρόλος της Μεγάλης Βρετανίας στη χώρα και σταδιακά να προωθηθούν όπλα στην Ελλάδα για στρατιωτική εξάρτηση της χώρας και μέσω αυτού πιο εύκολη πρόσδεση στο άρμα του Χίτλερ κ. π. ά., όλα σε αυτό το συναρπαστικό μυθιστόρημα. Η ζωντάνια και η απεικόνιση της τοπογραφίας της Αθήνας εκείνης της εποχής, που στηρίχτηκε σε κοπιώδη και προσεγμένη μελέτη των σχετικών πηγών και της βιβλιογραφίας, είναι παρούσα και εδώ. Οδοί και λεωφόροι, συνοικίες και νοσοκομεία, καφενεία και ζαχαροπλαστεία, εμβληματικά κτήρια και πολυκατοικίες αποκαλύπτουν τα μυστικά τους, κάνοντάς με και πάλι να τρέχω σε αναζήτηση περαιτέρω πληροφοριών, συνεπαρμένος από το αναπάντεχο κυνήγι γνώσης στο οποίο με έριξε το βιβλίο.

Το κτήριο της Γενικής Ασφάλειας επί της οδού Στουρνάρη, με το ενδιαφέρον Εγκληματολογικό Μουσείο στον τρίτο όροφο, η κοντινή και όμορφη λουτρόπολη της Γλυφάδας, με την έντονη κοσμική ζωή για τους πλούσιους και τα σκιερά δασάκια για την Κυριακή της φτωχολογιάς, ο Ιππόδρομος στο Φάληρο με τους αγώνες, τα στοιχήματα, τα άλογα να παίρνουν φωτιά (τίποτα δεν κατάλαβα απ’ όσα παρέθεσε ο συγγραφέας, γκανιάν, πλασέ, ποσοστά, κέρδη κλπ. ένας αχταρμάς στο μυαλό μου, τριτοδεσμίτης γαρ), τα προσφυγικά παραπήγματα στη Νέα Κοκκινιά και στην Καλλιθέα, με τη δεύτερη να χαρακτηρίζεται ως «η Μονμάρτη της Αθήνας» χάρη στη σύνδεση των νεοφερμένων προσφύγων με τους κατοίκους της περιοχής και με τον Σωτήρη Σκίπη και τον Ιωάννη Γρυπάρη να προσφέρουν λίγο φως στη σκοτεινιά των καιρών. Είμαστε στην περίοδο όπου μόλις γκρεμίστηκε το Υπουργείο Οικονομικών στην πλατεία Κλαυθμώνος, ο ξεπεσμένος Αρμάνδος Δελαπατρίδης ζητιανεύει, η ατμόσφαιρα και το κλίμα της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά με τα λόγια του αρχηγού της κυβέρνησης, με την προπαγάνδα, με τα έργα στην πόλη, με το κυνήγι των κομμουνιστών, με τις παράτες της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας να δίνουν ένα ενδιαφέρον και άκρως ρεαλιστικό φόντο για την εξέλιξη της ιστορίας. Οι πολεμικές προετοιμασίες κρύβουν μεγάλα κέρδη και άρα τίποτα δεν είναι ικανό να τις σταματήσει, αλλά πώς συνδέονται όλα αυτά με τον χώρο της πυγμαχίας;

«Η λέσχη του κακού» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια κατασκοπείας, γεμάτη μισές αλήθειες και ατόφια ψέματα, που διαδραματίζεται λίγες μέρες πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Ο νεαρός αξιωματικός της αστυνομίας Νίκος Αγραφιώτης έχει να επιλύσει μια δύσκολη υπόθεση που μπλέκεται από σελίδα σε σελίδα όλο και περισσότερο, με τον συγγραφέα να παρεμβαίνει για καλύτερη κατανόηση των γεγονότων με συναρπαστικές πληροφορίες και σημαντικές εξελίξεις. Ιωάννης Μεταξάς, Εμμανουέλε Γκράτσι (ανατρίχιασα με τη συζήτηση που είχε με τον Μεταξά, με τα διπλωματικά του λόγια και με τα ξεκάθαρα του Μεταξά ως προς τα ζωτικά συμφέροντα και την ακεραιότητα της Ελλάδας, όλα αυτά έναν χρόνο πριν ξαναμιλήσουν και οδηγηθούμε στην κήρυξη του πολέμου), Αρθούρος Ζάιτς, Κώστας Κοτζιάς, Αριστοτέλης Κουτσουμάρης και άλλοι αναμιγνύονται με τους φανταστικούς ήρωες του βιβλίου και όλοι μαζί συγκροτούν μια συναρπαστική και μελετημένη εικόνα μιας πόλης και μιας εποχής, ένα ικανοποιητικό ρεαλιστικό παζλ. Ο συγγραφέας μάλιστα φρόντισε να υπάρχει ένα παράρτημα στις τελευταίες σελίδες με όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τα ιστορικά πρόσωπα που σκιαγραφούνται στο έργο του. Η γραφή παραμένει κοφτή και γρήγορη, οι ρυθμοί αφήγησης κινηματογραφικοί, παντού υποδόριο σαρκαστικό χιούμορ. Και πάλι δεν υπάρχουν ψυχογραφήματα, όμως το ιδιαίτερο στυλ και η ξεκάθαρη ταυτότητα στη γραφή είναι από μόνα τους αρκετά για να συνεχίσουν να μου αρέσουν τα βιβλία του συγγραφέα με πρωταγωνιστή αυτόν τον ιδιαίτερο αστυνομικό. «Η λέσχη του κακού» είναι μια άκρως ρεαλιστική τοιχογραφία της Αθήνας του 1939 και ταυτόχρονα μια καλογραμμένη περιπέτεια με συνεχείς ανατροπές και μια άρτια σφιχτοδεμένη πλοκή γεμάτη αγωνία και σασπένς.

Βιβλίο Θάνατος επί σκηνής 
Συγγραφέας Χρήστος Μαρκογιαννάκης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χρήστος Μαρκογιαννάκης έγραψε άλλο ένα δυνατό whodunit με υπόπτους, ανακρίσεις, ανατροπές και ενδιαφέροντες χαρακτήρες Η κεντρική ιδέα πίσω από την ιστορία είναι τραγική, σκληρή και όταν έρχεται στο φως προβληματίζει και ξαφνιάζει. Ο αστυνόμος Χριστόφορος Μάρκου, δεύτερος τη τάξει στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών Αττικής, αναγκάστηκε να είναι επικεφαλής της ασφάλειας της Βαντά για να εκπληρώσει μια προσωπικής φύσεως αλλά και πολιτικής προελεύσεως χάρη. Το θεωρεί προσβλητικό για τη θέση, της αρμοδιότητες και τις ικανότητές του, σύντομα όμως βρίσκεται μπλεγμένος σε μια ιστορία γεμάτη συνωμοσίες και μυστικά, όπου τίποτα δεν είναι αυτό που δείχνει αρχικά. Τα απειλητικά μηνύματα σε κάρτες και mail, τα σαμποτάζ που βάζουν σε κίνδυνο τη ζωή της τραγουδίστριας, κάποια μυστικά που βγαίνουν στο φως προβληματίζουν τον Μάρκου και βάζει τα δυνατά του για να λύσει την υπόθεση, ώσπου η αποτρόπαιη δολοφονία της σε μια βραδιά που θα ήταν κυριολεκτικά η τελευταία της, ανατρέπει τα πάντα. 50.000 άνθρωποι βρέθηκαν στη συναυλία στη Βουλιαγμένη και παρά τους απανωτούς ελέγχους και την καλά οργανωμένη φύλαξη ο διώκτης φαίνεται να πέτυχε τον σκοπό του. Πώς κατάφερε όμως να το σκάσει και τι θα κάνει από δω και πέρα; Ο αστυνόμος Μάρκου συναντάει την ανιψιά της τραγουδίστριας, Βέρα, που γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο της σειράς «Στον πέμπτο όροφο της Νομικής» και η οποία, επειδή εμπιστεύεται τον φίλο της ως άνθρωπο και ως επαγγελματία, του εξομολογείται πως στη ζωή της αδελφής της τυχαίνουν τελευταία διάφορα που δεν της έχουν στοιχίσει τη ζωή, λες από θαύμα, είναι πολλά όμως και συνέβησαν σε πολύ μικρό διάστημα, οπότε άρχισαν οι υποψίες. Πριν προλάβει ο Μάρκου να δεχτεί, του ζητάει το ίδιο και ο επικεφαλής του, αστυνόμος Μιχάλης Ρώβης! Ο Μάρκου «…δεν έκανε για ήρωας αστυνομικής λογοτεχνίας. Δεν ήταν ξεχωριστός. Ίσως τελικά αυτό να ήταν το κουσούρι του, το ότι δεν είχε περίεργα γούστα, διαστροφές ή κάποιον σκελετό στην ντουλάπα του… Ήτα άχρωμος, καθημερνός, άνθρωπος που περνούσε απαρατήρητος» (σελ. 57). Είναι απλός, καθημερινός άνθρωπος αλλά με οξυδέρκεια και επιμονή και μελετάει εξονυχιστικά κάθε στοιχείο, μόνο που τα ευρήματα δημιουργούν αντικρουόμενα συμπεράσματα.

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με τη δολοφονία της Βαντά κι αμέσως μετά επιστρέφουμε στο παρελθόν όπου ξεδιπλώνεται η ζωή της, η καθημερινότητά της και η ολοένα και μειούμενη σε δημοτικότητα καριέρα της, κάτι που αντικατοπτρίζει με διαύγεια πολλές περιπτώσεις καλλιτεχνών που αγωνίζονται να κάνουν μια ακόμη συναυλία, να βγάλουν ένα ακόμη cd, να παραμείνουν λίγο ακόμη στα φώτα της δημοσιότητας. Ο συγγραφέας αποτυπώνει σωστά τους φόβους και τις ανασφάλειες μιας μεγάλης σε ηλικία και με πολλά χρόνια καριέρας τραγουδίστριας και δημιουργεί γύρω της έναν σφιχτοδεμένο ιστό με πολλούς υπόπτους. Η Κατερίνα Βαντά, αδελφή της τραγουδίστριας, είναι μάνατζερ και διαχειρίστρια των πρακτικών ζητημάτων της καριέρας της Νένης, ο σωματοφύλακας Γιάννης Χαλόνης κάνει ό,τι μπορεί για να προστατέψει το αφεντικό του αλλά εκείνη νιώθει να πιέζεται και προτιμά να το σκάει από την προσοχή του κατά καιρούς, δυσχεραίνοντας το έργο του, ο μεγαλύτερος αδελφός Ανδρέας Βαντάς, που είχε αναλάβει και τη Νένη αλλά καταχράστηκε χρήματα κι έτσι διέκοψαν τις σχέσεις τους, ο πρώην άντρας της, Αχιλλέας Πανόπουλος και η νέα του σύζυγος, Βανέσα Κόντου, ανερχόμενη τραγουδίστρια που νιώθει τη σκιά της Νένης στην καριέρα της, ο διαχειριστής της ιστοσελίδας και πρόεδρος του φαν κλαμπ Δημήτρης Βελιόπουλος, ο νυν Υπουργός Πολιτισμού και παλιός εραστής της Νένης Γιώργος Κυριαζής είναι άνθρωποι που θεωρούνται ύποπτοι για τον φόνο κι έτσι μπλέκουμε σε μια σειρά ανακρίσεων, ερευνών και απροσδόκητων γεγονότων που σφίγγουν τον κλοιό γύρω από την τραγουδίστρια. Ποιος της γράφει ανώνυμα απειλητικά σημειώματα; Τι δεν ταιριάζει με το προφίλ ενός stalker; Έρευνες, ανακρίσεις, απειλητικά μηνύματα, ενδείξεις, κάποια πρώτα ίχνη που ίσως και να παραπλανούν κι έτσι φτάνουμε στο ακόμη πιο συναρπαστικό δεύτερο μέρος όπου μπαίνουμε στην τελική ευθεία για τον εντοπισμό του ενόχου.

Με τη νέα περιπέτεια του αστυνόμου Μάρκου μαθαίνουμε πολλά για τον stalker ή ελληνιστί διώκτη και τα χαρακτηριστικά του: είναι πιο συχνά άντρες που παρενοχλούν γυναίκες, οι γυναίκες συνήθως κυνηγούν άλλες γυναίκες, σπανίως είναι σχιζοφρενείς, συνήθως έχουν περάσει κάποιο καταθλιπτικό ή νευρωτικό επεισόδιο, είναι μοναχικοί και αντικοινωνικοί, ευφυείς, μαθαίνουν εύκολα τους υπολογιστές και τα ηλεκτρονικά συστήματα, ξέρουν να χειρίζονται φίλους και συγγενείς του θύματος, δεν αισθάνονται άγχος, ντροπή ή φόβο για τις πράξεις τους, τα κίνητρά τους μπορεί είναι τα πάντα, ζήλια, εκδίκηση, πάθος κλπ., κάθε περίπτωση όμως είναι μοναδική αφού μοναδικός είναι και ο χαρακτήρας του κάθε ανθρώπου. Ταυτόχρονα μπαίνουμε στον σκληρό κόσμο της showbiz, που είναι γεμάτος αριβίστες, απάνθρωπους καλλιτέχνες και όχι μόνο που σκέπτονται τη δόξα και το χρήμα κάθε στιγμή, ακόμα και μπροστά στον θάνατο. Το «Θάνατος επί σκηνής» αποπνέει μια εσάνς παλιών αστυνομικών μυθιστορημάτων, αποφεύγει τις φριχτές λεπτομέρειες, δίνει σωστά ψυχογραφήματα, περιέχει κλιμακούμενη αγωνία και απανωτές, ανατροπές ενώ στήνει ένα παιχνίδι γάτας-ποντικιού με τον αναγνώστη. Το βιβλίο είναι «πεπαλαιωμένο» (ακολουθεί δηλαδή τις δομές των κλασικών αστυνομικών μυθιστορημάτων) και ταυτόχρονα ολόφρεσκο, έξυπνο, με σασπένς κι ομολογώ ότι όσο πλησίαζα στο τέλος τόσο πιο γρήγορα διάβαζα για να βρω τον δολοφόνο και για να δω αν τα «ψίχουλα» που μου άφηνε ο συγγραφέας κάπου κάπου με οδηγούσαν στον ένοχο. Υποψίες, φήμες, κουτσομπολιά κι ένας κλειστός κύκλος υπόπτων που αρνείται να δείξει τα μυστικά του δυσκολεύουν την υπόθεση κι όλα αυτά με κράτησαν αιχμάλωτο ως την τελευταία σελίδα!

Βιβλίο Κι ως την άλλη μου ζωή θα σε λατρεύω
Συγγραφέας Κώστας Κρομμύδας
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κώστας Κρομμύδας έγραψε ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα για τις δυσκολίες που μας ατσαλώνουν όταν θέλουμε να πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας και ταυτόχρονα ένα προσεγμένο κείμενο που καταδικάζει τη γυναικεία κακοποίηση μέσα από μια σειρά γεγονότων που θα μετατρέψουν την αθώα Μενεξιά σε μια γυναίκα αποφασισμένη να εκδικηθεί όσους της κάνουν κακό. Ένα κορίτσι με μεγάλα μάτια που το χρώμα τους θα της χαρίσουν το όνομά της θα μεγαλώσει σε ορφανοτροφείο γεμάτο θυμό για τους γονείς της που την εγκατέλειψαν αλλά βλέποντας στην πορεία της ζωής της τι περνούσαν όλα αυτά τα χρόνια οι περισσότερες γυναίκες τελικά κατάλαβε πως ίσως η μητέρα της αποφάσισε να την αφήσει χωρίς τη θέλησή της. Είμαστε στη δεκαετία του 1960 κι η Μενεξιά δέχεται μια αναπάντεχη πρόταση που θα την οδηγήσει να ακολουθήσει το όνειρό της, χωρίς να ξέρει πόσο σκληρό θα είναι το τίμημα. Θέλει να ανέβει στο πάλκο, να την ακούει ο κόσμος με προσήλωση, να κρατάει μικρόφωνο. Είναι όμως δύσκολη η αρχή, γεμάτη σκαμπανεβάσματα και με όλους τους γνωστούς κινδύνους του χώρου και του επαγγέλματος. Έχει εφόδιο τη φωνή της μα και το τσαγανό της, το θράσος της, την αυτοπεποίθησή της. Τα γεγονότα που βιώνει τη μεταμορφώνουν, την κλείνουν στον εαυτό της, κάποια στιγμή αποζητάει εκδίκηση, είναι όμως αυτό το κατάλληλο γιατρικό για να ηρεμήσει η ψυχή της; Παλεύει να διώξει τους εφιάλτες της από τις πληγές που της άνοιξαν και τους μερεύει αλλά για λίγο. Κάθε μέρα είναι και μια μάχη που καλείται να δώσει χωρίς κανείς να καταλάβει τίποτα. Πώς θα ατσαλώσουν την προσωπικότητά της τα βιώματα που την ωρίμασαν τόσο νωρίς και πότε θα μαλακώσει ξανά η καρδιά της;

Η αφήγηση ρέει σα νεράκι, ο συγγραφέας δεν αφήνεται σε ευκολίες και κλισέ, αντίθετα, σχεδιάζει προσεκτικά μια ρεαλιστική ιστορία που ζωντανεύει τον χώρο της νύχτας και της πίστας της δεκαετίας του 1960. Με την ίδια μαεστρία καταγράφονται οι δύσκολες μα όχι απάνθρωπες συνθήκες στο ορφανοτροφείο, η νοοτροπία με την οποία γαλουχούνταν τα κορίτσια για τη σκληρότητα της ζωής που ξεκινάει όταν φεύγουν από κει είτε ως ψυχοκόρες είτε ως νταντάδες. Διάχυτος ο φόβος να μην πέσουν σε οικογένεια ή αφέντη που θα τις εκμεταλλευτεί και φυσικά, αν όλα πάνε καλά, θα έχουν παντρευτεί πριν από τα 17 τους, οπότε κάθε σκέψη για κάτι διαφορετικό τις φοβίζει και δεν τολμούν να ρισκάρουν, μιας και οι υπεύθυνες δε σταματούν να μιλάνε για παστρικές, για φτώχεια, για δυσκολίες αν βγουν μόνες τους οι οικότροφοι έξω από αυτήν τη ζωή. Η Μενεξιά όμως σπάει αυτόν τον φραγμό γεμάτη αγάπη και πάθος για το τραγούδι κι έτσι γνωρίζει ανθρώπους και βιώνει καταστάσεις που θα τη φέρουν αντιμέτωπη με τα όριά της και με τη σκοτεινή πλευρά του εαυτού της.

Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται στην Πλάκα με τους μάγκες και τους ζητιάνους της, με τα αρχοντικά και με τα καταγώγια, στο Παγκράτι με τη νυχτερινή ζωή του, στην Τρούμπα με τους κινδύνους και τα ξενοδοχεία ημιδιαμονής. Καλοσχεδιασμένο φόντο που ανακατεύει σ’ ένα ενδιαφέρον μίγμα τους ξενύχτηδες και τους βιαστικούς μεροκαματιάρηδες που συναντιούνται κοντά στο ξημέρωμα… Εκεί γνωρίζουμε τον Μάρκο, έναν από τους τελευταίους κουτσαβάκηδες, και τον γιο του, Παντελή, που έχουν το ρεμπετάδικο Ζαΐρα και κάποια καλά κρυμμένα μυστικά. Η βασική τους τραγουδίστρια είναι η Αντωνία, η οποία αρνείται να ακολουθήσει τη μόδα της εποχής και παραμένει κολλημένη στην καρέκλα της. «Ο κόσμος έρχεται για ν’ ακούσει τις φωνές και όχι για να βλέπει τους τραγουδιστές να κουνιούνται σαν λατέρνες», λέει χαρακτηριστικά. Η Αντωνία είναι «ψημένη», σκληρή, αγωνίστρια, έχει μάθει πολύ καλά πως οι άντρες πάντα καιροφυλακτούν για να εκμεταλλευτούν τα όνειρα που κάνουν οι γυναίκες κι έτσι αυτές πρέπει να έχουν μυαλό και τσαγανό, να δοθούν μόνο σε αυτόν που θα τις αγαπήσει πραγματικά. «Οι γυναίκες ερωτεύονται με τα αφτιά και οι άντρες με τα μάτια. Γι’ αυτό οι άντρες λένε ψέματα και οι γυναίκες φοράνε μακιγιάζ» (σελ. 114), τονίζει συχνά. Λίγο πιο κάτω δουλεύει κι ο Παντελής που κατάφερε να ανοίξει το δικό του μανάβικο κι αγωνίζεται για ένα καλύτερο αύριο. Μα κι άλλοι μεροκαματιάρηδες, κι άλλα πρόσωπα που θα μπλέξουν τις ζωές τους με την πορεία της Μενεξιάς.

Το «Κι ως την άλλη μου ζωή θα σε λατρεύω» είναι ένα ενδιαφέρον και ανατρεπτικό μυθιστόρημα, γεμάτο ανατροπές και σημαντικά διαχρονικά μηνύματα πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις («Οι άνθρωποι είναι σαν τα βιβλία. Αρκεί να φυσήξει ένα αεράκι και ο καθένας μπορεί να διαβάσει τις σελίδες», σελ. 309) και κυρίως στην αυτοδιάθεση της γυναίκας που πάντοτε αποτελούσε αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους άντρες, κάτι που δυστυχώς είναι επίκαιρο όσο ποτέ στην εποχή μας. Ωραία ιστορία, δοσμένη στρωτά, με παραστατικές περιγραφές, λιτούς διαλόγους και ενδιαφέροντες χαρακτήρες που αλληλοεπιδρούν άψογα, χαρίζοντας στιγμές αγωνίας, συγκίνησης και τρυφερότητας. Είναι ένα κείμενο-κραυγή βοήθειας απέναντι στις γυναίκες που κακοποιούνται από συζύγους, πατεράδες, συντρόφους αλλά ο φόβος της κοινωνικής κατακραυγής επιβάλλει τη σιωπή τους και η απειλή της ατίμωσης και του περιθωρίου σφραγίζει τα στόματά τους. «Η πραγματική αγάπη δεν πονάει, δεν πληγώνει, δεν σκοτώνει» (σελ. 188). Γιατί λοιπόν, όταν περνάει λίγος καιρός, επιστρέφουν τα θύματα στο ίδιο περιβάλλον με την πεποίθηση πως όλα θα φτιάξουν; Γιατί δέχονται τις άσχημες καταστάσεις που βιώνουν ως κανονικότητα; Αφού: «Η πραγματική αγάπη δεν σε φυλακίζει. Σε κρατά ελεύθερη μέσα στην αγκαλιά της» (σελ. 212). Σε αυτά και άλλα ερωτήματα ακουμπάει την πένα του ο συγγραφέας προσπαθώντας να βρει μιαν απάντηση ενώ ταυτόχρονα ζωντανεύουν τα λαϊκά τραγούδια του 1960 με τους εμπνευσμένους στίχους του Κώστα Βίρβου, η δύσκολη ζωή της νύχτας, ο αγώνας της γυναίκας να επιβιώσει σε προσωπικό και σε επαγγελματικό επίπεδο σε έναν τόσο σκληρό χώρο. «Μπορείς να συγχωρέσεις κάποιον μόνο σε μία περίπτωση. Όταν είσαι σίγουρη πως το κακό που έκανε σ΄ εσένα δεν το έκανε ποτέ σε κανέναν άλλο…Ούτε πριν ούτε μετά» (σελ. 310). Θα βρει άραγε η Μενεξιά επιτέλους τη γαλήνη; Θα πραγματοποιήσει το όνειρό της; Με τι συναισθηματικό και ψυχικό κόστος; Ένα δυνατό και καλογραμμένο μυθιστόρημα!

Βιβλίο Γρηγόρης Μπιθικώτσης: ο τραγουδιστής των Ελλήνων
Συγγραφέας Γιώργος Πολ. Παπαδάκης
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Δρόμων
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιώργος Πολ. Παπαδάκης, σημαντικός λογοτέχνης και μελετητής, έγραψε ένα ογκώδες βιβλίο γεμάτο χρήσιμες και σημαντικές πληροφορίες για τον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Πρόκειται για ένα επίτευγμα έρευνας, μελέτης και στατιστικής καταγραφής που με εξέπληξε με τον κόπο και με τον πλούτο των στοιχείων που παρατίθενται για τον Σερ του ελληνικού τραγουδιού. Ο Γιώργος Πολ. Παπαδάκης στην εισαγωγή του βιβλίου τονίζει πως ήθελε να ετοιμάσει κάτι ξεχωριστό για έναν άνθρωπο που τον τίμησε με τη φιλία του, να δημιουργήσει κάτι που δε θα επαναλαμβάνει πράγματα που έχουν ήδη γραφεί και θα συνάδει με τη δημιουργία μιας ακαδημαϊκού τύπου εργασίας. Άλλωστε: «Ο Μπιθικώτσης είναι ο μοναδικός τραγουδιστής που ξεπέρασε τους δημιουργούς, προσφέροντας ένα ηχητικό αποτέλεσμα σαφώς ποιοτικότερο από το να ήταν ερμηνευτής κάποιος άλλος», κάτι που αποδεικνύεται από τις μεταγενέστερες επανεκτελέσεις των τραγουδιών του.

Ακόμη ξεφυλλίζω και πάντα βρίσκω κάτι καινούργιο στις σελίδες αυτής της μελέτης που έχω διαβάσει εδώ και λίγο καιρό κι ακόμη ανατρέχω σ’ αυτήν. Δεν ξέρω πού να πρωτοσταθώ και σε τι να πρωτοαναφερθώ, γεμάτος θαυμασμό για το πλούσιο υλικό που παρατίθεται, για τη δομή που ακολουθείται, για την προσωπική ματιά του ίδιου του συγγραφέα πάνω σε ό,τι κατάφερε να συγκεντρώσει. Βιογραφικά και εργογραφικά στοιχεία, χωρισμένα σε ευδιάκριτες ενότητες με βάση τους κυριότερους σταθμούς της καριέρας του Γρηγόρη Μπιθικώτση αλλά και τις γενικότερες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο ελληνικό τραγούδι, φωτογραφίες, ταξινόμηση και κατηγοριοποίηση των τραγουδιών, ακόμη και φωνητική ανάλυσή τους για να εμβαθύνουμε περισσότερο στο φαινόμενο Μπιθικώτσης, συζητήσεις με ανθρώπους που γνώρισαν κι αγάπησαν τον τραγουδιστή και συνθέτη, συνεντεύξεις, στίχοι, βιογραφικά συνθετών που συνεργάστηκαν μαζί του, αποκαλύψεις γύρω από την έμπνευση μερικών από αυτά τα τραγούδια και για τις δεύτερες φωνές κάποιων εκτελέσεών τους, απαντήσεις σε εύλογα ερωτήματα που πλέον μπορούν να δοθούν χάρη στη χρονική απόσταση και στην εμβριθή μελέτη και αντιπαραβολή με πηγές και μαρτυρίες, παρασκήνια από τις συναυλίες και τις βραβεύσεις, θεματολογία των τραγουδιών, συγκρίσεις και μετρήσεις, τι δεν έχει βρεθεί και γιατί, αναλυτικοί κατάλογοι, βιβλιογραφία κ. π. ά.

Το βιβλίο «Γρηγόρης Μπιθικώτσης: ο τραγουδιστής των Ελλήνων», με πρόλογο του Δημήτρη Ιατρόπουλου, είναι το αποτέλεσμα μιας κοπιαστικής και πολύχρονης μελέτης και έρευνας του Γιώργου Πολ. Παπαδάκη, προσωπικού φίλου του τραγουδιστή. Σε πάνω από 700 σελίδες ξεδιπλώνεται η καριέρα και η λαμπερή πορεία του Σερ του ελληνικού τραγουδιού από έναν άνθρωπο που σεβάστηκε, παρατήρησε, κατηγοριοποίησε, ξεχώρισε κάθε σημαντικό, απαραίτητο και πολύτιμο στοιχείο που θέλει να μάθει όχι μόνο ο μέσος αναγνώστης αλλά και ο ειδήμων περί της μουσικής. Πρόκειται για ένα βιβλίο-κόσμημα για την ελληνική δισκογραφία κι ένας αξιέπαινος φόρος τιμής για έναν άνθρωπο που σημάδεψε το ελληνικό τραγούδι με τη φωνή του, τις συνθέσεις του, την ίδια του την παρουσία.

Βιβλία Ιχνηλάτες της Ιστορίας #1: Αθήνα
Συγγραφέας Ευγενία Μανωλίδου
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Λι και ο Τσεν, φίλοι και συμμαθητές, φτάνουν με τους γονείς τους από το Πεκίνο στην Αθήνα κι αρχίζουν την εξερεύνηση της πόλης αυτής με την πλούσια Ιστορία. Γνωρίζουν την Αθηνά και τον Οδυσσέα, δυο συνομήλικά τους παιδιά και αρχίζουν να ανταλλάσσουν γνώσεις, ιστορίες και τρόπους σκέψης και ζωής ενώ στο πλάι τους πετάει η σοφή κουκουβάγια Γλαύκη. Ευσύνοπτα κεφάλαια μας οδηγούν βήμα προς βήμα στα μνημεία της Αθήνας αλλά και στους σημαντικότερους σταθμούς της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και μυθολογίας ενώ διάφορα QR Codes στις σελίδες παροτρύνουν τα παιδιά να σκανάρουν για να μάθουν περισσότερες πληροφορίες! Τι όμορφα και έξυπνα που συνταιριάζεται ο ελληνικός με τον κινέζικο πολιτισμό! Ποιος όμως αφήνει πέτρες με τα αρχικά των μνημείων που επισκέπτονται τα παιδιά και τι συμβολίζει αυτή η κίνηση; Ποιο κυνήγι θησαυρού τα περιμένει και με τι βραβείο; Πρόκειται για μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ιστορία, φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, ρητορική και χιλιάδες άλλες πληροφορίες εύληπτα δοσμένες με συναρπαστικό τρόπο μέσα από ένα ατέλειωτο παιχνίδι! Τι συμβολίζει η Ακρόπολη; Τι σημαίνει η αθηναϊκή δημοκρατία του 5^ου αι. π. Χ. για τον κόσμο ακόμη και σήμερα; Τι σημαίνει θέατρο και ποιος ο ρόλος του θεάτρου του Διονύσου στις παρυφές της Ακρόπολης; Τι είναι ο πυρρίχιος; Τι συμβολίζει η στολή του εύζωνα και τι φυλάνε μπροστά στη Βουλή; Πολλά από τα σημαντικότερα τοπόσημα της Αθήνας καλωσορίζουν τα παιδιά και μοιράζονται μαζί τους τα μυστικά τους με τρόπο συναρπαστικό και κατανοητό που δεν κουράζει! Η εικονογράφηση της Μαρίας Μανουρά είναι γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες. Κατόψεις αρχαιολογικών και άλλων χώρων, μακρινές λήψεις για να εντυπωθεί το σύνολο και το μέγεθος κάθε σημείου στα παιδιά, προσωπογραφίες των σημαντικότερων αρχαίων Ελλήνων που μας γνωρίζει το βιβλίο, ολοσέλιδες εικόνες μα και μικρά καρέ, μίξη φωτογραφίας με σχέδια, όλα αυτά δημιουργούν μια μεθυστική οπτική πανδαισία γεμάτη ερεθίσματα για ψάξιμο, διάβασμα, παιχνίδι!

Βιβλία Ηχο-παραμύθια με τραγούδια και δραστηριότητες
Συγγραφείς Μαργαρίτα Παπακώστα, Νικόλας Τσαφταρίδης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων / Παραμύθι
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια συλλογή 13 παραμυθιών για όλο τον κύκλο του χρόνου με τραγούδια και δραστηριότητες που απογειώνουν τη δημιουργία και την έκφραση των παιδιών. Μελωδίες και παιχνίδια μας ταξιδεύουν σε ονειρεμένους κόσμους, ξυπνούν τη φαντασία και βοηθάνε μικρούς και μεγάλους να πειραματιστούν, να δημιουργήσουν, να μάθουν. Εκτός από τις τέσσερις εποχές του χρόνου, έχουμε τραγούδια για τη διατροφή, τα ξωτικά και τους καλικάντζαρους, το καρναβάλι και την ανακύκλωση, τα ζώα και τους πειρατές και χιλιάδες άλλα θέματα, όλα τους συναρπαστικές ευκαιρίες για διασκέδαση και μόρφωση. Η κάθε μία ιστορία δίνει την αφορμή να πειραματιστούμε με τους ήχους, να παίξουμε με τα μουσικά όργανα, να τραγουδήσουμε και να παίξουμε θέατρο! Ιδέες για υλικά, οδηγίες για παιχνίδι, οι στίχοι των τραγουδιών, όλα αυτά δημιουργούν μια πανδαισία αφορμών για κάθε είδους εκδηλώσεις και ατελείωτο παιχνίδι. Μεγάλες σελίδες, σωστή δομή κεφαλαίων, μικρές ιστορίες βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν την εκάστοτε θεματική ενότητα και να εμπλουτίσουν τις δεξιότητες και τη φαντασία τους. Είναι ένα βιβλίο-οδηγός για νηπιαγωγούς και δασκάλους αλλά και για όσους θέλουν να παίξουν με παιδιά ενώ οι παρτιτούρες των τραγουδιών καθώς και τα ίδια τα τραγούδια μελοποιημένα δίνονται μέσω QR Code.

Βιβλίο Οι μουσικοί
Συγγραφέας Αγγελική Δαρλάση
Εικονογράφος Σοφία Παπαδοπούλου
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Νίκος Σκαλκώτας με τις παύσεις της ζωής, ο Βασίλης Τσιτσάνης που ο πατέρας του του απαγόρευε ν’ αγγίξει το μπουζούκι, η Μαρίκα Νίνου με τη χαρισματική φωνή της, το ασχημόπαπο Μαρία Κάλλας, ο Μίκης Θεοδωράκης με τις ανεπούλωτες πληγές, ο Μάνος Χατζηδάκις σε μια μοναδική Ανάσταση στην Ξάνθη, η Δόμνα Σαμίου που δεν ήθελε τα γράμματα παρά μόνο να τραγουδάει, ο Νίκος Ξυλούρης με τη λύρα του και η Αρλέτα με τα όνειρά της ζωντανεύουν μέσα στις σελίδες του βιβλίου με λυρισμό και αμεσότητα και χαρίζουν απλόχερα τις ζωές τους στους αναγνώστες από 8 ετών και πάνω. Μεταφορές και παρομοιώσεις, παραστατικοί διάλογοι, ρεαλισμός είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά των κειμένων που βασίζονται σε συνεντεύξεις, ιδιόχειρες σημειώσεις ή αυτοβιογραφίες των καλλιτεχνών και με ταξίδεψαν από την Τήνο ως την Άρτα και τη Γενεύη και από την Αθήνα ως το Αιτωλικό. Η εικονογράφηση της Σοφίας Παπαδοπούλου κρατάει τα γενικά χαρακτηριστικά των προσωπικοτήτων και τα μικραίνει ηλικιακά δημιουργώντας ενδιαφέρουσες εικονογραφικές απόψεις. Το φόντο για την ολοσέλιδη αποτύπωση καθενός και τα διακοσμητικά στοιχεία που στολίζουν το υπόλοιπο κείμενο αναμιγνύουν αυθεντικές φωτογραφίες με σχέδια και χρώματα δημιουργώντας το ιδανικό αέρινο και φαντασιακό περιβάλλον.

Οι Μεγάλοι Έλληνες μουσικοί και τραγουδιστές επιστρέφουν στα νιάτα τους και στα πρώτα τους βήματα με τη συγγραφική επιδεξιότητα της Αγγελικής Δαρλάση και γνωρίζουμε από κοντά προσωπικότητες που θεμελίωσαν την ελληνική μουσική και την έκαναν γνωστή σα πέρατα του κόσμου. Η κάθε προσωπικότητα συνοδεύεται από χρονολόγιο και το βιβλίο κλείνει με την απαραίτητη βιβλιογραφία. Τέλος, υπάρχει QR Code για όσους θέλουν να κατεβάσουν το εκπαιδευτικό υλικό που συμπληρώνει το βιβλίο.

Βιβλίο Αυτή η νύχτα μένει 
Συγγραφέας Θάνος Αλεξανδρής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό κείμενο του Θανάση Αλεξάνδρή γεμάτο ωμότητες, αλήθειες, χιούμορ και αυτογνωσία. Ένας ρομαντικός καλλιτέχνης θέλει να βγάλει χρήματα χωρίς να ξέρει πού πάει να μπλέξει και σκάει μύτη σε σκυλάδικο της Τρίπολης με τρεις κοπέλες, συστημένος από ατζέντη, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πόσο απέχει η πραγματικότητα του μαγαζιού από τις φιλοδοξίες του. Ατσαλώνεται, πεισμώνει, φτιάχνει ένα πρόγραμμα που προκαλεί πάταγο και για δέκα χρόνια ζει το δικό του παραμύθι, γεμάτο όμως από δράκους και μάγισσες κι ελάχιστες πριγκίπισσες. Πύργος, Σπάρτη, Καλαμάτα, Πάτρα, Μυτιλήνη, Καστοριά, Βέροια, Αλεξανδρούπολη, Δράμα, Κατερίνη, Λαμία, ακόμη και Γερμανία και Κύπρος, μα πάνω απ’ όλα η Λάρισα, την οποία ο συγγραφέας δεν παύει να εξυμνεί, είναι τα μέρη όπου θ’ αφήσει το αποτύπωμά του. Θα γνωρίσει κόσμο και υπόκοσμο, θα κινδυνέψει, θα ξενυχτήσει αλλά θα το αγαπήσει. Μάγδα, Δέσποινα, Έλλη, Ρίτσα, Σούλα, Ρούλα, είναι πραγματικές φίλες για τον συγγραφέα και ξεχωρίζουν απ’ αυτές που τον πρόδιδαν κατά καιρούς ακολουθώντας έρωτες και ψεύτικα λόγια. Ατζέντηδες, πελάτες, γκαρσόνια, ιδιοκτήτες, αρτίστες, το βιβλίο καταγράφει όλους τους χαρακτήρες και συστήνει στον αναγνώστη τους πάντες και τα πάντα με ρυθμό γρήγορο, στακάτο, με κοφτές προτάσεις, λόγο σχεδόν προφορικό, έτσι που είχα την αίσθηση πως όλα διαδραματίζονταν μπροστά στα μάτια μου.

Ο Θάνος Αλεξανδρής καταγράφει κωμικοτραγικά περιστατικά με την αμεσότητα που χαρίζει η πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Ωμότητα, ρεαλισμός και αλήθειες, απείρου κάλλους σκηνικά, άνθρωποι και φιγούρες που δε θα δεις τη μέρα αλλά ούτε και θα συναντήσεις εκτός σκυλάδικων. Τρελά αφεντικά, αλλοπρόσαλλα μπαλέτα και ξεσαλωμένες τραγουδίστριες, ατζέντηδες και καλλιτεχνικά πρακτορεία, όλα τα έζησε ο συγγραφέας και όλα τα καταγράφει. Χρυσοί κανόνες της κονσομασιόν, πώς κλείνουν οι συνεργασίες, τι λαμογιές γίνονται, πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η φωνή στην όλη φάση (δεν παίζει), πώς παγιδεύεται ο πελάτης για να κάνει χοντρό λογαριασμό, ορολογία, κόλπα, συμβουλές, όλα εδώ. Και πόσες αλήθειες που σε πρώτη ανάγνωση φαντάζουν αστείες και κωμικές κρύβουν από πίσω πείρα χρόνων και τραυματισμένες ψυχές: «Οι τραγουδίστριες, ανάλογα με την περίοδο της συγκομιδής, επιλέγουν τις πόλεις που θα πάνε για δουλειά. Έτσι, στη Βέροια πηγαίνουν όταν πουληθούν τα ροδάκινα, στο Ναύπλιο τα πορτοκάλια, στη Λάρισα τα ζαχαρότευτλα και στην Ιεράπετρα τ’ αγγούρια» (σελ. 145). Και γιατί όλα αυτά; «Στα σκυλάδικα, στους γεμάτους από καπνό χώρους, που μυρίζουν αμαρτία και αλκοόλ, οι άνθρωποι απελευθερώνουν τα ένστικτά τους. Βγάζουν προς τα έξω όλες τις παράνομες επιθυμίες…Εκεί οι άνθρωποι λυτρώνονται» (σελ. 134).

Επομένως, ήταν μια ωραία δουλειά, που επέφερε χρήμα πολύ αν μπορούσες να κουλαντρίσεις σωστά τους ξελιγωμένους «έχοντες»; Σαφέστατα και όχι, ήθελε γερό στομάχι, πείρα, εμπειρία, προσοχή, τσαγανό και κοφτερό μυαλό. Ο συγγραφέας είναι καταιγιστικός: περιζήτητες ήταν μόνο όσες είχαν καταστρέψει οικογένειες, είχαν αναγκάσει τους πελάτες να πουλήσουν σπίτια και χωράφια, άφωνες και με κλειστό μικρόφωνο μεν, όμορφες και ικανές δε. Και πάντα η ίδια απορία: με τόσο υψηλά νυχτοκάματα και εξτραδάκια, πώς και καμία δεν κατάφερε να κάνει κομπόδεμα; Αυτή είναι η μαγεία και η πρόκληση της νύχτας: Βγάζεις; Βάζεις! Ο συγγραφέας, μαθαίνει, βλέπει, παρατηρεί, καταγράφει τα πάντα με τέτοιο τρόπο που παρασύρθηκα στην αφήγηση, χάθηκα μες στη νύχτα και αγωνιούσα για τη συνέχεια. Μα τι άλλο έζησε ο κύριος Αλεξανδρής; Τι άλλο έπαθε; Η απάντηση είναι μία: πολλά! Και δε γίνεται να μη συμφωνήσεις όταν σημειώνει: «Οι καλλιτέχνες ζουν με όνειρα απατηλά… Όλοι παρασύρονται στη δίνη της επιτυχίας που θα έρθει οπωσδήποτε και ξεπουλάνε ψυχή και σώμα» (σελ. 250). Δεν αποστασιοποιήθηκε, αντίθετα, ήταν μέσα μέχρι εκεί που δεν έπαιρνε. Η νύχτα είναι γκέτο που αποκλείει τους άσχετους κι αυτό το κατάλαβε από την αρχή. «Ένα παιδί σαν και μένα, που μέχρι τότε ντρεπόταν τα έντονα πάθη, έζησε καταστάσεις καταραμένων της λογοτεχνίας και σιγά-σιγά άρχισαν να του γίνονται όλα αυτά υπέροχα και οικεία» (σελ. 17).

Το »Αυτή η νύχτα μένει» είναι ένα οδοιπορικό στα σκυλάδικα της χώρας από Σπάρτη και Καλαμάτα μέχρι Ορεστιάδα, στους υπόγειους ναούς όπου κυριαρχεί το λούστρο και ζωντανεύουν οι κρυφές επιθυμίες. Στο κείμενο ζωντανεύουν γυναίκες που ζουν στα δυτικά προάστια, σε ξεχασμένα αυθαίρετα, κουρασμένες, εγκαταλειμμένες, από διαλυμένες οικογένειες, πονεμένα πλάσματα που φωτίστηκαν απρόσμενα κι επιτέλους πραγματοποίησαν τα όνειρά τους θυσιάζοντας αξιοπρέπεια και ψυχή. Η περιοδεία του συγγραφέα με τα κορίτσια του μπαλέτου του ήταν αληθινός θρίαμβος στα σκυλάδικα της επαρχίας, παρ’ όλες τις δυσκολίες και τους κινδύνους. «Γλέντησα, μέθυσα, ερωτεύτηκα, ταξίδεψα, πήρα χρήματα, έζησα ίσαμε δέκα ζωές. Άλλες μες στο όνειρο κι άλλες σαν εφιάλτη… Έντονοι έρωτες με κρεσέντο τη νύχτα και το πρωί δεν υπήρχαν» (σελ. 314). Σύμφωνα με τη Μαλβίνα Κάραλη πρόκειται για τη «μόνη εμπεριστατωμένη κοινωνιολογική μαρτυρία για τον ευρύ χώρο που λέγεται σκυλάδικο». Το βιβλίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1994 από τις εκδόσεις Οδός Πανός και το ακολούθησε η δυνατή ερμηνευτικά και σεναριακά ταινία το 2000 με πρωταγωνιστές τον Νίκο Κουρή και την Αθηνά Μαξίμου και η επανέκδοσή του από τον Περίπλου την ίδια χρονιά. Τώρα, επ’ ευκαιρία της διασκευής του σε σειρά από τον ALPHA, επανακυκλοφορεί από τον Κάκτο με εισαγωγή του συγγραφέα που κάνει μια σύντομη ανασκόπηση στο τότε και στο σήμερα, όπου πλέον το σκυλάδικο έχει εξαφανιστεί κι έχει περάσει στη σφαίρα του μύθου, στίχους τραγουδιών που δε θα ακούσεις σε πρωινό ραδιόφωνο της πόλης και φωτογραφίες.

Βιβλίο Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα
Συγγραφέας Θάνος Αλεξανδρής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο τίτλος του βιβλίου είναι αφιερωμένος στον γνωστό Ισπανό σκηνοθέτη, που ζωντανεύει στον κινηματογράφο χαρακτήρες παρόμοιους με αυτούς που συναναστράφηκε ο συγγραφέας στη νυχτερινή του πορεία. Πρόσωπα που αγάπησε μέσα από συνεντεύξεις και τηλεοπτικά αφιερώματα που τους ετοίμασε, που γνώρισε στα νυχτερινά μαγαζιά, σε σκυλάδικα και πίστες, που συνεργάστηκε μαζί τους με πολλούς και διάφορους τρόπους όταν αυτή η διασκέδαση ήταν στα πάνω της, αυθεντική και γνήσια λαϊκή. Τα κείμενα είναι ειλικρινή, άμεσα, στακάτα, ωμά και δεν αποκρύπτουν τίποτα από την καριέρα, τις σκέψεις και τις γνωριμίες του συγγραφέα, ενός ανθρώπου που παράτησε την ταπεινή ζωή της Νέας Αρτάκης για να γραφτεί στη Νομική και στη συνέχεια στη Δραματική Σχολή του Καρόλου Κουν και τελικά να ανακαλύψει τη μαγεία και το όνειρο στην κόλαση της νύχτας. «Επέλεξα να ζήσω αυτό που πραγματικά ήθελα να ζήσω» (σελ. 14).

Drag shows, πίστες, καψουροτράγουδα έχουν τη δική τους υπόσταση που δεν έχει σχέση με όλη την παραφιλολογία και την ευτέλεια με τα οποία τα έχουν ντύσει αλλότριοι επισκέπτες. «Γιατί η νύχτα δεν είναι «Μέγαρο», δεν είναι επιχορηγούμενο «Φεστιβάλ Αθηνών», ούτε ο «Σταυρός του Νότου». Στη νύχτα συνυπάρχουν η έκσταση και ο θάνατος… Ο θρίαμβος και η ξεφτίλα» (σελ. 88). «Εν γένει, θα λέγαμε, είναι η ηθογραφία μιας παλιότερης Ελλάδας, όπου η νυχτερινή έξοδος ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ερωτική επιθυμία των ανθρώπων, σε αντίθεση με σήμερα που η γοητεία αυτή έχει εντελώς αφανιστεί, σε μια πατρίδα που συνεχώς παγκοσμιοποιείται» (σελ. 15). Και συνεχίζει: «Αφεθείτε σε ένα υπερθέαμα, θα έλεγα, με μπαλέτα, διάσημους και μη, φτιαγμένο για φίλους «περπατημένους» και μυημένους σε ένα δικό μας ερασιτεχνικό παιχνίδι, που το ξέρουμε εδώ και πολλά χρόνια και απολαύστε την παράσταση που σε λίγο αρχίζει» (όπ. π.). Άλλωστε: «Ήταν η εποχή που οι άνθρωποι δεν ήταν ο εαυτός τους και, παρασυρμένοι από τα νέα δεδομένα, προσπαθούσαν να συνταιριάξουν μ’ αυτά που πρόσταζε το κλίμα της μεταπολίτευσης» (σελ. 107).

Χιούμορ που σπάει κόκαλα, ευπρόσδεκτες βωμολοχίες, τρομερή διεισδυτικότητα σε ψυχογραφήματα και αξιοθαύμαστη προσαρμογή σε κάθε εποχή, χωρίς λιβανίσματα, χωρίς μελιστάλαχτους αναστεναγμούς για τις περασμένες εποχές. Ο συγγραφέας πατά γερά στα πόδια του και ζει την κάθε στιγμή όπως της πρέπει κι όσο αλλάζουν τα πράγματα τόσο σφαιρικότερη γίνεται η αντίληψή του. Από τα καλοκαιρινά αναγνώσματα του Ιουλίου Βερν και τις πορνοφωτογραφίες του κινηματογράφου του 1970 φτάσαμε στη σημερινή εφηβεία με τα πολλά γκομενάκια, την κριτική άποψη και την έλλειψη βιβλίου στην καθημερινότητά τους. Κι όλα αυτά τα αναφέρει επειδή είναι σε θέση ισχύος, την οποία όμως δε διατυμπανίζει και για την οποία δεν επαίρεται: «Από την αρχή της μικρής μου καριέρας είχα τη συγκλονιστική τύχη να υπάρξω δίπλα στα πιο μεγαλειώδη μυαλά αυτής της χώρας και να συνεργαστώ με τα πιο ταλαντούχα πλάσματα των γραμμάτων και των τεχνών» (σελ. 23). Και πόσο παραστατικά δίνεται η εποχή της μπουάτ: «Το φράκο, τα μποά και η γόβα στιλέτο της «Μέδουσας» στέκονται αλαζονικά απέναντι στα ταγάρια της Κωχ, στις βραδιές που παρουσιάζει η Δανάη απαγγέλλοντας ποίηση του Γκαρθία Λόρκα, ενώ παρακάτω από μας η Μοσχολιού, υπό τις προσταγές του Ξαρχάκου, σπαράζει» (σελ. 36-37). Όλο αυτό το παρελθόν σε λίγες φράσεις: «Δημόσιες σχέσεις σήμαινε να ξετινάξεις τον πελάτη και να τον στείλεις φυλακή. Δημόσιες σχέσεις ήταν να περάσεις από μπαράκια και λέσχες, να συναναστραφείς κόσμο και το βράδυ να οδηγήσεις το κοπάδι στο μαγαζί, για να δικαιολογήσεις το νυχτοκάματο» (σελ. 54). Πικρή όμως και η διαπίστωση: «Ένας κόσμος εξ ορισμού faux, που δεν είναι και εύκολο να καταρρεύσει, γιατί τον συντηρούν καθημερινά πολλοί ανεπάγγελτοι. Τότε οι ρόλοι ήταν σαφώς καθορισμένοι και το πρωτόκολλο απαραβίαστο… η Σου Κύρκου δεν παρίστανε τον Ορφέα Περίδη» (σελ. 55).

Γέλασα, διασκέδασα, προβληματίστηκα, αναπόλησα, νοστάλγησα (την αυθεντικότητα της εποχής και την ντομπροσύνη των ανθρώπων, μιας και δεν υπήρξα αυτόπτης μάρτυς τέτοιας διασκέδασης). Αγιογραφίες και αποκαθηλώσεις, γέλιο και αποτυχίες, λάμψη και μοναξιά. Από τα κείμενα περνάνε μεγάλες μορφές, όπως ο Γιώργος Μαρίνος: «Αντιπροσωπεύει τη χαρά, την ομορφιά, τον έρωτα και την επανάσταση στα ήθη και έθιμα μιας απονεκρωμένης, συντηρητικής κοινωνίας, κάτι σαν τις ταινίες της Αλίκης στα γκρίζα μεταπολεμικά χρόνια» (σελ. 28). Εξίσου γλυκό και τρυφερό το κείμενο για την αγαπημένη μου Ταϋγέτη Μπασούρη, μια σημαντική ηθοποιό και μεγάλη αγωνίστρια, που βίωσε τα πάντα και δεν υπέκυψε να κάνει δήλωση μετανοίας για να μην προδώσει τα ιδανικά. Εξίσου σημαντική (στο βιβλίο και στη νύχτα) η παρουσία της Μπέμπας Μπλανς με τη βελούδινη φωνή, το προκλητικό ντύσιμο και την άνετη ζωή, χωρίς κανόνες και ταμπού, αλλά και του Μάνου Χατζιδάκι, όταν η Χάρις ήταν ακόμη «νεαρή μοδιστρούλα εκ Θηβών»! Η Παλόμα (η Βουγιουκλάκη του Αιγάλεω), η Σοφία Χρήστου, η Πάολα, η Φλέρυ Νταντωνάκη, η Καίτη Πάλλη («…ανήκει στη χορεία των τραγουδιστών, μαζί με τη Χαρούλα και τη Βιτάλη, που τα πόδια τους έχουν πατήσει χώμα, γι’ αυτό και βγαίνει αυτό το τεράστιο πράγμα», σελ. 238), η Σεμίνα Διγενή, η αδελφή Γαβριηλία, ακόμη και ο Ζεκί Μουρέν, επίσης το θρυλικό «Αλκαζάρ» με τα πρώτα drag shows στην Ελλάδα των πρώτων μεταδικτατορικών χρόνων, όλα και όλοι εδώ.

Κι από τη νύχτα στα περιοδικά και στην τηλεόραση, το «Trash TV» το 1995 («ένα συμπίλημα από ξέφτια», σελ. 189), μια τόσο επιτυχημένη εκπομπή που αργότερα θα πολιτογραφηθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο ως όρος για να χαρακτηρίσει ένα συγκεκριμένο είδος εκπομπών και χιλιάδες άλλα στιγμιότυπα ζωντανεύουν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου με μια αξέχαστη αφήγηση. Αγαπημένο κεφάλαιο το «ΣΚΑΪ Εάλω» όπου η Μαλβίνα Κάραλη με τον συγγραφέα φέρανε στο ραδιόφωνο του τότε ποιοτικού σταθμού Ελένη Ροδά και «Τι πουρό, τι καγκουρό», είπανε δελτία ειδήσεων στα καλιαρντά και άλλαξαν για πάντα τη νύχτα! Πραγματικά θα ήθελα να ήμουν παρών στα απανωτά εγκεφαλικά των παρισταμένων που έμειναν άφωνοι με την άλωση της ποιότητας του σταθμού (τρομάρα τους)!

«Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα» γιορτάζει το περιθώριο, η καλτ νύχτα, η λάμψη από τα πούπουλα και τις παγιέτες, το στρας, η ανάγκη του αγρότη να ξεδώσει μακριά από τη γυναίκα του και να χαρίσει τις επιδοτήσεις του κράτους στη λαγνεία και στην προσπάθειά του να «καπαρώσει» (για να το πω κομψά) το πρώτο όνομα του ξενυχτάδικου. Ο Θάνος Αλεξανδρής παρατηρεί, καταγράφει, λοιδωρεί, συγχαίρει, θαυμάζει, αναπολεί, χαρίζει κάτι που δε θα ξαναγίνει ποτέ ακριβώς γιατί άλλαξαν οι εποχές και η διασκέδαση.

Βιβλίο Τετράς, η ξακουστή του Πειραιώς
Συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης
Σχέδιο  Δημήτρης Κερασίδης
Κατηγορία Graphic novel
Εκδότης Μικρός Ήρως
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Κεντρική ιδέα του graphic novel αλλά και του μυθιστορήματος του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας» στο οποίο βασίζεται (ο ίδιος έγραψε και τα δύο), είναι τα προβλήματα του Βαμβακάρη με την πρώτη του γυναίκα, τη Ζιγκοάλα, την εποχή του Μεσοπολέμου όπου ξεκίνησε να μεσουρανεί το άστρο του και η τέχνη του στο μπουζούκι ν’ ανοίγει νέους δρόμους στη λαϊκή μουσική. Πρόκειται για μια δυνητική εκδοχή των γεγονότων, όπου μπλέκονται και μεταπλάθονται τα γεγονότα που αναφέρονται στην αυτοβιογραφία του Βαμβακάρη με όσα είπαν κι έγραψαν άλλα πρόσωπα και με όσα επινόησε ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης για να αποδώσει την εποχή 1932-1940. Προσωπικές και επαγγελματικές περιπέτειες των μελών της κομπανίας συγκροτούν μια ενδιαφέρουσα πλοκή που με οδήγησε σε κακόφημα στέκια, μου σύστησε τους μάγκες, με κέρασε φούντα, με οδήγησε σε πορνεία και τεκέδες. Το λεξιλόγιο είναι χαρακτηριστικό της πιάτσας εκείνης της εποχής και τα γεγονότα έρχονται απανωτά, ανατρέποντας συνεχώς τη ροή της ιστορίας. Φτώχεια και κακομοιριά, κίνδυνος και αβεβαιότητα, γυναίκες, όλα αυτά καθοδηγούν τους χαρακτήρες, αλλάζοντας τις σκέψεις τους και επηρεάζοντας τις αποφάσεις τους. Ευτυχώς που δεν επικράτησε για όνομα της κομπανίας αυτό που πρότεινε ο Ανέστος Δέλιας (σελ. 14), αν και δεν έχω σταματήσει να γελάω από τότε που το διάβασα.Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη ζωντανεύει παραστατικά τα τοπόσημα (το λιμάνι του Πειραιά, τις ταβέρνες, τα φτωχόσπιτα, τα Βούρλα με τα «παραθυράτα» πορνεία, τα γραφεία της Odeon, τη Θεσσαλονίκη, τη Σύρο) και ρεαλιστικά τους χαρακτήρες της ιστορίας (εκτός από την Τετράδα εμφανίζονται η Ρίτα Αμπατζή, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Μίνως Μάτσας, ο Παναγιώτης Τούντας, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ακόμη και ο Νίκος Χατζηαποστόλου της οπερέτας). Η Τετράς συναναστρέφεται με διάφορα πρόσωπα που προωθούν την πλοκή και οι φυσιογνωμίες, η στάση του σώματος και άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ζωντανεύουν μέσα από μια ποικιλία οπτικών γωνιών. Τα χρώματα είναι κατά βάση γήινα, δηλαδή καφέ, λαδί, πράσινα και μπλε, τονίζοντας έτσι το σκοτεινό φόντο στο οποίο δρουν οι πρωταγωνιστές (άνθρωποι της νύχτας και γενικότερα του υποκόσμου), αν και κάπου κάπου μια πολυχρωμία σπάει τα καρέ κι είναι καλοδεχούμενη. Υπέρλαμπρη εξαίρεση και πανέμορφη αποτελεί η εικονογράφηση της Σύρου που ξεδιπλώνεται σε όλο της το φως και τη λαμπρότητα.

Η «Τετράς, η ξακουστή του Πειραιώς» είναι η διασκευή σε graphic novel του μυθιστορήματος του Γιώργου Σκαμπαρδώνη που αφηγείται τη ζωή του Μάρκου Βαμβακάρη και της κομπανίας που έφτιαξε με ρεμπέτες που επηρέασαν σημαντικά την πορεία του ελληνικού τραγουδιού. Το graphic novel συνοδεύεται από κατατοπιστική εισαγωγή του μουσικού δημοσιογράφου Γιάννη Αλεξίου, όπου παρατίθενται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για την κατανόηση της εποχής και των μουσικών αλλαγών και για τη γνωριμία με τους τέσσερις ρεμπέτες. Μη χάσετε αυτό το φροντισμένο και καλαίσθητο άλμπουμ.

Βιβλίο The King
Τίτλος πρωτοτύπου The King
Συγγραφέας-Σχέδιο  Rich Koslowski
Μεταφραστής Γαβριήλ Τομπαλίδης
Κατηγορία Graphic novel
Εκδότης Μικρός Ήρως
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο δημοσιογράφος Πολ Έρφουρτ φτάνει στο Λας Βέγκας το 2005 για να πάρει συνέντευξη από τον Βασιλιά, έναν άντρα που ξεσηκώνει ήδη το κοινό επί έξι μήνες αλλά χωρίς να έχει μιλήσει δημόσια σε κανένα έντυπο ή ραδιοτηλεοπτικό μέσο. Γιατί λοιπόν έσπασε τη σιωπή του τώρα και γιατί κάλεσε το συγκεκριμένο άτομο, που κάποτε έγραφε φανατικά για τον βασιλιά του rock n’ roll αλλά κάποια στιγμή σταμάτησε; Πώς ο θάνατος του Έλβις και η αγάπη του κόσμου ενέπνευσαν τον Βασιλιά να ξεκινήσει μια νέα καριέρα και να γίνει ο θεός του τραγουδιού; Μήπως δεν είναι μιμητής αλλά ο ίδιος ο Έλβις; Έγινε θεός τελικά; Και πώς εξηγείται αυτό; Γιατί ο Πολ σταμάτησε να πουλάει κείμενά του; Γιατί στέρεψε από έμπνευση;

«Όταν δεν πιστεύουν πια σε σένα δεν υπάρχεις», αυτό είναι το κυρίαρχο μότο του graphic novel και η κεντρική ιδέα της όλης ιστορίας. Υπάρχει αγωνία για την αληθινή ταυτότητα του πρωταγωνιστή αλλά στην πορεία της ανάγνωσης ξεπετάγονται και ενδιαφέρουσες ιδέες που με έβαλαν σε σκέψη και δείχνουν πως ο δημιουργός Rich Koslowski δούλεψε πολύ πάνω στο κείμενο. Είναι τελικά ο Βασιλιάς ο αληθινός Έλβις ή όχι; Χρειαζόμαστε όμως απόδειξη γι’ αυτό; Όπως και στη θρησκεία, όχι: «Η θρησκεία δεν είναι γεγονότα και αποδείξεις, είναι πίστη. Και με την πίστη πρέπει να υπάρχει και η αμφιβολία… Αν αποδείξω ποιος είμαι, τέρμα το μυστήριο. Μετατρέπεται σε γεγονός. Επιστήμη. Η επιστήμη δεν είναι θρησκεία» (σελ. 154-155). Επομένως, ο δημοσιογράφος θα πιστέψει «όταν και εάν θα είναι έτοιμος»! «Όταν είσαι έτοιμος ν’ ανοίξεις τα μάτια σου τότε επιτέλους θα δεις», όπως του λέει ο Βασιλιάς λίγες σελίδες πριν.

Εκτός από τον Βασιλιά, έχουμε και τη Μαφία του Μέμφις, μια παρέα ετερόκλητων ατόμων που περιτριγυρίζουν τον τραγουδιστή και εκτελούν τις εντολές του. Έχουμε έναν θρησκόληπτο, έναν ταχυδρόμο, μια πρώην εξαρτημένη στριπτιζέζ, έναν πρώην εθισμένο στον τζόγο με ναπολεόντειο σύνδρομο, δύο χαζούληδες, έναν ευέξαπτο παλαβό και όλοι τους κινούνται γύρω από έναν τρελάρα που πιστεύει πως είναι Θεός. Ή μήπως είναι; Γιατί αποκαλούνται έτσι; Ποιες είναι οι ιστορίες τους, τι έκαναν πριν, τι ρόλο έχουν τώρα; Επιπλέον, έχουμε κι έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ, τη βοήθεια του οποίου ζητάει ο δημοσιογράφος για να ξεκαθαρίσει τα πράγματα, μόνο που κι αυτός έχει τα δικά του μυστικά.

Η ιστορία κλείνει με απρόσμενο τρόπο, φεύγοντας από τη διένεξη αν είναι ο Βασιλιάς ο αληθινός Έλβις ή όχι, και δείχνοντας την επιρροή που ακόμη ασκεί στους θαυμαστές του, το πώς αλλάζει τις ζωές τους ή ακόμη και τον τρόπο σκέψης τους. Βρήκα συγκινητικό το φινάλε και γενικά η ιστορία με προβλημάτισε για τον ευρύτερο ρόλο των ειδώλων στη ζωή μας: «Το γεγονός είναι πως όλοι μας έχουμε ανάγκη έναν Θεό, είτε είναι ο Βούδας ή ο Ιησούς ή ο Μωάμεθ ή κάποιος ντυμένος με ρούχα, με πούλιες που φορά μια χρυσή περικεφαλαία. Όλοι μας έχουμε ανάγκη να πιστέψουμε σε κάποιον, σε κάτι. Σε κάτι που μας δίνει ώθηση, που μας ολοκληρώνει, που μας γεμίζει με ελπίδα, με τραγούδι» (σελ. 234).

Το σχέδιο κινείται σε σκούρους τόνους (χρωματισμένο από τον Adam Wallenta), με έμφαση στο μπλε, οι οπτικές γωνίες ποικίλλουν, τα χαρακτηριστικά των προσώπων έχουν τις απαραίτητες λεπτομέρειες που δίνουν τις απαιτούμενες εκφράσεις των γεγονότων που βιώνουν οι ήρωες, τα καρέ είναι μικρά, μεγάλα και ολοσέλιδα, τα φόντα αφαιρετικά ή με τις απολύτως απαραίτητες πινελιές και η όλη ατμόσφαιρα ταιριάζει απόλυτα με το μυστήριο που περιβάλλει τον Βασιλιά, την κουστωδία του και την έρευνα που κάνει ο δημοσιογράφος. Στο βιβλίο επίσης υπάρχει κατατοπιστικό εισαγωγικό σημείωμα του Γαβριήλ Τομπαλίδη (που έκανε και τη μετάφραση) ενώ το ίδιο το κόμικ διαχωρίζεται σε ενότητες με διάφορες κουβέντες για τον Έλβις από ανθρώπους όπως ο Μπομπ Ντίλαν, ο Μπρους Σπρίνγκστιν και ο Τζον Λένον.

Το «The King» είναι ένα ενδιαφέρον graphic novel που φωτίζει την ιδεολογία που παρακινεί την ύπαρξη μιμητών του Έλβις Πρίσλεϋ και τονίζει με σωστές δόσεις σασπένς και σκεπτικισμού την ανάγκη που έχουμε όλοι μας για ένα ίνδαλμα, για το οποίο δε χρειάζεται να ρωτήσουμε πολλά, αρκεί να το ακολουθούμε. Μόνο που κάποιοι παθιάζονται επικίνδυνα με αυτό. Γρήγορο, καλογραμμένο και ανατρεπτικό, με κράτησε ως το τέλος και μου χάρισε γέλιο, ένταση και σκέψεις.