Βιβλίο Ο κώδικας του Τάλω 
Συγγραφέας Ian S. Cosmatos
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια έξυπνη παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να κυριαρχήσει η τεχνητή νοημοσύνη στη ζωή μας και ταυτόχρονα ένα ταξίδι στο αρχαίο ελληνικό παρελθόν μέσα από τη μυθολογία και την κουλτούρα του. Ο Αντώνης Κάλφας, με σπουδές στην Κλασική Αρχαιολογία και την Αρχαία Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, προσπαθεί να ξαναβρεί τον εαυτό του μετά τις μεγάλες αποκαλύψεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς που έφεραν τα πάνω κάτω στη ζωή του. Στο πλάι του, ο αστυνόμος πλέον Τάκης Ραΐσης από το Εγκλημάτων Κατά Ζωής της ΓΑΔΑ, εξίσου σημαδεμένος σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, που προβιβάστηκε χάρη στην επίλυση του «Φακέλου: Υπό σκιάν». Οι δυο τους είχαν μήνες να μιλήσουν, παρά το κοινό τραύμα που τους συνδέει μετά τα γεγονότα του πρώτου βιβλίου, γιατί ο ένας θυμίζει στον άλλον πράγματα που θέλει να ξεχάσει παρά την κάθαρση απ’ όσα ακολούθησαν. Η νέα υπόθεση όμως αναγκάζει τον Ραΐση να καλέσει τον Κάλφα στο Σούνιο, απ’ όπου γκρεμίστηκε ένας άντρας στο κενό. Ο θάνατός του, που φαίνεται για αυτοκτονία ή ατύχημα, δείχνει να θυμίζει την πτώση του Αιγέα στη θάλασσα όταν αντίκρισε τα μαύρα πανιά του καραβιού του Θησέα που ερχόταν από την Κρήτη. Να όμως που το QR code στην πλάτη του θύματος δίνει ένα σαφές μήνυμα: «Έρχεται πένθος».

Ο νεκρός είναι ιδρυτής μιας εταιρείας έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, big data και νευρωνικών δικτύων, που κατάφερε να ανασυνθέσει από αποσπάσματα και σβησμένες επιγραφές τις χαμένες τραγωδίες των σημαντικών αρχαίων δραματουργών. Τι τον είχε ενθουσιάσει όμως στο οποίο αφοσιώθηκε μέσω της εταιρείας του, πώς σχετιζόταν με την αρχαία Ελλάδα και ποιανού την προσοχή τράβηξε; Η βοηθός του, Δανάη Αργυρού, συνεργάτης του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι μια γυναίκα αδίστακτη και αποφασισμένη, που μπλέκεται στην υπόθεση δυσχεραίνοντας τη θέση του Κάλφα, μιας και ο ερωτικός τους δεσμός δεν πήγε και πολύ καλά. Οι δύο άντρες, στην προσπάθειά τους να εξιχνιάσουν την υπόθεση, θα παίξουν τη γάτα με το ποντίκι μαζί της για να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες, σύντομα όμως θα έρθουν τα πάνω κάτω.

Τα μηνύματα του δολοφόνου είναι φράσεις γραμμένες από κάποιον που γνωρίζει σε βάθος τα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αλλά χάνει τις λεπτές αποχρώσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Ποιος λοιπόν αποτελεί τη νέμεση στην ύβρη που έχει διαπραχθεί προκειμένου να επιτευχθεί η κάθαρση; Όποιος κρύβεται πίσω από αυτό το σημαντικό παιχνίδι εξουσίας και θανάτου προειδοποιεί με τα μηνύματά του για ένα λάθος που έκανε: έχει απελευθερώσει μια δύναμη που είναι αδύνατον να ελέγξει. Διέπραξε ύβρη και δε φοβάται να το πληρώσει αλλά η Νέμεση θα πέσει και πάνω σε αθώα θύματα, εκτός κι αν βρεθούν τέσσερα κλειδιά πριν το προδιαγεγραμμένο τέλος. Μήπως όμως υπάρχει και δεύτερος αντίπαλος που θέλει όντως να συμβεί αυτή η καταστροφή; Βήμα προς βήμα παρακολουθούμε τον αγώνα δρόμου του Ραΐση και του Κάλφα απέναντι σε μια σκοτεινή και αποφασιστική δύναμη που έχει προαναγγείλει τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων και οι γρίφοι του τους κατευθύνουν σε αντίστοιχα σημαντικά θέατρα της Ελλάδας. Μήπως όμως όλο αυτό είναι ένα παιχνίδι αποπροσανατολισμού και το κακό χτυπήσει αλλού;

Ταυτόχρονα, δολοφονείται κι ένας αστυνομικός στην Παλαιά Καμμένη και την υπόθεση ερευνά η συνάδελφός του, Ρούσσα Σιγάλα. Τι ρόλο παίζει όμως στην ιστορία ο Κωνσταντίνος Θαλασσινός του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης; Γιατί ξαναπλησιάζει ερωτικά τη Ρούσσα; Θέλει πραγματικά μια δεύτερη ευκαιρία μαζί της ή είναι μπλεγμένος στην υπόθεση; Ο Θαλασσινός έχει καταλάβει τι πραγματικά φταίει για τις σεισμικές δραστηριότητες στη Σαντορίνη και θα το εκμεταλλευτεί προς όφελός του με κάθε τρόπο. Χειριστικός, κακοποιητικός, θα ασκήσει ψυχολογική και όχι μόνο βία όπου κρίνει απαραίτητο ώστε να κερδίσει αυτό που θέλει. Μόνο που σύντομα η Ρούσσα θα οδηγηθεί στην υπόθεση του Ραΐση και οι εξελίξεις θα είναι καταιγιστικές.

Το μυθιστόρημα είναι χωρισμένο σε πέντε μέρη βασισμένα στα στάδια της αρχαίας τραγωδίας ή, κατ’ άλλους, στον κύκλο της τιμωρίας σύμφωνα με τον Ησίοδο: Ύβρις (τύφλωση), Άτη (υπέρβαση ορίων), Νέμεσις (οργή), Κάθαρσις (αποκατάσταση ηθικής τάξης), Τίσις (τιμωρία). Έτσι, από σελίδα σε σελίδα βυθιζόμαστε όλο και πιο πολύ σε μια σκοτεινή ιστορία όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και ταυτόχρονα πλησιάζουμε όλο και πιο κοντά στο τέλος του μεσογειακού κόσμου. Τα QR Codes του βιβλίου μπορούν όντως να σκαναριστούν και να οδηγήσουν στα χωρία που αναφέρονται στο μυθιστόρημα! Επίσης, η έρευνα του συγγραφέα μου έδειξε σε απόλυτο βαθμό πόσο άσχημα θα γίνουν τα πράγματα αν εκραγεί πραγματικά το ηφαίστειο της Σαντορίνης και πώς θα επηρεαστούν άλλα ηφαίστεια, πόσο μεγάλο τσουνάμι θα ακολουθήσει και πόσο καταστροφικοί θα είναι οι σεισμοί. Τέλος, με εντυπωσίασε ο τρόπος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αποκατάσταση αρχαίων φθαρμένων κειμένων και πόσο βοηθάει στην έρευνα σε αυτό το πεδίο.

«Ο κώδικας του Τάλω» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που βασίζεται και πάλι στην αρχαία ελληνική κουλτούρα που τόσο καλά ξέρει ο συγγραφέας, μαθαίνοντάς μας καινούργια πράγματα σχετικά με τη μυθολογία και όχι μόνο. Με αφορμή το αληθινό γεγονός της σεισμικής δραστηριότητας στη Σαντορίνη το 2025, ξεδιπλώνεται μια ιστορία γεμάτη ένταση και μυστήριο, που δείχνει ως υπαίτιο κάτι ασύλληπτο για τον ανθρώπινο νου. Ένα καλογραμμένο βιβλίο που με ταξίδεψε στο συναρπαστικό χτες και ταυτόχρονα με οδήγησε σ’ ένα δυσοίωνο αύριο.

Βιβλίο Αναζητώντας την Κυρά της Φυλακωπής 
Συγγραφέας Δημήτρης Μάλλης
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δημήτρης Μάλλης έγραψε μια συναρπαστική ιστορία γεμάτη ανατροπές και πολύτιμα εγκυκλοπαιδικά στοιχεία για τον τόπο δράσης και όχι μόνο. Με κλιμακούμενη πλοκή, δράση και σασπένς παρακολουθούμε τις περιπέτειες τριών παιδιών που ψάχνουν ένα πολύτιμο άγαλμα στο ηφαιστειογενές νησί της Μήλου, ακολουθώντας τα ίχνη από κάποια μυστηριώδη σημάδια που βρίσκουν τυχαία σε διάφορα σημεία. Όλα ξεκινάνε όταν ο πατέρας του Φραγκίσκου και του Αβέρκη έρχεται με τους γιους του στο νησί για λογαριασμό της εταιρείας όπου δουλεύει ώστε να διορθώσει μια βλάβη. Ο δεκάχρονος Φραγκίσκος είναι μες στην γκρίνια: δεν ήθελε να έρθει, τον ενοχλούν το σπίτι του θείου Ευγένιου με τις παλιατσαρίες και τα αρχαία του, η υγρασία, ο μεγαλύτερος αδελφός του που παριστάνει την κινητή εγκυκλοπαίδεια. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν ο θείος τούς ξεναγεί στο νησί κάνοντας μάθημα ιστορίας, η εγγονή του όμως, η Αφροδίτη, κερδίζει την καρδιά του παιδιού! Από την άλλη, ο  Αβέρκης έχει εκπληκτική μνήμη και πολλές γνώσεις ποικίλης ύλης, παρατηρεί και καταγράφει στο μυαλό του κάθε λεπτομέρεια, μέχρι και τις αναχωρήσεις-αφίξεις των καϊκιών στο λιμάνι, αναστατώνεται όταν αλλάζει το πρόγραμμά του και στο τέλος κάνει μια σημαντική ανακάλυψη που θα βοηθήσει σημαντικά στην περιπέτεια των παιδιών.

Μέσα από απανωτές ανατροπές, λιτούς διαλόγους και άκρως ρεαλιστικές περιγραφές του νησιού ξεδιπλώνεται ένα παιχνίδι συνωμοσίας με θύμα τον θείο Ευγένιο που ήταν ο διευθυντής του αρχαιολογικού μουσείου της Μήλου. Δεν παύει στιγμή να κατηγορεί τον Κυριάκο που πήρε τη θέση του ότι εκείνος έκλεψε το πολύτιμο άγαλμα, την Κυρά της Φυλακωπής, γιατί κατάφερε να εκμεταλλευτεί την κατάσταση και να γίνει διευθυντής. Τι συνέβη όμως πραγματικά την ημέρα της ληστείας; Τι συμβολίζουν τα γράμματα γύρω από τα κυκλαδικά ειδώλια που βρίσκουν χαραγμένα ή ζωγραφισμένα τα παιδιά σε διάφορα σημεία του νησιού; Ποιοι είναι οι μυστηριώδεις Ιταλοί που πέφτουν πάνω τους, κρατώντας ένα μυστηριώδες κουτί, γιατί μιλούν χαμηλόφωνα και τι σχέση έχουν με την ιστορία; Ο συγγραφέας διανθίζει το κείμενο με ενδιαφέρουσες σκέψεις σχετικές με την αρχαιοκαπηλία και τον σεβασμό στο παρελθόν μιας χώρας και θέτει ένα δίλημμα: οι αρχαιότητες πρέπει να μεταφέρονται από δω κι από κει για να τις θαυμάζει ο κόσμος ή να εκτίθενται μόνο στον τόπο που δημιουργήθηκαν;

Η δράση, όπως αναφέρθηκε, διαδραματίζεται στη Μήλο, η οποία ζωντανεύει παραστατικότατα. Χαιρετάμε τον πέτρινο σχηματισμό στην είσοδο του λιμανιού της που θυμίζει αρκούδες, γευόμαστε τη λαδένια, την καρπουζόπιτα, τα πιταράκια και την ξινομυζήθρα της, περπατάμε στις κατακόμβες, κολυμπάμε στην ηφαιστειακή παραλία του Παλαιοχωρίου με το γεωθερμικό της πεδίο, γνωρίζουμε την Τρυπητή, τον Αδάμαντα, το Κλέφτικο, τα Πολλώνια, τις Θειάφες όπου σταμάτησε ο χρόνος στα ορυχεία όπου εξόρυσσαν θειάφι κι είχε στηθεί μια μικρή αυτόνομη σχεδόν πολιτεία κ. π. ά. Μου άρεσαν ιδιαίτερα οι περιγραφές της υποβρύχιας κατάδυσης και πόσο παραστατικά ζωντανεύει ο συγγραφέας τον κόσμο του βυθού και τη μαγεία μιας τέτοιας εμπειρίας.

Τρία παιδιά, «Αναζητώντας την κυρά της Φυλακωπής», θα ζήσουν μια συναρπαστική, ανατρεπτική περιπέτεια που κλιμακώνεται σταδιακά, με έξυπνους γρίφους, ρεαλιστικές περιγραφές, σοβαρούς κινδύνους και φυσικά σασπένς. Θα καταφέρουν να βρουν τη λύση του μυστηρίου και να αποκαταστήσουν την τιμή και την αξιοπρέπεια του θείου Ευγένιου;

Βιβλίο Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου 
Συγγραφέας Φαίδων Κυριακού
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το πρώτο μυθιστόρημα του Φαίδωνα Κυριακού είναι ένα άκρως ατμοσφαιρικό και προσεκτικά τεκμηριωμένο κείμενο, μεστό, ολοκληρωμένο, άρτιο, γεμάτο χιλιάδες ενδιαφέρουσες ιδέες, πολλά νοήματα, σημαντικά ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας από την εύρεση της Αφροδίτης της Μήλου το 1820 ως τη Σφαγή στο Δήλεσι το 1870 και με άψογη πλοκή, γεμάτη πρωθύστερα, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ανατροπές και μετρημένα καλολογικά στοιχεία. Δύο άντρες ζουν τις τελευταίες τους μέρες πριν την καρατόμησή τους στην γκιλοτίνα, αφηγούνται ο ένας στον άλλον το παρελθόν τους, μοιράζονται λύπες και χαρές, προσδοκίες και προδοσίες. Πότε ο ένας και πότε ο άλλος, άνθρωποι που ξεκίνησαν από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικό μορφωτικό, οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο, ξεδιπλώνουν όσα τους σημάδεψαν και όσα τους κατατρύχουν μέχρι τώρα. Ο 70άρης Πάρις Πρεβώ ξεκίνησε από τη Μήλο («Κι αυτός ήταν όλος κι όλος ο τόπος μου, λίγα σπίτια, μυρωδιά ψαριού και θάλασσα», σελ. 49), ορφανός, μεγάλωσε με τον ψαρά θείο του, οπότε μαθαίνουμε για τους γονείς του, πώς γνωρίστηκαν κλπ. «Η ιστορία μου δεν ξεκίνησε πολύ μακριά από δω, σαν τον σολομό, λίγο πριν το τέλος, είχα γυρίσει στον τόπο που γεννήθηκα» (σελ. 11), λέει χαρακτηριστικά. Ο Γάλλος πατέρας του δεν ήξερε «ρωμαίικα», «πώς αγαπήθηκαν με τη μητέρα του χωρίς να έχουνε μια γλώσσα να μιλήσουν»; Είμαστε σε μια εποχή που οι περιηγητές, παρασυρμένοι από το αρχαιοελληνικό μεγαλείο, επισκέπτονται την Ελλάδα και διαπιστώνουν πως δεν υπάρχουν κοινά σημεία με αυτό που πίστευαν πως ήταν οι αρχαίοι Έλληνες. Περπατούν σ’ έναν τόπο γεμάτο αγράμματους χωρικούς, αφού η τουρκοκρατία έχει ρημάξει βιος, γράμματα, συμπεριφορές, οπότε «το κλασικό παρελθόν βρισκόταν οριστικά στο παρελθόν» (σελ. 40). Δυστυχώς «Την ώρα που οι Γάλλοι συγκινούνταν απ’ την αρχαία Ελλάδα, στη σύγχρονη Ελλάδα ο κόσμος δεν ήξερε τίποτα γι’ αυτή» (σελ. 66).

Η μόρφωση του Πάρι, οι οικογενειακές του καταβολές και η ανακάλυψη της Αφροδίτης τον φέρνουν με απροσδόκητο τρόπο στο Παρίσι των αρχών του 19^ου αιώνα. Συναρπαστικές και τεκμηριωμένες οι περιγραφές της πόλης, όπου τον παρακολουθούμε στην καθημερινότητά του, τι δουλειά κάνει, πώς τα βγάζει πέρα, τι περιπέτειες ζει, ποια ερωτεύεται κλπ. Με άφθαστη τέχνη στήνεται μπροστά στα μάτια μας μια πόλη γεμάτη αντιθέσεις, όπου ο Σηκουάνας είναι το σημαντικό και μοναδικό εμπορικό μονοπάτι που την τροφοδοτεί με όσα χρειάζεται για να ζήσει. Αστοί και ναυτικοί, λογιοσύνη και μεροκάματο, πλακόστρωτοι δρόμοι και πάρκα, οι πλούσιες οικογένειες στα ισόγεια κι οι πιο φτωχές «στ’ αναθεματισμένα ρετιρέ», πάνω απ’ όλα αυτά όμως κυριαρχεί ο αέρας ελευθερίας που σε κάνει να περπατάς πιο ξένοιαστος ακόμη κι αν δεν έχεις εύκολη ζωή. Ναι, η πρωτεύουσα της Γαλλίας είναι η πόλη των ευκαιριών, όπου «…ενώ πολλοί κατάφερναν να κερδίσουν τα προς το ζην, άλλοι τόσοι αποτύγχαναν» (σελ. 184). Γνωρίζουμε για την ιστορία ίδρυσης του Μουσείου του Λούβρου, για τους όρους της συνθήκης του Τολεντίνο που επέφερε εδαφικές κτήσεις στη Γαλλία και ιταλικά αριστουργήματα τέχνης στο Μουσείο, για τη Γαλλική Επανάσταση μα κυρίως για την περίοδο της Τρομοκρατίας που την ακολούθησε, για τον Ναπολέοντα, για τον Ευγένιο Ντελακρουά που έκανε αίσθηση στο Salon de Paris (την ετήσια έκθεση της Γαλλικής Σχολής Καλών Τεχνών) του 1824 με το έργο του «Η σφαγή της Χίου» («…ένα κουβάρι εξαθλίωσης και τρόμου…η απελπισία έχει ποτίσει τον καμβά κι αναδύεται πέρα κι απ’ αυτόν…», σελ. 142), που υπήρξε το πρώτο βήμα προς την αφύπνιση του κόσμου και προς το κίνημα του φιλελληνισμού (παρόλο που μου έκανε εντύπωση η δεύτερη σκέψη ότι ίσως ο Γάλλος καλλιτέχνης απλώς ικανοποιούσε τη δίψα του για μελαγχολική δόξα, όπως ακριβώς απαιτεί το κίνημα του ρομαντισμού στο οποίο υπαγόταν). Πώς αναπτύχθηκε λοιπόν ο φιλελληνισμός, ποιοι και πώς βοήθησαν, γιατί ένιωσαν οι Γάλλοι κοινούς δεσμούς με αυτόν τον αγώνα, τι συνέβαινε στην υπόλοιπη Ευρώπη και πολλά άλλα ερωτήματα στήνουν έναν μελετημένο ιστορικό καμβά στο πλαίσιο του οποίου διαδραματίζονται μικρά και μεγάλα γεγονότα του βίου του Πάρι και των ανθρώπων που γνωρίζει και αναπτύσσει δεσμούς μαζί τους. Δεν επαναπαύεται ούτε κρύβεται όμως όταν η πατρίδα του ξεσηκώνεται, αντιθέτως, πρωτοστατεί στις συγκεντρώσεις χρημάτων και αφυπνίζει συνειδήσεις: «Εκεί που ήμουνα δεν είχα ρίζες κι εκεί που ήταν οι ρίζες μου είχε ανάψει φωτιά» (σελ. 130). Την Επανάσταση του 1821 και τις εξελίξεις της τις μαθαίνει από τις εφημερίδες, το μυαλό του και η καρδιά του είναι στην πατρίδα του, αναρωτιέται τι απέγιναν οι δικοί του άνθρωποι, αν συμμετείχαν στον Αγώνα με τα σκάφη τους και ταυτόχρονα με υπέροχο τρόπο περνάνε υποδόρια η πάλη για την ιδεολογία και η ένταση της δύναμης που δίνουν στον άνθρωπο οι ιδέες και το πνεύμα. Κι όλα αυτά είναι μόνο η αρχή μιας πολυκύμαντης ζωής!

Παράλληλα με τον Πάρι γνωρίζουμε και τον Λιανό, που ορφάνεψε στη σφαγή της Χίου, πώς γλύτωσε όμως και πώς κατέληξε στην Ελλάδα και ακόμη χειρότερα στη φυλακή του Παλαμηδιού; Συγκλονιστικές, απάνθρωπες και σκληρές οι περιγραφές της σφαγής στο νησί κι από τότε εξίσου αδυσώπητη είναι και η καθημερινότητα για ένα νεαρό παιδί που πουλήθηκε σκλάβος στην Κωνσταντινούπολη και προσπάθησε να έρθει στην ξεσηκωμένη Ελλάδα κατά τη χειρότερη ίσως περίοδο της Επανάστασης, αυτήν του πρώτου εμφυλίου. Ανθρωποκυνηγητό, κακουχίες, αίμα, πείνα, αγώνας και πολλά άλλα ατσαλώνουν σώμα και ψυχή κι έτσι το κείμενο μας ταξιδεύει πότε στο παρελθόν του Πάρι και πότε στο τώρα, όπου περιμένουμε από μέρα σε μέρα την εκτέλεσή των δύο αντρών. Ο Λιανός έζησε μια εξίσου πλούσια και έντονη ζωή, δεν πρέπει όμως να γράψω περισσότερα γιατί κάποια στιγμή οι ζωές των δύο αντρών τέμνονται αναπάντεχα! Δύο παράλληλες ιστορίες λοιπόν γεμάτες ανατροπές, η μια με τύχη και θέληση και η άλλη με κακουχίες, αναποδιές και σκλαβιά, ξεδιπλώνονται κατά την καθημερινή ζωή της Ελλάδας πριν και μετά την επανάσταση κι όσο απολαμβάνουμε τις καλογραμμένες σκηνές και παρακολουθούμε ενδιαφέρουσες εξελίξεις δεν παύουμε να αναρωτιόμαστε πώς κατέληξαν αυτοί οι δύο άντρες στη φυλακή.

Σταδιακά γνωρίζουμε και το περιβάλλον μέσα στον οποίο κινούνται οι αφηγητές εν όψει της θανατικής τους εκτέλεσης, με το κείμενο να σχηματίζει ένα αργό μα απολαυστικό fade in από τον περιβάλλοντα χώρο στις προσωπικότητες του Λιανού και του Πάρι. Είμαστε στα τείχη του Παλαμηδίου, σε τόπο υγρό, στενό, γεμάτο ακαθαρσίες και βρωμιές, με το φαγητό να είναι λιγοστό και να μην τρώγεται, με τους φυλακισμένους να έχουν ξεκάθαρες κάστες και να τους χαρακτηρίζει μια θάλασσα από ρούχα: τσαρούχια και φουστανέλες, μαντίλες, φράγκικα ρούχα, σερβέτες, πουκαμίσες και παντελόνια, βράκες και γιλέκα, ντουλαμάδες και κάπες, φλοκάτες και καπέλα. «Κάθε τόπος είχε να επιδείξει κι από έναν τουλάχιστον βαρυποινίτη, άξιο πρεσβευτή, να βρίσκεται σ’ ετούτο το ασφυκτικό κάτεργο φορώντας τα παραδοσιακά του» (σελ. 21). Η αυλή και τα κελιά, το μπουντρούμι και το φυλάκιο είναι τα μέρη του απάνθρωπου αυτού σκηνικού, όπου βαρυποινίτες με σκισμένα χέρια, οι πιο βρώμικοι απ’ όλους, με σιδερένιες μπάλες στα πόδια, βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα από τους επιζωήτες (ισοβίτες) και τους πρόσκαιρους ή τους απλώς καταδικασμένους σε ειρκτή. Κι όμως μέσα σε αυτό το περιβάλλον και χάρη στις κουβέντες τους ο Λιανός αρχίζει να ξανασκαλίζει ξύλα και να φτιάχνει αγαλματάκια ενώ ο Πάρις αναπολεί τη ζωή του, ξαναθυμάται τα γεγονότα που τον άλλαξαν και αγωνίζεται να βρει τη γαλήνη που έχασε μετά από μια σειρά τραγικών γεγονότων που τον οδήγησαν στον χαμό και στην απελπισία. «Μεγαλείο είναι ο άνθρωπος, πλούσιο κι αιώνιο. Ένα λιτό μεγαλείο με καθαρές γραμμές» (σελ. 264), μόνο που «…το μυαλό είναι επίμονο μαραφέτι και δεν το κάνεις εύκολα ζάφτι» (σελ. 46).

«Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου» είναι ένα μυθιστόρημα κατ’ ουσίαν ιστορικό, κατά βάση όμως αφιερωμένο στην τέχνη που εξεγείρει, στην τέχνη που ξεσηκώνει, στην τέχνη που προκαλεί: «…η τέχνη είναι αυτό που μας θυμίζει την ουσία μας, γι’ αυτό τη χρειαζόμαστε στα δύσκολα…» (σελ. 263). Μέσα από τα ιστορικά γεγονότα που γέννησαν μια καινούργια Ελλάδα και εκείνα που έδειξαν στην παρισινή κοινωνία τη σκληρή μεριά του προσώπου της επίπλαστης δημοκρατίας που κατάφερε με τη Γαλλική Επανάσταση, με άψογα σκιαγραφήματα, ενδιαφέρουσες ανατροπές και φρέσκια γραφή πλάθεται μια ιστορία γεμάτη ιδέες και νοήματα γύρω από τη φυλάκιση του ανθρώπου (είτε αυτή είναι πραγματική, όπως στο Παλαμήδι είτε φαντασιακή, όπως σε μια ψυχή που αποζητάει λύτρωση και δεν τη βρίσκει), την αξία της «μπέσας» και της φιλίας, τη δύναμη της συγχώρεσης και της ειλικρίνειας, τον φόβο του θανάτου που είτε σε κάνει τολμηρό είτε σε ρίχνει ψυχολογικά και πολλά άλλα. Άρτιος σχεδιασμός πλοκής, πληθώρα διαχρονικών μηνυμάτων, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες και μια ανατριχιαστική τελευταία λέξη είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου που με μάγεψε και με κράτησε ως το τέλος με κομμένη ανάσα.

Βιβλίο Τα χέρια της θεάς
Συγγραφέας Διονύσης Λεϊμονής
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η παρέα που γνωρίσαμε στο «Δέκατο έβδομο κιβώτιο» και στο «Τέταρτο αλογάκι» επιστρέφει με μια συναρπαστική περιπέτεια δοθείσης αφορμής του αγάλματος της Μήλου, μόνο που αυτήν τη φορά το βάρος πέφτει στη συνονόματη Αφροδίτη. Το κορίτσι μαθαίνει πως θα μετακομίσουν οικογενειακώς στη Μήλο, νησί καταγωγής του πατέρα της και δυστυχώς, κάτι τα μαθήματά της, κάτι οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν, θα πρέπει να αποχαιρετίσει την ιδέα των Κυθήρων όπου τόσο όμορφα περνάει πάντα. Η προσαρμογή δεν είναι εύκολη, η παρέα της συνομήλικης Λισαβώς που γνωρίζει όμως τη βοηθάει να εγκλιματιστεί καλύτερα. Δεν ξεχνάει παρ’ όλ’ αυτά τους φίλους της, μιας και, όταν κάνουν οικογενειακώς έναν σύντομο γύρο του νησιού πριν ξεκινήσουν τα μαθήματα, τους αφιερώνει κι από ένα κεφάλαιο-μέρα στο ημερολόγιό της.

Το μυθιστόρημα είναι εντελώς διαφορετικό από τα προηγούμενα της σειράς, χωρίς όμως να υπολείπεται αγωνίας και περιπετειών, μιας και η τάξη της Αφροδίτης, με την παρότρυνση της φιλολόγου, ψάχνουν, μελετούν κι εμπνέονται από τα χαμένα χέρια του αγάλματος. Τι απέγιναν και τι παρίσταναν; Χιλιάδες πληροφορίες γύρω από την ιστορία του νησιού και το χρονικό της εύρεσης του αγάλματος μπλέκονται αρμονικά με τα τοπικά ήθη και έθιμα, με συναρπαστικές ιστορίες όπως της Κουτσοχέρως (αν και από τη Λευκάδα) που έφτασε την τέχνη της κεντητικής σε άλλο επίπεδο και με ολοζώντανες περιγραφές των περισσότερο ή λιγότερο γνωστών τοποθεσιών του νησιού, όπως: Τρυπητή, Πλάκα, Κλήμα, Κατακόμβες (με εντυπωσίασε το παρελθόν των Θειωρυχείων και με μάγεψε η ομορφιά του Κλέφτικου) και άλλα, όλα δοσμένα με φροντίδα, αγάπη, σεβασμό και μηλέικους ιδιωματισμούς.

«Τα χέρια της θεάς» είναι η ιστορία της Μήλου και του γνωστού αγάλματος που κατέληξε μετά από πολλές περιπέτειες στο Μουσείο του Λούβρου και ταυτόχρονα μια ξεχωριστή περιπέτεια, γεμάτη συγκίνηση, πληροφορίες και ανατροπές που φωτίζει τις αρνητικές πλευρές της αρχαιοκαπηλίας μέσα από τα μάτια των μικρών πρωταγωνιστών, που αγαπούν τον τόπο τους, την ιστορία του, τις αρχαιότητές του και θέλουν να υψώσουν φωνή και παράστημα απέναντι στη δήωση που υπέστη το νησί τους.

Βιβλίο Παρέα με τον Ελύτη
Συγγραφέας Μαριλένα Παππά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πηγή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Η παρέα με τον Ελύτη» με ταξίδεψε παντού, από το μπλε του Αιγαίου ως το ουράνιο τόξο της ανθρώπινης ψυχής, από τα γάργαρα και ιδιαίτερα γέλια των παιδιών στο δάκρυ του θανάτου, από τα ταξίδια με το ΚΤΕΛ στον προορισμό της καρδιάς. Ρομαντικό όσο πρέπει, κοινωνικό όσο χρειάζεται, αληθινό όσο λίγα. Η πένα της ταλαντούχας συγγραφέως με ταξίδεψε, με έκανε να σκεφτώ πολλά πράγματα, με μετέφερε στη Μήλο, με το ηλιοβασίλεμα και τα σουβλάκια του Γιάγκου, μου φωτογράφισε ανθρώπινες οικείες στιγμές που προσπερνώ τόσο βιαστικά, έχοντάς τες δεδομένες στον οπτικό μου ορίζοντα, και μου τις έδωσε στις σωστές τους διαστάσεις. Δε δίστασα να δακρύσω, δε σταμάτησα να γελάω, δεν ήθελα να το τελειώσω. Αχ, αυτοί οι έρωτες, η αγάπη, το εμείς, πόσο όμορφα, γνήσια, αληθινά και αυθεντικά, ικανά να γεμίσουν την καθημερινότητα με φως ανέσπερον!

Και κει ανάμεσα στα δέντρα των λέξεων που έσπειρε με μαεστρία η Μαριλένα Παππά, να χαϊδολογιέται και να μουρμουρίζει το κύμα των λέξεων του Ελύτη, αναπόσπαστο κομμάτι του τόπου και των καταστάσεων που διάβασα. Το βιβλίο δε βασίζεται στον Ελύτη, ούτε εκμεταλλεύεται το όνομά του για να προσελκύσει αναγνώστες, χαρίζοντάς τους στο τέλος μια πικρία ότι ξεγελάστηκαν. Η γραφή είναι στιβαρή, η σύνταξη ορθότατη, το λεξιλόγιο πλούσιο, τα συναισθήματα άφθονα. Δύσκολα μπορούν να συνυπάρξουν στον ίδιο χώρο ένα Νόμπελ και μια πρωτοετής, όμως η πρωτοετής αυτή κοπέλα έχει σταθεί άξια δίπλα του, έχει διαλέξει με επιμονή και υπομονή τις κατάλληλες λέξεις και απλώς είναι ένα καλλικέλαδο βοηθητικό όργανο στην παρτιτούρα του μεγάλου ποιητή. Σύντομα θα ανοίξει τα δικά της φτερά και οι οκτάβες της θα είναι ευήκοες!

Η Μαριλένα Παππά είναι ένα νέο κορίτσι και αυτό ακριβώς μας αφηγείται: τα δικά της συναισθήματα, τον κόσμο με τα δικά της μάτια, τους φόβους της, την ανάγκη και την επιθυμία για έρωτα, τα σχέδιά της για το μέλλον οποιουδήποτε νέου σε αυτήν τη χώρα. Το κάνει όμως με πολύ καλό τρόπο γραφής που με άγγιξε από την πρώτη σελίδα και με έκανε να νιώσω δικός της άνθρωπος. Η ιστορία της Μυρτώς είναι πολυεπίπεδη, δεν καταφεύγει σε εύκολες λύσεις, δεν έχει κενά και χασμωδίες. Είναι γεμάτη ανατροπές καθημερινές, κατ’ επίφασιν απλές αφού η ζωή ποτέ δε μένει ίδια μετά από γεγονότα και εξελίξεις. Εξισορροπούνται με παραδειγματικό τρόπο όλα τα συστατικά ενός καλού μυθιστορήματος που ακροβατεί ανάμεσα στο ερωτικό, το ποιητικό και το κοινωνικό. Λέξεις, συναισθήματα, στιγμές, εκπλήξεις! Ίσως κάποιους να τους ξενίσει η υπερβολική χρήση του τυχαίου στην εξέλιξη της ιστορίας αλλά έτσι δεν είναι και η αληθινή ζωή; Κανείς δεν ξέρει τι θα αντικρίσει στη στροφή της επόμενης ημέρας! Τέλος, το μυθιστόρημα ήταν τόσο καλογραμμένο που αγνόησα τα πολλά τυπογραφικά λάθη του βιβλίου.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Αυτό είναι που μας κάνει τόσα χρόνια να κυνηγάμε την αγάπη. Το ένα, το όλον. Γιατί τα χέρια μας φτιάχτηκαν για να αγκαλιάζουν, αλλιώς ποιος άλλος λόγος θα υπήρχε να λυγίζουν, να ενώνονται και να σχηματίζουν κύκλους;» (σελ. 33).

«Να, για κάτι τέτοιες βραδιές φτιάχτηκαν οι ήχοι από τα τριζόνια και τ’ αστέρια στους ουρανούς. Να, για κάτι τέτοιες βραδιές αξίζει κανείς να ζει. Για κατι τέτοιες βραδιές πέφτεις ανάλαφρος στο κρεβάτι σου, τόσο που νιώθεις ότι το σώμα σου αιωρείται πάνω από τα σεντόνια και χαμογελάς χωρίς να ξέρεις γιατί. Και το σώμα σου δεν θέλει πια να ξεκουραστεί αλλά μόνο να ξαναπαίζει στο μυαλό του τις ίδιες και τις ίδιες αυτές βραδιές. Κι είναι τότε που η σκέψη σου ταξιδεύει στη σκέψη του άλλου και το μόνο που σε απασχολεί είναι αν κι εκείνος χαμογελά για σένα αυτήν τη στιγμή» (σελ. 65).

«Και καμιά φορά γελάμε τόσο, σαν να ξορκίζουμε το τέλος. Ή μάλλον σα να του δείχνουμε ότι η ζωή είναι πιο σημαντική από οποιοδήποτε τέλος έρθει. Κι αυτό με κάνει να χαμογελάω…Όση θλίψηκ ι αν έχει κανείς στην καρδιά του, πάντα η ζωή σου δίνει κίνητρα να χαμογελάσεις» (σελ. 83).

«Η αλήθεια είναι το μεγαλύτερο προσόν που έχουμε ως λαός. Δεν έχουμε ιδέα τι θα πει να «κρατάμε τους τύπους» αλλά δε με νοιάζει…Είμαι περήφανη που είμαι φτιαγμένη από Ελλάδα» (σελ. 89).

«Βγαίνουν έξω και λένε αυτές τις καθημερινές κουβέντες που κανείς δε συγκρατεί ποτέ ως στιγμές. Κι είναι αυτές όμως που καταλαμβάνουν τον περισσότερο χρόνο από τη ζωή μας. Οι καλημέρες και οι καληνύχτες, οι βλακείες που λέμε με φίλους μας τα βράδια, τα φλερτ και τα πειράγματα…Αυτή είναι η ζωή. Κι αν βρεις κάποιον να μπορείς να του λες αυτά που συμβαίνουν γύρω σου, αυτό είναι ευτυχία. Έτσι απλά» (σελ. 91).

«Αυτά τα «γεια, τα λέμε», δεν τα πιστεύω. Στη ζωή μας κρατάμε λίγους, ελάχιστους για να τα λέμε κι οι υπόλοιποι που συναντιόμαστε τυχαία σε κάποιο σταυροδρόμι της ζωής, είναι απλά ένας λογος να μελαγχολούμε. Οι άνθρωποι συνεχίζουν στο μέλλον αλλά ένα κομμάτι τους γίνεται ξαφνικά το δικό μας παρελθόν» (σελ. 111).

«Αχ, πόσο ευχήθηκα να ήμουν ακόμα παιδί… Και να βολτάρω σε όλους τους δρόμους αδιαφορώντας για οποιονδήποτε κίνδυνο, για οποιοδήποτε πρόβλημα, να γελάω ανέμελη και μπουκωμένη με μουσταλευριά και να έχω τους γονείς μου να ανησυχούν γι’ αυτές τις λεπτομέρειες» (σελ. 136).