Βιβλίο Οι Εξερευνητές του Χρόνου #1-4
Τίτλος πρωτοτύπου Els Exploradors del Temps
Συγγραφέας Jordi Ortiz
Εικονογράφος Miguel Ángel Saura
Μετάφραση Κατερίνα Κουτσοσπύρου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο καθηγητής Εξυπνοσθένης, ένας από τους πιο μεγαλύτερους σοφούς του κόσμου, ηγείται του σημαντικότερου επιστημονικού έργου στην Ιστορία: προσπαθεί να ολοκληρώσει ένα έργο ζωής, το «Υπερμεγασουπερβιβλιομουσειο» για να το χαρίσει στην ανθρωπότητα, ώστε να μπορέσουν οι ιστορικοί του μέλλοντος να κατανοήσουν την ιστορία και να αποτρέψουν την παραποίησή της από κακόβουλους ανθρώπους. Η επιστημονική κοινότητα ισχυρίζεται ότι κανείς ποτέ δεν μπορεί να ταξιδέψει στον χρόνο και να επισκεφθεί μια άλλη εποχή, ο Εξυπνοσθένης όμως έχει βρει το μυστικό. Η Κριστίνα ανακαλύπτει τον σοφό καθηγητή να κρύβεται στο Καδακές της Ισπανίας και να ζει σ’ έναν τεράστιο χώρο με τόσα πολλά βιβλία και αντικείμενα που δεν έχει κανένα μουσείο και καμία βιβλιοθήκη στον κόσμο. Εκεί ζει με τον μπάτλερ Άρτσιμπαλ και τη μαγείρισσα Γερτρούδη που πετάνε ευφυείς ατάκες ο ένας στον άλλον. Η πανέξυπνη Κριστίνα με τη φοβερή μνήμη, ο ατρόμητος Βίκτορας και ο δυνατός Μιγκέλ, ξάδελφος της Κριστίνα και κολλητός του Βίκτορα, μαγεύονται από τις ιστορίες του καθηγητή και δέχονται να ταξιδεύουν στον χρόνο για να εντοπίσουν και να φέρουν τα πολύτιμα ιστορικά αντικείμενα που υπολείπονται για να ολοκληρωθεί η συλλογή του. Στο πλάι τους θα είναι η πεντάχρονη Ίμπις που ήρθε κατά λάθος από τις αρχαίες πυραμίδες και ο ορνιθόσαυρος Κάλι που ανακάλυψε η Ίμπις κι όλοι μαζί ταξιδεύουν στον χρόνο για να συγκεντρώσουν αντικείμενα από τους πιο συναρπαστικούς αρχαίους πολιτισμούς. Φυσικά, δε θα μπορούσε να λείπει ο κακός της ιστορίας, τον οποίο συναντάμε στο πρόσωπο του Μαλέφικο Δουραδόρ, συλλέκτη θησαυρών και άσπονδου εχθρού του καθηγητή, που θα δυσκολέψει τα παιδιά σε κάθε αποστολή.

Τα βιβλία είναι έξυπνα, καλογραμμένα και συναρπαστικά, με χιλιάδες πληροφορίες για τον εκάστοτε αρχαίο πολιτισμό. Εκτός από την κύρια δράση, έχουμε και ξεχωριστές σελίδες στο τέλος των βιβλίων όπου αναπτύσσονται διάφορα θέματα όχι μόνο από την ιστορική περίοδο του εκάστοτε τίτλου αλλά και ευρύτερα. Εκεί οδηγούνται οι μικροί αναγνώστες μέσα από ερωτήσεις που η απάντηση φαίνεται μόνο αν ακουμπήσουν επάνω στο σημείο την κλεψύδρα-σελιδοδείκτη («ρολόι αποκρυπτογράφο», όπως αναφέρεται) που συνοδεύει κάθε βιβλίο! Στο κείμενο παρεμβάλλονται εικόνες με συννεφάκια-διαλόγους που προχωράνε τη δράση, ελαφρύνοντας το κλίμα αλλά ο εικονογράφος Miguel Ángel Saura δε μένει εκεί. Χρησιμοποιεί ποικίλες εκφράσεις στα πρόσωπα που θυμίζουν κόμικς, ζωντανεύει με πιστότητα και ρεαλισμό πανοραμικές εικόνες από τους εκάστοτε τόπους και δε διστάζει να μετατρέψει γνωστές φυσιογνωμίες σε καρικατούρες όταν το απαιτεί η περίσταση. Γέλασα πολύ με τη δισέλιδη απεικόνιση της σκηνής του Κορνήλιου Όπτιμου Τρανσαλπίνου στο πρώτο βιβλίο, όπου ανακαλύπτουμε πώς η Αφροδίτη της Μήλου έχασε πραγματικά τα χέρια της ενώ εντυπωσιάστηκα από την απεικόνιση του ναού της Ολυμπίας στο τρίτο βιβλίο.

Κάθε περιπέτεια είναι μια καλοστημένη, έξυπνη και ολοκληρωμένη ιστορία, με καλούς και κακούς, με ανατροπές και εκπλήξεις, κάτι που δείχνει τη σκληρή δουλειά του συγγραφέα, που απέφυγε τις προχειρότητες και τις βιαστικές πλοκές ώστε να βοηθήσει τα παιδιά να ενταχθούν για τα καλά σε κάθε εποχή που ετοίμασε. Για το λόγο αυτό βρίσκει διάφορα αφηγηματικά τρικ για να εντάξει την Κριστίνα και την παρέα της στην εκάστοτε περίοδο, είτε με τα ρούχα που ετοιμάζουν είτε με τη γλώσσα που μαθαίνουν κλπ. Συμπληρωματικά, στο τέλος κάθε βιβλίου υπάρχουν τρεις ενότητες: «Ας μάθουμε», «Ας στρωθούμε στη δουλειά» και οι «Βιβλιοχρονοϊστορίες». Στην πρώτη, έχουμε το γενικότερο ιστορικό πλαίσιο με σύντομες και εύληπτες πληροφορίες, στη δεύτερη κατασκευάζουμε και φτιάχνουμε διάφορα αντικείμενα ή φαγητά βασισμένα στην εκάστοτε πλοκή και στην τρίτη διάφορα ιστορικά πρόσωπα αποκαλύπτουν σημαντικά πραγματολογικά, ιστορικά και άλλα στοιχεία ευρύτερου ενδιαφέροντος. Ταυτόχρονα, σε αυτές τις τελευταίες σελίδες ξεδιπλώνεται από βιβλίο σε βιβλίο η σχέση του Εξυπνοσθένη και του Μαλέφικο Δουραδόρ, πώς κατέληξαν εχθροί από φίλοι και πώς απέκτησε τις δυνάμεις του ο κακός των ιστοριών.

Στο πρώτο βιβλίο της σειράς, «Οι λεγεώνες της Ρώμης», οι μικροί πρωταγωνιστές πρέπει να βρουν έναν μεταλλικό αετό, έμβλημα των ρωμαϊκών λεγεώνων του 1^ου αιώνα μ. Χ., από τη θρυλική 13^η Λεγεώνα του Κορνήλιου Όπτιμου Τρανσαλπίνου. Τα παιδιά ταξιδεύουν στο 13 μ. Χ. και στη θρυλική Αρμπίτριουμ Αογκούστα. Τι συνέβη στη λεγεώνα του Κορνήλιου και γιατί και πότε χάθηκε η πόλη που έχτισε; Ποιος είναι ο καταχθόνιος Φαύστος που βρίσκεται στο πλάι του ως σύμβουλός του; Στο δεύτερο, «Οι εξορμήσεις των Βίκινγκς», η Κριστίνα και η παρέα της πρέπει να βρουν την ασημένια πόρπη του Έρικ του Κόκκινου και ταξιδεύουν στην Ισλανδία του 980 μ. Χ. Εκεί γνωρίζουν τα παιδιά του Έρικ του Κόκκινου και του εχθρού του, του αρχιναυπηγού Όλαφ. Η αντιπαλότητά τους έχει μοιράσει το χωριό σε δυο στρατόπεδα και καθυστερεί την εκστρατεία για νέα εδάφη. Η Γκουντρούν, η ζοφερή μάγισσα, υποδαυλίζει τα πάθη και κάνει τα πράγματα χειρότερα. Στο τρίτο, «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Ελλάδας», τα παιδιά πρέπει να βρουν το μυθικό χρυσό στεφάνι του Ηρακλή από κλαδί ελιάς που του απονεμήθηκε όταν έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες κι έτσι ταξιδεύουν στην Ολυμπία του 556 π. Χ. και γνωρίζουν τον Πυθαγόρα ενώ ξεναγούνται σε όλα τα σημεία του ιερού χώρου της Ολυμπίας. Μήπως ο πρωταθλητής Άτλαντας είναι ο μεταμφιεσμένος Δουραδόρ; Και πώς θα καταφέρουν τέσσερα παιδιά να μπουν σε απαγορευμένους χώρους; Στο τέταρτο, «Ο χρυσός των Ίνκας», ο καθηγητής στέλνει την παρέα στο Κούσκο, την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Ίνκας, το 1487 μ. Χ. την περίοδο της γιορτής του χειμερινού ηλιοστασίου για να βρουν ένα πουτούτου, ένα κοχύλι που χρησιμοποιούσαν οι αγγελιαφόροι για την αναγγελία της άφιξής τους κάπου. Να όμως που ένα λάθος στη χρονομηχανή τα γεμίζει φόβο κι ας καταφέρνουν να φτάσουν στον χωροχρόνο που θέλουν. Εκεί μπλέκουν με μυστηριώδεις κατασκόπους και χάνονται στους λαβύρινθους της ιερής πόλης.

«Οι Εξερευνητές του Χρόνου» είναι μια συναρπαστική σειρά περιπετειών που ταξιδεύει τα παιδιά από 8 ετών και πάνω σε διάφορες εποχές του παρελθόντος, βοηθώντας τα με τον τρόπο γραφής και την ωραία εικονογράφηση να ανακαλύψουν και να αγαπήσουν την Ιστορία. Τα βιβλία, γεμάτα σασπένς και ανατροπές, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, χιούμορ και εκπλήξεις, καλογραμμένη πλοκή, μαζί με ενδιαφέροντα παιχνίδια και πραγματολογικά στοιχεία, θα οδηγήσουν τους μικρούς αναγνώστες σε σημαντικά χωροχρονικά σημεία της Ιστορίας και θα κάνουν τη γνώση παιχνίδι.

Βιβλίο Η Αδελφότητα της Ασημένιας Σκόνης
Συγγραφέας Παντελής Περιβολάρης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Ωκεανός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Παντελής Περιβολάρης στο πρώτο του μυθιστόρημα μπαίνει στα βαθιά νερά του αντισημιτισμού και αναμιγνύει με σωστό τρόπο αληθινά πρόσωπα, οργανώσεις και καταστάσεις με την αστείρευτη φαντασία του, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα κείμενο γεμάτο ανατροπές, διαρκές ανθρωποκυνηγητό και πολλά πραγματολογικά στοιχεία. Ο Παύλος Δημητρίου, αθλητικογράφος σε μεγάλη εφημερίδα, ειδοποιείται για τη δολοφονία του Κοέν και σπεύδει να την καλύψει ειδησεογραφικά, χωρίς να γνωρίζει πως αυτό θα είναι το βήμα που θα αλλάξει για πάντα τη ζωή του. Υπεύθυνη θα είναι η Βασιλική Βουνάτσου, επικεφαλής της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών, που έρχεται να συνδράμει με τις εξειδικευμένες γνώσεις της στην περισυλλογή και την αξιοποίηση των πειστηρίων, ποιος όμως είναι ο πραγματικός της ρόλος στην υπόθεση και γιατί προσφέρει μια άτυπη συνεργασία στον Δημητρίου, που μπήκε ξαφνικά στο μάτι του κυκλώνα και ίσως κάποιοι τον βλέπουν ως αποδιοπομπαίο τράγο; Ο αστυνομικός διευθυντής του Πύργου Ηλείας Κώστας Βεργόπουλος, που είχε μια καλή σχέση με τον Δημητρίου, διαπιστώνει πως η υπόθεση παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις, με την Αμερικανική Πρεσβεία, τις μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ και όχι μόνο, με ακροδεξιές οργανώσεις και άλλα πρόσωπα να πιέζουν για τη λύση της υπόθεσης ή να κάνουν τα πάντα για να μείνουν τα μυστικά κρυμμένα στο σκοτάδι.

Από τη μια λοιπόν έχουμε έναν αγώνα δρόμου με τον Δημητρίου και τη Βουνάτσου που μπαίνουν στο μάτι του κυκλώνα να προσπαθούν να μείνουν ζωντανοί και να βρουν την άκρη σ’ ένα μυστήριο που πυκνώνει ολοένα και περισσότερο, με τα ίχνη που οδηγούν στην πολύτιμη Κιβωτό της Διαθήκης να τους φέρνουν πιο κοντά ή να τους απομακρύνουν, σε μια διαδρομή γεμάτη εχθρούς και ανέλπιστους συμμάχους. Ταυτόχρονα όμως αποφασισμένοι εγκληματίες, όπως ο Κλάους Μπρίχνεν που ακολουθεί τις εντολές του Δόκτορα Εσσή, το ηγετικό στέλεχος της Compat 18 Hellas Γιώργος Σιδηρόπουλος, ο θεωρητικός του εθνικοσοσιαλισμού Μάριος Δημητρόπουλος που συνδέεται με την οργάνωση του Σιδηρόπουλου και άλλοι τους παρακολουθούν στενά και προσπαθούν να τους βγάλουν από τη μέση. Η κεντρική ιδέα του βιβλίου λοιπόν αντικατοπτρίζει τις ανησυχητικές διαστάσεις του ακροδεξιού ρεύματος που όντως βιώνουμε στην εποχή μας και ο συγγραφέας καταφέρνει να στήσει ρεαλιστικά ένα αρραγές δίκτυο που περιλαμβάνει το μεγαλύτερο ακροδεξιό κόμμα της Γερμανίας AFD,  την τρομοκρατική οργάνωση NSU που αποκαλύφθηκε το 2011 οδηγώντας τους Ούβε Μούντλος και Ούβε Μπένχαρτ σε μαρτυρικό, κατά τους θιασώτες της, θάνατο και άλλες ενώσεις ή φορείς που αποσκοπούν, με αφορμή την αναζήτηση του θησαυρού των Εβραίων, να κυριαρχήσουν ξανά στην Ιστορία και να ολοκληρώσουν ό,τι άφησαν στη μέση οι Γερμανοί με το Ολοκαύτωμα.

Οι αποκαλύψεις είναι απανωτές, η δράση σε αρκετά σημεία καταιγιστική και οι πληροφορίες έρχονται σωρηδόν είτε σε μορφή υποσημειώσεων είτε με, αρκετά παραπάνω από το επιτρεπτό σε έκταση και συχνότητα, παρεκβολές στη ροή της ανάγνωσης. Το μυθιστόρημα με βοήθησε να μάθω πολλά πράγματα: για την Κιβωτό της Διαθήκης, τι περιέχει και ποια είναι η σημασία της, πώς βρέθηκαν οι Εβραίοι της Αιθιοπίας στην Ελλάδα, γιατί μας ενδιαφέρει η ιστορία του Νώε Γιουσουρούμ που έδωσε το όνομά του στην ομώνυμη πλατεία, ποιος ήταν ο ρόλος του Μοδιάνο στην εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης, ακόμη και για το ριφιφί του 1992 στην Τράπεζα Εργασίας που παραμένει ανεξιχνίαστο ως σήμερα! Αυτός όμως είναι και ο λόγος που εν συνόλω το μυθιστόρημα ίσως δείχνει αδύναμο και σε κάποια σημεία πιο αργό. Πληθώρα πληροφοριών και επεξηγήσεων, είτε σύντομα σε υποσημειώσεις είτε πιο εκτεταμένα εν τη ρύμη του λόγου στο κυρίως κείμενο, αρκετές παρεκβολές (όπως για παράδειγμα η εκτεταμένη αναφορά στην 11^η Σεπτεμβρίου την περίοδο που βρισκόταν στην Αμερική ο Παύλος Δημητρίου, μόνο και μόνο για να δείξει πως δε φοβάται, καθώς και στοιχεία από το παρελθόν κάποιων προσώπων που δεν επηρεάζουν τις εξελίξεις ούτε συμβάλλουν σε κάποια απόφαση ή πλευρά του χαρακτήρα των ηρώων στο σήμερα) και λεπτομέρειες που ίσως φανούν χρήσιμες σε κάποιους αναγνώστες αλλά δεν ενσωματώνονται στη ροή του κειμένου (όπως για παράδειγμα, η παράθεση των αστυνομικών διατάξεων ή η εκτεταμένη εξιστόρηση για τους Ναΐτες ιππότες κ. π. ά.), θυμίζοντας έτσι ξένο σώμα. «Η Αδελφότητα της Ασημένιας Σκόνης» είναι μια αξιόλογη πρώτη προσπάθεια του συγγραφέα για γνήσιο ελληνικό θρίλερ-περιπέτεια, με άφθονες πληροφορίες γύρω από την ακροδεξιά, τον νεοναζισμό και τον φυλετικό ρατσισμό της εποχής μας και με μια ενδιαφέρουσα πλοκή γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις.

Βιβλίο 444 π. Χ.: Ο θάνατος της εταίρας Κλεψύδρας
Συγγραφέας Νίκος Φαρούπος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Βρισκόμαστε στο 444 π. Χ., όπου ο Χρυσός Αιώνας του Περικλή βρίσκεται στο αποκορύφωμά του χάρη στις τριακονταετείς σπονδές μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης που εξασφαλίζουν ειρήνη για μεγάλο διάστημα κι έτσι καλλιεργούνται οι επιστήμες και τα γράμματα, χτίζονται ο Παρθενώνας, το Ηφαιστείο, ο ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο κ. ά. Ο Νίκος Φαρούπος έχει μελετήσει πολύ καλά την εποχή, τους ανθρώπους και την κουλτούρα της εποχής και καταφέρνει να στήσει μια ενδιαφέρουσα αστυνομική πλοκή γεμάτη υπόπτους, κίνητρα και ανατροπές. Η Κλεψύδρα, ιδιοκτήτρια του πολυτελέστερου οίκου του άστεως, δολοφονείται και ο θάνατός της αναστατώνει την κοινωνία. Η πάλαι ποτέ πανέμορφη εταίρα ήταν πια μια κουρασμένη γριά αλλά οι ιέρειές της ήταν καλά εκπαιδευμένες στα μυστικά των ηδονών. Εκείνο το βράδυ έλειπαν από τον οίκο κι έτσι ο δράστης βρήκε πρόσφορο έδαφος. Το πορνείο όμως ήταν και μια σημαντική πηγή πληροφοριών για το εμπόριο, τη διπλωματία και τις διεθνείς σχέσεις του άστεως με τον τότε γνωστό κόσμο, πληροφορίες που διαχειριζόταν ο Διονύσιος, οπότε η υπόθεση είναι λίγο πιο προσωπική. Παράλληλα πρέπει να βρεθεί και ο ένοχος για τον βάναυσο τραυματισμό ξακουστών αθλητών που βγαίνουν εκτός στίβου λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ένα μπερδεμένο κουβάρι λοιπόν στα χέρια του Διονύσιου που καλείται να λύσει μια υπόθεση με πολλά και άγνωστα παρακλάδια. Ένοχοι που ομολογούν εγκλήματα γιατί είναι πιόνια κάποιου άλλου, πολιτικές έριδες, λάθη, προδοσίες, όλα αυτά αποτελούν εμπόδια για τις έρευνες του Διονύσιου που προσπαθεί να μην επηρεαστεί από τη θεά Φήμη και από τις παγίδες που συναντάει στον δρόμο της αλήθειας.

Δούλοι, αστυνόμοι, εταίρες, στρατηγοί, απλός κόσμος στήνουν ένα ενδιαφέρον πάνθεον υπόπτων. Ο συγγραφέας μάλιστα αναμιγνύει υποδειγματικά υπαρκτά και φανταστικά πρόσωπα και τα στήνει σε ένα καλά σχεδιασμένο παιχνίδι που ιντριγκάρει τον αναγνώστη. Ρεαλισμός και αληθοφάνεια κυριαρχούν στο βιβλίο και χάρη στις γλαφυρές περιγραφές ένιωσα σα να βρίσκομαι κι εγώ δίπλα στον Διονύσιο στην προσπάθειά του να μην απογοητεύσει τον παιδικό του φίλο, Περικλή, ένα άντρα-υπόδειγμα πολιτικού και ανθρώπου. Με τον Περικλή έχουν κοινά θέματα που τους απασχολούν κοινά οράματα, είναι άριστοι συζητητές και ρήτορες. Ο Περικλής έχει ευγένεια και δαιμόνια ευφυία, πλατιά μόρφωση και ρητορική δεινότητα χωρίς να γίνεται λαοπλάνος ή να κάνει κατάχρηση της εξουσίας του, σπάνια αστειεύεται, δεν αισχρολογεί: «Ο φίλος μου ήταν ένας άοπλος, πειστικός τύραννος που καταδυνάστευε τον λαό με το γιγαντιαίο ηθικό του ανάστημα και την απαράμιλλη γοητεία του» (σελ. 57-58). Δίπλα του βρίσκεται η Ασπασία, λεπτή, αεικίνητη, γοητευτική και πανέξυπνη, συνδυάζει τον ερωτισμό της Αφροδίτης με τη σοφία της Αθηνάς, είναι μυημένη στη γεωμετρία και στη φιλοσοφία, κατέχει την τέχνη του λόγου (όλα αυτά αποκλειστικό προνόμιο των αντρών), είναι αφιερωμένη στον Περικλή με αληθινό, πρωτόγνωρο και συγκινητικό πάθος, εξ ου και συγκατοίκησαν αγνοώντας ψιθυριστές και συκοφάντες.

Ο Διονύσιος έχει περιουσία, ανήκει στην τάξη των ιππέων, επιβλέπει την κατασκευή του Ηφαιστείου (θα είχαν τελειώσει αν ο Περικλής και ο Ικτίνος δεν έδιναν προτεραιότητα στον Παρθενώνα και στον ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο), είναι χήρος κι έχασε δυο γιους στη μάχη της Κορώνειας. Αποφεύγει παρορμητικές ενέργειες και βιαστικές αποφάσεις, αφού έχει μάθει από τα λάθη του στο παρελθόν και υποστηρίζει πως η ήττα έχει και μια επωφελή πλευρά, σε κρατά ταπεινό και μακριά από την ύβρι. Δεξί του χέρι είναι ο αφοσιωμένος Σκύθης τοξότης Ζεύξιππος, με μυστηριώδη καταγωγή, που αιχμαλωτίστηκε από Κρήτες πειρατές αλλά τον αγόρασε ο Διονύσιος στην αγορά της Δήλου. Είναι λιγομίλητος, φιλομαθής και εργατικός, με σκληρό παρελθόν, δέχεται το πεπρωμένο του χωρίς να δυσανασχετεί. Στις σελίδες του βιβλίου παρελαύνουν και άλλα γνωστά πρόσωπα της εποχής όπως ο Σωκράτης, ο Ηρόδοτος, ο Φειδίας, ο ηγέτης του ολιγαρχικού κόμματος Θουκυδίδης και άλλοι. Τόπος δράσης φυσικά η Αθήνα (Αγρυλή, Έσω Κεραμεικός, Ίππιος Κολωνός, Δήμος Σκαμβωνιδών, Μελίτη, Κοίλη, Πνύκα και άλλες συνοικίες) αλλά και ο Πειραιάς, με τα λιμάνια του Κάνθαρου και της Ζέας, τον λόφο της Μουνιχίας, με τα ναυπηγεία, τον ναύσταθμο, τον ναό της Αρτέμιδος. «Η Αθήνα ήταν η πόλη των τεχνών, της ποίησης και του φιλοσοφικού στοχασμού και ο Πειραιάς το παράθυρό της στον κόσμο» (σελ. 183). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο εμφανίζονται καινούργιοι ύποπτοι, οι ανακρίσεις οδηγούν σε επόμενο βήμα και σε επόμενο, τα κίνητρα και οι ύποπτοι, όπως και οι επιθέσεις σε αθλητές, αυξάνονται ενώ σε κάποια σημεία οι εκτεταμένες περιγραφές βοηθούν καλύτερα στην κατανόηση της εποχής, της κουλτούρας και της καθημερινότητας. Τα καλολογικά στοιχεία είναι ελάχιστα αλλά όμορφα: «Το άρμα του Ήλιου είχε ξεκινήσει την πορεία του προς τη γη των Εσπερίδων και πυρπολούσε τις κορυφογραμμές του Υμηττού όταν ξεκινήσαμε για τη συνοικία της Κοίλης» (σελ. 226).

Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη, ακολουθείται δηλαδή ένα δύσκολο εγχείρημα που κρύβει πολλούς κινδύνους, ο έμπειρος συγγραφέας όμως καταφέρνει να προσπεράσει τις δυσκολίες και τα εμπόδια και στήνει προσεκτικά την εποχή και την ιστορία του. Απόλαυσα την τεκμηριωμένη και προσεκτική αναβίωση των κοινωνικών, στρατιωτικών, ιατρικών, πολιτικών και άλλων εξελίξεων, την παραστατική καταγραφή της καθημερινότητας, το προσεγμένο λεξιλόγιο, τους ενδιαφέροντες χαρακτήρες και την κλιμακωτή πλοκή. Άλλωστε, το σύντομο εισαγωγικό σημείωμα για το ιστορικό πλαίσιο, οι υποσημειώσεις και το παράρτημα στο τέλος με εκτενείς αναφορές σε γεγονότα, πρόσωπα και λεπτομέρειες που αναφέρονται στο μυθιστόρημα βοηθούν αρκετά και διαχέουν την πληροφορία, αφήνοντας τον αναγνώστη να αποφασίσει μόνος του πόσο και τι θέλει να μάθει παραπάνω. Το μυθιστόρημα του Νίκου Φαρούπου «444 π. Χ.-Ο θάνατος της εταίρας Κλεψύδρας» είναι ένα καλογραμμένο, τεκμηριωμένο, γρήγορο και ανατρεπτικό αστυνομικό-ιστορικό μυθιστόρημα με πολλές εκπλήξεις και ανατροπές που διαδραματίζεται σε μια εποχή-σταθμό για την ανθρωπότητα.

Βιβλίο Με ταχύτητα, με δύναμη, με πάθος 
Συγγραφέας Βασίλης Παπαθεοδώρου
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας, όπως γράφει και στον πρόλογο του βιβλίου, συνειδητοποίησε πως ο ηρωισμός και ο θρίαμβος μπορούν να πάρουν κι άλλες μορφές, δε χρειάζεται δηλαδή να σχετίζονται κατ’ ανάγκη με τη νίκη. «Οι Αγώνες δεν είναι μόνο νίκες και θρίαμβοι αλλά κυρίως προσπάθεια και υπέρβαση… είναι γεμάτοι από μικρές ανθρώπινες ιστορίες». Έτσι το βιβλίο αποτελείται από ιστορίες ανθρώπων «που κατάφεραν να υπερνικήσουν τον ίδιο τους τον εαυτό, την κούρασή τους, την αρρώστια τους, τις διακρίσεις εναντίον τους, που πάλεψαν ενάντια στην ίδια τους τη μοίρα πολλές φορές… Σημασία είχε ο ίδιος ο αγώνας, που ήταν ένα μετάλλιο από μόνος του». Ο Βασίλης Παπαθεοδώρου δεν έκανε καμία ταξινόμηση ούτε κράτησε χρονολογική σειρά, γιατί σημασία έχει «το διαχρονικό και πανανθρώπινο μήνυμα της υπέρβασης, της πίεσης, του αγώνα, της συμφιλίωσης». Οι ιστορίες αυτές παρουσιάζονται εμπλουτισμένες με στοιχεία μυθοπλασίας και είναι προϊόντα μεγάλης έρευνας σε πρωτογενείς πηγές.

Συγκινήθηκα με τη βοήθεια που έδωσε ο Λουτζ Λονγκ στον αντίπαλό του, έγχρωμο Τζέσε Όουενς στο Βερολίνο του 1936, ξαφνιάστηκα με την κίνηση του Εμίλ Ζάτοπεκ στη Μελβούρνη του 1956, χειροκρότησα τον Έρικ Μουσαμπάνι στο Σίδνεϊ του 2000, θαύμασα το μεγαλείο ψυχής και τη ζωή που έζησε ο Κωνσταντίνος Τσικλητήρας μετά τη Στοκχόλμη του 1912 αλλά και τη χειρονομία του Πίτερ Νόρμαν στο Μεξικό του 1968 για τα ανθρώπινα δικαιώματα, δάκρυσα με το γεγονός που βίωσε ο Κάσιους Κλέι μετά τη νίκη του στη Ρώμη του 1960, έπαθα σοκ με τα γεγονότα στο πόλο στη Μελβούρνη του 1956, κατάλαβα γιατί η Φάνι Μπλάνκερς-Κοέν ονομάστηκε «Ιπτάμενη νοικοκυρά» στο Λονδίνο του 1948. Ποικιλία συναισθημάτων, γεγονότων και χαρακτήρων συγκροτούν την ιδανική πηγή πρώτων γνώσεων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες για παιδιά από 10 ετών και πάνω.

Το βιβλίο συμπληρώνουν εισαγωγικά κείμενα του Γιώργου Μαυρωτά, Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού και πρώην αρχηγού Εθνικής Ομάδας Υδατοσφαίρισης και του Περικλή Ιακωβάκη, πρωταθλητή Κόσμου και Ευρώπης στα 400 μέτρα με εμπόδια ενώ πριν από κάθε ιστορία έχουμε σύντομο και περιεκτικό χρονολόγιο σε Ελλάδα και κόσμο.

Βιβλίο Αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται 
Τίτλος πρωτοτύπου If the dead rise not
Συγγραφέας Philip Kerr
Μεταφραστής Γιώργος Μαραγκός
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο πρωταγωνιστής αναγκάστηκε σε παραίτηση από το σώμα επιθεωρητών της αστυνομίας του Βερολίνου εξαιτίας της πίστης του στην παλιά Δημοκρατία της Βαϊμάρης κι αυτό τον έχει γεμίσει πίκρα: «Τα λάθη της Δημοκρατίας ήταν πολλά, αυτό ήταν αλήθεια, αλλά τουλάχιστον ήταν πραγματική δημοκρατία. Και μετά την κατάρρευσή της το Βερολίνο, η πόλη όπου γεννήθηκα, ήταν σχεδόν αγνώριστο. Προηγουμένως ήταν το πιο φιλελεύθερο μέρος στον κόσμο. Τώρα έδινε την εντύπωση πως ήταν χώρος στρατιωτικών παρελάσεων. Οι δικτατορίες πάντα φαίνονται καλές, μέχρι που κάποιος αρχίζει να σου υπαγορεύει» (σελ. 17). Με τους νέους νόμους περί καθαρότητας της αρίας φυλής, ο Gunther, με γιαγιά Εβραία, αγωνίζεται να σβήσει το παρελθόν του και καταφεύγει στην «άρια μετάγγιση» μέσω έμπιστού και ικανού πλαστογράφου. «Δεν είμαι Ναζί. Είμαι Γερμανός. Και ένας Γερμανός είναι διαφορετικός από τους Ναζί. Γερμανός είναι αυτός που κατορθώνει να ξεπερνάει τις χειρότερες προκαταλήψεις του. Ναζί είναι αυτός που τις κάνει νόμους» (σελ. 130). Και δε χάνει στιγμή προκειμένου να τονίζει πόσο ολέθρια είναι όλη αυτή η κατάσταση με την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ: «Είναι η μοίρα κάθε φυλής να πιστέψει πως είναι η εκλεκτή του Θεού… Αλλά είναι η μοίρα λίγων μόνο φυλών να είναι αρκετά ηλίθιες ώστε να προσπαθήσουν να το εφαρμόσουν» (σελ. 404).

Ταυτόχρονα, έχει να αντιμετωπίσει την καταγγελία ενός πελάτη του πολυτελούς ξενοδοχείου στο οποίο εργάζεται ότι κλάπηκε ένα κουτί ασιατικής τεχνοτροπίας που τελικά έχει εξαφανιστεί από το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης, τον Έριχ Λίμπερμαν φον Σόνενμπεργκ, επικεφαλής της Δίωξης Εγκλήματος του Βερολίνου, που του ζητά να μελετήσει κάνα δυο υποθέσεις του επιθεωρητή Ρίχαρντ Μπέμερ και να τον συμβουλεύσει για την πορεία των ερευνών που οφείλει ο τελευταίος να κάνει, κι όλα αυτά σε μια ατμόσφαιρα που μυρίζει μπαρούτι: στην πόλη φτάνει ένα μέλος της Αμερικανικής Ολυμπιακής Επιτροπής για να αποφασίσει αν είναι κατάλληλη για να φιλοξενήσει τους Αγώνες σε δύο χρόνια, με αποστολή να βρει στοιχεία για το αν η κυβέρνηση κάνει διακρίσεις εναντίον των Εβραίων. Η εισήγησή του είναι θετικότατη και η Επιτροπή δέχτηκε την πρόσκληση της Γερμανίας να συμμετάσχει στην Ολυμπιάδα του Βερολίνου. Λίγες εβδομάδες αργότερα, στο πλαίσιο της δυσαρέσκειας για τη θετική αυτήν εισήγηση, στο Άντλον καταλύει η Νορίν Χαραλαμπίδη, θεατρική συγγραφέας και δημοσιογράφος στη Herald Tribune της Νέας Υόρκης, με σκοπό να γράψει ένα αντικειμενικό άρθρο για την επικείμενη Ολυμπιάδα του Βερολίνου. Προτείνει λοιπόν στον Gunther να ερευνήσει για λογαριασμό της την ταυτότητα και τις συνθήκες θανάτου του πτώματος ενός Εβραίου που σταμάτησε να εξιχνιάζει πλέον ο Μπέμερ λόγω της φυλής του νεκρού. Τα ίχνη οδηγούν στις κατασκευές των ολυμπιακών έργων. «Μια Ολυμπιάδα χωρίς την Αμερική δε θα είχε νόημα. Γι’ αυτό είναι σημαντικό το μποϊκοτάζ. Επειδή αν οι Αγώνες δεν διεξαχθούν εδώ, θα ήταν το πιο σοβαρό χτύπημα που θα μπορούσε να υποστεί το κύρος των Ναζί μέσα στη Γερμανία» (σελ. 223).

Έχουμε και πάλι μικρές ψηφίδες που συγκροτούν ένα μεγαλύτερο παζλ διαφθοράς, καχυποψίας, προδοσίας και φρίκης, με τον ναζισμό να κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος και τον Gunther να αποκτά όλο και περισσότερους εχθρούς. Είμαστε ακόμη στα πρώτα του βήματα στο σύμπαν που δημιούργησε ο διορατικός συγγραφέας Philip Kerr, οπότε είναι πιο καυστικός από ποτέ και έντονα αντίθετος στον ρόλο που αρχίζει να δείχνει πως έχει ο Αδόλφος Χίτλερ. Περνάει τα πάντα από κόσκινο και σχολιάζει με τον δικό του τρόπο τα γεγονότα, χαρακτηριστικό που άρχισε να μαλακώνει, αν όχι να λειαίνεται, από τα μεταγενέστερα συμβάντα της ζωής του που παρατέθηκαν σε άλλα βιβλία της σειράς. Το γεγονός πως είμαστε στην αρχή του τέλος του κόσμου όπως τον ήξεραν δίνει άφθονη τροφή στον Gunther να προφητεύει και να μαντεύει τα μελλούμενα, αλλά όχι και το μέγεθος της επαπειλούμενης φρίκης. Ειδικά στο δεύτερο μέρος υπάρχουν πολλές αναφορές στις περιπέτειες που έζησε κατά τη διάρκεια του πολέμου αλλά και αργότερα, στην Αργεντινή, ιστορίες που γνωρίζουμε μέσα από τα άλλα βιβλία με ήρωα αυτήν την αξιοπρόσεκτη προσωπικότητα.

Έχοντας πάψει από την αρχή σχεδόν να ψάχνω με ποια σειρά πρέπει να διαβάσω τα βιβλία με πρωταγωνιστή τον Gunther, επικεντρώνομαι πλέον στην υποβλητική ατμόσφαιρα της εκάστοτε εποχής και περιοχής που διαλέγει ο συγγραφέας να τοποθετήσει τον ήρωά του και στην εκπληκτική ψυχογράφηση του ήρωα αυτού, που σε κάθε μα κάθε βιβλίο όλο και κάποιο πετραδάκι προστίθεται. Ο Gunther, που παραμένει είρων, πανέξυπνος, φλύαρος και αντιναζιστής, σε αυτό το βιβλίο, εκτός του ότι και πάλι μπλέκεται σε μπελάδες που θ’ αλλάξουν τη ζωή του ριζικά, ανακαλύπτουμε πως αγαπάει πολύ τον μοντελισμό και συγκεκριμένα τα τρενάκια: «Μου αρέσει ο τρόπος που πηγαίνουν γύρω γύρω, σαν μια απλή, αθώα σκέψη στο κεφάλι μου. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορώ να αγνοώ όλες τις άλλες σκέψεις εκεί μέσα» (σελ. 398).

Η ιστορία όμως λύνεται κατά το ήμισυ, θα έλεγα, για να μεταβούμε είκοσι χρόνια αργότερα στην Κούβα του δικτάτορα στρατηγού Φουλχένσιο Μπατίστα που υποστηρίζεται σθεναρά από τις Ηνωμένες Πολιτείες κι έχει αναγνωριστεί ως Πρόεδρος της χώρας του τη στιγμή που ο Φιντέλ Κάστρο ετοιμάζει την απάντησή του. Ο Gunther έχει φύγει από την Αργεντινή και ζει στην Κούβα, προσπαθώντας να βρει τρόπο να επιστρέψει στη Γερμανία για να εξαφανιστεί και πάλι. Φυσικά θέλει να αποφύγει το Βερολίνο γιατί είναι περίκλειστο από την κομμουνιστική Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας αλλά κυρίως επειδή καταζητείται για τη δολοφονία δύο γυναικών στη Βιέννη το 1949 (άλλη μια επιτυχημένη παγίδα των εχθρών του).

Στο σημαντικό αυτό νησί ο Gunther συναντάει ξανά τη Νορίν Χαραλαμπίδη και συναναστρέφεται ανθρώπους που πιστεύουν και υποστηρίζουν έμπρακτα την αγάπη του Φιντέλ Κάστρο για τον λαό, επομένως οι επαναστατικές του κινήσεις για την ανατροπή της δικτατορίας βρίσκουν άφθονους θιασώτες. Τελικά βρίσκει δουλειά ως γενικός διευθυντής σ’ ένα καλό τοπικό ξενοδοχείο και καζίνο και μπλέκεται για τα καλά σ’ έναν φόνο που είναι σε θέση να ξεσηκώσει πόλεμο συμμοριών στο νησί! Εδώ το ιστορικό μυθιστόρημα μετατρέπεται καθαρά σε αστυνομικό νουάρ, με την εμπλοκή του πρωταγωνιστή στον υπόκοσμο του νησιού και με τα βήματα που ακολουθεί ως την επίλυση της δολοφονίας ενώ ταυτόχρονα αγωνίζεται να διατηρήσει ισορροπίες με το καθεστώς ώστε να μπορέσει να διαφύγει. Όσο συναρπαστικό και γνώριμο ήταν το στυλ, το ύφος και το περιεχόμενο του πρώτου μέρους, τόσο διεκπεραιωτικά διάβαζα το δεύτερο, απλώς και μόνο για να δω γιατί κάποιοι σημαντικοί χαρακτήρες του βιβλίου ξαναβρέθηκαν και πώς θα επηρεάσει αυτό τις σχέσεις τους. Το αποτέλεσμα είναι μια ψυχολογική μεταστροφή του Gunther, απότοκη όχι μόνο των γεγονότων του 1934 αλλά και όλων σωρευτικά των περιπετειών που βίωσε σε Σιβηρία, Γερμανία και όπου αλλού τον έστειλε η λαίλαπα για την οποία είχε εξαναγκαστεί να δουλεύει. Η εμμονή μάλιστα στις γνωστές λεπτομέρειες που αναπαριστούν υπέροχα την ατμόσφαιρα και τον τόπο με κούρασε λίγο περισσότερο, αφού πλέον είχα ήδη νιώσει πλήρης με το πρώτο μέρος.

Νουάρ ατμόσφαιρα, οι γνωστές ειρωνικές και πετυχημένες παρομοιώσεις και μεταφορές του πρωταγωνιστή κατά την αφήγησή του («Η φωνή της φάνηκε να κομπιάζει, να πιάνεται κάπου σαν κασμιρένιο πουλόβερ σε καρφί», σελ. 413), ισοπεδωτικό και απρόσμενο χιούμορ («Το μαγιό ήταν αφημένο στο μονοπάτι για την πισίνα, δίπλα στα σάλια μου», σελ. 464), πολλές πληροφορίες και τοποθεσίες του Βερολίνου και της Κούβας, διαδοχικά βήματα επίλυσης της υπόθεσης, μικρά συναρπαστικά περιστατικά που δείχνουν τον κύκλο του Gunther και διαδέχονται το ένα το άλλο ώστε να σχηματίσουν καλύτερα τον τόπο, την ατμόσφαιρα και τα καθήκοντα του πρώην αστυνομικού πριν μπούμε στην καθαυτή δράση είναι μερικά από τα γνωστά θετικά χαρακτηριστικά των βιβλίων με ήρωα τον Bernie Gunther που κι εδώ με κέρδισαν ως έναν βαθμό. Δε γίνεται να μη βγεις κερδισμένος ως αναγνώστης από βιβλίο που τελειώνει έτσι: «Ίσως τελικά το σπίτι να ήταν στοιχειωμένο. Και αν δεν ήταν στοιχειωμένο, ξέρω πως ήμουν εγώ, μάλλον για πάντα. Κάποιοι από μας πεθαίνουν σε μια μέρα. Κάποιοι, όπως εγώ, χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο. Ίσως και χρόνια… Αν οι νεκροί δεν ανασταίνονται, τότε τι συμβαίνει στο πνεύμα ενός ανθρώπου; Και αν τελικά ανασταίνονται, σε ποιο σώμα θα κατοικήσουν; Δεν είχα τις απαντήσεις. Κανείς δεν τις είχε. Ίσως αν μπορούσαν να αναστηθούν οι νεκροί και να είναι αδιάφθοροι και αν μπορούσα εγώ να αλλάξω εν ριπή οφθαλμού για πάντα, τότε ίσως αυτός ο θάνατος να άξιζε τον κόπο να σκοτωθώ ή ν’ αυτοκτονήσω» (σελ. 599).

Βιβλίο Τέσσερις βολικοί θάνατοι
Συγγραφέας Αντώνης Γιανακός
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια του 1936 και διαιρείται σε δώδεκα κεφάλαια, όσοι και οι μήνες του έτους. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα ο συγγραφέας διαλέγει να αφηγηθεί την ιστορία του εναλλάξ σε τριτοπρόσωπη και πρωτοπρόσωπη γραφή, κάτι που δίνει ποικιλία στη ροή του κειμένου. Ο Αντώνης Τζανετής συνεργάζεται με τον διευθυντή της Δικαστικής Ιατρικής (όπως λεγόταν τότε η Ιατροδικαστική Υπηρεσία) Ιωάννη Γεωργιάδη, καθηγητή του στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ολυμπιονίκη στη σπάθη το 1896, μέλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και φανατικό συλλέκτη οργάνων εγκλήματος (όνειρό του να ιδρύσει Μουσείο Εγκληματολογίας!). Πρόκειται φυσικά για πραγματικό πρόσωπο (1874-1960), τον ιδρυτή του Μουσείου Εγκληματολογίας, που συγκεντρώνει ακριβώς όλα τα ανωτέρω χαρακτηριστικά και ο συγγραφέας τα χρησιμοποιεί σωστά για κάποια γεγονότα που θέλησε να τονίσει.

Ο Γεώργιος Κονδύλης, ο Κωνσταντίνος Δεμερτζής, ο Παναγής Τσαλδάρης και ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου ήταν σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες του Μεσοπολέμου. Ο Κονδύλης ωθήθηκε σε παραίτηση στα τέλη του 1935 από τον βασιλιά Γεώργιο Β΄ επειδή διαφωνούσαν για την παροχή αμνηστίας στους Κινηματίες της 1ης Μαρτίου 1935 και πέθανε από ανακοπή στις 31 Ιανουαρίου 1936. Τον διαδέχτηκε ο υπεράνω των πολιτικών κομμάτων Δεμερτζής, που προχώρησε σε εκλογές τον Γενάρη του 1936 αλλά δεν κατάφερε να συγκροτήσει κυβέρνηση και υπέβαλε την παραίτησή του, παρ’ όλ’ αυτά τον πρόλαβε ο θάνατος, με αποτέλεσμα να τον αντικαταστήσει ο αντιπρόεδρος του Κόμματός του και της Κυβέρνησης εν όλω, Ιωάννης Μεταξάς. Τον Μάη του 1936 πέθανε και ο Τσαλδάρης που είχε ανατραπεί από το στρατιωτικό πραξικόπημα του Αλέξανδρου Παπάγου ένα χρόνο πριν λόγω της διστακτικής του στάσης απέναντι στον Αντικομμουνισμό και τα ακραία του στοιχεία. Τέλος, ένα μήνα πριν κλείσει το έτος, πέθανε από ανακοπή καρδιάς και ο Παπαναστασίου, που είχε αντιταχθεί στη δικτατορία του Μεταξά και το καθεστώς τον είχε σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Με μια πολύ έξυπνη ιδέα για μυθιστόρημα ο κύριος Αντώνης Γιανακός στήνει μια ωραία τοιχογραφία της εποχής και του πολιτικού σκηνικού που μαστιζόταν τότε από αντίθετες ιδεολογίες και είχε ταχθεί κατά του κομμουνισμού, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την καθιέρωση της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά. Με τον Αντώνη Τζανετή στον πρωταγωνιστικό ρόλο ξεκλειδώνουν πολλά από τα μυστικά των νεκροψιών των συγκεκριμένων ανδρών και ίπταται μια χαρά η αμφιβολία για την πραγματική φύση αυτών των θανάτων: δολοφονίες ή φυσικά αίτια; Οι ανατριχιαστικές και σοκαριστικές σκηνές ανατομίας ευτυχώς αντιδιαστέλλονται με τον σιωπηρό έρωτα της γραμματέως Μαρίας για τον Αντώνη. Μια απλή κοπέλα, που διαβάζει «Κυρία με τας καμελίας», αντιτίθεται στις παλαιολιθικές απόψεις της μητέρας της για συγχρωτισμό αντρών και γυναικών αλλά και προγαμιαίων σχέσεων και μπλέκεται άθελά της σε μια πολιτική περιπέτεια που δεν περίμενε.

Δυστυχώς το κείμενο έχει κάποια μειονεκτήματα που όμως είναι εύκολα συγχωρητέα, μιας και πρόκειται για την πρώτη συγγραφική προσπάθεια του κυρίου Γιανακού. Συνολικά το μυθιστόρημα δεν μπόρεσε να με βοηθήσει να καταλάβω καλύτερα το πολιτικό σκηνικό της εποχής, μιας και οι συνεχείς ανατροπές κυβερνήσεων, τα σημαντικά πολιτικά γεγονότα όπως το σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα αλλά και η σταδιακή εξασθένηση των κυβερνητικών δυνάμεων που έφεραν τον Μεταξά στην εξουσία ήταν καταγεγραμμένα μέσω πηγών για τεκμηρίωση όμως δεν επεξεργάστηκαν σωστά ώστε ο μέσος αναγνώστης να βιώσει από πρώτο χέρι το πολιτικό ντόμινο.

Επίσης υπήρξαν άκαιρες κατ’ εμέ και περιττές λεπτομέρειες κατά την εξιστόρηση κάποιων περιστατικών, όπως τα σχεδόν εκτενή πρακτικά της δίκης της Μόσχας ή τα άφθονα συγχαρητήρια τηλεγραφήματα των εφημερίδων για την πρωθυπουργία Μεταξά που παρατέθηκαν αυτούσια και επί μακρόν. Επίσης, το στυλ και η γραφή θέλουν περισσότερη προσοχή, μιας και παρατήρησα πολλές φορές επαναλήψεις λέξεων μέσα στην ίδια πρόταση, όπως για παράδειγμα: «Στις 20 Ιουλίου είχε γίνει πραξικόπημα στην Ισπανία. Οι αξιωματικοί έκαναν πραξικόπημα» (σελ. 125). Επίσης, το αίτιο των πολιτικών δολοφονιών ήταν σχεδόν εξαρχής αναμενόμενο πως δε θα μπορούσε να αποδειχτεί και αν ίσχυε ο φόνος δε θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ένας τελειόφοιτος της Ιατρικής τη Λερναία Ύδρα των κυβερνώντων. Τέλος, το γεγονός πως ο Αντώνης Τζανετής σταδιακά έγινε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, με τις αντίστοιχες συνέπειες, προσέδωσε ένα περιττό ίσως συναισθηματικό βάρος στην εξέλιξη της ιστορίας, ειδικά από τη στιγμή που η ιστορία τελείωσε τον Δεκέμβρη του 1936 χωρίς να αφήνει αιχμές για συνέχισή της σε επόμενο βιβλίο. Οι περιπέτειες του Αντώνη που αναγκάστηκε να ξενιτευτεί αφήνοντας πίσω του τη Μαρία να τυραννιέται στα χέρια του κράτους που την καταδίωκε δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν και να μου δώσουν την αίσθηση του «τελείου».

Οι «Τέσσερις βολικοί θάνατοι» είναι μια αξιόλογη πρώτη εμφάνιση, με μια διαφορετική κεντρική ιδέα, με σωστή και τεκμηριωμένη αποτύπωση του 1936, που καταγράφει τις ελληνικές πολιτικές αλλαγές του Μεσοπολέμου, τον τρόπο που οργανώθηκαν οι περίφημοι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1936 και ποιος ήταν ο αντίκτυπός τους στην Ελλάδα αλλά και τις αντιπαραθέσεις των επιστημόνων της εποχής για την ψυχολογία των εγκληματιών και για τα κίνητρα της δολοφονίας.

Βιβλίο Σχεδόν νουάρ
Συγγραφέας Γιάννης Παπαδόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Αίολος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ευκολοχώνευτο και λίγο σκεπτικιστικό. Γραφή στρωτή, σχεδόν προφορική, με υποδόριο χιούμορ και εμπλοκές Πίνκερτον και Σέρλοκ Χολμς στην πορεία σκέψεων του πρωταγωνιστή. Ο τύπος που ζητά από τον Γιάννη Παπά να τον παρακολουθεί γιατί έχει περίεργα κενά μνήμης κάτι μου θυμίζει όμως. Κάπου έχω ξαναδιαβάσει για αυτό αλλά δεν είμαι και σίγουρος. Ποιος είναι λοιπόν ο μυστηριώδης Ρήγας; Γιατί έχει κενά μνήμης; Έχει όντως ή είναι κάλυψη για να εξαφανιστεί χωρίς να αφήσει υποψίες πίσω του; Χωρίς ιδιαίτερες ανατροπές και χωρίς τέλος. Δηλαδή τη στιγμή ακριβώς που ο Παπάς αρχίζει να υποψιάζεται ότι ο Ρήγας ίσως τον δουλεύει μπαίνουμε στο μυαλό του Ρήγα, που όντως είναι χαμένο σε δικές του σκέψεις. Από κει και πέρα όμως δεν υπάρχουν σαφείς απαντήσεις. Έτσι αφήνεσαι να διαβάσεις ένα βιβλίο που σε ξεναγεί στην Αθήνα και νυχτοπερπατάς με το περίεργο ντουέτο παρακολουθητή και παρακολουθούντος και ξαναζείς τη σοσιαλιστική και μεταχουντική ζωή της φοιτητιώσας νεολαίας (Νομική, ΠΑΣΠ, Ρήγας κλπ.) που, προσωπικά, μιας και δεν τα έζησα λόγω ηλικίας, πιο πολύ με μπέρδεψαν. Στα συν το γάργαρο κείμενο και οι αιχμές για το ιπτάμενο ζέπελιν κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων, στα συν και τα καλλιτεχνικά και ιστορικά σημεία-κλειδιά της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας.

Βιβλίο Αγώνες θανάτου
Τίτλος πρωτοτύπου Private Games
Συγγραφείς James Patterson, Mark Sullivan
Μεταφραστής Νίκος Σπυριδάκης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καλογραμμένο, ανατρεπτικό και ισομοιρασμένο ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, μιας και οι συγγραφείς ανέμειξαν αληθινά ονόματα και πραγματικά στοιχεία από την Ολυμπιάδα του 2012 με την ιστορία που είχαν στο μυαλό τους. Ρεαλιστικές περιγραφές των εγκαταστάσεων, των αθλητών, των τελετών, των ρεκόρ, των παραγόντων, του Λονδίνου της Ολυμπιάδας και μια σειρά από απανωτές εκπλήξεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνταν κάθε φορά τα χτυπήματα και κυρίως για την πραγματική ταυτότητα του «Κρόνου». Ήταν αρκετά αγωνιώδες βιβλίο και μου έδειξε πόσο εύκολο είναι για κάποιον αν το θελήσει να τινάξει όλα τα μέτρα ασφαλείας στον αέρα και να πετύχει τον στόχο του. Υπάρχει όμως και ο ανθρώπινος παράγοντας, οπότε κάποια στιγμή το άψογο σχέδιο αρχίζει να ραγίζει. Και τότε…

Η αλήθεια είναι ότι υπήρξαν και κάποια λαθάκια, όπως π. χ. το γεγονός της τρομερής σύμπτωσης να βρει ο Νάιτ νταντά ακριβώς τη στιγμή που τη ζητούσε, σε μια περίοδο που κανένα πρακτορείο νταντάδων δεν μπορούσε να του διαθέσει λόγω των Αγώνων. Και πού τη βρήκε; Στο πάρκο! Είναι πράκτορας, έχει διασυνδέσεις αλλά αυτήν τη συμπτωματική γνωριμία, ακριβώς τη στιγμή που χρειαζόταν νταντά, δεν την ερεύνησε σε βάθος παρά μόνο επιδερμικά. ΟΚ, κάπως καλύφθηκε όταν πλησιάζαμε στο τέλος και κάποιος δικός του άνθρωπος τον επέπληξε αλλά ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό (μέχρι κι εγώ ψυλλιάστηκα!). Ποια είναι στην πραγματικότητα η νταντά; Ας διαβάσει ο αναγνώστης το βιβλίο και θα καταλάβει.

Οι αναφορές στην αρχαία ελληνική μυθολογία και στο ιδεώδες των πρώτων Ολυμπιακών αγώνων ήταν εντάξει. Η ανάμιξη του εμφυλίου της Γιουγκοσλαβίας και των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην περιοχή τη δεκαετία του 1990 ήταν άκρως ρεαλιστικές, μόνο που μου θύμισαν μυθιστορήματα του Frederick Forsyth, που κατ’ εμέ είναι καλύτερος στην εξιστόρηση και στην εμβάθυνση των χαρακτήρων, οπότε κάπως αδυνάτισε στα δικά μου μάτια το κομμάτι ετούτο. Παρ’ όλ’ αυτά, οι «Αγώνες θανάτου» είναι γρήγοροι, γεμάτοι εκπλήξεις, με μια διαφορετική κεντρική ιστορία για τον πρωταγωνιστή Πίτερ Νάιτ κι ένα οικογενειακό υπόβαθρο που τον έκανε αρκετά αληθοφανή. Το βιβλίο ανήκει στη συλλογή Private, που έχει κυκλοφορήσει, αμετάφραστα στην Ελλάδα, τουλάχιστον άλλα 13 βιβλία (αν και μόνο τα 6 είναι αναπόσπαστη σειρά, σύμφωνα με το site του συγγραφέα, τα άλλα, ανάμεσά τους και οι Αγώνες θανάτου, δε θεωρούνται μέρος της σειράς)  και μπορώ να πω ότι με εξίταρε αρκετά για να διαβάσω κι άλλα όταν με το καλό κυκλοφορήσουν στα ελληνικά.

Βιβλίο Αντίστροφη διαδρομή
Συγγραφέας Γιώργος Πολυράκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ψηλός, γοητευτικός και αθλητικός τύπος, πρώην Ολυμπιονίκης και αφοσιωμένος πλέον στη βουλευτική ζωή, έχει μια σχέση τριών χρόνων με μια όμορφη κοπέλα, με την οποία θα αγαπιούνται «για πάντα». Παραμονή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 ο Δημήτρης Αγγέλου γνωρίζει τον μεγαλοεπιχειρηματία Μιλτιάδη Κωνσταντίνου και την πρόστυχη κόρη του, Υβόννη. Από τη μια, τα λεφτά του επιχειρηματία και ιδιοκτήτη τηλεοπτικού καναλιού και εφημερίδων και από την άλλη το κορμί της ανάγωγης, φτηνής, λάγνας και πολλά υποσχόμενης Υβόννης αλλάζουν για πάντα τον ψυχικό του κόσμο. Παρατάει την αγαπημένη του και παντρεύεται την Υβόννη, χωρίς να ξέρει ότι η κοπέλα που αγαπούσε έχει μείνει έγκυος. Χρόνια αργότερα, ο Αγγέλου θα έρθει αντιμέτωπος με τις συνέπειες των επιλογών του.

Ειλικρινά το ξεφύλλισα χωρίς να χάσω τη συνέχεια της ιστορίας. Διάλογοι μακροσκελέστατοι, σκέψεις ακόμη πιο μακροσκελείς, υπόθεση τραβηγμένη από τα μαλλιά (δόξα τω Θεώ σε αυτές έχουν διαπρέψει άλλες συγγραφείς, δε χρειάζεται να παρασυρθεί και ο, ακόμη αγαπημένος μου, Γιώργος Πολυράκης), αλλαγές στην εξέλιξη που δεν μπορείς να τις πεις και ανατροπές κι όλα αυτά δοσμένα με ρηχό στυλ, χωρίς νοήματα, χωρίς καλολογικά στοιχεία, χωρίς τίποτα. Μόνο σε κάποια σημεία ο συγγραφέας εκφράζει την οργή του για την κατάντια της σημερινής ελληνικής κοινωνίας, με την ανεργία, το φαγοπότι των Ολυμπιακών Αγώνων, τον οικονομικό έλεγχο της Τρόικας αλλά κι αυτά τα λόγια τα παραθέτει εν είδει μονολόγων από τρίτα πρόσωπα και χάνει την ευκαιρία να σοκάρει τον αναγνώστη ή έστω να τον βάλει να σκεφτεί και να αλλάξει τη ζωή του προς το καλύτερο. Υπόσχομαι να δώσω μια τελευταία ευκαιρία στον συγγραφέα με το επόμενο βιβλίο του, όταν με το καλό βγει, αλλιώς θα περιοριστώ αποκλειστικά στα πρώτα του και δε θα τον ξαναδιαβάσω. Η περίπτωσή του μου θυμίζει την κυρία Ντόρα Γιαννακοπούλου, η οποία, μετά τα πολύ καλογραμμένα «Πρόβα νυφικού» και «Μεγάλος θυμός» ακολουθεί μια φθίνουσα πορεία ως προς το γράψιμο και τις ιστορίες της.

Βιβλίο Λόγια-φτερά
Συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα βιβλίο που ομολογώ ότι με δίχασε. Απίστευτη αφηγηματική δεινότητα, ατελείωτη ροή γεγονότων και ανατροπών που δεν καθιστούν στιγμή το βιβλίο βαρετό αλλά αντιθέτως τρομερά ενδιαφέρον, ολοζώντανοι χαρακτήρες, απίστευτη αναπαράσταση της αρχαίας εποχής, ήθη, συνήθειες και δοξασίες παρμένα μέσα από τις σελίδες της Ιστορίας και της Μυθολογίας, η καθημερινότητα από την απλή ζωή σε ένα παραλιακό χωριό της Μικρασίας μέχρι και της περιόδου των Ολυμπιακών αγώνων στην Ολυμπία! Οι περιπέτειες του Τήνελλου, αοιδού της προ-ομηρικής εποχής, από τη Μικρασία μέχρι τη Γαρίδα, ένα ερημονήσι, όπου έζησε αποκλεισμένος τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Μου άρεσαν οι περιπέτειες, μου άρεσαν οι αλλαγές στο χαρακτήρα του Τήνελλου και το σφυρηλάτημα του σκεπτικού του, οι αλλαγές στο θυμικό του, το χιούμορ του. Μου άρεσαν η αληθοφάνεια, ο ρέων (κι όμως λογοτεχνικός) λόγος. Δε μου άρεσαν δύο πράγματα: η μεταμόρφωση του Τήνελλου σε καβούκι χελώνας για να γλυτώσει από τους βαρβάρους της Κορίνθου (θεϊκή παρέμβαση, λέει). Και δε μου άρεσε το τέλος. Να έχει περάσει τόσα, να έχει κολυμπήσει και να έχει γλυτώσει για να κολλήσει στο ξερονήσι της Γαρίδας; Και μετά….τσουπ, εγγονός του ο Όμηρος; Ο οποίος πώς έφυγε από το νησί για να διαδώσει τα ποιήματά του σε όλη την οικουμένη; Λεπτομέρειες, θα μου πεις, αλλά με χάλασαν. Και τέλος δε μου άρεσε που ενώ χρησιμοποιούσε εκφράσεις και λόγια που θα μπορούσαν να αντιστοιχούν στην αρχαιοελληνική ντοπιολαλιά χρησιμοποιεί πολλές βωμολοχίες (πιάστε τον τον π…η κλπ.) που εμένα με ξένισαν, αν και σε κάποια σημεία κολλούσαν με χιουμοριστικό τρόπο. Ειλικρινά ένα βιβλίο που μου άρεσε τόσο ώστε να αγνοήσω τις αντιρρήσεις μου για κάποια σημεία!!!