Βιβλίο 2194 ημέρες πολέμου
Συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο
Εικονογράφος Αχιλλέας Ραζής
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, 1939-1945. Έξι χρόνια που σημάδεψαν την ανθρωπότητα. Εκατομμύρια νεκροί, εκτελέσεις και δολοφονίες, μάχες, το Ολοκαύτωμα, ιστορίες πόνου, τρέλας, μίσους αλλά και ηρωισμού, αγώνων, αυτοθυσίας. Η Μαρίζα Ντεκάστρο, μεγαλωμένη με τις ιστορίες του πατέρα της που βίωσε την Κατοχή, έψαξε, ανακάλυψε, έμαθε, μελέτησε και τώρα παραδίδει σε μεγαλύτερα παιδιά και σε ενήλικες την ιστορία του πιο σκληρού πολέμου που γνώρισε η ανθρωπότητα. Με λόγια απλά και κατανοητά, με αποσπάσματα από μυθιστορήματα, με μαρτυρίες και ντοκουμέντα στήνει τον καμβά μιας περιόδου που άλλαξε τον κόσμο για πάντα. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου συμπληρώνεται κομμάτι κομμάτι ένα παζλ από γεγονότα, αναμνήσεις, ντοκουμέντα, φωτογραφίες και λογοτεχνικά κείμενα που μου έμαθε πολλά χωρίς να με κουράσει ούτε στιγμή. Μπορεί να ήξερα κάποια βασικά γεγονότα, πολύ σύντομα όμως κατάλαβα πόσα πολλά ακόμη είχα να μάθω. Χάρη στη ρέουσα γραφή και τις μικρές παραγράφους, κάθε νέα πληροφορία που ανακάλυπτα με βοηθούσε να αποκτήσω μια σφαιρική αντίληψη της σειράς των γεγονότων πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πόλεμου, και του άρρηκτου δεσμού τους.

Η συγγραφέας καταγράφει εύληπτα και προσεκτικά τα σημαντικότερα γεγονότα της Ιστορίας και με βοηθάει να κατανοήσω τα βαθύτερα κίνητρα και τους λόγους για τους οποίους κάθε ένα από αυτά θα καθορίσει όχι μόνο την Ευρώπη αλλά και όλο τον κόσμο. Από τον οικονομικό ανταγωνισμό των κρατών, την επιθυμία τους να επεκταθούν έξω από τα σύνορά τους και την ενίσχυση της αξίας των στρατιωτικών εξοπλισμών που οδήγησαν στον Α΄ Παγκόσμιο προχωράμε στον Μεσοπόλεμο, σε μια μοντέρνα και ταυτόχρονα τρομακτική εποχή, μιας και αναδύονται ο ναζισμός και ο φασισμός κι από κει περνάμε στη δεκαετία του 1930 όπου βήμα προς βήμα παρακολουθούμε την κατάλυση βασικών αξιών και πολιτειακών αρχών στη Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ. Στη συνέχεια παρακολουθούμε ανά έτος τις εξελίξεις στην Ιστορία, στον πολιτισμό και στις Τέχνες, στη λογοτεχνία, στην καθημερινότητα του απλού κόσμου με ξεκάθαρο διαχωρισμό σε όσα συνέβησαν στην Ελλάδα και παγκοσμίως.

Τα ντοκουμέντα, τα άρθρα, οι μαρτυρίες είναι εξόχως ταιριαστά και παραστατικά, εκεί που ανατρίχιαζα όμως ήταν με τα λογοτεχνικά κείμενα που ζωντάνευαν με άφθαστο ρεαλισμό το εκάστοτε περιστατικό που συνόδευαν. Κείμενα όχι μόνο κλασικής (Μπέρτολτ Μπρεχτ, Οδυσσέας Ελύτης, Άγγελος Σικελιανός) αλλά και σύγχρονης λογοτεχνίας (Αγγελική Δαρλάση, Φώτος Λαμπρινός, Γιώργος Ιωάννου) αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες των γραφομένων. Επιπλέον, η εικονογράφηση του Αχιλλέα Ραζή είναι πολύ καλή και παραστατική, συνταιριάζει άψογα την υποκειμενική ματιά και την ενδιαφέρουσα προσωπική πινελιά με την όσο γίνεται πιστή αντιγραφή γνωστών προσωπικοτήτων, αφισών, φωτογραφικών στιγμιότυπων από την Ιστορία, τον κινηματογράφο και τα επίκαιρα. Ειδικά τα πρόσωπα, ο εικονογράφος δεν τα κοπιάρει αλλά τα αποδίδει με ένα άκρως προσωπικό ύφος και στυλ που ταιριάζει απόλυτα με το σύνολο του έργου του σε αυτό το βιβλίο. Μικρές και μεγάλες εικόνες συνοδεύουν τα κείμενα και βοηθάνε πολύ στην αποτύπωση της εποχής, των γεγονότων και των προσώπων.

«2194 μέρες πολέμου» καταγράφει λεπτό προς λεπτό η Μαρίζα Ντεκάστρο, χαρίζοντας στον αναγνώστη ένα συναρπαστικό, σκληρό και ηρωικό ταξίδι στα σκοτεινά χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Με μικρά κείμενα, ξεκάθαρη δομή, απλές προτάσεις και παραστατική εικονογράφηση είναι η καλύτερη αρχή που μπορεί να κάνει κάποιος στην έρευνα για τα έξι χρόνια που αιματοκύλησαν την ανθρωπότητα. Έμαθα, κατανόησα, προβληματίστηκα και γέμισα ποικίλα συναισθήματα από την αρχή ως το τέλος του βιβλίου.

Βιβλίο Άλκη Ζέη: μάτια σαν γαλάζια θάλασσα 
Συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αγγελική, η Άλκη της μαμάς της, το Κουτοκούλι των ξαδέλφων της, γεννήθηκε το 1923 στα Πατήσια και πέθανε πλήρης ημερών το 2020. Το κείμενο ρέει σα νεράκι και στην αφήγηση παρεμβάλλονται διάλογοι, μαρτυρίες και απόψεις της ίδιας της Άλκης, αποσπάσματα από τα έργα της, τα οποία εντάσσονται σε σημεία τέτοια που αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο τον ψυχισμό της και τις συνθήκες υπό τις οποίες αποτυπώθηκαν οι σκέψεις, οι φόβοι της, η ίδια της η ψυχή στα κείμενά της.  Μέσα από τη συναρπαστική αυτή βιογραφία που έγραψε η Μαρίζα Ντεκάστρο ζωντανεύει μια γυναίκα ελεύθερη, αεικίνητη, δημιουργική, ταλαντούχα, μια αγωνίστρια που εξορίστηκε αλλά δε λύγισε, μια σύζυγος και μητέρα, μια λογοτέχνιδα με ποικίλες απόψεις επί παντός επιστητού μα πάνω απ’ όλα με αγάπη για το παιδί και μ’ ένα ταλέντο που ήξερε να οικειοποιείται πληροφορίες και περιστατικά και να τα αποδίδει με προσοχή και αυθεντικότητα στο κοινό. Το κείμενο είναι τυπωμένο με διαφορετικές γραμματοσειρές για εναλλαγή και έμφαση, ενώ πολλές προτάσεις είναι σχεδιασμένες λίγο πιο παιχνιδιάρικα και παρεμβάλλονται στο κείμενο προσδίδοντάς του χάρη και τσαχπινιά. Τα πάντα συμμετέχουν στην αφήγηση: κεφαλίδες, υποσέλιδα, λέξεις στο περιθώριο, όλα!

Πόσοι χαρακτήρες και πόσες στιγμές περνάνε μπροστά στα μάτια μας! Ο παππούς Γεώργιος Σωτηρίου και η αγάπη του για τα βιβλία, η αδελφή της Άλκης, η Λένα, το νησί της Σάμου, η ανοιχτόμυαλη μητέρα που ανέθρεψε τις κόρες της με τόλμη και πρωτοποριακές ιδέες κρυφά από τον μπαμπά, η θεία Διδώ Σωτηρίου και ο θείος Πλάτων, η Δραματική Σχολή, το πατάρι του Λουμίδη, ο πόλεμος και η Κατοχή, η ΕΠΟΝ και η Αντίσταση, τα Δεκεμβριανά και η «εκτόπισις», ο Γιώργος Σεβαστίκογλου και η Τασκένδη, το «Καπλάνι της βιτρίνας» και οι εκδόσεις Θεμέλιο, οι κατηγορίες ότι ενέταξε την πολιτική σε βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά και οι ανταπαντήσεις της, η αυτοεξορία στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, οι εκδόσεις Κέδρος, οι Βρυξέλλες, οι συζητήσεις με χιλιάδες παιδιά σε πολλά σχολεία της Ελλάδας, η Ξένια Καλογεροπούλου και η Ζωρζ Σαρρή, οι κουζίνες της, μια ζικ-ζακ ζωή ξεδιπλώνεται με ευφάνταστο, λυρικό, γρήγορο και προσεγμένο τρόπο. Σελίδες ντυμένες με γαλάζιο χρώμα, γεμάτες με την αύρα και την προσωπικότητα της σημαντικής συγγραφέως μικρών και μεγάλων, φωτογραφίες και κείμενα, περιπέτειες και οικογενειακά στιγμιότυπα είναι όλα εδώ για μια πρώτη γνωριμία με την Άλκη της καρδιάς μας. Κατάλογος φωτογραφιών και πηγές, βιβλιογραφία βιογράφου και βιογραφουμένης είναι τα απαραίτητα συμπληρώματα αυτής της ξεχωριστής και φροντισμένης έκδοσης.