Βιβλίο Τίμιες πόρνες 
Συγγραφέας Λένα Τερκεσίδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ωκεανός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Λορένα από τη Μολδαβία ζούσε δύσκολα με την οικογένειά της και βρήκε ένα γραφείο εργασίας που την εξαπάτησε, με αποτέλεσμα να μπλέξει σε κύκλωμα trafficking. Η Σοφία σπουδάζει και ταυτόχρονα κάνει τρεις δουλειές για να μην επιβαρύνει την οικογένειά της στο χωριό, ώσπου γνωρίζει έναν γοητευτικό άντρα που τη μυεί στην πορνεία και αλλάζει τη ζωή της προς το καλύτερο. Η Κατερίνα νοσηλεύεται στο ψυχιατρικό τμήμα ενός νοσοκομείου και προσπαθεί να διώχνει από τον νου της τις επώδυνες εικόνες από το παρελθόν. Η σεξεργάτρια Ειρήνη γνωρίζει τον Πέτρο που τη βοηθάει να σταθεί στα πόδια της κι αποφασίζει να του πει την αλήθεια για τη δουλειά της. Η Εμμανουέλα είχε μια διαπρεπή πορεία σε καμπαρέ ως χορεύτρια αλλά παρασύρθηκε από τη γοητεία του Μπάμπη και βγήκε στο πεζοδρόμιο. Στο πλάι αυτών των γυναικών βρίσκεται πάντα η νοσηλεύτρια Ελένη που τις συμβουλεύει, τις υποστηρίζει, τις νουθετεί, τις προσέχει και συνεργάζεται για μια υπόθεσή της με τον δικηγόρο Μάνο Χειμωδάκο που κι εκείνος έχει τον δικό του ρόλο στα γεγονότα.

Απλά γραμμένες μα σκληρές σε περιεχόμενο ιστορίες μάς συστήνουν γυναίκες-θύματα, που τις κορόιδεψαν, τις εξανάγκασαν, τις πίεσαν, τις εκβίασαν, τις παρέσυραν επιτήδειοι για να ακολουθήσουν το επάγγελμα της σεξεργάτριας. Πολλές και ποικίλες οι καταβολές αυτών των γυναικών, με κάποια κοινά μοτίβα (τοξικό περιβάλλον, αδιέξοδα, ατυχίες και αναποδιές, ο «κατάλληλος» άνθρωπος τη «σωστή» στιγμή για να τις «ξελασπώσει», οι οικονομικές και άλλες ανάγκες που τις πιέζουν κλπ.), ξεδιπλώνουν ένα ενδιαφέρον παζλ διαφορετικών προσωπικοτήτων που με συγκίνησε και με προβλημάτισε. Η Κατερίνα είναι κόρη Ελλήνων μεταναστών στη Γερμανία, οπότε μαθαίνουμε για τη σκληρή ζωή και τη ρατσιστική αντιμετώπιση που βιώνουν οι ξένοι στη χώρα αυτή ενώ ταυτόχρονα ξεδιπλώνεται το σταδιακό ξέφτισμα της σχέσης των γονιών της, οι οποίοι καταντούν αλκοολικοί και καβγαδίζουν άσχημα και συχνά. Η Ειρήνη μεγάλωσε με τη γιαγιά της μετά τον θάνατο των γονιών της σε τροχαίο, παντρεύτηκε κι απέκτησε παιδιά, μια σειρά από λάθη όμως την κατέστρεψαν οικονομικά και συναισθηματικά, με αποτέλεσμα να φτάσει στο χείλος του κοινωνικού θανάτου και να καταφύγει από μόνη της στην πορνεία. Μέσα από τη δική της ιστορία μπαίνουμε στα έγκατα των οίκων ανοχής, μαθαίνουμε μυστικά και ιεραρχίες, τη ρουτίνα, τις συνθήκες εργασίας και τις σχέσεις μεταξύ των ιερόδουλων σε αυτούς τους χώρους.

Ταυτόχρονα, η Εμμανουέλα κατάφερε να ορθοποδήσει μόνη της όταν ο πατέρας της την πέταξε έξω από το σπίτι για ανούσιο λόγο κι έχει πικραθεί από τη μάνα και την αδελφή της που δεν εναντιώθηκαν στην απόφασή του. Έπεσε θύμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης κι έγινε πόρνη, έρχεται όμως κάποια στιγμή η δικαίωση και στο απρόβλεπτο τέλος έρχεται μια μεγάλη έκπληξη που με συγκίνησε. Χάρη στη Λορένα μαθαίνουμε για τις απάτες και το κατάλληλο δόλωμα των επιτήδειων που έλκουν τις απελπισμένες για δουλειά κοπέλες, για τις άσχημες καταστάσεις που βιώνουν κι επιπλέον πως, ακόμη κι αν γυρίσουν στην πατρίδα τους, είναι δακτυλοδεικτούμενες γιατί δεν τα κατάφεραν. Τέλος, η Σοφία μπορεί να απέκτησε οικονομική άνεση, δεν παύει όμως να νιώθει κατώτερη και ουσιαστικά αποτυχημένη. Αγάπη, εμπιστοσύνη και υγιείς ανθρώπινες σχέσεις θα ξαναμπούν άραγε στη ζωή της όταν τελειώσει από όλα αυτά; Και, χώρια από αυτές τις ηρωίδες, μαθαίνουμε για την Ελένη Παπαδοπούλου, τη δική της σκληρή ιστορία και πώς έγινε φύλακας-άγγελος γι’ αυτές τις γυναίκες.

«Τίμιες πόρνες» πρωταγωνιστούν στο νέο μυθιστόρημα της Λένας Τερκεσίδου και μας ανοίγουν την καρδιά και τη ζωή τους. Δύσκολες στιγμές, καθοδική πορεία, κακοποίηση και σκλαβιά, ποικίλες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που τις οδηγούν στο trafficking και ταυτόχρονα αισιοδοξία και δύναμη για ένα καλύτερο αύριο. Εντύπωση μου έκανε το γεγονός πως σε κάθε ιστορία η εκάστοτε ηρωίδα κατέφευγε στη μαγειρική είτε για να ευχαριστήσει κάποιον είτε για να χαλαρώσει είτε για να ξεχαστεί κι αυτές οι συνταγές παρατίθενται στο τέλος του βιβλίου. Αυτό στην αρχή μου φάνηκε αταίριαστο, ειδικά από τη στιγμή που υπάρχουν σκηνές βίας και ανθρώπινης εκμετάλλευσης, σταδιακά όμως κατάλαβα πως όλο αυτό είναι ένα σωστό συμπλήρωμα της αφήγησης. Οι περισσότεροι συνδέουν διάφορες ευτυχισμένες παιδικές αναμνήσεις με το φαγητό και υποσυνείδητα έτσι καταφεύγουν στη θαλπωρή της μητρικής φιγούρας ως αντίβαρο στις δύσκολες καταστάσεις τους. Τι καλύτερο λοιπόν από το να ζωντανέψει το ήρεμο και γαλήνιο παρελθόν τους μέσα από τη μαγειρική και τις προετοιμασίες νόστιμων γευμάτων και γλυκών ως ένα μικρό «ευχαριστώ» σε κάποιον, ως ανταπόδοση και επιβράβευση; Ένα σκληρό μα και τρυφερό μυθιστόρημα που με έμαθε πολλά και με βοήθησε να καταλάβω τις γυναίκες της νύχτας.

Βιβλίο Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς 
Συγγραφέας Μαρία-Στέλλα Ζεάκη
Εικονογράφος Μάριος Ιωαννίδης
Κατηγορία Παραμύθι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρία Στέλλα Ζεάκη έγραψε ένα πρωτότυπο και άκρως διασκεδαστικό παραμύθι για παιδιά από 6 ετών και πάνω που μυρίζει Κρήτη από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα. Με αφορμή τα αδέλφια Δήμητρα και Μανόλη που επισκέπτονται κάθε καλοκαίρι τη γιαγιά τους στην Κρήτη και περνάνε αξέχαστα στο χωριό μαθαίνουμε πολλά πράγματα γύρω από την κρητική κουζίνα, η οποία επιπλέον είναι η βάση και η ουσία της μεσογειακής διατροφής που τόσο καλό κάνει στον άνθρωπο. Μέσα από αινίγματα, κωδικοποιημένες φράσεις και πολύτιμα μυστικά, μαθαίνουμε για τη λαογραφία, τις γεύσεις, τη χλωρίδα του νησιού και πολλά άλλα. Τα δυο παιδιά  ακολουθούν τη γιαγιά τους παντού και κάθε βόλτα στο πλάι της είναι μια περιπέτεια όπου μαθαίνουν κάθε φορά καινούργια πράγματα. Αυτό το καλοκαίρι ανακαλύπτουν στην κασέλα της ένα ξεχασμένο τετράδιο γεμάτο συνταγές αλλά είναι γραμμένες με ακαταλαβίστικο τρόπο. Σύντομα όμως διαπιστώνουν πως τα κείμενα είναι κρυπτογραφημένα και γεμάτα αινίγματα αλλά με λίγη σκέψη μπορούν να βρουν τις σωστές απαντήσεις και να υλοποιήσουν τις συνταγές ή να μάθουν περισσότερα για τον τόπο καταγωγής τους. «Είναι συνταγές που δίνουν δύναμη. Όμως πρέπει να προσέχεις τα συστατικά κάθε συνταγής. Να είσαι σίγουρη ότι βρίσκεις καλά υλικά για να μαγειρέψεις τη συνταγή. Αν οι πρώτες σου ύλες δεν είναι καλές, τότε η συνταγή δεν πιάνει…»! τα νουθετεί η γιαγιά.

Μια υπέροχη και συναρπαστική ιστορία ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μικρών και μεγάλων αναγνωστών, με ένα κείμενο στο οποίο υπάρχουν άφθονες ιδιωματικές λέξεις της κρητικής διαλέκτου, όπως «σώχωρο», «τσούκος» κ. ά. και πλούσιο λεξιλόγιο, γεμάτο  από τις ποικιλίες των άγριων χόρτων του νησιού (πικραλίδες, γαλατσίδες, μαρουλίδες και παπούλες), τους χοχλιούς (μουρμούρες, μπαρμπαρόσοι, μκροχόχλιδα κλπ.) κ. ά. Μικρά μυστικά διατροφής ξεδιπλώνονται απρόσμενα και μας δείχνουν πόση σημασία έχει να προσέχουμε τι τρώμε καθημερινά ενώ ταυτόχρονα πίσω από τις γραμμές τονίζεται πως πρέπει να βάλουμε στην καθημερινότητά μας όλα τα φαγητά, χωρίς εξαιρέσεις. Κάθε σελίδα είναι και μια νέα ανακάλυψη που θα μας πληροφορήσει για τους θησαυρούς της γης και, με αφορμή την παρατηρητικότητα της γιαγιάς, αγκαλιάζουμε τη σοφή φύση, η οποία δίνει σχήμα σε κάθε φυτό ή καρπό ανάλογα με τα όργανα του ανθρώπινου σώματος που ωφελεί!

Ο ρόλος των δημητριακών στη ζωή μας, πώς πρέπει να φτιάχνονται η πιτιά και η μυζήθρα με κλαδιά από συγκεκριμένη συκιά ή λαογραφικές πληροφορίες που επίσης δεν ήξερα, όπως ότι κάποτε που θέριζαν το χωράφι άφηναν ένα μέρος αθέριστο για να ευχαριστήσουν τη γη που δίνει γενναιόδωρα τους θησαυρούς της είναι ένα μικρό δείγμα από τις πληροφορίες που θα βρει κανείς σε αυτό το έξυπνο βιβλίο. Μέσα από μια γλυκιά, τρυφερή και πλούσια σε ιδέες ιστορία κατανοούμε πως το μόνο που χρειάζεται είναι να ανοίγουμε τα μάτια μας και να διαβάζουμε προσεκτικά αυτό που η φύση μάς παρέχει απλόχερα. Η εικονογράφηση του Μάριου Ιωαννίδη είναι γεμάτη χρώματα και όμορφες λεπτομέρειες. Συνδυάζει αρμονικά τον ρεαλισμό της λεπτομέρειας και τη φαντασία του καλλιτέχνη που δε διστάζει να δημιουργήσει ποιητικές εικόνες όπως αυτήν που τα παιδιά διαβάζουν κάτω από το φεγγαρόφωτο. Τι κατακόκκινες ντομάτες, πόσο λαχταριστά φαγητά, τι γλυκιά γιαγιά, τι έξυπνα μουτράκια, πόσο ωραία αποτυπώνεται το κείμενο με αυτές τις εικόνες!

«Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς» είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν και ταυτόχρονα στο παρόν, με το οποίο δένεται αναπόσπαστα ένας θησαυρός γνώσης, αινιγμάτων, συμβουλών και συνταγών γεμάτος κρητικές λέξεις και τροφές που συστήνει στα παιδιά με τον καλύτερο τρόπο τα οφέλη της φύσης και συγκεκριμένα της κρητικής διατροφής. Το κείμενο βοηθάει με τον καλύτερο τρόπο στην προστασία της ξεχωριστής αυτής διατροφικής ταυτότητας, την αναδεικνύει και ταυτόχρονα την καλλιεργεί. Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου υπάρχουν πάρα πολλές εκπαιδευτικές δραστηριότητες που συνεχίζουν να χαρίζουν γνώσεις και ατέλειωτες ώρες δημιουργικής απασχόλησης σε μικρούς και μεγάλους. Εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, κατασκευές, εφαρμογή της πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής στην καθημερινότητά μας, αινίγματα, παροιμίες και λεξικό της κρητικής διαλέκτου συμπληρώνουν άψογα το περιεχόμενο του παραμυθιού και βοηθάνε τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν μέσα από το παιχνίδι και τη δημιουργικότητα τα προτερήματα της κρητικής κουζίνας. Το βιβλίο διατίθεται on-line και δωρεάν στα ελληνικά και στα αγγλικά.

Βιβλίο Ίνκουμπους 
Συγγραφέας Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα /  Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το Ίνκουμπους είναι ένα πλάσμα που συμβολίζει τον εφιάλτη κι ενσαρκώνει ό,τι συμβαίνει στο υποσυνείδητό μας ενώ κοιμόμαστε. Τέτοιους εφιάλτες ζουν τα θύματα ενός κατά συρροή βιαστή και η ζωή τους αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη. Η ψυχολογία τους καταρρακώνεται, η θέλησή τους για ζωή πέφτει στο μηδέν και η αυτοεκτίμησή τους εξαφανίζεται. Η νέα υπόθεση του Άντερς Οικονομίδη είναι αρκετά δύσκολη και περίπλοκη και επικεντρώνεται σ’ ένα θέμα που δυστυχώς πάντα θα είναι επίκαιρο: τη γυναικεία κακοποίηση και τη ζωή μετά τον βιασμό. Ο συγγραφέας ζωντανεύει μια συναρπαστική, ανατρεπτική περιπέτεια με απρόσμενες αποκαλύψεις αλλά το αντικείμενο του βιβλίου το αντιμετωπίζει με σεβασμό και ευαισθησία, παρουσιάζοντας διαφορετικές περιπτώσεις γυναικών, εκ των οποίων κάποιες κλείνονται στον εαυτό τους, άλλες προχωράνε στην καταγγελία, άλλες προσπαθούν να βρουν μια παρηγοριά και την απαραίτητη στήριξη σε ομάδες κακοποιημένων γυναικών.

Στο πάντα ατμοσφαιρικό Έρεμπρο («…η βροχή επέστρεψε, έπειτα από διάλειμμα είκοσι τεσσάρων ωρών, αυτή τη φορά προετοιμασμένη για μια αρμένικη βίζιτα», σελ. 95) η Λινέα Μολίνς, πέφτει θύμα βιασμού μέσα στο σπίτι της και η καθημερινότητά της πλέον γίνεται εφιάλτης. Την περίπτωσή της μαθαίνει από τις εφημερίδες η Κάισα Έκεμπλαντ, ιδιοκτήτρια ακριβού εστιατορίου, βραβευμένου με αστέρι Michelin, κι αυτό ξυπνάει άσχημες αναμνήσεις όχι μόνο σ’ εκείνη αλλά και στον σύντροφό της, Φέλιξ. Έτσι αρχίζει σιγά σιγά ένα ντόμινο καταθέσεων που αρχίζει να σκιαγραφεί το προφίλ ενός βιαστή που δρα στην ευρύτερη περιοχή και όχι μόνο. Υπάρχουν έντονα αισθήματα αγωνίας και σασπένς όσο προσπαθούν οι αστυνομικοί να βρουν τα ίχνη του, να ανακαλύψουν και να ταυτίσουν προηγούμενους βιασμούς, να φτιάξουν το προφίλ του, να τον εντοπίσουν, να μαντέψουν το modus operandi του. Πώς και γιατί διαλέγει τα θύματά του; Κι αν αυτά δε σωπάσουν τελικά αλλά το βάλουν σκοπό να τον βρουν; Ταυτόχρονα, ένα πτώμα που βρέθηκε σ’ ένα ποτάμι της πόλης ίσως είναι θύμα ξεκαθαρίσματος λογαριασμών αλλά μεταξύ τίνων;

Ο Αρχιεπιθεωρητής πλέον Άντερς, επικεφαλής του Τμήματος Εγκλημάτων, δυστυχώς θα βρεθεί αντιμέτωπος με κάποιες τραγικές αλήθειες και με σκληρά γεγονότα που θα μεταστρέψουν εντελώς τον χαρακτήρα του. Η σύζυγός του, Λίσμπεθ, εδώ και δύο χρόνια ξεκίνησε χημειοθεραπείες ενώ ο γιος του, Γιάννης, είναι πλέον στην εφηβεία και συμπεριφέρεται απέναντι στους γονείς του όπως όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Μόνο που η υπόθεση των βιασμών και τα ίχνη που ανακαλύπτει ο Άντερς τον βάζουν σε σκέψεις γύρω από τον καταπιεσμένο και συγκρατημένο θυμό και πώς μπορεί αυτός να εκτονωθεί όταν ο άνθρωπος που νιώθει κοινωνικά περιθωριοποιημένος βρει κάποιον που αισθάνεται ακριβώς το ίδιο κι άλλον έναν κι άλλον έναν. Είναι λίγοι αλλά υπάρχουν. Και τότε; Οι διάλογοι με τη Λίσμπεθ πάνω σε αυτό είναι ρεαλιστικοί και προσεγμένοι, ένιωσα σα να παρακολουθούσα ένα φυσιολογικό καθημερινό ζευγάρι με αυτές τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς. Η καθημερινή τριβή με τις χειρότερες πλευρές της ανθρώπινης φύσης αλλάζουν τον αρχιεπιθεωρητή και ταυτόχρονα οι πληγές του γυμνώνονται λόγω της περιπέτειας υγείας της Λίσμπεθ, με αποτέλεσμα να νιώθει πως τα χρόνια ψυχοθεραπείας και η φαρμακευτική του αγωγή έχουν πάει πια στον βρόντο. «…η επιλογή του καλού είναι πράξη συνειδητή, ενώ του κακού, ως επί το πλείστον, ενστικτώδης» (σελ. 149), λέει χαρακτηριστικά.

Ως προς την αξιόλογη ομάδα που έχει συγκεντρωθεί γύρω από τον Οικονομίδη, συναντάμε και πάλι τη Σέλμα Μοντίν, αρχηγό της αστυνομικής διεύθυνσης της περιφέρειας του Μπερσλάγκεν, με την οποία οι σχέσεις ομαλοποιήθηκαν από τότε που πήρε προαγωγή ο αρχιεπιθεωρητής, τον Κρίστερ Μπγέρλινγκ, καθηγητή ψυχολογίας που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Έρεμπρο, με εκπαίδευση στο FBI και ειδίκευση στους κατά συρροή δολοφόνους, τον αρχιφύλακα Σεμπάστιαν Χολμ και την επιθεωρήτρια Άριελ Ριβέρα. Οι δύο τελευταίοι αποτελούν ένα ντουέτο που με έχει κερδίσει από την αρχή που τους γνώρισα, με τον Χολμ να έχει και πάλι έναν σκληρό ανηφορικό δρόμο μπροστά του λόγω του αλτσχάιμερ της μητέρας του και τη Ριβέρα να είναι μια ιδιαίτερη προσωπικότητα, της οποίας ο τρόπος σκέψης και η εμφάνιση είναι αρκετά πρωτότυπα. Χαράζει τα ονόματα των θυμάτων για τα οποία απέδωσε δικαιοσύνη, έχει τατουάζ στην κοιλιά της για να θυμάται την κακοποίηση του πρώην συζύγου της που της στέρησε αμετάκλητα κάτι και πολλά άλλα!

Ο Βαγγέλης Γιαννίσης, εκτός από τους πάντα ενδιαφέροντες χαρακτήρες, τις ανατροπές, τα καλά κρυμμένα μυστικά, τα πρωτότυπα καλολογικά στοιχεία, παραθέτει και πολλές πληροφορίες για την πόλη του Έρεμπρο αλλά και την υπόλοιπη Σουηδία, παρατηρώντας την καθημερινότητα των απλών κατοίκων, ενσωματώνοντας στο κείμενο προϊόντα και συνήθειες της ζωής τους. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση πόσο σπάνιο είναι να είσαι βιαστής στη Σουηδία και πόσο μικρή είναι η ποινή γι’ αυτά τα εγκλήματα, μιας και πρόκειται για σπάνιο (!) στη χώρα φαινόμενο. Εκτός από τη συναρπαστική παράθεση των στοιχείων και τα ανατρεπτικά βήματα που οδηγούν στην απρόσμενη αλήθεια, υπάρχει και μια μεγάλη έκπληξη στην προσωπική ζωή κάποιου που ανατρέπει όλα όσα μας αφηγούνταν ο συγγραφέας ως εκείνο το σημείο. Ομολογώ πως δάκρυσα γιατί είχα δεθεί μαζί του και ένιωσα τόσο οικεία, τόσο κοντά στην καθημερινότητά του που πικράθηκα από την «προδοσία» του, σύντομα όμως κατάλαβα πως έπρεπε να τον δω υπό το πρίσμα της νέας αλήθειας και να αποδεχτώ την τόσο ανθρώπινη συμπεριφορά του. Τέτοιες αντιδράσεις σπάνια καταφέρνουν οι συγγραφείς να εκμαιεύσουν από τον αναγνώστη, εξ ου και ο Βαγγέλης Γιαννίσης παραμένει ανάμεσα στους αγαπημένους μου.

Το »Ίνκουμπους» είναι ένα μυθιστόρημα αφιερωμένο όχι μόνο στην απώλεια της ταυτότητας και της αυτοεκτίμησης μετά από ένα στυγερό έγκλημα όπως ο βιασμός αλλά και στο ασήκωτο βάρος της απώλειας κάποιου που αγαπάμε. Τι είναι πένθος, πώς το χειριζόμαστε, πόσο σημαντικό είναι να κλάψουμε και να αντιδράσουμε αρνητικά για τον εαυτό μας κυρίως και όχι για τους γύρω μας, πόσο δικαιολογημένο είναι να χαθεί η μορφή των οικείων προσώπων από τη μνήμη μας αλλά το στίγμα τους στον χώρο να παραμείνει για πάντα εκεί, δίπλα μας, αναμιγνύονται σωστά και εξισορροπημένα με τις συνέπειες της κακοποίησης και με το σκοτεινό Υπερεγώ κάποιου που καλό θα ήταν να παραμείνει έγκλειστος για μεγάλο διάστημα. Το βιβλίο διαβάζεται μόνο την ημέρα ή έστω με τα φώτα ανοιχτά και κανείς δε θα είναι ο ίδιος άνθρωπος που το ξεκίνησε όταν φτάσει στην τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Μυρωδιές και γεύσεις της Πόλης
Συγγραφέας Ξούλα Χαλκούση
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θέλετε να ψάξουμε στο παλιό τετράδιο της γιαγιάς; Να βρούμε συνταγές απλές, βασικές, στις οποίες στηρίχτηκε η σημερινή κουζίνα; Ελάτε, παραμερίστε τα σκόρπια φύλλα ημερολογίου, τις χειρόγραφες σημειώσεις για το γλυκό της γιαγιάς, το εξώφυλλο από το παλιό αλφαβητάρι και ψάξτε, ψάξτε, ψάξτε! Το λεύκωμα είναι εύχρηστο, πολύ όμορφα στημένο, η συγγραφέας μάς καλωσορίζει στην κουζίνα της μαμάς της, διανθίζει το κείμενο με φωτογραφίες από διάφορα χαρτάκια, σημειώσεις, αγαπημένα στιχάκια, εξώφυλλα παλιών περιοδικών και παλιές φωτογραφίες, συνταγές, συνταγές, συνταγές…Το βιβλίο έχει πολλές συνταγές και πολλές αναμνήσεις. Διαβάζεται και χαλαρά, με ένα αργό ξεφύλλισμα, που επιτρέπει τη νωχελική και νοσταλγική εισροή αναμνήσεων (για όσες τα έζησαν) και αποριών ή ζήλειας (για όσες δεν τα έζησαν), αλλά και με αγωνία πάνω από ένα αναμμένο μάτι και μια κατσαρόλα που αρνείται πεισματικά να αποκαλύψει τα κρυφά της κουμπιά (μα πώς το έφτιαχνες, θεία Ελισσώ κι εμένα δε μου πετυχαίνει ούτε για πανωστόκι;). Τα ελληνικά αναμιγνύονται με τα τουρκικά, μικρά μυστικά διάσπαρτα σε όλες τις συνταγές, κάπου είδα και το αγαπημένο μου ιρμίκ χαλβά (αχ Σμύρνη….) (αλλά πρέπει να το μεταφράσω από τα τούρκικα γιατί είναι απόκομμα και δεν περιλαμβάνεται στα μυστικά της συγγραφέως). Κάπου εδώ κρύβεται και η παλιά μου φιλενάδα, η Λωξάντρα, που κλείνει με επιδοκιμασία το αριστερό της μάτι σε όσα γράφει η μαμά και οι γειτόνισσες της συγγραφέως. Πάντως αναρωτιέμαι ακόμη γιατί έκλαψα όταν διάβασα τη φράση: «Διες τα μπρε τα γιαβράκια μου πώς μεγάλωσαν! Κοτζαμάν κοπέλες γένηκαν, μαμαζελίτσες πια!» (σελ. 29). Συγκινητικό, αυθόρμητο, πλουσιοπάροχο και γευστικότατο σαν πολίτικο τραπέζι τις Κυριακές, το βιβλίο αυτό θα σας αρέσει πολύ και θα σας βοηθήσει στον αχανή και κιμπάρικο κώδικα μαγειρικής (η μαμά μου κλαίει από τα κρεμμύδια ή από τις αναμνήσεις που σκόρπισαν στις σελίδες του βιβλίου αυτού;).

Βιβλίο Το μυστικό
Τίτλος πρωτοτύπου Secretum
Συγγραφείς Rita Monaldi, Francesco Sorti
Μεταφραστής Βασίλης Καραγιώργος
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Μελάνι (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεκαεπτά χρόνια μετά το πρώτο βιβλίο, ο νάνος (τότε παραγιός του ξενοδοχείου, τώρα έξτρα βοηθός σε πλούσιο αγροτόσπιτο της οικογένειας Σπάντα), σύζυγος πλέον της πόρνης Κλορίνιτια, που έχει εξελιχθεί σε σοφή μαμή και της ζητούν τη βοήθεια όλες οι γυναίκες Ρώμης και περιχώρων, ο νάνος λοιπόν θα προσληφθεί για να βοηθήσει στις πλούσιες, πενθήμερες ετοιμασίες του γάμου του γιου Σπάντα και με έκπληξη θα διαπιστώσει ότι ο Άτο Μελάνι είναι ανάμεσα στους καλεσμένους! Ποιος λοιπόν ο σκοπός της παρουσίας του στη γιορτή; Ποια τα βαθύτερα σχέδιά του; Θα τον εμπιστευθεί τελικά ο νάνος; Άλλαξε συμπεριφορά ο Άτο ή εξακολουθεί να εκμεταλλεύεται και να δωροδοκεί;

Από τη μια πεθαίνει ο Κάρολος Β΄, βασιλιάς της Ισπανίας, και δυστυχώς χωρίς απογόνους, και από την άλλη ο νέος Πάπας Ιννοκέντιος ΙΒ΄ γιορτάζει άλλο ένα ιωβηλαίο της παπικής εκκλησίας (φήμες κυκλοφορούν ότι είναι ετοιμοθάνατος). Ο Βασιλιάς της Ισπανίας ζητά λύση διαδοχής από τον Πάπα κι έτσι ο Άτο Μελάνι με ένα σωρό συνωμοσίες και συνεργούς πλαστογραφεί την υπογραφή του Πάπα και προτείνει ως διάδοχο τον εγγονό του Λουδοβίκου ΙΔ΄, Φίλιππο του Ανζού, με αποτέλεσμα ο Λουδοβίκος να βάζει χέρι στις ισπανικές κτήσεις. Αυτή η κίνηση πυροδοτεί έναν σκληρό κι αιματηρό πόλεμο σε όλη την Ευρώπη, με τις αποικίες και τις κτήσεις όλων, τα σύνορα και τα δεδομένα να αμφισβητούνται απ΄ όλους. Ανάμεσα στους συνεργούς είναι και η Μαρία Μαντσίνι, ερωμένη του Λουδοβίκου ΙΔ΄, την οποία η Βασιλομήτωρ εξεδίωξε από την αυλή και ο Λουδοβίκος, που δεν πρόκειται να ερωτευτεί ποτέ ξανά καμία γυναίκα, να ξεσπά σε όλες τις θηλυκές υπάρξεις του κράτους του και του κρεβατιού του.

Όλα αυτά, που δίνονται με το σταγονόμετρο, ο Μελάνι φωτίζεται πότε έντονα και πότε ελάχιστα, διανθισμένα από ένα σωρό λεπτομέρειες φαγητών, ντυσιμάτων, τρόπων διασκέδασης, τρόπων ξεγέννησης, νοοτροπιών για τη μαιευτική και για το πώς να έρχονται στον κόσμο υγιή παιδιά (να φανταστείτε ότι, αν γεννηθεί μαύρο παιδί από λευκή, άρα τρέχα γύρευε πώς πέρναγε την ώρα της τα βράδια η ύπανδρος σύζυξ, έλεγαν οι μαίες, α, δεν είναι τίποτα, είδε έναν μαύρο δούλο στον δρόμο και εντυπώθηκε η εικόνα του στο μυαλό της!!!!). Αναλυτικές περιγραφές, αναλυτικές σκευωρίες, αναλυτικοί χαρακτήρες, κάτι σαν φάντασμα που δεν κατάλαβα πώς το εξηγεί ο συγγραφέας, ελάχιστες ανατροπές, άρχισα να πηδάω σελίδες στο τέλος. Να φανταστείτε ούτε καν ασχολήθηκα με τις ιστορικές επεξηγήσεις και τεκμηριώσεις! Επίσης, αυτήν τη φορά ο Λαυρέντιος, που είχε στείλει το πρώτο αντίγραφο του «Τυπωθήτω» στα χέρια του Γραμματέα της Επιτροπής για την Ανακήρυξη των Αγίων ώστε να σκεφτεί καλύτερα πριν αγιοποιήσει τον Ιννοκέντιο ΙΑ΄, τώρα βρίσκεται εξόριστος σε απόμερο μέρος της Ιταλίας, διαμαρτύρεται στο ίδιο άτομο και του στέλνει κι άλλο χειρόγραφο των συγγραφέων που είχε γνωρίσει! Πώς και γιατί επίσης δεν πολυκατάλαβα.

Τέλος πάντων, πολύ δύσκολο, πολύ μπερδεμένο, πολύ αναλυτικό, το αφήνω στη δική σας κρίση. Την κατάσταση την κάνει χειρότερη η μετάφραση, που εδώ είναι πάρα πολύ αδύνατη (για να μην τη χαρακτηρίσω αλλιώς), με ένα σωρό λέξεις και συντάξεις που δεν ευσταθούν στην ελληνική γλώσσα (αποκορύφωμα: η απόδοση της βασίλισσας της Λήμνου Υψιπύλης ως Ισιφίλη-σελ. 190). Η έκδοση συνοδεύεται από CD, που δυστυχώς η δική μου κόπια δεν είχε και δεν ξέρω να σας πω τι ακούγεται και πόσο ταιριάζει με την ατμόσφαιρα του βιβλίου.

Βιβλίο Τυπωθήτω
Τίτλος πρωτοτύπου Imprimatur
Συγγραφείς Rita Monaldi, Francesco Sorti
Μεταφραστής Εύη Ευαγγελάτου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι συγγραφείς χρειάστηκαν δέκα χρόνια ερευνών για να ολοκληρώσουν το ογκώδες και πυκνογραμμένο αυτό μυθιστόρημα. Όλα τα πρόσωπα είναι ιστορικές προσωπικότητες, ορισμένες εκ των οποίων διαδραμάτισαν σημαντικούς ρόλους στην εποχή τους. Επιπλέον, έχουν όλα, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, διανυκτερεύσει στο εν λόγω πανδοχείο. Εντυπωσιακή παράθεση στοιχείων από ποικίλες πτυχές της ζωής, της τέχνης, της φιλοσοφίας και των πολιτικών ισορροπιών της εποχής. Ενώ αρχικά η υπόθεση εκτυλίσσεται στο πανδοχείο, σύντομα ο καστράτο και ο παραγιός ανακαλύπτουν την είσοδο στις μυστικές υπόγειες στοές της πόλης που οδηγούν σε όλες τις άκρες της Ρώμης. Εκεί θα βρουν δύο άσχημους τυμβωρύχους, που θα γίνουν τα μάτια και τα αφτιά τους σε αυτήν τη μυστηριώδη υπόθεση. Ο παραγιός στέκεται στο πλευρό του καστράτου, όταν αρχίζει όμως να μαθαίνει κρυφακούοντας κάποιες σκοτεινές πτυχές του χαρακτήρα του και κυρίως ότι πρόκειται για μυστικό απεσταλμένο του Λουδοβίκου, η πίστη του κλονίζεται. Τελικά υπάρχει ένας δολοφόνος στο ξενοδοχείο κι αυτός έχει ως στόχο του τον πάπα Ιννοκέντιο. Γιατί όμως; Όντως ο πάπας ήταν φιλοχρήματος και είχε κρυφές δοσοληψίες με εμπορικούς οίκους; Και γιατί;

Το πρώτο θύμα είναι ο ηλικιωμένος Γάλλος ευγενής ντε Μουρέ, ο οποίος στην πραγματικότητα είναι ο υπουργός Φουκέ, που το έσκασε από τη φυλακή που τον έριξε ο Λουδοβίκος, πέφτοντας στην παγίδα που έστησε με τις συκοφαντίες του ο αντίζηλος του Φουκέ, Κολμπέρ. Γιατί ήρθε στη Ρώμη ο Φουκέ; Και γιατί ο Άτο Μελάνι τον ακολούθησε κατά πόδας; Μαζί με τον Φουκέ ήρθαν στο πανδοχείο συνοδεία του ο Ντουλτσιμπένι (που έχει μυστικές επαφές με φίλο του γιατρό, τον οποίο επισκέπτεται μέσω των στοών, κι αυτός ο Ντουλτσιμπένι ψάχνει την κόρη του, καρπό μιας σχέσης του με σκλάβα, η οποία κόρη του απήχθη από άνθρωπο των Οντεσκάλκι, οικογένειας του Πάπα) και ο Ντεβιζί, συγκρατούμενος του Φουκέ, κάτοχος ενός φοβερού μυστικού: ξέρει τον σκοπό και τη μελωδία ενός «ρόντο» που αν παίζεται επί πολλή ώρα και με συγκεκριμένο τρόπο θεραπεύει την πανούκλα! Έτσι λοιπόν ο καθένας έχει το ρόλο του σε αυτήν τη δαιδαλώδη και πολύπλευρη (για να μην πω πολύπλοκη) ιστορία. Απελευθέρωση της Βιέννης, θρησκευτικές διαμάχες μεταξύ Γαλλίας και Αγίας Έδρας, κατάκτηση της Αγγλίας από τον Γουλιέλμο της Οράγγης οπότε και ο ρωμαιοκαθολικισμός παύει να έχει ισχύ στη χώρα αυτήν, απομόνωση του Λουδοβίκου ΙΔ΄ από την Ευρώπη, η πολιτική ισορροπία της Ευρώπης στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα σε τεντωμένο σχοινί. Και ο Πάπας Ιννοκέντιος ΙΑ΄ να κινεί σκοτεινά νήματα από καθαρά προσωπική φιλοδοξία.

Παραδέχομαι ότι το βιβλίο δεν είναι εύκολο. Είναι ένα καλό αλλά πολύπλοκο ιστορικό μυθιστόρημα (σαν το «Όνομα του Ρόδου», μόνο που το Όνομα έχει πολυπεπίπεδες αναγνώσεις κι αν πηδήξεις κάποιες σελίδες ξέρεις ότι προσπέρασες κάποια παρένθετα ιστορικά, φιλοσοφικά ή οικονομικά στοιχεία), με εκτεταμένες πληροφορίες για την ιατρική, τη μαγειρική, τη φιλοσοφία, την αστρονομία, την τυπογραφία, τα πιστεύω της Εκκλησίας, τις επιπτώσεις και την έκταση της πανούκλας, όλος ο 17ος αιώνας καταγράφεται εδώ. Και σα να μη φτάναν όλα αυτά το βιβλίο εντάσσεται μέσα σε μιαν άλλη ιστορία, αυτήν του Λαυρεντίου του Άτζο, ο οποίος το 2040 (!) γράφει επιστολή στον Αλέξιο Τανάρι, γραμματέα της Επιτροπής για την Ανακήρυξη Αγίων, και του εφιστά την προσοχή να μη βιαστεί να αγιοποιήσει τον Ιννοκέντιο ΙΑ΄, γιατί συνάντησε ένα ζευγάρι (τους συγγραφείς της ιστορίας!), οι οποίοι εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς όταν του εμπιστεύτηκαν τα χειρόγραφά τους (το μυθιστόρημα που διαβάζουμε). Ο Λαυρέντιος του ζητά να διαβάσει με σκεπτικισμό την ιστορία και στο τέλος της ιστορίας του περιγράφει και την Ιστορία της Ευρώπης όπως προκύπτει μέσα από το μυθιστόρημα και ισχυροποιεί με τεκμήρια κάποιες σημαντικές εξελίξεις που αναγνωρίζονται στο μυθιστόρημα, οπότε τον αφήνει να αποφασίσει είτε να αγνοήσει το βιβλίο και να εισηγηθεί την αγιοποίηση του Πάπα Ιννοκέντιου είτε να αποφασίσει ότι όλα τα γεγονότα είναι αληθινά, το βιβλίο δεν είναι μυθιστόρημα κι επομένως ο Πάπας δεν είναι Άγιος και το βιβλίο πρέπει να κυκλοφορήσει προς ισχυροποίηση των απόψεών του, να δοθεί δηλαδή το περιβόητο Τυπωθήτω! Ουφ!

Δυστυχώς το βιβλίο δεν είναι απόλυτα αυτοτελές. Έχει κυκλοφορήσει και ο 2ος τόμος, με τίτλο Το μυστικό και οι συγγραφείς έχουν γράψει άλλους δύο, με τους οποίους δίνεται η πραγματική εικόνα των γεγονότων της σχετικά σύγχρονης Ευρώπης. Στην Ιταλία το 1ο βιβλίο απαγορεύτηκε κι οι συγγραφείς, οργισμένοι, αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν τα υπόλοιπα εκτός Ιταλίας!). Λοιπόν αν θέλετε διαβάστε το αλλά θέλει χρόνο, υπομονή και συγκέντρωση. Καλό κουράγιο (ή μάλλον καλό ταξίδι).

Βιβλίο Μαύρο καλοκαίρι
Τίτλος πρωτοτύπου The puppet show
Συγγραφέας M. W. Craven
Μεταφραστής Βαγγέλης Γιαννίσης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νέα περιπέτεια του ήρωα που δημιούργησε ο M. W. Craven είναι γεμάτη ένταση και αγωνία, καλά φυλαγμένα μυστικά και ένα αέναο παιχνίδι γάτας και ποντικού ενώ ο χρόνος τελειώνει και ο Πόου κατηγορείται για δολοφονία. Ποιον σκότωσε και γιατί; Είναι αλήθεια αυτό ή συμβαίνει κάτι άλλο, κάτι πιο σκοτεινό και απάνθρωπο; Η ιστορία ξεκινάει με μια ανατρεπτική σκηνή και αμέσως γυρίζουμε 14 μέρες πίσω ώστε να πιάσουμε τα πράγματα από την αρχή. Αυτή είναι μια ενδιαφέρουσα σκέψη γιατί κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον μου για να μάθω τι συνέβη αυτές τις δύο εβδομάδες και πώς φτάσαμε στην πρώτη σκηνή του βιβλίου με το συναρπαστικό cliffhanger.

Το πρώτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος μας εισάγει στην υψηλή κουζίνα, την οποία ορκίζομαι να μην τιμήσω ποτέ μου. Μας συστήνει τον ορτολάνο (emberiza hortulana) ή βλάχο στα ελληνικά, ένα γλυκό, όμορφο ωδικό πτηνό που «χρησιμοποιείται ως το βασικό συστατικό στο πιο σαδιστικό πιάτο σε ολόκληρο τον κόσμο», δηλαδή, αφού το πιάσουν με δίχτυ γιατί τα σκάγια το καταστρέφουν, το τυφλώνουν μιας και τρέφεται μόνο νύχτα ώστε σε τέσσερις μήνες να παχύνει και στη συνέχεια… το πνίγουν στο μπράντι ώστε τα πνευμόνια του να γεμίσουν από αυτό και να αποτελέσουν ένα θεσπέσιο φινίρισμα γευσιγνωσίας. Ευτυχώς, αμέσως μετά συνελήφθη ο Ουάσιγκτον Πόου ως ύποπτος για ανθρωποκτονία κι έτσι αγνόησα την ανατριχιαστική αυτή εισαγωγή του βιβλίου. Πού να ήξερα πως στο τέλος με περίμενε κάτι χειρότερο και πιο απάνθρωπο.

Το γοητευτικά αξιοπερίεργο ντουέτο ερευνητών επιστρέφει. Ο Ουάσιγκτον Πόου είχε τεθεί σε διαθεσιμότητα μετά την τραγική έκβαση μιας υπόθεσης στην οποία ήταν υπεύθυνος και τη χειρίστηκε λάθος, όταν όμως εμφανίστηκε ο Πυρπολητής στο πρώτο βιβλίο της σειράς ο διευθυντής του SCAS (Τομέα Ανάλυσης Σοβαρών Εγκλημάτων, που υπάγεται στην NCA, την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος) βαν Ζάιλ τον ζήτησε πίσω ως υφιστάμενο της Φλιν. Ο Τομέας είναι πραγματικά ενδιαφέρων, μιας και ο ρόλος του είναι να αναγνωρίζει κατά συρροή βιαστές και δολοφόνους και να παρέχει αναλυτική υποστήριξη σε κάθε αστυνομική υπηρεσία που είχε να ερευνήσει περίπλοκους φόνους δίχως φανερό κίνητρο. Ο Πόου είναι ένας χαρακτήρας που ξεφεύγει αρκετά από τους ντετέκτιβ της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας γιατί έχει και μια σκοτεινή πλευρά που φωτίζεται μέσα από ακραίες πράξεις. Στις «Μαριονέτες» είδαμε πως δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που θέλει να αποδώσει δικαιοσύνη αλλά διακατέχεται και από έναν αέναο θυμό. Δεν έδειξε απλά το σήμα του σε μια παρέα από μεθύστακες που ενοχλούσαν την Τίλι αλλά τους προκάλεσε σε καβγά, δεν έκανε σύσταση σε συνάδελφο για το bullying αλλά του επιτέθηκε, επομένως τι πραγματικά ταράζει την ψυχή του;

Αυτό το μάθαμε στην πρώτη περιπέτεια, μαζί με το τι συνέβη με τη μητέρα του και γιατί βαφτίστηκε Ουάσιγκτον. Ένα μεγάλο μυστικό αποκαλύφθηκε, κλονίζοντας τον κόσμο του και δείχνοντάς του πως όλη του η ζωή στηριζόταν σ’ ένα ψέμα. «Από τότε που ανακάλυψε την αλήθεια, ο θυμός και το μίσος του είχαν μεταμορφωθεί σε μια τρομακτική οργή, μια ζωτική ανάγκη για εκδίκηση… Κάτι μέσα του είχε καταρρεύσει» (σελ. 28). Επιπλέον, άλλαξε και η στάση του απέναντι στο γυναικείο φύλο. Πριν μάθει την αλήθεια, η εγκατάλειψη από τη μητέρα του είχε καταστρέψει όλες τις σχέσεις του, γιατί επικεντρωνόταν με εμμονή σε κάθε ψεγάδι της εκάστοτε συντρόφου του μέχρι να συμβεί το αναπόφευκτο. Τώρα όμως που έμαθε πως η μητέρα του είχε θυσιάσει τα πάντα για κείνον, άρχισε και πάλι να θέλει μια γυναικεία παρουσία στη ζωή του. Ταυτόχρονα, μετά την πύρρειο νίκη του στην υπόθεση του Πυρπολητή πέρσυ, οι ρόλοι στον SCAS έχουν αλλάξει: η Στέφανι Φλιν πήρε τα ηνία κι εκείνος επέστρεψε στη θέση του αρχιφύλακα: «Είχε την κατάλληλη αναλογία ανάμεσα σε εξουσία και ευθύνη. Ούτως ή άλλως, ποτέ δεν ένιωθε άνετα στη θέση του επιθεωρητή» (σελ. 29). Με τον ίδιο τρόπο επηρεάστηκαν οι βαθμοί, η συμπεριφορά και ο χαρακτήρας πολλών συναδέλφων του Πόου μετά το πρώτο μυθιστόρημα, αν κι εδώ η ιστορία επικεντρώνεται σε ελάχιστους από αυτούς, ανάμεσά τους όπως πάντα κι ένας τυφλωμένος από εξουσία που θα τινάξει τα πάντα στον αέρα από υπερφίαλο εγωισμό και μόνο.

Από την άλλη, έχουμε την Τίλι (Ματίλντα) Μπράντσο, με τις προβληματικές κοινωνικές δεξιότητες, που έχει μεγαλώσει αποκομμένη από τον κόσμο αλλά με πτυχίο από την Οξφόρδη στα 16 της, που «παίρνει τα πάντα τοις μετρητοίς και πιστεύει όλα όσα της λένε», που πέφτει θύμα συναδελφικού bullying, αλλά είναι τρομερή στον προγραμματισμό των υπολογιστών και στις τεχνολογίες. Αγαπημένη μου κακή της συνήθεια είναι το γεγονός πως λέει πάντα αυτό που σκέφτεται, χωρίς να έχει συναίσθηση πως έτσι ίσως προσβάλλει ή σοκάρει τον συνομιλητή της (κάποια περιστατικά όμως με έκαναν να γελάσω ηχηρά). Η εξήγηση είναι μία: «Και, καθώς τα μαθηματικά ήταν μια επιστήμη με ελάχιστο χώρο για επιλεκτική ερμηνεία, δεν είχε μάθει πώς να εκφράζεται… Τα μαθηματικά εξέφραζαν την αλήθεια, οπότε το ίδιο έκανε κι εκείνη. Δεν της είχε περάσει ποτέ απ’ το μυαλό να κάνει κάτι διαφορετικό» (σελ. 66). Θα μπορούσε να την πει κανείς και αυτιστική, μόνο που πολλές αντιδράσεις της δεν ανήκουν σ’ έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Μάλιστα, η συναναστροφή της με τον Πόου σταδιακά την έχει αλλάξει εσωτερικά και εξωτερικά, της έχει δώσει περισσότερο θάρρος και αυτοπεποίθηση, πλέον αρχίζει να νιώθει φιλικά απέναντί του και γενικότερα να συνειδητοποιεί πώς είναι να έχεις κάποιον να σε νοιάζεται και να σε βοηθάει. Μάλιστα, μετά την υπόθεση του Πυρπολητή έκανε αίτηση για προαγωγή και τώρα έχει υπό την επίβλεψή της ένα ολόκληρο σώμα αναλυτών, τη «Συμμορία Σκούμπι», με ήδη σημαντικές επιτυχίες στο ενεργητικό τους.

Ως προς την πλοκή, η Ελίζαμπεθ Κίτον ήταν η τελευταία μεγάλη υπόθεση του Πόου πριν απομακρυνθεί από την Αστυνομία πέντε χρόνια πριν. Ήταν η κόρη του ιδιοκτήτη ενός σημαντικού για την Κάμπρια εστιατορίου, του Τζάρεντ Κίτον, διάσημου σεφ που έχει μαγειρέψει για πολλές επιφανείς προσωπικότητες, καθώς και για τη Βασίλισσα. Ο Πόου είχε αρκετές υποψίες ώστε να στρέψει την έρευνά του στην προσωπικότητα του πατέρα: «Το προσωπείο του χαρούμενου, παιχνιδιάρη και γοητευτικού σεφ ήταν απλώς μια φενάκη… Όταν έσβηναν οι κάμερες μετατρεπόταν σε έναν αποστασιοποιημένο, ανέκφραστο και χειριστικό άνθρωπο… Ήταν διαβολικός. Απολάμβανε σαδιστικά να προκαλεί πόνο» (σελ. 44). Τελικά κρίθηκε ύποπτος για δολοφονία και καταδικάστηκε σε φυλάκιση, παρ’ όλο που το πτώμα της κόρης του δε βρέθηκε ποτέ. Τώρα, έξι χρόνια αργότερα, μια κοπέλα εμφανίστηκε ως Ελίζαμπεθ Κίτον. Αν αυτό είναι αλήθεια, ο Πόου είναι υπεύθυνος για την επανειλημμένη κακοποίηση της Ελίζαμπεθ και για τις δύσκολες συνθήκες κράτησης ενός αθώου στη φυλακή. Θα καταφέρει να βγάλει άκρη από αυτό το μπέρδεμα; Θα πειστεί για την αλήθεια της Κίτον; Και γιατί η Ελίζαμπεθ εξαφανίστηκε σχεδόν αμέσως μόλις ανέτρεψε τα πάντα άμα τη εμφανίσει της; Ο Πόου φοβάται πως υπάρχει ένα καλά στρωμένο σχέδιο εκδίκησης εναντίον του και η προφάιλερ Τίλι είναι η καλύτερη βοήθεια που θα μπορούσε να έχει. Στο μυθιστόρημα παρακολουθούμε βήμα προς βήμα τις ατράνταχτες αποδείξεις της πραγματικής ταυτότητας της Κίτον και στη συνέχεια μια σειρά από εκπλήξεις που οδηγούν στην ενοχή του Πόου για τη δολοφονία της!

Ένας αγώνας δρόμου ενάντια στη στημένη σύλληψη του αρχιφύλακα είναι το μυθιστόρημα, δηλαδή μια συναρπαστική σειρά από γεγονότα που φωτίζονται λανθασμένα αλλά μια μικρή πληροφορία φέρνει τα μισά στη σωστή οπτική γωνία κι αγωνιούσα για τα άλλα μισά. Ίσως η λύση του βασικότερου προβλήματος πιστοποίησης ταυτότητας να φανεί επιστημονική φαντασία, είμαστε όμως στον 21^ο αιώνα και τα πάντα πλέον μπορούν να συμβούν. Τέλος, ας μην ξεχνάμε πως έχουμε να κάνουμε με τον M. W. Craven, επομένως μη νομίσετε ούτε στιγμή πως το αεροπλάνο της ανάγνωσης θα προσγειωθεί στον διάδρομο που βλέπετε μπροστά σας, μιας και η μεγάλη αποκάλυψη με έπιασε απροετοίμαστο και με έκανε να δώσω συγχαρητήρια στον συγγραφέα για τον σωστό χειρισμό της πλοκής και για τις υπέροχες εκπλήξεις που επιφυλάσσει σε μια ιστορία γεμάτη ενδιαφέρουσες πληροφορίες, ανατροπές και σασπένς. «Μαύρο καλοκαίρι» για τον Πόου, καθόλου μαύρη η εμπειρία της ανάγνωσης αυτού του βιβλίου. Και ξαναλέω, θα το βάζω πολύ ευχαρίστως στα πόδια όποτε βλέπω αστεράτο εστιατόριο και θα παρκάρω στην πρώτη βλαχοταβέρνα που θα συναντώ, όχι εξαιτίας της ατμόσφαιρας που επικρατεί στην κουζίνα του και για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίες αλλά και λόγω των εργαλείων που χρησιμοποιούν εκεί. Όταν φτάσετε στο τέλος, θα καταλάβετε τι εννοώ.

Βιβλίο Το αίνιγμα της κερασόπιτας
Συγγραφέας Βάσια Ακαρέπη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι αρκετά πρωτότυπο. Θα ομολογήσω ότι στην αρχή ένιωσα να διάβαζα άλλη μια όμορφη, στρωτή, καλογραμμένη ιστορία για μια γυναίκα με προβληματικό παρόν που το παρελθόν τη βοηθάει να αντιμετωπίσει σωστά τα πράγματα, μια ιστορία για μια γυναίκα που επιστρέφει στο νησί των παιδικών της χρόνων κι ενώ ξεκαθαρίζει τα πράγματα ερωτεύεται κιόλας. Από ένα σημείο και μετά όμως, κάτι ο τελικός σκοπός των συνταγών, κάτι το κυνήγι θησαυρού με αυτά τα κείμενα αλλά κυρίως μια αναπάντεχη έκπληξη που περιμένει την Έλλη (και τον αναγνώστη), έδωσε στο βιβλίο μια εντελώς διαφορετική διάσταση και το ανέβασε αρκετά ψηλά στην εκτίμησή μου. Η ιστορία ξεκινάει αλλιώς και καταλήγει αλλιώς! Ενώ θυμίζει μια ρομαντική ιστορία, σταδιακά εξελίσσεται σε βρόχο που κλείνει ασφυκτικά γύρω από τον μικρόκοσμο της γειτονιάς της θείας Μάρθας και ανελέητα ξεγυμνώνει αυτούς τους ανθρώπους και τους φέρνει αντιμέτωπους με τις συνέπειες των πράξεών τους.

Το μυθιστόρημα είναι ποτισμένο από τα μυστικά επιτυχίας και τα αρώματα των γλυκών που ετοίμαζε η θεία Μάρθα, αν και η ποιητική μορφή των συνταγών αναρωτιέμαι πώς βοηθούσε την Έλλη και τις έφτιαχνε τόσο πετυχημένες, μιας και οι πραγματικές ποσότητες έτσι όπως δίνονται εμένα θα με δυσκόλευαν. Κι όμως, η Έλλη τα κατάφερε και από γλυκό σε γλυκό καταλάβαινε ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός για την εκτέλεση αυτών των συνταγών. Κι ενώ φτάνει στο νησί με σκοπό να πουλήσει σπίτι και ζαχαροπλαστείο ενός μισητού σε εκείνη προσώπου σταδιακά αρχίζει να αγαπάει τον τόπο και όχι μόνο αυτόν. Κι εκεί που λέω ότι έχουμε ένα αίσιο και αναμενόμενο τέλος φτάνουμε στη χαμένη συνταγή της κερασόπιτας και στη μεγάλη αποκάλυψη που τοποθετεί τα πάντα στις σωστές τους διαστάσεις και με αφήνει με το στόμα ανοιχτό.

Η αφήγηση εκτυλίσσεται ταυτόχρονα στο σήμερα και στις δεκαετίες του 1970 και 1980, οπότε έχουμε δύο διαφορετικούς άξονες αφήγησης: στο χτες γνωρίζουμε έναν έναν τους ήρωες του μυθιστορήματος μέσα από τις χαρές ενός γάμου, τις τύψεις ενός παράνομου δεσμού και το βάρος μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης ενώ στο σήμερα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι έχουν αλλάξει, μεταμορφωθεί, ωριμάσει, σκληρύνει, κλειστεί στον εαυτό τους. Γιατί και πότε και πώς δε μένει παρά στον αναγνώστη να το ανακαλύψει διαβάζοντας κεφάλαιο κεφάλαιο αυτήν τη διαφορετική ιστορία. Μου άρεσε πολύ η περίπτωση της Έλλης που είχε ζάχαρη στα μάγουλα κι από τότε σιχάθηκε τα γλυκά. Τι συνέβη την ημέρα που τη δηλητηρίασε η θεία της; Έγινε όντως αυτό το περιστατικό κι αν ναι, γιατί; Για πόσο καιρό μπορεί να γλυτώσει ένα ένοχο, θανάσιμο μυστικό πριν αποκαλυφθεί και πόσο μεγάλες θα είναι οι συνέπειες για τους εμπλεκόμενους; Μια ιστορία που πραγματεύεται το βάρος μιας αλήθειας και τις καταστροφικές συνέπειες αν αυτή παραμείνει θαμμένη κάτω από το χώμα.

Μου άρεσε τόσο πολύ η κεντρική ιδέα που έχω μια ένσταση: η συγγραφέας δε σκιαγράφησε όπως έπρεπε τον κύριο θεματικό άξονα, κατ’ εμέ φρόντισε να το φωτογραφίσει μονοδιάστατα και να δώσει μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, αντίθετη προς την πραγματικότητα. Δεν είπα να σχηματίσει μια αμφιλεγόμενη κατάσταση που θα κάνει πράξεις αντίστοιχες με την τελική αποκάλυψη, γιατί έτσι ο αναγνώστης θα υποψιαστεί πολύ γρήγορα και θα χαθεί η μαγεία, όμως δε μου φάνηκε σωστό να υπάρχει χαραγμένο ένα μονοπάτι τόσο διαφορετικό από την αλήθεια, γιατί έδωσε την αίσθηση του εντελώς ξαφνικού. Η κεντρική ιδέα είναι ανθρώπινη, υπαρκτή, πολυδιάστατη, δεν μπορεί να μείνει κρυμμένη για πολύ, ούτε μπορεί να μην κινήσει υποψίες, γι’ αυτό δε μου δημιούργησε και αυτές τις ενστάσεις. Νιώθω σα να γράφω στα κινέζικα αλλά ειλικρινά δεν μπορώ να γίνω πιο συγκεκριμένος, ακριβώς γιατί η ουσία της «Κερασόπιτας» είναι πανέξυπνη και ανατρεπτική.

«Το αίνιγμα της κερασόπιτας» είναι μια τρυφερή, σκληρή, αληθινή ιστορία, γεμάτη έρωτα, προδοσίες και αποκαλύψεις, γραμμένη με όμορφο, στρωτό, πολυδιάστατο τρόπο που μέσα από μια εμπνευσμένη αφορμή, τις συνταγές, ξεδιπλώνεται ένας σάπιος πυρήνας της ανθρώπινης ψυχής και οι συνέπειές του. Συγχαρητήρια στην κυρία Ακαρέπη και αναμένω με χαρά την επόμενη πρωτοτυπία της.

Βιβλίο Αθηναίου βορβορυγμοί
Συγγραφέας Βίβιαν Ευθυμιοπούλου
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Πατάκης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα πρωτότυπο βιβλίο, με πρωτότυπες συνταγές, ειδικά τα μυστικά για ντολμαδάκια. Κείμενα μιας γυναίκας που ασχολείται με συνταγές και μαγειρική και δημοσίευε τις εντυπώσεις και της σκέψεις της υπό το ψευδώνυμο Αθήναιος στο portal Flash.gr. Δε θα ξεχάσω την περιγραφή της πικάντικης σοκολάτας με φράουλες και το πώς κατάφερε να αναπαριστήσει τρισδιάστατα τις αισθήσεις που εγείρονται. Από κει και πέρα μια συλλογή περιπετειών μαγειρικής, κάποια χαριτωμένα στιγμιότυπα κλπ. Δεν έχει τη χάρη ενός κειμένου με συνεχή ροή αφήγησης αλλά είναι αρκετά φροντισμένο και ψαγμένο. Η αλήθεια είναι ότι κράτησα κάνα δυο συνταγές (για τη μανούλα όμως, γιατί εγώ…).

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από τα Βιβλία και Ξερό Ψωμί.

Βιβλίο Γιάντες
Συγγραφέας Αμάντα Μιχαλοπούλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Πολίτικη Κουζίνα της λογοτεχνίας!!Έχουμε δύο βιβλία σε ένα ή ένα βιβλίο μέσα σε ένα άλλο βιβλίο. Ξεκινάμε με την ευρηματική ιδέα του αδερφού της αφηγήτριας να δημοσιεύσει μια νουβέλα γύρω από τη ζωή και την καθημερινότητα της οικογένειάς τους. Αφηγητές: τα κάστανα, οι ελιές, το μέλι, η ντομάτα, η φέτα κλπ. Κάθε φορά μια διαφορετική αφήγηση, μια διαφορετική ιστορία, μια διαφορετική οπτική γωνία. Λόγω του μικρού όγκου του, όπως παραπονέθηκαν όλοι οι εκδότες, η αφηγήτρια προσθέτει το χρονικό της συγγραφής της νουβέλας, τα πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα που ξεπηδούν μέσα από τις σελίδες ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούμε τις ζωές των δυο παιδιών, τον Ηλία και της Αθηνάς, αποσπόρια οικογένειας από την Αστυπάλαια, με έντονες γαστριμαργικές ικανότητες, γόνοι σεφ ή μαγείρων.

Ωραίο το στόρι, ωραίες οι ιδέες αλλά δυστυχώς δε με τράβηξε. Το διάβασα όμως ως το τέλος για να δω πού θα το πάει όμως η φλυαρία της αφηγήτριας και οι συνδυασμοί μεταξύ των δυο βιβλίων με απώθησαν. Κρατώ όμως στα θετικά το έξυπνο παιχνίδι της αφήγησης από φρούτα και λαχανικά σε πρώτο πρόσωπο και μια πρώτη απόπειρα καταγραφής τραγουδιών για φαγητά, σημαντικών γαστριμαργικών οδηγών 15ο και 16ου αιώνα (για βιβλιόφιλους), ζωγραφικών πινάκων με θέμα φαγητά και αποσπασμάτων από την παγκόσμια λογοτεχνία γύρω από το φαγητό και την κουζίνα.