Βιβλίο Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας
Συγγραφέας Μαριέττα Κόντου
Εικονογράφος Χρύσα Σπυρίδωνος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Περ μένει με τους γονείς της, τους παππούδες της, τον νεογέννητο αδελφό της, τον σκύλο Όλιβερ και τη γάτα Σερενάτα κι έχει μια πλούσια καθημερινότητα, γεμάτη φίλους και συγγενείς. Η ζωή της όμως είναι γεμάτη αντισυμβατικότητα και αντικανονικότητα, μιας και οι θέσεις και οι ρόλοι των δύο φύλων στην οικογένειά της δεν πατούν σε κανένα στερεότυπο: ο μπαμπάς μαγειρεύει και η μαμά οδηγεί αεροπλάνα, η γιαγιά φοράει παντελόνια και ο παππούς δεν κοιμάται τα μεσημέρια. Σε αυτήν την οικογένεια δεν έχουν θέση τα «πρέπει» και τα στερεότυπα, όλοι κάνουν αυτό που τους αρέσει και αγαπάνε. 

Η Μαριέττα Κόντου έγραψε μια ευφάνταστη και ταυτόχρονα άκρως ρεαλιστική ιστορία γύρω από τη γοητεία της διαφορετικότητας, τη «σκανταλιά» να πηγαίνεις κόντρα σε θέσφατα της κοινωνίας κι έτσι ζωντανεύει μια οικογένεια που ουσιαστικά δε διαφέρει σε τίποτα από άλλες οικογένειες. Όπως λέει και η ίδια στο τέλος του βιβλίου, όπου γράφει λίγα λόγια για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, «Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να επιλέγουν ελεύθερα ποια θέλουν να είναι, τι τους αρέσει και τι τα κάνει χαρούμενα. Η αναγνώριση και η αποδόμηση αυτών των στερεότυπων είναι καθοριστικής σημασίας για την αυτοεκτίμηση, την ισότητα και την αποδοχή της διαφορετικότητας». Γνωρίζουμε λοιπόν ανθρώπους που κάνουν ό,τι τους αρέσει κι αντιβαίνει στις στερεοτυπικές εικόνες που μας περιβάλλουν ενώ ταυτόχρονα παρατίθενται στιγμές που συναντάμε σε κάθε οικογένεια (παίζουν με τα παιδιά τους και_ ανησυχούν για την υγεία τους, μαγειρεύουν, τα βοηθάνε στα μαθήματα), επομένως δεν υπάρχει καμία διαφορά από τις άλλες οικογένειες.

Το παραμύθι έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία που καλύπτει όλες τις ηλικίες: τα μικρότερα παιδιά, από 4 ετών και πάνω, θα γνωρίσουν ένα κοριτσάκι που κάνει φιλίες, έχει συγγενείς, παρατηρεί, σκέφτεται, εκφράζει τις επιθυμίες της και θέλει να κάνει μια μεγάλη αγκαλιά σε όλους τους φίλους της γεμάτη χρώματα, γιατί κι αυτοί με την ποικιλία τους είναι πολύχρωμοι! Από την άλλη, τα μεγαλύτερα, με αφορμή την ιστορία της Περ, θα κατανοήσουν πιο καλά τι σημαίνει να ακολουθείς την καρδιά σου, τα όνειρά σου, τις επιθυμίες σου, χωρίς να σε νοιάζει η γνώμη των άλλων. Τα σχόλια της Περ είναι πανέξυπνα και η παρατηρητικότητά της είναι οξύτατη! Δε γίνεται να μην αγαπήσεις ένα κορίτσι  που αγαπά «τα επαγγέλματα που κάνουν τους ανθρώπους χαρούμενους» και «τα βράδια, γιατί τότε διαβάζονται τα ωραιότερα παραμύθια». Οι φίλοι της είναι ένας κι ένας: ζωγραφίζουν, τραγουδάνε, παίζουν ποδόσφαιρο, κάνουν χορό αλλά όχι αυτοί που περιμένετε στερεοτυπικά να κάνουν τέτοια χόμπι.

Η εικονογράφηση της Χρύσας Σπυρίδωνος, κατά βάση απλή και χωρίς πολλές λεπτομέρειες, ακολουθεί κατά πόδας το πνεύμα και τη ροή της αφήγησης του κειμένου, αφού πολλές φορές τα λόγια μπαίνουν μέσα στις εικόνες και κάποιες άλλες παρακολουθούμε στιγμιότυπα από τη ζωή του παιδιού με τη μορφή κόμικ (μικρότερες εικόνες, μέχρι τέσσερις σε κάθε σελίδα, με μικρές επεξηγηματικές προτάσεις σε κάθε μία). Βελάκια, τελείες και καρδούλες συντροφεύουν τις επιθυμίες και τα χαρακτηριστικά της Περ και των φίλων της, δημιουργώντας έτσι μια απολαυστική και διασκεδαστική λίστα. Καταγράφονται όλες σχεδόν οι εκφάνσεις της καθημερινότητας της Περ στο σχολείο, στο σπίτι, στο παιχνίδι, στον δρόμο, στην εκδρομή και παρατίθενται πολλά παραδείγματα που γκρεμίζουν ό,τι μας έχει επιβάλλει η κοινωνία ως αποδεκτά ή αναμενόμενα.

Στο βιβλίο «Η Περ αποφασίζει: Η μαγεία της διαφορετικότητας» μικρά και μεγάλα παιδιά κατανοούν με μικρά και εύληπτα παραδείγματα, με οικεία περιστατικά, με ποικιλία γεγονότων τι σημαίνει να έχουν αγόρια και κορίτσια ίδιες ευκαιρίες στο παιχνίδι, να μιλάνε σαν παιδιά και όχι σαν αγόρι ή κορίτσι, να ανακαλύπτουν μόνα τους τι τους αρέσει να κάνουν, να διαλέγουν ό,τι τα κάνει πραγματικά χαρούμενα, να επιλέγουν φίλους που τους ταιριάζουν κ. π. ά.

Βιβλίο Το κουτί των ονείρων
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Εικονογράφος Βασίλης Κουτσογιάννης
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ίρις ζει το μεγαλύτερο όνειρο της ζωής της, όταν στα γενέθλιά της οι γονείς της της κάνουν δώρο ένα ταξίδι στο Παρίσι, την αγαπημένη της πόλη. Απέναντι από το σπίτι που τους φιλοξενεί υπάρχει το μαγαζάκι του κυρίου Ντοροτέο που φτιάχνει μαγικά κουτιά. Ενθουσιασμένο, το μικρό κορίτσι ζητά το δικό της κουτάκι, θα πραγματοποιηθεί όμως η ευχή της;

Ο Μίνως Ευσταθιάδης έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι για τα παιδικά όνειρα που δεν μπορεί να τα κλέψει κανείς παρά μόνο να πραγματοποιηθούν από αυτόν που τα έκανε. Είναι μια υπέροχη ιστορία που μας ταξιδεύει στο μαγευτικό Παρίσι με τα αξιοθέατά του και την αξεπέραστη ατμόσφαιρά του ενώ ταυτόχρονα μας συστήνει με τον καλύτερο τρόπο την παιδική αθωότητα και αφέλεια μιας ψυχής που πιστεύει στα θαύματα και στις ευχές. Οι μικρές ιστορίες του κυρίου Ντοροτέο δημιουργούν λυρικές και ρεαλιστικές εικόνες ενώ οι ανατροπές στη ζωή της Ίριδας όταν επιστρέφουν σπίτι οικογενειακώς είναι έξυπνες και απολαυστικές.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Κουτσογιάννη μπλέκει αριστοτεχνικά το ρεαλιστικό με το φαντασιακό. Χωρίς να αποτυπώνει ξεκάθαρες λεπτομέρειες, καταφέρνει με αδρές γραμμές και μια υπέροχη τεχνική να δημιουργεί τοπία, σημεία, μαγαζιά, δωμάτια που όλοι αναγνωρίζουμε τι είναι. Πολλές φορές οι εικόνες δένονται αναπάντεχα μεταξύ τους με έξυπνα τρικ χρωμάτων και γραμμών ενώ στο φαντασιακό κομμάτι που ξεπηδάει από τα όνειρα της Ίριδας και από τις αφηγήσεις του κυρίου Ντοροτέο ο καλλιτέχνης φτάνει στο απόγειό του.

Βιβλίο Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους 
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Κατηγορία Non fiction / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα true crime βιβλίο που αποτελεί καρπό έρευνας αντικρουόμενων πηγών, μελέτης όσων εγγράφων επιτρεπόταν η πρόσβαση και πείσματος για τη σοβαρή γραφειοκρατία και για τη σιωπή που προτιμούσαν κάποια εμπλεκόμενα πρόσωπα. Είναι ένα κείμενο που προσπαθεί να βρίσκεται κοντά στην πραγματικότητα και στην αλήθεια και έχει γραφτεί με ενάργεια και αντικειμενικότητα, αναμιγνύοντας ικανοποιητικά το true crime με τη μυθοπλασία. Με αφορμή την επίσκεψη του συγγραφέα στη γερμανική φυλακή, ξεδιπλώνονται δύο υποθέσεις: η δολοφονία της πάμπλουτης Σαρλότε Μπέρινγκερ μέσα στο ίδιο της το πολυτελές διαμέρισμα στο Μόναχο το 2006 και η εξαφάνιση αρχικά, θάνατος στη συνέχεια, της δεκάχρονης Ούρσουλα Χέρμαν στη λίμνη Άμερ που είχε εξαφανιστεί για είκοσι μέρες το 1981 πριν εντοπιστεί η σορός της σ’ ένα κιβώτιο κάτω από τη γη διαμορφωμένο σε δωμάτιο με προμήθειες και βιβλία. Το κείμενο είναι γρήγορο, με κοφτές φράσεις, χωρίς ψυχογραφήματα, κάτι που με έκανε να νιώθω σα να διάβαζα πρακτικά και μαρτυρικές καταθέσεις, μιας και παρουσιάζονται μόνο τα γεγονότα, με τη σειρά που έρχονται στο προσκήνιο, όσο τα ερωτήματα αυξάνονται.

Η Σαρλότε παντρεύτηκε τον αρκετά μεγαλύτερό της επιχειρηματία Όσκαρ Μπέρινγκερ και μπήκε στο κέντρο της αφρόκρεμας. Παρά τα κουτσομπολιά για το αντίθετο, το ζευγάρι κατάφερε να κρατάει τις ισορροπίες στη σχέση τους, ώσπου η Σαρλότε έμεινε χήρα με τεράστια περιουσία και τελικά βρέθηκε άγρια δολοφονημένη σ’ ένα πανάκριβο διαμέρισμα, από το οποίο δεν είχε κλαπεί τίποτα. Ποιος λοιπόν τη σκότωσε με τόσο μεγάλη μανία και τι της πήρε τελικά; Γιατί θεωρήθηκε ύποπτος ο ανιψιός της, Φρεντ Τάλας; Παρακολουθούμε βήμα προς βήμα τον κλοιό να στενεύει γύρω από τον Φρεντ, τις προσπάθειές του να αποδείξει την αθωότητά του, τη βιασύνη και την προχειρότητα των αρχών από τη σύλληψη ως τη δίκη του, τις προσπάθειες του επιτυχημένου ντετέκτιβ και profiler Κλάους Βολίνσκι να επικεντρωθεί σε ζητήματα και λεπτομέρειες που είχαν διαφύγει της προσοχής, δυστυχώς όμως καμία έφεση για επανεξέταση βάσει νέων στοιχείων δεν έγινε δεκτή: «Ο καταδικασμένος έπρεπε να είναι και ο δολοφόνος. Τελεία και παύλα» (σελ. 154). Τα ίδια συνέβησαν και το 1981, με την εξαφάνιση του μικρού κοριτσιού. Μέσα από διαδοχικά βήματα, οδηγούμαστε ξανά σ’ έναν βασικό ύποπτο που διατείνεται την αθωότητά του, υπάρχουν αντιφάσεις αλλά δε λαμβάνονται υπ’ όψιν, υπάρχουν φωνές διαμαρτυρίας που γίνεται απόπειρα να καταπνιγούν κι όλα αυτά εντείνουν την αγωνία για το τελικό αποτέλεσμα της δίκης. Ποιος έγραψε τα σημειώματα με τα οποία ζητούσε λύτρα; Γιατί δεν ξαναφάνηκε για τις τελευταίες οδηγίες; Πότε και πώς πέθανε το παιδί; Μια υπόθεση με κενά, σφάλματα, ολιγωρία, ατυχίες, αναιρέσεις, καθυστερήσεις, ελλείψεις, ακριβώς όπως αυτή του Τάλας.

Ο συγγραφέας, μετά τη δίκη του Τάλας, βγαίνει στο προσκήνιο κι αρχίζει να καταγράφει τις δικές του απόψεις και σκέψεις, τους προβληματισμούς του και τις προσπάθειές του να βγάλει μια άκρη σε όλο αυτό το κουβάρι (κάποιες απόπειρες λογοτεχνικότητας, με μεταφορές και παρομοιώσεις μοιάζουν παράταιρες με την ατμόσφαιρα του κειμένου). Έχουμε μελετήσει τα ευρήματα στον τόπο του εγκλήματος, τη ζωή του ανιψιού και βασικού υπόπτου, τις αμφιβολίες, τα αναπάντητα ερωτήματα, τις καλά καταστρωμένες αντενδείξεις που ενισχύουν την αθωότητα να εναλλάσσονται με γεγονότα που παρουσιάζονται ως αληθή και τετελεσμένα στον αφηγηματικό χρόνο, οπότε δεν ξέρεις πού αρχίζει η αλήθεια και πού τελειώνει το ψέμα. Γεμάτοι απορίες και οργή για την προχειρότητα της δίκης φτάνουμε στη ζωή του Τάλας στη φυλακή, «στην κοιλιά του κτήνους», επί δεκαέξι χρόνια. Επρόκειτο για μια δίκη-ρεκόρ, με ενενήντα τέσσερις συνεδριάσεις σ’ έναν χρόνο από την έναρξή της, μαζί με το διάστημα που απαιτήθηκε για την έκδοση της απόφασης. Το δικαστήριο έκρινε βάσει ενδείξεων και όχι αποδείξεων κατά τον συγγραφέα που καταγράφει αυτό το χρονικό, ο οποίος υποστηρίζει τη διασημότερη αρχή του ποινικού δικαίου: σε περίπτωση αμφιβολίας ο κατηγορούμενος κηρύσσεται αθώος. Το αντίθετο καταστρατηγεί ανθρώπινα δικαιώματα και αμέτρητα νομοθετήματα που συναντάει κανείς σε κάθε νομικό σώμα, «μιλάμε για τη ραχοκοκαλιά του ανθρωπισμού, την οποιαδήποτε στοιχειώδη κουλτούρα δικαίου». Με τον Τάλας συζητούν, αναλύουν, καταγράφουν, απαντούν και ρωτούν, και ανακαλύπτουμε πως δεν υπάρχουν πρακτικά της δίκης, μιας και στα γερμανικά ποινικά δικαστήρια δεν κρατούνται πρακτικά με τις καταθέσεις των μαρτύρων!

Στη συνέχεια, ο συγγραφέας, απότομα και κοφτά, στρέφει την ερευνητική του ματιά στη δολοφονία της δεκάχρονης Ούρσουλα Χέρμαν στη λίμνη Άμερ το 1981, της οποίας η υπόθεση ξεδιπλώνεται με τον ίδιο τρόπο όπως του Τάλας, με τις έρευνες, τα πορίσματα, τα ευρήματα, τις απορίες, τις αμφιβολίες να έχουν τον πρώτο λόγο για άλλη μια φορά. Το κοριτσάκι είχε εξαφανιστεί στο δάσος ανάμεσα σε δύο κοντινά χωριά, επιστρέφοντας σπίτι μετά από επίσκεψη σε συγγενείς. Έχουμε και πάλι αγώνα δρόμου για την αλήθεια, φωνές αμφισβήτησης, μια παράνοια που οδηγεί για άλλη μια φορά στην ενοχή κάποιου που διατείνεται αθώος και υπάρχουν σοβαρά επιχειρήματα επ’ αυτού κι όλα αυτά πεισμώνουν τον συγγραφέα που προσπαθεί να βρει την άκρη σε άλλη μια υπόθεση. Ουσιαστικά πρόκειται για το χρονικό δύο διαφορετικών υποθέσεων με έναν κοινό άξονα που ξεπηδάει κατά την ανάγνωση και που με γέμισε οργή και αδικία. Ρεαλισμός, κοφτή γραφή, κινηματογραφική αφήγηση, απόπειρες αντικειμενικής παρουσίασης των γεγονότων, μιας και δεν υπάρχουν πολλές αποδείξεις και πηγές, αναδεικνύουν την τραγελαφικότητα του γερμανικού δικαστικού συστήματος που καταπίνει σαν άλλο κτήνος τους αθώους. Μέσα από τα γεγονότα αποδεικνύεται περίτρανα πως το κράτος, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και η κοινή γνώμη συγκλίνουν στις εκάστοτε αποφάσεις και βιάζονται να κρίνουν τον ένοχο, ποιος μπορεί λοιπόν να παλέψει εναντίον τους, ποιος θα τολμήσει να αμφισβητήσει την κρίση τους και όσα υπομονετικά και επίμονα έχουν κατασκευάσει;

Βιβλίο Ο δύτης
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ένταση, ανατροπές, αναπάντητα ερωτήματα και σκοτεινές αλήθειες που

κανένας άνθρωπος δεν μπορεί ν’ αντέξει όταν βγουν αυτές στο φως, πόσο μάλλον αν είναι μπλεγμένος προσωπικά στην υπόθεση που διαδραματίζεται σε αυτό το μυθιστόρημα. Βήμα το βήμα ο Κρις Πάπας και μαζί κι ο αναγνώστης σκαλίζει μια υπόθεση που δείχνει να μην έχει αρχή ή τέλος κι όλα τα πρόσωπα έχουν μυστηριώδεις ρόλους που αρνούνται να επεξηγήσουν. Τα πράγματα μάλιστα χειροτερεύουν όταν τα πτώματα αυξάνονται! Στην αρχή παρακολούθησα μ’ ενδιαφέρον την πλοκή, είχα μάλιστα και το περιθώριο να κρατήσω κάποιες σημειώσεις, από ένα σημείο και μετά όμως η ένταση κορυφώθηκε, οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες και δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω, όχι μόνο για να δω τι θα γίνει παρακάτω και τι συνδέει τελικά όλα αυτά τα αρχικά αλλοπρόσαλλα κομμάτια του παζλ αλλά και για να καταλάβω ως ποιο σημείο φρίκης και διαστροφής μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος για να προκαλέσει πόνο σε ένα άλλο όμαιμο πλάσμα!

Το κείμενο είναι γραμμένο σε ενεστώτα διαρκείας, κάτι που δίνει γρήγορο ρυθμό στην αφήγηση και χαρίζει την αίσθηση της κινηματογραφικότητας. Σκηνές και τοπία παρατάχτηκαν μπροστά στα μάτια μου και με ταξίδεψαν από τη μουντή Γερμανία στη φωτεινή Ελλάδα ενώ ταυτόχρονα περπατούσα σ’ ένα λαβύρινθο αινιγμάτων, σκέψεων και ίσως λανθασμένων μονοπατιών προς την αλήθεια. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση του Κρις Πάπας επιτρέπει στον συγγραφέα να ξεδιπλώσει τα γεγονότα αργά και σχεδόν βασανιστικά, μιας και ο ντετέκτιβ είναι στο ίδιο μηδενικό σημείο γνώσεως με τον αναγνώστη. Επιπλέον, μέσα από τον πρωταγωνιστή ντετέκτιβ, δίνεται το περιθώριο να ξεδιπλωθεί ένα εντελώς προσωπικό στυλ γραφής, γεμάτο φράσεις κοφτές και σύντομες, διαλόγους παραστατικούς αλλά όχι μακροσκελείς, να καταγραφούν σκέψεις και περιστατικά με τόσο εύληπτο και ξεχωριστό τρόπο που περνάνε υποδόρια και γίνονται αναπόσπαστο κομμάτι της αφήγησης. Μου άρεσε πολύ η διαφορετικότητα των απρόσμενων μεταφορών και παρομοιώσεων: «Μερικές φορές το παρελθόν ξυπνάει, φτάνει μπροστά στο παρόν και κάθεται στα πόδια του. Ανταλλάσσουν δύσπιστα βλέμματα μα σπάνια ανοίγουν το στόμα τους» (σελ. 61). «Μισή ώρα περιθώριο κρέμεται μέχρι το πρώτο φως» (σελ. 12). «Στο ολοστρόγγυλο πρόσωπό του απλώνεται μια ρουτίνα τηγανισμένη μαζί με πατάτες και λουκάνικα» (σελ. 35).

Η ματιά του συγγραφέα ξεχειλίζει από ειρωνεία στις κωμικοτραγικές καταστάσεις της καθημερινότητάς μας όμως παραμένει διαυγής όταν στρέφεται σε ιστορικά γεγονότα βουτηγμένα στο αίμα όπως η τραγική σελίδα του Δεκεμβρίου του 1943 και τα περιγράφει ξανά με πρωτόγνωρες λέξεις: «Ζούσαν σε μια εποχή αντεστραμμένης πραγματικότητας, κατά τη διάρκεια της οποίας οι άνθρωποι συνήθιζαν να ανησυχούν για όλες τις γεννήσεις και να χαίρονται για ορισμένους θανάτους» (σελ. 151). Σε αντιδιαστολή με ένα χιούμορ καυστικό, διαπεραστικό: «Πεισματικά αμίλητοι και ειρωνικά χαμογελαστοί μένουμε ο ένας απέναντι στον άλλο. Θα χρειαστεί να πέσουν άλλα πενήντα ευρώ για να ξαναπάρει ο κόσμος μπροστά» (σελ. 26). «Οι Έλληνες δεν έχουν ανάγκη από εξωτερικούς εχθρούς με σύγχρονα όπλα. Αφανίζονται πολύ γρηγορότερα μεταξύ τους κρατώντας το τιμόνι, το κινητό και έναν φραπέ στα χέρια» (σελ. 94).

Ο ίδιος ο Κρις Πάπας, που πρωταγωνιστούσε και στο «Δεύτερο μέρος της νύχτας» (Ωκεανίδα, 2014) είναι ένας Έλληνας ντετέκτιβ που ζει στο Αμβούργο ως μετανάστης. Η ματιά του, ο τρόπος σκέψης του, ο χαρακτήρας του δείχνουν μια παραίτηση από τη ζωή και ταυτόχρονα μια οικειότητα με τη μιζέρια της καθημερινότητάς του. Υπέροχη είναι η αυτοκριτική του: «Στο δάσος των συμπτώσεων περιπλανιέται ένας άνθρωπος που δεν κρατάει νήμα στα χέρια. Το φως θα σβήσει, άγνωστα πουλιά θα κρώζουν και ο  λαβύρινθος θα τον τραβάει προς το κέντρο του. Θέλω να μιλήσω σ’ αυτόν τον άνθρωπο. Μα δεν μπορώ. Γιατί μάλλον είμαι εγώ ο ίδιος» (σελ. 52). Πείσμων, δίκαιος και φιλέρευνος, θέλει να βρει τις απαντήσεις σε όσα τον ταλανίζουν, ακόμη και εις βάρος της σωματικής του ακεραιότητας, αρκεί να έρθει η αλήθεια στο φως. Δεν είναι κάθαρμα, μιας και το αβάσταχτο βάρος της αποκάλυψης του τέλους τού δημιουργεί αισθήματα αποστροφής, έντασης, θέλει να μείνει στο σκοτάδι γιατί «το φως θα μας ξεσκίσει» . Απλός, φυσιολογικά εύστροφος και απόλυτα αληθινός, με έκανε να τον αγαπήσω από την αρχή.

«Ο δύτης» είναι ένα μυθιστόρημα δυνατό, που κρύβει τη μεγαλύτερη έκπληξη για το τέλος και χρησιμοποιεί τον πόνο και τη βία όχι για να εντυπωσιάσει αλλά για να προφυλάξει το ανθρώπινο είδος απ’ αυτόν. Με αφορμή τα τραγικά γεγονότα της γερμανικής Κατοχής, τα ανείπωτα βασανιστήρια, τη φρίκη και τα αντίποινα, ο συγγραφέας με ενέταξε σε μια σκοτεινή και στριφνή υπόθεση, με τον τίτλο και το εξώφυλλο της 1ης εξαντλημένης έκδοσης να παίζουν απρόσμενο και διττό ρόλο στις εξελίξεις: ο δύτης του μυθιστορήματος αλλά και ο αναγνώστης που έκανε βαθιά βουτιά μέσα στις σελίδες κι αναδύθηκε στην επιφάνεια εντελώς διαφορετικός απ’ όταν το ξεκίνησε, ο τυφλοπόντικας του εξωφύλλου της 1ης εξαντλημένης έκδοσης αλλά και ο Κρις Πάπας που δεν ήξερε προς τα πού να στρέψει τις έρευνές του. Με τον ίδιο τρόπο ξετυλίγεται ένα διπλό και διττό παιχνίδι μέσα στο μυθιστόρημα, πολύπλοκο, ρεαλιστικό, λογικοφανές και εντελώς πρωτότυπο που με άφησε άφωνο με τα πολλά πλεονεκτήματά του, την κεντρική ιδέα του και το ανυπόφορο τέλος μα πάνω απ’ όλα με τον ευρηματικό κύκλο με τον οποίο έκλεισε όλες τις εκκρεμότητες, μετατρέποντας την προρρηθείσα φρίκη σε κάτι αισιόδοξο, γεμάτο δύναμη και αυταπάρνηση, που μόνο μια πραγματικά δυνατή προσωπικότητα μπορεί να κάνει. Είναι ένα βιβλίο γεμάτο αντικρουόμενα αισθήματα, τροφή για σκέψη και φυσικά σασπένς.