Βιβλίο Οι ναυαγοί 
Συγγραφέας Ειρήνη Μαλαχτάρη
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ειρήνη Μαλαχατάρη έγραψε ένα ενδιαφέρον και γρήγορο μυθιστόρημα γύρω από τα όρια της ανθρώπινης αντοχής και τις δυσκολίες στις οποίες οφείλουν να ανταποκριθούν η φύση και η προσωπικότητα των έξι ηρώων του μυθιστορήματος.  Η δράση είναι καταιγιστική, με γρήγορες εναλλαγές, μικρά κεφάλαια που στο πρώτο μέρος πότε μας πάνε πίσω και πότε μπροστά στον χρόνο, με αποτέλεσμα να βλέπουμε τα γεγονότα και μετά τι οδήγησε ως αυτά ή τι τα ακολούθησε ή το αντίστροφο. Την ίδια στιγμή, παρεμβάλλονται οι προσωπικές ιστορίες των παιχτών και των στελεχών του καναλιού κι έτσι σταδιακά φτάνουμε στην Ντάρσα όπου θα γίνει το παιχνίδι. Εκεί η αφήγηση γίνεται πιο στρωτή και ευθυγραμμισμένη, οπότε βλέπουμε τις σχέσεις μεταξύ των παιχτών, τις πρώτες εντυπώσεις, τα συναισθήματα που γεννιούνται, από ζήλια μέχρι έρωτα και πολλά άλλα. Εξίσου παραστατικές είναι και οι περιγραφές του νησιού, η θάλασσα, η παραλία, ό,τι δηλαδή έχουμε δει κατά καιρούς σε αντίστοιχες εκπομπές και στην ελληνική τηλεόραση.

Το 2018 η οικονομική ύφεση έφερε δυσπραγία σε πολλούς τομείς, ανάμεσά τους και στην τηλεόραση, οπότε ο Λουίτζι Καρλεβάρο, ιδιοκτήτης του τηλεοπτικού καναλιού Colpo Grosso, καταλαβαίνει πως για τη νέα σεζόν δεν υπάρχει φράγκο και στηρίζεται στις επαναλήψεις των σειρών και των εκπομπών του. Ο Τζοβάνι Μάνκο όμως, ο διευθυντής του ψυχαγωγικού προγράμματος, τον πιέζει να γυρίσουν το ατού του σταθμού τους, τους «Ναυαγούς», το επικό reality επιβίωσης, την κορωνίδα των ακριβών παραγωγών, σίγουρος ότι θα φέρει πολλά χρήματα στα ταμεία και θα τους ξελασπώσει. Τα 100.000 ευρώ που κατάφερε να εξασφαλίσει είναι ψίχουλα κι έτσι αναγκάζεται να γυρίσει το παιχνίδι σ’ ένα ερημωμένο νησί της Αφρικής κι ας διαφημίζεται πως η αποστολή ταξίδεψε στην Καραϊβική. Έξι παίχτες, τρεις άντρες και τρεις γυναίκες, ανάμεσά τους ένας γόνος διάσημης οικογένειας, μια πρώην πρωταθλήτρια του σκι, μια ξανθιά παρουσιάστρια με εντυπωσιακό ντεκολτέ, ένας γυμναστής-μαραθωνοδρόμος, ένας γκρινιάρης έφηβος και μια σοβαρή παρουσιάστρια, προσπαθούν να επιβιώσουν σ’ ένα απομονωμένο μέρος με τις κάμερες να καταγράφουν κάθε τους βήμα και με την ιταλική κοινωνία να τους σχολιάζει ασταμάτητα. Ναι αλλά ποιος από αυτούς σκότωσε έναν άντρα και γιατί; Αν είναι αλήθεια αυτό, κινδυνεύουν οι συμπαίκτες του ενόχου;

Το κείμενο είναι στακάτο και δεν πρόλαβα να βαρεθώ με τις περιγραφές του μονότονου σε γενικές γραμμές παιχνιδιού, μιας και φτάνουμε γρήγορα στο σημείο καμπής, όπου τα πάντα ανατρέπονται. Βρήκα λοιπόν εντυπωσιακή τη ρεαλιστική καταγραφή των συναισθημάτων ενός οποιουδήποτε παίχτη reality, ενός ανθρώπου που είναι μακριά από τη ζωή και την οικογένειά του αλλά δεν παύει να σκέφτεται πως κάποιος από αυτούς τώρα θα του κουνάει το δάχτυλο, θα τον περιμένει να κάνει λάθος ή θα τον επαινεί: «Αυτό το περιτύλιγμα της κοινωνίας ήταν ακόμη εκεί, έστω και στραπατσαρισμένο»! Μετά τις πρώτες μέρες της άστατης ψυχολογικής προσαρμογής, ακολουθούν αυτές με τη γαστρεντερίτιδα και την υπογλυκαιμία: «Πόσο να χαμογελάς νηστικός κάθε μέρα;». Ο καθένας από τους ήρωες σύντομα βρίσκει τις ικανότητες που θα φανούν χρήσιμες στην ομάδα, δημιουργούνται σχέσεις, στηρίζονται ο ένας στον άλλον. Παρ’ όλ’ αυτά, ο επιτυχημένος και ριψοκίνδυνος επιχειρηματίας Λούκα Μορέτι, που έχει γυρίσει την πλάτη στην οικογενειακή επιχείρηση κι έχει απογοητευτεί από την ψεύτικη και άνετη ζωή του, ο αθλητής Ρομπέρτο Βολτολίνι, τον οποίο άρχισε να κάνει νευρικό και ανήσυχο η οικογενειακή του ρουτίνα, ο μηχανόβιος Τόνι Σγκρο που θα έκανε τα πάντα για να μείνει μακριά από τον πατέρα του, η πρώην πρωταθλήτρια του σκι Καρλότα Βίτι που αγωνίζεται να ξεχάσει τις φριχτές στιγμές του ατυχήματός της στην Ελβετία, η γοητευτική αλλά εγκλωβισμένη στην εικόνα της και στις νουθεσίες των γονιών της Λόλα Φαμπιάνι και η δημοσιογράφος Σοφία ντε Πάλμα σύντομα θα διαπιστώσουν πως έχουν μπλέξει άθελά τους σε κάτι επικίνδυνο.

Στο μυθιστόρημα «Οι ναυαγοί» ο παράδεισος σύντομα μετατρέπεται σε κόλαση για τους ήρωες του μυθιστορήματος και διάβαζα με κομμένη ανάσα για το μέλλον τους στο απόμερο αυτό αφρικανικό νησί ενώ όταν έφτασα στη μεγάλη ανατροπή, στο σημείο καμπής του μυθιστορήματος, έβλεπα τα πάντα να αλλάζουν μέσα σε μια στιγμή και το παιχνίδι να γίνεται αγώνας επιβίωσης! Μια σειρά από εκπλήξεις, ένα ντόμινο αστάθμητων παραγόντων, θα αλλάξει εκ βάθρων την ιστορία και θα φέρει τα πάνω κάτω στις ζωές όλων, παιχτών και παραγωγών, με την αγωνία να χτυπάει κόκκινο! Τελικά, πόσο εύκολα παρασύρεται ο άνθρωπος από τα φώτα της δημοσιότητας και τι είναι ικανός να κάνει για να παραμείνει σε αυτά; Αν βρεθεί σε δύσκολες συνθήκες, πόσο εύκολα μετατρέπεται σε ζώο; Ένα μυθιστόρημα χωρίς ιδιαίτερη εμβάθυνση σε χαρακτήρες αλλά με μια καλοσχεδιασμένη πλοκή που συναρπάζει από την αρχή ως το τέλος.

Βιβλίο Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο! 
Συγγραφέας Δήμητρα Ιωάννου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Δήμητρας Ιωάννου είναι μια διαφορετική, ενδιαφέρουσα, συναρπαστική ιστορία με απρόσμενες εξελίξεις και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Είναι ένα πολυπρόσωπο βιβλίο γεμάτο ιστορίες κακοποίησης, ψυχολογικού χειρισμού, εκμετάλλευσης και αρρωστημένου πάθους που εξελίσσονται με πρωτότυπο τρόπο και εντελώς αντισυμβατικά σε σχέση με άλλα μυθιστορήματα (δείτε για παράδειγμα στα πρώτα κεφάλαια πόσο όμορφα μπαίνουν οι κοπέλες η μία στη ζωή της άλλης και πώς προστατεύονται κάτω από τις φτερούγες της Ρωξάνης). Οι ήρωες μας συστήνονται μέσα από μια άρτια σχεδιασμένη πλοκή και αλληλοεπιδρούν με τρόπο που αλλάζει και τους ίδιους ή έστω τους περισσότερους, με αποτέλεσμα να έχουμε μια ιστορία γεμάτη ρεαλισμό και πειστικότητα, ντυμένη με διακριτική παρουσία καλολογικών στοιχείων, όπως όμορφες παρομοιώσεις και ξεχωριστές μεταφορές. Με αφορμή το παρελθόν της βασικής πεντάδας και το παρόν των ανθρώπων που εξακολουθεί να επηρεάζει ο Ιωσηφίδης ξεδιπλώνονται ιστορίες γεμάτες πόνο, σκληρότητα, απανθρωπιά και σε κάθε κεφάλαιο περιμένεις τη λύτρωση ή έστω την εκδίκηση. Κι όσο περισσότερο γνωρίζουμε τις τρεις γυναίκες, όσο περισσότερο στήνονται κάποιες μηχανορραφίες και απάτες, τόσο η Ρωξάνη και ο Κένταυρος μένουν στο περιθώριο, κάνοντας τον αναγνώστη να αναρωτιέται σε τι τους ωφελεί αυτό το σχέδιο που κατέστρωσαν. Η απάντηση έρχεται στο πιο κατάλληλο σημείο και πυροδοτεί τις εξελίξεις που κορυφώνονται με έξυπνες ανατροπές και αναπάντεχα γεγονότα.

Η Μαίρη αποφασίζει ν’ αυτοκτονήσει μετά τον θάνατο του αγοριού της από ναρκωτικά, γνωρίζει όμως τρεις γυναίκες που θα της αλλάξουν τη ζωή. Είναι έξυπνη και μεθοδική, επικριτική αλλά και τρυφερή και σύντομα διαπιστώνει πως η ζωή της θ’ αλλάξει για πάντα. Η αυτιστική Φανή προσπαθεί να συνέλθει από την αυτοκτονία της δίδυμης αδελφής της που υπέφερε από κατάθλιψη. Πάσχει από το Σύνδρομο του Σοφού, δεν κατανοεί το πείραγμα και τα αστεία, η παράδοξη εμφάνιση και η αλλόκοτη συμπεριφορά της προκαλούν γέλια, με αποτέλεσμα ο κόσμος να μην της ρίχνει δεύτερη ματιά. Πίσω από αυτήν την εικόνα όμως λειτουργεί ένας άψογος νους, μια φωτογραφική μνήμη και μια μαθηματική διάνοια που ίσως να μην μπορεί να κατανοήσει τη μεταφορικότητα κάποιων εκφράσεων, ο επαγγελματισμός της όμως είναι άψογος και οι δεξιότητές της στους υπολογιστές άφθαστες. Τέλος, η ασυμβίβαστη και ανυπότακτη Νάντια υποφέρει από την κατάρα της ομορφιάς, εξαιτίας της οποίας έχει ζήσει μια κόλαση και μάλιστα στα χέρια του ίδιου του ανθρώπου που τη μεγάλωσε! Ξέρει από πρώτο χέρι πόσο ισχυρός μαγνήτης είναι το κάλλος και έλκει τα πιο άγρια βίτσια και τα πιο σκοτεινά μυαλά που θέλουν να βεβηλώσουν και να τσαλακώσουν αυτήν την ομορφιά. Κατάφερε να ξεφύγει από την κόλαση που ζούσε ως παιδί στην Αμερική και να έρθει στην Ελλάδα, επιβίωσε και τώρα αποφασίζει να ξεμπερδεύει με τον Αντίνοο.

Αυτές οι τρεις γυναίκες θα γνωρίσουν την καθηλωμένη σε αναπηρικό καροτσάκι Ρωξάνη, η οποία ζει σ’ ένα σπίτι γεμάτο ωδικά πουλιά με την παπαγαλίνα Σουρλουλού, με τον άνθρωπο που αγαπά και με τον αστρολόγο Κένταυρο Πηλιάδη, τον καλύτερο φίλο της, συμπαραστάτη και εξομολόγο της. Γιατί λοιπόν διάλεξε αυτές τις γυναίκες, γιατί ερεύνησε το παρελθόν τους, τι σκοπούς έχει, πώς συνέβη το ατύχημα που την άφησε παράλυτη; Οι τρεις πρωταγωνίστριες του βιβλίου χάρη στη Ρωξάνη μειώνουν σταδιακά την επιφυλακτικότητά τους, γνωρίζονται, ρίχνουν τις άμυνές τους, εξοικειώνονται η μία με την άλλη. Η κάθε μια αναλαμβάνει κι ένα νευραλγικό πόστο στη ζωή και στη δουλειά του Αντίνοου Ιωσηφίδη, οπότε βλέπουμε εκ των έσω τον τρόπο που δουλεύει ένα κανάλι, πώς συμπεριφέρονται και πώς εργάζονται κάμεραμεν, δημοσιογράφοι, διευθυντές ειδήσεων, παρουσιαστές, που όλοι τους είναι είτε καλοί είτε κακοί, διεστραμμένοι ή αθώοι, κάποιοι εκμεταλλεύονται συναδέλφους και κάποιοι τους προστατεύουν. Το τι οικονομικά παιχνίδια παίζονται πίσω από κλειστές πόρτες, τι συμμαχίες και τι προδοσίες λαμβάνουν χώρα καθημερινά για μια καλύτερη θέση, για μια μεγαλύτερη τηλεθέαση κλπ., όλα καταγράφονται με αφορμή το σχέδιο της Ρωξάνης να καταστρέψουν το φαβορί του Unix TV.

Ο Αντίνοος λοιπόν ζει με τη γυναίκα του, Θεοδώρα, και τον γιο της σ’ ένα μεγάλο σπίτι με υπηρετικό προσωπικό αλλά τους απαγορεύει να έρθουν σε επαφή ο ένας με τον άλλον! Γιατί δεν επιτρέπει στη γυναίκα του να βγαίνει έξω ή να έχει κοινωνική ζωή; Πώς είναι να ζεις κλεισμένος σ’ ένα σπίτι παίζοντας όλη μέρα ηλεκτρονικά παιχνίδια, εντελώς απομονωμένος και αποκομμένος; Γιατί η Θεοδώρα παθαίνει συχνά κρίσεις υστερίας και λιποθυμίες; Είναι μια γυναίκα που έχει πέσει θύμα gaslighting από τον άντρα της κι η περίπτωσή της ζωντανεύει παραστατικά, συναρπαστικά, καλοσχεδιασμένα, με προσεκτικά μελετημένα περιστατικά που τονίζουν την κατάστασή της και τις άσχημες χειριστικές συνθήκες που βιώνει! Από την άλλη, η κόρη του Αντίνοου, Πηνελόπη, είναι μοντέλο και πετυχημένη influencer, ξεπουλάει προϊόντα με κάθε ανάρτησή της και απολαμβάνει τη ζωή της στη βίλα της στη Βουλιαγμένη, μόνο που είναι δικτυωμένη σε ιδιωτικές ερωτικές τελετές και δεξιώσεις, αποκλειστικά για VIP μέλη. Τι συμβαίνει σε αυτές τις βραδιές; Υπάρχουν όρια και περιορισμοί; Τι πλειοδοτείται, τι προωθείται, τι καταναλώνεται;

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα σημεία-κλειδιά της ιστορίας που επέλεξε να μας χαρίσει η Δήμητρα Ιωάννου στο νέο της μυθιστόρημα. Το σχέδιο εκδίκησης είναι η αφορμή για να ξεδιπλωθούν πολλές άλλες ιστορίες μέσα στην κεντρική ιστορία, απόλυτα συνφυασμένες όμως και απαραίτητες στην κυρίως πλοκή, μιας και μέσω αυτών γνωρίζουμε καλύτερα τους χαρακτήρες, βλέπουμε τις πολλές και ποικίλες μορφές κακοποίησης που μπορεί να βιώσει μια γυναίκα, με ανυπολόγιστες συνέπειες κυρίως για κείνη αλλά και για τους γύρω της κι όλα αυτά σε συνδυασμό με τις ανατροπές που εμποδίζουν ή βοηθούν τις γυναίκες να πραγματοποιήσουν το σχέδιό τους. Κανένας δε θα μείνει ίδιος με αυτόν που γνωρίσαμε στα πρώτα κεφάλαια, όλοι θα επηρεαστούν, όλοι θα αλλάξουν, όλοι θα βιώσουν καταστάσεις διαφορετικές από αυτές που περίμεναν. Οι εξελίξεις καθηλώνουν, οι ανατροπές πάνε την ιστορία σε άλλο σημείο κι από κει εντελώς αλλού ενώ αυξάνεται η αγωνία για το τι συμβαίνει με τον Αντίνοο και για το αν θα τιμωρηθεί και πώς. Ταυτόχρονα μεγαλώνει και η απόλαυση της ανάγνωσης αφού η ιστορία εξελίσσεται αναπάντεχα, οι χαρακτήρες είναι όλοι ενδιαφέροντες και άκρως ρεαλιστικοί, ο ανθρώπινος παράγοντας αστάθμητος και καλά σχεδιασμένος ως αντίβαρο στα γεγονότα ενώ πάνω απ’ όλα κυριαρχεί η σκιά του φόβου: τι θα συμβεί αν οι τρεις γυναίκες μάθουν τι πραγματικά τις συνδέει; Η Ρωξάνη και ο Κένταυρος απολαμβάνουν τις στιγμές με τις τρεις φίλες, έχουν αγαπήσει τις κοπέλες αλλά κάποια στιγμή πρέπει να τους πουν κάτι και τότε…

«Ο θυμός έχει τη δύναμη βόμβας μεγατόνων. Αν τον στρέψεις στον εαυτό σου, θα σε θάψει κάτω από τα ερείπια της δυστυχίας σου αλλά αν τον μετατρέψεις σε πείσμα για να φτάσεις τους στόχους σου, τότε θα σε απογειώσει» (σελ. 162). Αυτό είναι το εφαλτήριο για τη Μαίρη, τη Φανή και τη Νάντια, οι οποίες θα σταθούν στα πόδια τους και θα έρθουν αντιμέτωπες με πλευρές και χαρακτηριστικά του εαυτού τους που δεν ήξεραν. Revenge porn, κακοποίηση, gaslighting, χειραγώγηση, trafficking, οικονομικές απάτες, σκάνδαλα, ναρκωτικά, όλα μπορεί να συμβούν σε μια σφηκοφωλιά που λέγεται τηλεοπτικό κανάλι. Το μυθιστόρημα «Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο» δεν είναι ένα ρηχό, επιφανειακό κείμενο με γυναίκες που εκδικούνται έναν άντρα που τους έκανε κακό αλλά ένας ύμνος στην αγάπη και στον σεβασμό προς το γυναικείο φύλο, γνωρίσματα που τονίζονται μέσα από μια σειρά γρήγορων εξελίξεων και ρεαλιστικών γεγονότων που φέρνουν στο φως σκοτεινές πτυχές ισχυρών χαρακτήρων που χειραγωγούν αδύναμους ανθρώπους, πατώντας στη χαμηλή τους αυτοεκτίμηση. Μέσα από ένα άψογα καταστρωμένο σχέδιο που όμως κατά καιρούς πάει κατά διαβόλου απογειώνοντας την πλοκή, δίνεται έμφαση στην αξιοπρέπεια της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα από άσχημα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας που με γέμισαν θλίψη και θυμό, σύντομα όμως η ώρα της λύτρωσης, της απελευθέρωσης, της τιμωρίας αρχίζει να φαίνεται πιο ευδιάκριτα και το τέλος είναι συνεπές απέναντι στους χαρακτήρες και στην πορεία που διέγραψαν. «Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο» λοιπόν, είμαστε όμως έτοιμοι για τις συνέπειες και γι’ αυτό που θα έρθει όταν και αν πετύχει το σχέδιο;

Βιβλίο Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα
Συγγραφέας Θάνος Αλεξανδρής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο τίτλος του βιβλίου είναι αφιερωμένος στον γνωστό Ισπανό σκηνοθέτη, που ζωντανεύει στον κινηματογράφο χαρακτήρες παρόμοιους με αυτούς που συναναστράφηκε ο συγγραφέας στη νυχτερινή του πορεία. Πρόσωπα που αγάπησε μέσα από συνεντεύξεις και τηλεοπτικά αφιερώματα που τους ετοίμασε, που γνώρισε στα νυχτερινά μαγαζιά, σε σκυλάδικα και πίστες, που συνεργάστηκε μαζί τους με πολλούς και διάφορους τρόπους όταν αυτή η διασκέδαση ήταν στα πάνω της, αυθεντική και γνήσια λαϊκή. Τα κείμενα είναι ειλικρινή, άμεσα, στακάτα, ωμά και δεν αποκρύπτουν τίποτα από την καριέρα, τις σκέψεις και τις γνωριμίες του συγγραφέα, ενός ανθρώπου που παράτησε την ταπεινή ζωή της Νέας Αρτάκης για να γραφτεί στη Νομική και στη συνέχεια στη Δραματική Σχολή του Καρόλου Κουν και τελικά να ανακαλύψει τη μαγεία και το όνειρο στην κόλαση της νύχτας. «Επέλεξα να ζήσω αυτό που πραγματικά ήθελα να ζήσω» (σελ. 14).

Drag shows, πίστες, καψουροτράγουδα έχουν τη δική τους υπόσταση που δεν έχει σχέση με όλη την παραφιλολογία και την ευτέλεια με τα οποία τα έχουν ντύσει αλλότριοι επισκέπτες. «Γιατί η νύχτα δεν είναι «Μέγαρο», δεν είναι επιχορηγούμενο «Φεστιβάλ Αθηνών», ούτε ο «Σταυρός του Νότου». Στη νύχτα συνυπάρχουν η έκσταση και ο θάνατος… Ο θρίαμβος και η ξεφτίλα» (σελ. 88). «Εν γένει, θα λέγαμε, είναι η ηθογραφία μιας παλιότερης Ελλάδας, όπου η νυχτερινή έξοδος ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ερωτική επιθυμία των ανθρώπων, σε αντίθεση με σήμερα που η γοητεία αυτή έχει εντελώς αφανιστεί, σε μια πατρίδα που συνεχώς παγκοσμιοποιείται» (σελ. 15). Και συνεχίζει: «Αφεθείτε σε ένα υπερθέαμα, θα έλεγα, με μπαλέτα, διάσημους και μη, φτιαγμένο για φίλους «περπατημένους» και μυημένους σε ένα δικό μας ερασιτεχνικό παιχνίδι, που το ξέρουμε εδώ και πολλά χρόνια και απολαύστε την παράσταση που σε λίγο αρχίζει» (όπ. π.). Άλλωστε: «Ήταν η εποχή που οι άνθρωποι δεν ήταν ο εαυτός τους και, παρασυρμένοι από τα νέα δεδομένα, προσπαθούσαν να συνταιριάξουν μ’ αυτά που πρόσταζε το κλίμα της μεταπολίτευσης» (σελ. 107).

Χιούμορ που σπάει κόκαλα, ευπρόσδεκτες βωμολοχίες, τρομερή διεισδυτικότητα σε ψυχογραφήματα και αξιοθαύμαστη προσαρμογή σε κάθε εποχή, χωρίς λιβανίσματα, χωρίς μελιστάλαχτους αναστεναγμούς για τις περασμένες εποχές. Ο συγγραφέας πατά γερά στα πόδια του και ζει την κάθε στιγμή όπως της πρέπει κι όσο αλλάζουν τα πράγματα τόσο σφαιρικότερη γίνεται η αντίληψή του. Από τα καλοκαιρινά αναγνώσματα του Ιουλίου Βερν και τις πορνοφωτογραφίες του κινηματογράφου του 1970 φτάσαμε στη σημερινή εφηβεία με τα πολλά γκομενάκια, την κριτική άποψη και την έλλειψη βιβλίου στην καθημερινότητά τους. Κι όλα αυτά τα αναφέρει επειδή είναι σε θέση ισχύος, την οποία όμως δε διατυμπανίζει και για την οποία δεν επαίρεται: «Από την αρχή της μικρής μου καριέρας είχα τη συγκλονιστική τύχη να υπάρξω δίπλα στα πιο μεγαλειώδη μυαλά αυτής της χώρας και να συνεργαστώ με τα πιο ταλαντούχα πλάσματα των γραμμάτων και των τεχνών» (σελ. 23). Και πόσο παραστατικά δίνεται η εποχή της μπουάτ: «Το φράκο, τα μποά και η γόβα στιλέτο της «Μέδουσας» στέκονται αλαζονικά απέναντι στα ταγάρια της Κωχ, στις βραδιές που παρουσιάζει η Δανάη απαγγέλλοντας ποίηση του Γκαρθία Λόρκα, ενώ παρακάτω από μας η Μοσχολιού, υπό τις προσταγές του Ξαρχάκου, σπαράζει» (σελ. 36-37). Όλο αυτό το παρελθόν σε λίγες φράσεις: «Δημόσιες σχέσεις σήμαινε να ξετινάξεις τον πελάτη και να τον στείλεις φυλακή. Δημόσιες σχέσεις ήταν να περάσεις από μπαράκια και λέσχες, να συναναστραφείς κόσμο και το βράδυ να οδηγήσεις το κοπάδι στο μαγαζί, για να δικαιολογήσεις το νυχτοκάματο» (σελ. 54). Πικρή όμως και η διαπίστωση: «Ένας κόσμος εξ ορισμού faux, που δεν είναι και εύκολο να καταρρεύσει, γιατί τον συντηρούν καθημερινά πολλοί ανεπάγγελτοι. Τότε οι ρόλοι ήταν σαφώς καθορισμένοι και το πρωτόκολλο απαραβίαστο… η Σου Κύρκου δεν παρίστανε τον Ορφέα Περίδη» (σελ. 55).

Γέλασα, διασκέδασα, προβληματίστηκα, αναπόλησα, νοστάλγησα (την αυθεντικότητα της εποχής και την ντομπροσύνη των ανθρώπων, μιας και δεν υπήρξα αυτόπτης μάρτυς τέτοιας διασκέδασης). Αγιογραφίες και αποκαθηλώσεις, γέλιο και αποτυχίες, λάμψη και μοναξιά. Από τα κείμενα περνάνε μεγάλες μορφές, όπως ο Γιώργος Μαρίνος: «Αντιπροσωπεύει τη χαρά, την ομορφιά, τον έρωτα και την επανάσταση στα ήθη και έθιμα μιας απονεκρωμένης, συντηρητικής κοινωνίας, κάτι σαν τις ταινίες της Αλίκης στα γκρίζα μεταπολεμικά χρόνια» (σελ. 28). Εξίσου γλυκό και τρυφερό το κείμενο για την αγαπημένη μου Ταϋγέτη Μπασούρη, μια σημαντική ηθοποιό και μεγάλη αγωνίστρια, που βίωσε τα πάντα και δεν υπέκυψε να κάνει δήλωση μετανοίας για να μην προδώσει τα ιδανικά. Εξίσου σημαντική (στο βιβλίο και στη νύχτα) η παρουσία της Μπέμπας Μπλανς με τη βελούδινη φωνή, το προκλητικό ντύσιμο και την άνετη ζωή, χωρίς κανόνες και ταμπού, αλλά και του Μάνου Χατζιδάκι, όταν η Χάρις ήταν ακόμη «νεαρή μοδιστρούλα εκ Θηβών»! Η Παλόμα (η Βουγιουκλάκη του Αιγάλεω), η Σοφία Χρήστου, η Πάολα, η Φλέρυ Νταντωνάκη, η Καίτη Πάλλη («…ανήκει στη χορεία των τραγουδιστών, μαζί με τη Χαρούλα και τη Βιτάλη, που τα πόδια τους έχουν πατήσει χώμα, γι’ αυτό και βγαίνει αυτό το τεράστιο πράγμα», σελ. 238), η Σεμίνα Διγενή, η αδελφή Γαβριηλία, ακόμη και ο Ζεκί Μουρέν, επίσης το θρυλικό «Αλκαζάρ» με τα πρώτα drag shows στην Ελλάδα των πρώτων μεταδικτατορικών χρόνων, όλα και όλοι εδώ.

Κι από τη νύχτα στα περιοδικά και στην τηλεόραση, το «Trash TV» το 1995 («ένα συμπίλημα από ξέφτια», σελ. 189), μια τόσο επιτυχημένη εκπομπή που αργότερα θα πολιτογραφηθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο ως όρος για να χαρακτηρίσει ένα συγκεκριμένο είδος εκπομπών και χιλιάδες άλλα στιγμιότυπα ζωντανεύουν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου με μια αξέχαστη αφήγηση. Αγαπημένο κεφάλαιο το «ΣΚΑΪ Εάλω» όπου η Μαλβίνα Κάραλη με τον συγγραφέα φέρανε στο ραδιόφωνο του τότε ποιοτικού σταθμού Ελένη Ροδά και «Τι πουρό, τι καγκουρό», είπανε δελτία ειδήσεων στα καλιαρντά και άλλαξαν για πάντα τη νύχτα! Πραγματικά θα ήθελα να ήμουν παρών στα απανωτά εγκεφαλικά των παρισταμένων που έμειναν άφωνοι με την άλωση της ποιότητας του σταθμού (τρομάρα τους)!

«Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα» γιορτάζει το περιθώριο, η καλτ νύχτα, η λάμψη από τα πούπουλα και τις παγιέτες, το στρας, η ανάγκη του αγρότη να ξεδώσει μακριά από τη γυναίκα του και να χαρίσει τις επιδοτήσεις του κράτους στη λαγνεία και στην προσπάθειά του να «καπαρώσει» (για να το πω κομψά) το πρώτο όνομα του ξενυχτάδικου. Ο Θάνος Αλεξανδρής παρατηρεί, καταγράφει, λοιδωρεί, συγχαίρει, θαυμάζει, αναπολεί, χαρίζει κάτι που δε θα ξαναγίνει ποτέ ακριβώς γιατί άλλαξαν οι εποχές και η διασκέδαση.

Βιβλίο Ο Λιλίκος φορούσε Tod’s και Η Λιλίκα προβάρει Vera Wang
Συγγραφέας Ανδριάνα Σακκά
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι ξεκίνησα να το διαβάζω χωρίς πολλές φιλοδοξίες. Χιουμοριστικό, μια γυναίκα με δύο άντρες, δουλειά δύσκολη και απαιτητική, μπλεγμένες καταστάσεις, τα γνωστά, ήθελα να του ρίξω μια ματιά γιατί μ’ αρέσει να διαβάζω σχεδόν τα πάντα. Αρχικά, ναι, πίστεψα πως έχουμε να κάνουμε ακριβώς με ό,τι περιμένουμε από τον τίτλο και την περίληψη στο οπισθόφυλλο οπότε προχωρούσα από κεφάλαιο σε κεφάλαιο χωρίς απαιτήσεις. Σταδιακά όμως έπιασα τον εαυτό μου να θέλει να μάθει τη συνέχεια, να συναντά ολοκληρωμένες γυναικείες προσωπικότητες, με προσγειωμένους (όσο γίνεται, μιας και στα όνειρα δε βάζει κανείς μέτρο) στόχους, με λογικές αντιδράσεις, με σωστές αμφιβολίες και μετρημένες παρεξηγήσεις που προχωρούν την ιστορία παρακάτω χωρίς να την ξεχειλώνουν ή να την εκβιάζουν. Ειλικρινά περίμενα κάτι εντελώς πανάλαφρο και διασκεδαστικό, που απλώς πετάει brand names και πιασάρικα κλισέ για να κερδίσει μια μεγάλη μερίδα του αναγνωστικού κοινού. Εντάξει, είναι λίγο από αυτά, όμως η συγγραφέας μου έδειξε πως ασχολήθηκε σοβαρά με τους ήρωές της και πρόσεξε καλά κάθε τους βήμα!

Η Αλεξάνδρα λοιπόν, αρχικά στον χώρο των περιοδικών και στη συνέχεια σε αυτόν της τηλεόρασης, είναι η γυναίκα που θα ακολουθήσει τη μέση οδό, υποστηρίζει και υπερασπίζεται τις γυναικείες επιλογές χωρίς να γίνεται φεμινίστρια, παρασύρεται από τον απαγορευμένο καρπό, βρίσκεται μπλεγμένη ανάμεσα σε δύο άντρες, παίρνει λάθος αποφάσεις τις οποίες όμως αναγνωρίζει και κατανοεί, ζητάει βοήθεια από τις φίλες της, τσαλακώνεται, προβληματίζεται. Η αφήγηση δίνεται σε πρώτο πρόσωπο, οπότε η ηρωίδα περιγράφει και καταγράφει τα πάντα στη ζωή της, συναισθήματα, εντυπώσεις, προσδοκίες κλπ. Έχει έναν συγκεκριμένο κύκλο φιλενάδων, την Πέπη, την Αθηνά και τη Μαριάννα, με τις οποίες συζητάει τα πάντα. Από την άλλη, έχουμε τον Λιλίκο της (έτσι λέμε οποιονδήποτε κούκλο, μελαχρινό και σέξι άντρα που είναι γοητευτικά ακατάλληλος), τον αλαζονικό μισογύνη Άρη Μαυρίδη, διευθυντή του Uomo, που δεν αναπτύσσεται αμφίπλευρα όπως η Λιλίκα, παρ’ όλ’ αυτά έχει και μια τρίτη διάσταση που τη δείχνει καθ’ εκάστην μα κυρίως όταν δεν πρέπει, μπερδεύοντας χειρότερα την Αλεξάνδρα.

Ο χώρος των περιοδικών αρχικά και της τηλεόρασης στη συνέχεια δίνεται εκ των έσω, σκληρός και αμείλικτος, με τις περικοπές του, την αγωνία για το αύριο, την ασκαρδαμυκτί απόλυση άνευ εξηγήσεων (η αγορά πιέζει, τα έσοδα πέφτουν κλπ.), καταστάσεις που δημιουργούν ένα σκληρό περιβάλλον στο οποίο πρέπει να ανθίσει ο έρωτας των δύο πρωταγωνιστών, με τα δικά του σκαμπανεβάσματα και αντιδράσεις. Πισώπλατα μαχαιρώματα, σεξουαλικές παρενοχλήσεις, ανύπαρκτο ωράριο, ελάχιστος ελεύθερος χρόνος και χιλιάδες προβλήματα αρχικά εξοντώνουν την Αλεξάνδρα, στη συνέχεια όμως την ατσαλώνουν. Ταυτόχρονα, «η δουλειά των ονείρων της» δημιουργεί προβλήματα επικοινωνίας και με τις φίλες της, οι οποίες είναι εξίσου, αν όχι παραπάνω, σημαντικές για κείνη κι ενώ αφοσιώνεται όλο και περισσότερο στα επαγγελματικά, τόσο περισσότερο αναποφάσιστη και προβληματισμένη γίνεται, Στο πρώτο βιβλίο σημειώνει: «Η ζωή μου αλλάζει. Μαζί της όμως πρέπει ν’ αλλάξω κι εγώ για να ταιριάζω μ’ αυτήν. Το θέμα είναι το δεν ξέρω πώς να το κάνω. Δεν ξέρω αν μπορώ να το κάνω. Και κυρίως… δεν ξέρω αν θέλω πλέον να το κάνω» (σελ. 207). Στο δεύτερο βιβλίο παραδέχεται: «Αισθάνομαι μια τεράστια μοναξιά, σαν αν έχει γεμίσει ο κόσμος με εχθρούς, αρραβωνιαστικούς που με κάθε τους λέξη σε απογοητεύουν, συνεργάτιδες που μπήγουν τα λακαρισμένα τους νύχια στη ζωή και τη σχέση σου, διευθυντές που θέλουν να χωθούν στο κρεβάτι σου. Νιώθω αηδία με όλη αυτήν τη ψευτιά. Χρειάζομαι αγάπη. Και αλήθεια» (σελ. 183).

Παρ’ όλο που είμαι άντρας ομολογώ πως με κράτησε, όπως τόνισα και στην αρχή. Ίσως γιατί δεν ήταν ισοπεδωτικά αστείο αλλά αξιοπρεπές, ίσως γιατί έλειπαν υπερβολικές περιγραφές στις ερωτικές σκηνές, ίσως γιατί δεν είχα να κάνω με γυναίκα στα πρόθυρα νευρικής κρίσης που αντιδρά κραυγαλέα και σαν κλόουν για να βγάλει με το ζόρι λίγο γέλιο από την ιστορία της αλλά με μια νέα κοπέλα που έχει όνειρα, φιλοδοξίες και αγάπη, μόνο και μόνο για να τα βλέπει να σβήνουν ένα προς ένα μπροστά της ώστε να βρει τη δύναμη και να τα ξαναχτίσει από την αρχή. Κανένας σουρεαλισμός, καμιά υπερβολή (εντάξει, ίσως η χαρτορίχτρα και η τελική αντίδραση του αντίζηλου που μου φάνηκε υπερβολικά ρομαντική για να είναι αληθινή), ανατροπές μετρημένες, που θα μπορούσαν να συμβούν όντως σε μια ερωτική σχέση, όλα ακολουθούν τη σωστή συνταγή ενός καλού ρομαντικού μυθιστορήματος που περιγράφει το σμίξιμο δύο ανθρώπων που μαζί δεν κάνουν και χώρια δεν μπορούν, που έχουν να ξεπεράσουν πολλά εμπόδια ώστε να νιώσουν, εκτός από το να καταλάβουν, πως είναι πλασμένοι ο ένας για τον άλλον. Και κατά διαστήματα, με αφορμή διάφορα γεγονότα στις ζωές των φιλενάδων της Αλεξάνδρας, η συγγραφέας δείχνει διαφορετικές πτυχές των ανθρώπινων σχέσεων σήμερα, τον εντελώς διαφορετικό τρόπο σκέψης αντρών και γυναικών σε θέματα όπως γάμος και παιδιά, πάλι σωστά και μετρημένα, με προσγειωμένες σκέψεις και λογικές απορίες. Πόσο επηρεάζουν οι διαφορετικές δουλειές ένα ζευγάρι; Πώς θα καταφέρει να ανταπεξέλθει σε μια περίοδο κρίσης; Πόσο σωστό είναι να καταφύγει μια γυναίκα σε κόλπα για αν μείνει έγκυος ώστε να προχωρήσει στον περιπόθητο γάμο; Πόσο έτοιμοι είμαστε να δούμε τις πραγματικές πλευρές του ανθρώπου που αγαπάμε όταν η σχέση γίνει καθημερινή; Υπάρχουν ακόμη μισογύνηδες; Πόσο κοντά έχουμε έρθει άντρες και γυναίκες μετά από τόσα χρόνια κοινωνικής ανέλιξης και προσωπικής εξέλιξης; Πόσο επιβαρύνει η ρουτίνα τη σχέση;

Η νέα διλογία της Ανδριάνας Σακκά είναι ένα αξιοπρεπές ρομαντικό κείμενο, με ερωτικά μπερδέματα, ρεαλιστικές σκέψεις και προβληματισμούς και ένα ερωτικό τρίγωνο με σκαμπανεβάσματα που θα μπορούσαν πράγματι να συμβούν σε κάποιον σήμερα. Αν εμένα με τράβηξε ως το τέλος, μου προσέφερε κάποια μειδιάματα και μου κράτησε καλή παρέα, πιστεύω πως οι αναγνώστριες θα νιώσουν τέτοια συναισθήματα εις τη νιοστή. Κι όπως λέει η συγγραφέας στο δεύτερο βιβλίο: «Μη φοβάστε την αγάπη. Αλλά, ακόμη κι αν τη φοβηθείτε, μια μέρα θα επιστρέψει σ’ εσάς αν είναι αληθινή» (σελ. 222).

Βιβλίο Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε
Συγγραφέας Άννα Κουππάνου
Εικονογράφος Δέσποινα Μανωλαρου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Εσείς πώς θα αντιδρούσατε αν μαθαίνατε ότι τα σκυλιά μιλάνε και μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους; Και ότι μια μέρα αποφάσισαν να πάρουν την τύχη της Ιστορίας στα χέρια τους και να επαναστατήσουν απέναντι στους ανθρώπους ώστε να προασπιστούν τα συμφέροντα των φίλων τους που δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να μιλήσουν; Πώς θα το εκμεταλλευόταν αυτό ένας διάσημος σκηνοθέτης της τηλεόρασης για να κερδίσει κι άλλη δημοσιότητα και χάρη σε αυτό το μαγικό μέσον να παρουσιάσει τα πράγματα όπως εκείνος θέλει; Πώς θα βοηθήσουν σε αυτήν την επανάσταση ο παράξενος και ιδιότροπος Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε και η τυφλή πιανίστρια Σεσίλια Τόμας;

Μια ιστορία με διαρκείς ανατροπές και εκπλήξεις, πολλά μυστικά, πολυδιάστατη, συναρπαστική ως την τελευταία σελίδα! Ο χειρισμός της πλοκής άριστος, το θέμα πρωτότυπο, οι χαρακτήρες διαλεκτοί, ευρηματικές οι αλλαγές στην πορεία της ιστορίας! Χαρίστε το στα παιδιά σας και θα τους δώστε έναυσμα να σκεφτούν για πολλά πράγματα της καθημερινότητάς τους.

Βιβλίο Ούτε ψύλλος στον κόρφο
Συγγραφέας Ιωάννα Μπουλντούμη
Εικονογράφος Κατερίνα Χαδουλού
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαντιγιέ, διάσημος σκύλος Δαλματίας, και η βοηθός του, Αγαθή Γαλή, μια μισόκουφη γάτα, είναι εδώ για να ζήσουν μια νέα περιπέτεια, αυτήν τη φορά στον χώρο του θεάματος! Ποιος εκβιάζει τη διάσημη σταρ της τηλεόρασης Λίζα Ρούμπεν; Τι έζησε στο παρελθόν που τώρα αποτελεί κίνδυνο όταν αποκαλυφθεί; Γιατί δεν πρέπει να μάθει τίποτα ο πάμπλουτος αρραβωνιαστικός της, Ευγένιος Γκραπ; Ο ύποπτος είναι μεταξύ των φιλικών προσώπων της Ρούμπεν ή του τηλεοπτικού συνεργείου που ετοιμάζει τη σειρά «Το ουρλιαχτό των σκύλων;»

Πανέξυπνο, διασκεδαστικό, με μυστήριο και αγωνία, το νέο βιβλίο του αχτύπητου διδύμου θα ξετρελάνει τα παιδιά από 8 ετών και πάνω και θα τους χαρίσει γέλιο, περιπέτειες, ανατροπές και εκπλήξεις. Το περιβάλλον όπου δρουν ο Πουαντιγιέ και η Γαλή είναι καθαρά ζωοφιλικό και ζωομορφικό, οι συμπεριφορές και οι χαρακτήρες εκπροσωπούν και καθρεφτίζουν ανθρώπινες διαθέσεις και η υπέροχη εικονογράφηση συνοδεύει ιδανικά το κείμενο. Η κυρία Χαδουλού κινείται σε ασπρόμαυρες γραμμές με κόκκινες λεπτομέρειες, κάτι που δίνει στην εικονογράφηση μια ξεχωριστή νότα και τραβάει αμέσως το μάτι ενώ οι γραμμές, οι φωτοσκιάσεις και το στυλ της δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από νουάρ εικονογραφημένες περιπέτειες. Ταιριαστό δίδυμο λοιπόν η συγγραφέας και η εικονογράφος δημιούργησαν ακόμη μια ευρηματική υπόθεση για τον αγαπημένο μας σκύλο και τη ζηλιάρα βοηθό του! Ψάξτε να βρείτε όλα τα βιβλία της σειράς και δε θα βγείτε ζημιωμένοι!

Βιβλίο Όταν φεύγουν τα σύννεφα
Συγγραφέας Άννα Γαλανού
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Χριστίνα: πασίγνωστη τηλεπαρουσιάστρια, δείχνει να τα έχει όλα αλλά η ψυχολογία της και η αυτοεκτίμησή της έχουν τραυματιστεί βαριά από λανθασμένες επιλογές συντρόφων. Ο γάμος με τον πάμπλουτο Αλέξη ήταν μια κίνηση που ούτε η ίδια κατάλαβε πώς έγινε και τώρα ασφυκτιά.

Αλέξης: πάμπλουτος και αδίστακτος επιχειρηματίας, βαδίζει στα χνάρια του πατέρα του κι εμπλέκεται σε κύκλωμα εκβιασμού και εξαπατήσεων. Δεν είναι οξυδερκής σαν τον πατέρα του, τον οποίο δεν αγαπά και ιδιαίτερα γιατί του τονίζει την ανικανότητά του. Έτσι, ο Αλέξης συνεχίζει το έργο του πατέρα του κάνοντας το ένα λάθος πίσω από το άλλο.

Κώστας: κατ’ εμέ ο πιο επίπεδος χαρακτήρας του μυθιστορήματος, γιατί δεν έχει άλλο ρόλο εκτός από το να ανατρέψει τη ζωή της Χριστίνας για πάντα, να της χαρίσει την αληθινή αγάπη και να τη στηρίξει στα πολύ δύσκολα που έρχονται κατά πάνω τους σα χιονοστιβάδα. Γέλασα πολύ όμως με τον ρόλο της γραμματέως του, Σωφρονίας, μια απολαυστική καρικατούρα της Σαπφούς Νοταρά.

Ελίνα: η ερωμένη του Αλέξη, μια γυναίκα δολοπλόκα και σατανική, που σύντομα έρχεται αντιμέτωπη με τα λάθη της αλλά κυρίως με το αιματηρό παρελθόν της. Με εξαιρετική δεξιοτεχνία η κυρία Γαλανού τη μετατρέπει από κυνηγό σε θύμα.

Φανή: ο οφθαλμός ος τα πάνθ’ ορά, η γυναίκα-κλειδί. Μητέρα της Χριστίνας, μια γυναίκα που ακροβατεί ανάμεσα στα «πρέπει» και στα «θέλω», κρατά στα χέρια της την ευτυχία της κόρης της κι ένα αιματοβαμμένο κόσμημα. Θα αντέξει να κρατά για πάντα κρυμμένη την αλήθεια της πατρότητας της κόρης της;

Ένα υπέροχο γαϊτανάκι χαρακτήρων, με πολύ βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχολογίας, αδίστακτη καταβύθιση του μαχαιριού στο κόκαλο κι ένα κείμενο που καταφέρνει να δείξει πολλές πλευρές των προσωπικοτήτων που έχουμε για πρωταγωνιστές και να φωτίσει ομοιόμορφα κάθε χαρακτηριστικό τους. Ο κάθε ήρωας σταυρώνεται και ανασταίνεται, χαμογελά και κλαίει, τιμωρεί και ηττάται, αλλάζει πορεία και τρόπο σκέψης, δε μένει στιγμή ήσυχος ή μονοδιάστατος. Η ιστορία ίσως φανεί αρχικά μπερδεμένη ή αναληθοφανής, ακόμη και υπερβολική ως προς τις συμπτώσεις και την εξέλιξη του μύθου, όμως, όπως τονίζω επανειλημμένα, πείστηκα γι’ αυτό που διαβάζω, κάτι που θεωρώ προτέρημα για έναν συγγραφέα. Η ιστορία με παρέσυρε από την αρχή ως το τέλος. Ως άρρεν αναγνώστης, οι γλυκανάλατες ερωτικές ιστορίες δε με τραβούν, οπότε τα σχετικά χωρία τα προσπερνούσα, πολλές φορές όμως προχωρώντας παρακάτω κόλλαγα στο κείμενο και αφηνόμουν να διαβάσω ακριβώς αυτά τα χωρία που απέφευγα! Οι λέξεις, η σύνταξη, οι παράγραφοι της συγγραφέως είναι πολύ καλογραμμένα συστατικά, οπότε και γι’ αυτό τη συγχαίρω ειλικρινά.

Το μυθιστόρημα εξισορροπεί ανάμεσα στο ερωτικό (που προσπερνούσα όποτε δε με απορροφούσαν οι λέξεις, κάτι σπάνιο) και το αστυνομικό μυθιστόρημα (που έφαγα τα νύχια μου). Ενώ στην αρχή μας δίνεται μια χαλαρή σχετικά ερωτική ιστορία, για έναν άντρα κακό που απατά τη γυναίκα του, μια γυναίκα που έχει τελματώσει στον γάμο, γνωρίζοντας ακόμη και για την ερωτική εξαπάτηση, και μια ερωμένη που θέλει τα πάντα από τον πλούσιο εραστή, χωρίς όμως να χάνει και την αυθυπαρξία της, ξαφνικά το φόντο σκοτεινιάζει, ο σύζυγος έχει σκοτεινό παρελθόν, η σύζυγος έχει μαύρα μεσάνυχτα για το δικό της παρελθόν και η ερωμένη έρχεται αντιμέτωπη με μια τραγική αλήθεια! Και φυσικά η δράση συνοδεύεται από αντίδραση, της οποίας οι συνέπειες θα είναι αμείλικτες για όλους.

Θα κάνω ιδιαίτερη μνεία για το τέλος, το οποίο φυσικά δε θα αποκαλύψω. Το βρήκα αρκετά συγκινητικό και λυτρωτικό. Ακριβώς αυτήν την κίνηση περίμενα για να ανακουφιστούν όλοι και να βρει το παρελθόν τη δικαίωση. Μέσα σε μια κατανυκτική, υποβλητική ατμόσφαιρα, η ιστορία τελειώνει όπως της αξίζει και η αναφορά στο Μοιρολόι της φώκιας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη απλώς εντείνει τη συγκίνηση για το φινάλε.

Βιβλίο Εντιμότατα λαμόγια
Συγγραφέας Θάνος Δραγούμης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο κύριος Θοδωρής Παπαθεοδώρου γράφει με το ψευδώνυμο Θάνος Δραγούμης το τρίτο βιβλίο πολιτικής συνωμοσιολογίας και θρίλερ, μετά τη «Μαύρη Αυγή», ένα εξίσου συναρπαστικό, γρήγορο, κινηματογραφικά γραμμένο μυθιστόρημα που δε με άφησε να πάρω ανάσα. Αν και στην αρχή μέχρι να τοποθετηθούν τα γεγονότα και οι χαρακτήρες στις σωστές τους θέσεις χρειάστηκε να κρατήσω σημειώσεις, σύντομα το κείμενο απογειώθηκε. Η μία ανατροπή ακολουθούσε την άλλη, ο ιστός που τυλίχτηκε γύρω από τους πρωταγωνιστές ήταν αδιάρρηκτος και ο κύριος Παπαθεοδώρου απέδειξε για άλλη μια φορά την ικανότητά του να μελετάει σε βάθος την κοινωνία και να την αποδίδει ορθολογικά και ρεαλιστικά.

Ο Παύλος Ηλιάδης είναι ειδικός εμπειρογνώμων του Υπουργείου Εξωτερικών σε θέματα του Τρίτου Κόσμου. Χωρίς δική του εισήγηση δεν εγκρίνουν οι Βρυξέλλες την ανάθεση στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών της αποστολής βοήθειας κυρίως σε Ουγκάντα, Σουδάν και Κονγκό και άρα τα αντίστοιχα κονδύλια. Η Ευρώπη ήδη έχει αποφασίσει να αποσταλεί ανθρωπιστική, ιατροφαρμακευτική και σιτιστική βοήθεια προς αυτές τις χώρες από κάθε ένα μέλος της Κοινότητας, μόνο που στην περίπτωση της Ελλάδας κάποιοι προσπαθούν να εκμεταλλευτούν αυτά τα χρήματα δι’ ίδιον όφελος. Έτσι λοιπόν ο Ηλιάδης εξαφανίζεται μετά από ένα δείπνο όλο εκπλήξεις. Τι συνέβη εκείνη τη νύχτα; Τι έμαθε που έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του; Θα καταφέρει ο κολλητός του φίλος και κουμπάρος Μίλτος Μαρνέρης να λύσει την υπόθεση και να βρει την αλήθεια (μια αλήθεια που πατάει επί πτωμάτων και αποσκοπεί σε κάτι μεγαλύτερο, τρανταχτότερο και χειρότερο από μια απλή υπεξαίρεση χρημάτων);

Ο συγγραφέας χώνει βαθιά το μαχαίρι μέχρι το κόκαλο και δείχνει τι μπορεί να κρύβεται σε ένα σάπιο κράτος πίσω από τις ανθρωπιστικές βοήθειες, τις ΜΚΟ, τα πολιτικά συμφέροντα και όλες αυτές τις διαπλοκές που ξεσπούν κάποτε σε σκάνδαλα, αποπροσανατολίζοντας την κοινή γνώμη. Ακόμη και τα κανάλια και οι ειδήσεις είναι κοινό μυστικό πλέον πως είναι χειραγωγίσιμα και καθ’ υπαγόρευσιν σε μεγάλο ποσοστό κι η κοινή γνώμη νομίζει πως έχει δικαίωμα άποψης και πληροφόρησης. Έτσι κι εδώ, είναι ανατριχιαστικά απροκάλυπτος ο ρόλος των ΜΜΕ, σε μια χώρα με «ασθενή πολιτική μνήμη». Γράφει ο κύριος Παπαθεοδώρου: «Δυο πράγματα έχουν σημασία: η ισχυρή διαβεβαίωση και η διαρκής επανάληψή της. Όταν μια διαβεβαίωση, απογυμνωμένη από κάθε συλλογισμό και απόδειξη, επαναλαμβάνεται τακτικά και δυνατά, γίνεται ιδέα και πίστη και δημιουργεί ρεύμα στην κοινή γνώμη. Ένα ισχυρό ρεύμα μεταδοτικότητας, που κανένας δεν μπορεί να του αντισταθεί. Αυτό είναι. Μπροστά σε αυτό καταρρέει κάθε επιχείρημα, κάθε αντίσταση. Η πίστη δε χρειάζεται επιχειρήματα, χρειάζεται δημαγωγούς» (σελ. 168).

Ο τρόπος που αλληλεπιδρούν οι χαρακτήρες μεταξύ τους είναι καλά μελετημένος, χωρίς χάσματα και κενά. Όλα είναι στέρεα δομημένα, λογικοφανή και με απόλυτη συνέπεια. Εκτός από την περίπλοκη κεντρική ιδέα (όχι μπερδεμένη, όμως, απλώς πολυεπίπεδη) που παρουσιάστηκε σταδιακά ως την τελική αποκάλυψη, η εξέλιξη των πρωταγωνιστών, η κλιμάκωση της ιστορίας, ακόμη και το γεγονός ότι κάποιοι ήρωες που κάνουν ένα πέρασμα στην αρχή αλλά στη συνέχεια θα παίξουν ένα σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη δείχνουν ένα μελετημένο κείμενο που δε βασίζεται στον επιφανειακό εντυπωσιασμό και στην τεκμηριωμένη τοιχογραφία της πλοκής.

Αγαπημένος χαρακτήρας η Έλλη Καμπάνη, μια γυναίκα που ξεκίνησε ως ερωμένη υπουργού ευελπιστώντας να γίνει τηλεπερσόνα, δείχνει αρχικά εύκολη, πειθήνια, ευκολόπιστη, μετά από μια τυχαία συνομιλία όμως και κάποια «σκατά» που την ανάγκασαν να ακουμπήσει μεταστρέφεται κατά 180 μοίρες και δείχνει έναν άλλο εαυτό, της «σκύλας», της παθιασμένης για εκδίκηση, της γυναίκας που θα καταστρώσει βήμα βήμα το σχέδιό της, ορρωδώντας προ ουδενός. Και όλα αυτά καταρρέουν σα χάρτινος πύργος όταν συναντά τον ειλικρινή, παθιασμένο με την αλήθεια, άμεμπτο Μίλτο Μαρνέρη, που της δείχνει άθελά του πως υπάρχουν ακόμη άνθρωποι στη ζωή, όση σαπίλα κι αν κυριαρχεί γύρω μας. Θα υπάρξει άραγε ερωτική σπίθα ανάμεσά τους; Κι αν ναι, τι αντίκτυπο θα έχει στις ζωές τους και πώς θα σφυρηλατηθεί τη στιγμή που τους καταδιώκουν άνομα συμφέροντα ΜΚΟ και ρώσικα μαχαίρια; Δε θα ξεχάσω τη σκηνή όπου η δημοσιογράφος παίρνει τη δύναμη και το θάρρος να επισκεφθεί τη γυναίκα που ξεφτίλισε δημοσιογραφικά τον άντρα της με φήμες κι εκείνη την πλακώνει στο ξύλο, μόνο και μόνο για να κλάψουν μαζί αγκαλιά αμέσως μετά, η κάθε μία για τους δικούς της λόγους αλλά πάνω από όλα για την κοινή ψυχική μοναξιά που τις ενώνει. Σκηνές σαν αυτή και χαρακτήρες σαν την Έλλη Καμπάνη δείχνουν πως ο κύριος Παπαθεοδώρου δεν ξεχνάει τις λογοτεχνικές του καταβολές και δεν αφήνεται να παρασυρθεί σε ένα ανεξέλεγκτης ταχύτητας θρίλερ, ίσα για να ξεφυλλίζεται το βιβλίο και να έρθει η κάθαρση της λύσης.

Έχω και μία ένσταση. Στα τελευταία κεφάλαια ένιωσα μια αμηχανία από μεριάς του συγγραφέα, μιας και η καταιγιστική δράση, οι ανατροπές, οι αποκαλύψεις και τα σκάνδαλα αντικαταστάθηκαν με δύο παράλληλες σκηνές βασανιστηρίων, αρκετά εκτεταμένες. Ένιωσα σα να έλεγε ο συγγραφέας «ας γράψω λίγο παραπάνω μέχρι να σκεφτώ τι θα κάνω στη συνέχεια». Και όντως, η τελική λύση της δράσης ήρθε από έναν από μηχανής Θεό πάνω ακριβώς τη στιγμή που όλα τακτοποιήθηκαν στην εντέλεια, η ιστορία μπήκε στις πραγματικές της διαστάσεις, αποκαλύφθηκε πολύ σωστά ποιος ήταν πίσω από όλα αυτά και γιατί, όμως η εξέλιξη της ροής που οδηγούσε προς το τέλος έδειχνε κάποια σημάδια δεύτερων σκέψεων, κόπωσης ίσως. Και έρχεται το αναπάντεχο, από κει που δεν το περίμενα. Παρ’ όλο τον άψογο χειρισμό, τις λογοτεχνικές εκπλήξεις, την εκπληκτική ενορχήστρωση του συνόλου, το τέλος μου φάνηκε αταίριαστο με το επίπεδο που ένιωσα να ανεβαίνω με αυτό το μυθιστόρημα.

Τα «Εντιμότατα λαμόγια» είναι ένα αριστοτεχνικό θρίλερ, που δείχνει κατάματα την αλήθεια που κρύβεται πίσω από ονομαστά τζάκια, έγκυρους πολιτικούς, ψεύτικες υποσχέσεις, αθώα και αντικειμενικά δελτία ειδήσεων και με κράτησε με κομμένη ανάσα ως την τελευταία σελίδα. Σε αυτό βοήθησε και η τμήση της ιστορίας σε μικρά και μεσαίας έκτασης κεφάλαια, όπως συναντάμε κυρίως σε βιβλία των Πάτερσον, Κλάνσυ, Τουίνινγκ κλπ. Το νέο έργο του κυρίου Παπαθεοδώρου είναι μια υπέροχη περιπέτεια, από την οποία δε θα βγει κανείς αλώβητος.

Βιβλίο Ο κυρίαρχος των οκτώ
Συγγραφέας Άννα Παναγιωταρέα
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σα μυθιστόρημα κουραστικό. Σαν ιστορία συναρπαστική αλλά προβλέψιμη και απόλυτα συνυφασμένη με τον κεντρικό ήρωα. Ούτε που φωτίζονται οι δευτεραγωνιστές πλην του αφηγητή. Μέσα από το βιβλίο έμαθα τη σκληρή πλευρά των ΜΜΕ, δεν αμφισβητώ την αξία της Παναγιωταρέα στο χώρο, και ολίγον απογοητεύτηκα από το βωμό των θυσιών που απαιτούνται κάθε φορά στις ειδήσεις και στα κανάλια.

Βιβλίο Οι θεομπαίχτες
Συγγραφέας Μπάμπης Χαραλαμπούλιας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανίδα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σωκράτης Χαρίτος δεν καταφέρνει ν’ ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ασφαλιστικής εταιρείας για την οποία εργάζεται και απολύεται. Σχεδόν ταυτόχρονα γνωρίζει την Ελένη, μια γυναίκα που αλλάζει την καθημερινότητά του και τον βοηθά να ορθοποδήσει ώσπου ένα τροχαίο ατύχημα τους χωρίζει για πάντα. Απελπισμένος, ο Σωκράτης ασυναίσθητα στρέφεται σε μια τηλεοπτική εκπομπή να πει τον πόνο του κι αυτό είναι η αρχή μιας ανατρεπτικής, κλιμακούμενης και τραγικά αληθινής ιστορίας με χιλιάδες πρωταγωνιστές και κομπάρσους, με πάρα πολλά μηνύματα και υπαινιγμούς για τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα, με εκατομμύρια αφορμές για σκέψη και προβληματισμό.

Ο συγγραφέας, εκτός από την ικανότητά του να αναπαριστά σκηνές και διαλόγους με ζωντάνια, καταγράφει το χρονικό μιας προσωπικότητας και μιας ανθρώπινης ψυχής από το ζενίθ ως το ναδίρ της εφήμερης ύπαρξής της (ή μήπως η πορεία είναι καθοδική και όχι ανοδική;). Ένιωσα σα να έβλεπα από κάμερα την καθημερινότητα του πρωταγωνιστή, των στελεχών του τηλεοπτικού καναλιού, των μελών του Κοινόβιου, την αγωνία του Αρχιεπισκόπου να χειριστεί σωστά την αγιοποίηση της Ελένης και τόσα άλλα περιστατικά. Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, ο χειρισμός της πραγματικότητας και η εξέλιξη της ιστορίας είναι πανέξυπνα δοσμένα και ειλικρινά δεν περίμενα ότι θα μπορούσε να διατηρηθεί η ιστορία του Χαρίτου κατ’ αυτόν τον τρόπο στην τηλεοπτική επικαιρότητα! Αλλαγές στη στιγμή, ανατροπές, διαψεύσεις και ταυτόχρονος φωτισμός διαφορετικών πλευρών της πραγματικότητας και όλα αυτά προς τέρψιν του κοινού, που χαζεύει μπροστά από ένα γυαλί τις ζωές των άλλων!

Έπαθα σοκ με τον τρόπο που ξεκίνησε το μυθιστόρημα και πώς κλιμακώθηκε κι έφτασε σε αυτό το ταιριαστό τέλος! Μα τόση οξυδέρκεια και διεστραμμένη φαντασία; Μα από χήρος μάρτυρας θαύματος αγίας κι από κει ηγέτης ενός κοινόβιου τριών χιλιάδων ψυχών; Σε στενή συνεργασία με τον πατέρα Τιμόθεο, τον Σάιλοκ της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, παίρνουν στα χέρια τους τα πανωτόκια των τραπεζών και τις ψυχές των πιστών τους που τους άφησαν τα δάνειά τους να τα χειριστούν όπως νομίζουν καλύτερα, αρκεί να απαλλαγούν από αυτά και να τους προστατεύει η Χάρη Της! Γροθιά στο στομάχι τα χιλιάδες αποσπάσματα που αφορούν πρόσωπα και καταστάσεις που έχουν περάσει από την ελληνική πολιτική και θρησκευτική πραγματικότητα (αποκορύφωμα ο Μποχατζόπουλος!), τραγικά πραγματική η κατάσταση με τις τράπεζες. Κι εκεί που λες πού θα καταλήξει αυτό, έρχεται η ύφεση, οι απαιτήσεις της Τρόικας, οι πορείες και η αγανάκτηση, έτσι το Κοινόβιο αρχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, κάτι που εκμεταλλεύεται η εξοργισμένη Εκκλησία προς όφελός της, χρησιμοποιώντας τον πιο έξυπνο δούρειο ίππο για κατάρριψη της αγιότητας της Ελένης της Νεαπολίτισσας! Κι όλα αυτά διαδραματίζονται στη Θεσσαλονίκη και τον Βόλο!

Από την άλλη, όσο καλογραμμένο και παραστατικότατο κι αν είναι το κείμενο, σύντομα ένιωσα να μπουκώνω από πληροφορίες και μηνύματα. Ναι, χάλια και άσχημα τα πράγματα, ναι, ωραία τα παραδείγματα των ανθρώπων που διαλέγει ο συγγραφέας ως τεκμηρίωση των απόψεων και συνέχιση της ιστορίας του, ναι, έξυπνη η κλιμάκωση της ιστορίας, αλλά πρόκειται για πάρα πολλές σελίδες που φοβάμαι ότι ο αναγνώστης ίσως κάπου αδιαφορήσει ή κουραστεί! Και είναι αδύνατο να υπερσκελίσει κάποιες σελίδες, γιατί είναι τόσο πυκνογραμμένο το μυθιστόρημα που κάθε λέξη είναι και σημαντικός κρίκος. Η καλύτερη λύση θα ήταν να κυκλοφορήσει σε δύο ή τρία βιβλία που και περισσότερο χώρο θα έδιναν στον συγγραφέα να αναπτύξει τις απόψεις του χωρίς να στομώνει το κουρασμένο μυαλό ενός αναγνώστη και πιο σφιχτοδεμένο θα ήταν. Άνετα μπόρεσα να ξεχωρίσω τρεις περιόδους: το πριν, η αγιοποίηση και η θρησκευτική εκμετάλλευση, το Κοινόβιο και η κρίση.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που ή θα το παρατήσετε ή θα το διαβάζετε σελίδα σελίδα όποτε βρίσκετε χρόνο. Κατ’ εμέ, καλύτερα να το διαβάζετε αργά αργά ώστε να αφομοιώνονται καλύτερα οι πληροφορίες και τα κοινωνικά μηνύματα παρά να το παρατήσετε. Αξίζει να το ανακαλύψετε, γι’ αυτό και το υποστηρίζω.

ΥΓ. Η παρουσίαση του βιβλίου έγινε στον χώρο των εκδόσεων Ωκεανίδα και το Bookia κάλυψε την εκδήλωση.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«-Ξέρεις τι είναι ένα παιδί; Ταξίδια, έρωτες, γούστα, λίγο πολύ όλα αυτά έχουν την ίδια γεύση, δεν σ’ αλλάζουν. Μόνο σαν γίνεις γονιός καταλαβαίνεις ότι έως τώρα γνώριζες μονάχα ένα κομμάτι του εαυτού σου, το εγωιστικό κομμάτι που ξέρει να κοιτάζει αποκλειστικά την πάρτη του. Το παιδί ξεκλειδώνει μέσα σου ένα ολόκληρο ορυχείο από συναισθήματα που αγνοούσες. Δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτα απ’ ό,τι έχεις βιώσει. Για πρώτη φορά στη ζωή σου νιώθεις ευτυχία όχι μόνο παίρνοντας αλλά κυρίως δίνοντας. Δίνοντας ολοένα και περισσότερα. Μπροστά σ’ αυτό το θαύμα, το παρελθόν καταλαγιάζει. Άλλωστε, δε σου μένει και χρόνος, να το ταΐσεις, να το κάνεις μπάνιο, να μαγειρέψεις, να πας στη δουλειά…Πού μυαλό και όρεξη για ριπλέι…» (σελ. 68).

«Η όψη του σκοτείνιασε. Οι φαντασιώσεις του μοσχεύματα που απορρίφθηκαν» (σελ. 73).

«Οι τράπεζες είναι κατεξοχήν χώροι ψευδαισθήσεων. Εδώ μέσα δεν υπάρχει απαγορευμένη φαντασίωση, στον ναό του δανεισμού όλα είναι δυνατά..Κυριλέ σφαγείο…Σου γ…νε τη ζωή και δεν ανοίγει ρουθούνι…Πόσοι άνθρωποι θα είχαν γλιτώσει τις περιουσίες τους εάν τα κέρδη ήταν ένα τοις εκατό λιγότερο;» (σελ. 80-81).

«Με κάθε ευρώ που εξοικονομούσε -κόβοντας ακόμα και απ’ τη διατροφή του- τάιζε τα δάνεια, που λίγο ακόμα να έμεναν νηστικά θα ξεπετάγονταν απ’ τα κλουβιά τους και θα κατασπάραζαν το προσημειωμένο του βιός» (σελ. 174).

«-Άκου να σου πω, στην εποχή της ιδιωτικής τηλεόρασης ακόμα και ο ίδιος ο Χριστός να είσαι, όταν πρόκειται για διαφημίσεις θα το βουλώνεις όποτε σου πούμε εμείς! Κατάλαβες;» (σελ. 181).

«Στην εποχή του λυσσαλέου μιντιακού ανταγωνισμού επικρατεί εκείνος που ανταποκρίνεται ταχύτερα στο διαρκώς μεταβαλλόμενο ενδιαφέρον του κοινού εξασφαλίζοντας καλεσμένους με επικοινωνιακό χάρισμα και πλειοδοτεί σε πληροφορίες -διασταυρωμένες ή όχι, δεν έχει μεγάλη σημασία- για το θέμα που κάθε βράδυ αναγορεύεται σε φλέγον ζήτημα της επικαιρότητας. Διότι τα μηχανάκια της «AGB» είναι φτιαγμένα να μετράνε τη θεαματικότητα, όχι την αλήθεια» (σελ. 241).

«Δεν υπάρχει πιο απολαυστικό γεύμα για τους δημοσιογράφους από τις σάρκες ενός καταξιωμένου συναδέλφου τους» (σελ. 246).

«Τη μοίρα μιας ολόκληρης γενιάς καθηλωμένης στο πλαφόν των επτακοσίων ευρώ, που ισοπέδωνε τα πτυχία των πανεπιστημίων, τις ξένες γλώσσες, την εξυπνάδα, την εργατικότητα. Μονη δίοδος για μια αξιοπρεπή ζωή στη σύγχρονη Ελλάδα, τα λεφτά των γονιών ή μια θέση στο Δημόσιο που τάζουν τα πουλημένα κομματόσκυλα για να στρατολογούνε οπαδούς απ’ την απελπισμένη μάζα των ανέργων. Η προσωπική αξία δεν έχει καμιά απολύτως σημασία. Η προσωπική αξία ήταν καταδικασμένη να αναδεικνύεται μονάχα μέσα από κομπίνες… Η δομή του κράτους, από την κυβέρνηση, τα κόμματα ως τον τελευταίο δημόσιο υπάλληλο, τρεφόταν από μαύρο χρήμα και κλίκες…Μια κοινωνία της οποίας οι ίδιοι οι γ… ηγέτες έχουν κάνει τη διαφθορά θρησκεία και την ατιμωρησία νόμο του κράτους, εκπέμπει ένα στίγμα στους από κάτω» (σελ. 568).

«Αναπόφευκτα, σκάνδαλο το σκάνδαλο αρχίζεις να απευαισθητοποιείσαι. Τη θέση της οργής παίρνει η στενοχώρια, τη θέση της στενοχώριας η πίκρα, ακολουθεί η περιφρόνηση και εντέλει σαν λύτρωση επέρχεται η αδιαφορία. Στο τέλος τίποτα πια δε σου κάνει εντύπωση. Τους έχεις ικανούς για όλα…Τι σόι δημοκρατία είναι αυτή που οι νόμοι ισχύουν για όλους εκτός από τα κόμματα, τους πολιτικούς και τους κομματικώς διορισμένους κρατικούς αξιωματούχους;» (σελ. 569).

«Εάν ένας πιστός αρχίσει τις ερωτήσεις, δύσκολα τον κρατάς. Όσες απαντήσεις και να του δώσεις, πάντα θα ζητάει κάτι περισσότερο. Έχει πάψει να δέχεται τον Θεό ως δεδομένο και απαιτεί αποδείξεις, είναι χαμένη υπόθεση» (σελ. 661).

«Του φάνηκε σαν να περπατούσε στον διάδρομο ενός μουσείου. Ενός υπαίθριου μουσείου οικονομικού ολοκαυτώματος» (σελ. 804). [περπατώντας σε δρόμο με άδεια και κλειστά μαγαζιά]

«Σ’ αυτούς που έχουν μάθει να ζουν μέσα στην τηλεόραση, το ένστικτο της αυτοπροβολής γίνεται εξίσου δυνατό με το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Τους τρελαίνει το γυαλί. Δεν αντέχουν τον εξοστρακισμό από την οθόνη, είναι σαν ένα είδος θανάτου γι’ αυτούς…Όταν η τηλεοπτική εικόνα κάποιου είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχει να παρουσιάσει η μίζερη ζωή του, τότε η εικόνα του σα να αποκτά ξεχωριστή υπόσταση, ξεχωριστό ένστικτο αυτοσυντήρησης από κείνο του πραγματικού εαυτού του» (σελ. 872).