Βιβλίο Αυτή η νύχτα μένει 
Συγγραφέας Θάνος Αλεξανδρής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό κείμενο του Θανάση Αλεξάνδρή γεμάτο ωμότητες, αλήθειες, χιούμορ και αυτογνωσία. Ένας ρομαντικός καλλιτέχνης θέλει να βγάλει χρήματα χωρίς να ξέρει πού πάει να μπλέξει και σκάει μύτη σε σκυλάδικο της Τρίπολης με τρεις κοπέλες, συστημένος από ατζέντη, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πόσο απέχει η πραγματικότητα του μαγαζιού από τις φιλοδοξίες του. Ατσαλώνεται, πεισμώνει, φτιάχνει ένα πρόγραμμα που προκαλεί πάταγο και για δέκα χρόνια ζει το δικό του παραμύθι, γεμάτο όμως από δράκους και μάγισσες κι ελάχιστες πριγκίπισσες. Πύργος, Σπάρτη, Καλαμάτα, Πάτρα, Μυτιλήνη, Καστοριά, Βέροια, Αλεξανδρούπολη, Δράμα, Κατερίνη, Λαμία, ακόμη και Γερμανία και Κύπρος, μα πάνω απ’ όλα η Λάρισα, την οποία ο συγγραφέας δεν παύει να εξυμνεί, είναι τα μέρη όπου θ’ αφήσει το αποτύπωμά του. Θα γνωρίσει κόσμο και υπόκοσμο, θα κινδυνέψει, θα ξενυχτήσει αλλά θα το αγαπήσει. Μάγδα, Δέσποινα, Έλλη, Ρίτσα, Σούλα, Ρούλα, είναι πραγματικές φίλες για τον συγγραφέα και ξεχωρίζουν απ’ αυτές που τον πρόδιδαν κατά καιρούς ακολουθώντας έρωτες και ψεύτικα λόγια. Ατζέντηδες, πελάτες, γκαρσόνια, ιδιοκτήτες, αρτίστες, το βιβλίο καταγράφει όλους τους χαρακτήρες και συστήνει στον αναγνώστη τους πάντες και τα πάντα με ρυθμό γρήγορο, στακάτο, με κοφτές προτάσεις, λόγο σχεδόν προφορικό, έτσι που είχα την αίσθηση πως όλα διαδραματίζονταν μπροστά στα μάτια μου.

Ο Θάνος Αλεξανδρής καταγράφει κωμικοτραγικά περιστατικά με την αμεσότητα που χαρίζει η πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Ωμότητα, ρεαλισμός και αλήθειες, απείρου κάλλους σκηνικά, άνθρωποι και φιγούρες που δε θα δεις τη μέρα αλλά ούτε και θα συναντήσεις εκτός σκυλάδικων. Τρελά αφεντικά, αλλοπρόσαλλα μπαλέτα και ξεσαλωμένες τραγουδίστριες, ατζέντηδες και καλλιτεχνικά πρακτορεία, όλα τα έζησε ο συγγραφέας και όλα τα καταγράφει. Χρυσοί κανόνες της κονσομασιόν, πώς κλείνουν οι συνεργασίες, τι λαμογιές γίνονται, πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η φωνή στην όλη φάση (δεν παίζει), πώς παγιδεύεται ο πελάτης για να κάνει χοντρό λογαριασμό, ορολογία, κόλπα, συμβουλές, όλα εδώ. Και πόσες αλήθειες που σε πρώτη ανάγνωση φαντάζουν αστείες και κωμικές κρύβουν από πίσω πείρα χρόνων και τραυματισμένες ψυχές: «Οι τραγουδίστριες, ανάλογα με την περίοδο της συγκομιδής, επιλέγουν τις πόλεις που θα πάνε για δουλειά. Έτσι, στη Βέροια πηγαίνουν όταν πουληθούν τα ροδάκινα, στο Ναύπλιο τα πορτοκάλια, στη Λάρισα τα ζαχαρότευτλα και στην Ιεράπετρα τ’ αγγούρια» (σελ. 145). Και γιατί όλα αυτά; «Στα σκυλάδικα, στους γεμάτους από καπνό χώρους, που μυρίζουν αμαρτία και αλκοόλ, οι άνθρωποι απελευθερώνουν τα ένστικτά τους. Βγάζουν προς τα έξω όλες τις παράνομες επιθυμίες…Εκεί οι άνθρωποι λυτρώνονται» (σελ. 134).

Επομένως, ήταν μια ωραία δουλειά, που επέφερε χρήμα πολύ αν μπορούσες να κουλαντρίσεις σωστά τους ξελιγωμένους «έχοντες»; Σαφέστατα και όχι, ήθελε γερό στομάχι, πείρα, εμπειρία, προσοχή, τσαγανό και κοφτερό μυαλό. Ο συγγραφέας είναι καταιγιστικός: περιζήτητες ήταν μόνο όσες είχαν καταστρέψει οικογένειες, είχαν αναγκάσει τους πελάτες να πουλήσουν σπίτια και χωράφια, άφωνες και με κλειστό μικρόφωνο μεν, όμορφες και ικανές δε. Και πάντα η ίδια απορία: με τόσο υψηλά νυχτοκάματα και εξτραδάκια, πώς και καμία δεν κατάφερε να κάνει κομπόδεμα; Αυτή είναι η μαγεία και η πρόκληση της νύχτας: Βγάζεις; Βάζεις! Ο συγγραφέας, μαθαίνει, βλέπει, παρατηρεί, καταγράφει τα πάντα με τέτοιο τρόπο που παρασύρθηκα στην αφήγηση, χάθηκα μες στη νύχτα και αγωνιούσα για τη συνέχεια. Μα τι άλλο έζησε ο κύριος Αλεξανδρής; Τι άλλο έπαθε; Η απάντηση είναι μία: πολλά! Και δε γίνεται να μη συμφωνήσεις όταν σημειώνει: «Οι καλλιτέχνες ζουν με όνειρα απατηλά… Όλοι παρασύρονται στη δίνη της επιτυχίας που θα έρθει οπωσδήποτε και ξεπουλάνε ψυχή και σώμα» (σελ. 250). Δεν αποστασιοποιήθηκε, αντίθετα, ήταν μέσα μέχρι εκεί που δεν έπαιρνε. Η νύχτα είναι γκέτο που αποκλείει τους άσχετους κι αυτό το κατάλαβε από την αρχή. «Ένα παιδί σαν και μένα, που μέχρι τότε ντρεπόταν τα έντονα πάθη, έζησε καταστάσεις καταραμένων της λογοτεχνίας και σιγά-σιγά άρχισαν να του γίνονται όλα αυτά υπέροχα και οικεία» (σελ. 17).

Το »Αυτή η νύχτα μένει» είναι ένα οδοιπορικό στα σκυλάδικα της χώρας από Σπάρτη και Καλαμάτα μέχρι Ορεστιάδα, στους υπόγειους ναούς όπου κυριαρχεί το λούστρο και ζωντανεύουν οι κρυφές επιθυμίες. Στο κείμενο ζωντανεύουν γυναίκες που ζουν στα δυτικά προάστια, σε ξεχασμένα αυθαίρετα, κουρασμένες, εγκαταλειμμένες, από διαλυμένες οικογένειες, πονεμένα πλάσματα που φωτίστηκαν απρόσμενα κι επιτέλους πραγματοποίησαν τα όνειρά τους θυσιάζοντας αξιοπρέπεια και ψυχή. Η περιοδεία του συγγραφέα με τα κορίτσια του μπαλέτου του ήταν αληθινός θρίαμβος στα σκυλάδικα της επαρχίας, παρ’ όλες τις δυσκολίες και τους κινδύνους. «Γλέντησα, μέθυσα, ερωτεύτηκα, ταξίδεψα, πήρα χρήματα, έζησα ίσαμε δέκα ζωές. Άλλες μες στο όνειρο κι άλλες σαν εφιάλτη… Έντονοι έρωτες με κρεσέντο τη νύχτα και το πρωί δεν υπήρχαν» (σελ. 314). Σύμφωνα με τη Μαλβίνα Κάραλη πρόκειται για τη «μόνη εμπεριστατωμένη κοινωνιολογική μαρτυρία για τον ευρύ χώρο που λέγεται σκυλάδικο». Το βιβλίο πρωτοκυκλοφόρησε το 1994 από τις εκδόσεις Οδός Πανός και το ακολούθησε η δυνατή ερμηνευτικά και σεναριακά ταινία το 2000 με πρωταγωνιστές τον Νίκο Κουρή και την Αθηνά Μαξίμου και η επανέκδοσή του από τον Περίπλου την ίδια χρονιά. Τώρα, επ’ ευκαιρία της διασκευής του σε σειρά από τον ALPHA, επανακυκλοφορεί από τον Κάκτο με εισαγωγή του συγγραφέα που κάνει μια σύντομη ανασκόπηση στο τότε και στο σήμερα, όπου πλέον το σκυλάδικο έχει εξαφανιστεί κι έχει περάσει στη σφαίρα του μύθου, στίχους τραγουδιών που δε θα ακούσεις σε πρωινό ραδιόφωνο της πόλης και φωτογραφίες.

Βιβλίο Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα
Συγγραφέας Θάνος Αλεξανδρής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο τίτλος του βιβλίου είναι αφιερωμένος στον γνωστό Ισπανό σκηνοθέτη, που ζωντανεύει στον κινηματογράφο χαρακτήρες παρόμοιους με αυτούς που συναναστράφηκε ο συγγραφέας στη νυχτερινή του πορεία. Πρόσωπα που αγάπησε μέσα από συνεντεύξεις και τηλεοπτικά αφιερώματα που τους ετοίμασε, που γνώρισε στα νυχτερινά μαγαζιά, σε σκυλάδικα και πίστες, που συνεργάστηκε μαζί τους με πολλούς και διάφορους τρόπους όταν αυτή η διασκέδαση ήταν στα πάνω της, αυθεντική και γνήσια λαϊκή. Τα κείμενα είναι ειλικρινή, άμεσα, στακάτα, ωμά και δεν αποκρύπτουν τίποτα από την καριέρα, τις σκέψεις και τις γνωριμίες του συγγραφέα, ενός ανθρώπου που παράτησε την ταπεινή ζωή της Νέας Αρτάκης για να γραφτεί στη Νομική και στη συνέχεια στη Δραματική Σχολή του Καρόλου Κουν και τελικά να ανακαλύψει τη μαγεία και το όνειρο στην κόλαση της νύχτας. «Επέλεξα να ζήσω αυτό που πραγματικά ήθελα να ζήσω» (σελ. 14).

Drag shows, πίστες, καψουροτράγουδα έχουν τη δική τους υπόσταση που δεν έχει σχέση με όλη την παραφιλολογία και την ευτέλεια με τα οποία τα έχουν ντύσει αλλότριοι επισκέπτες. «Γιατί η νύχτα δεν είναι «Μέγαρο», δεν είναι επιχορηγούμενο «Φεστιβάλ Αθηνών», ούτε ο «Σταυρός του Νότου». Στη νύχτα συνυπάρχουν η έκσταση και ο θάνατος… Ο θρίαμβος και η ξεφτίλα» (σελ. 88). «Εν γένει, θα λέγαμε, είναι η ηθογραφία μιας παλιότερης Ελλάδας, όπου η νυχτερινή έξοδος ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ερωτική επιθυμία των ανθρώπων, σε αντίθεση με σήμερα που η γοητεία αυτή έχει εντελώς αφανιστεί, σε μια πατρίδα που συνεχώς παγκοσμιοποιείται» (σελ. 15). Και συνεχίζει: «Αφεθείτε σε ένα υπερθέαμα, θα έλεγα, με μπαλέτα, διάσημους και μη, φτιαγμένο για φίλους «περπατημένους» και μυημένους σε ένα δικό μας ερασιτεχνικό παιχνίδι, που το ξέρουμε εδώ και πολλά χρόνια και απολαύστε την παράσταση που σε λίγο αρχίζει» (όπ. π.). Άλλωστε: «Ήταν η εποχή που οι άνθρωποι δεν ήταν ο εαυτός τους και, παρασυρμένοι από τα νέα δεδομένα, προσπαθούσαν να συνταιριάξουν μ’ αυτά που πρόσταζε το κλίμα της μεταπολίτευσης» (σελ. 107).

Χιούμορ που σπάει κόκαλα, ευπρόσδεκτες βωμολοχίες, τρομερή διεισδυτικότητα σε ψυχογραφήματα και αξιοθαύμαστη προσαρμογή σε κάθε εποχή, χωρίς λιβανίσματα, χωρίς μελιστάλαχτους αναστεναγμούς για τις περασμένες εποχές. Ο συγγραφέας πατά γερά στα πόδια του και ζει την κάθε στιγμή όπως της πρέπει κι όσο αλλάζουν τα πράγματα τόσο σφαιρικότερη γίνεται η αντίληψή του. Από τα καλοκαιρινά αναγνώσματα του Ιουλίου Βερν και τις πορνοφωτογραφίες του κινηματογράφου του 1970 φτάσαμε στη σημερινή εφηβεία με τα πολλά γκομενάκια, την κριτική άποψη και την έλλειψη βιβλίου στην καθημερινότητά τους. Κι όλα αυτά τα αναφέρει επειδή είναι σε θέση ισχύος, την οποία όμως δε διατυμπανίζει και για την οποία δεν επαίρεται: «Από την αρχή της μικρής μου καριέρας είχα τη συγκλονιστική τύχη να υπάρξω δίπλα στα πιο μεγαλειώδη μυαλά αυτής της χώρας και να συνεργαστώ με τα πιο ταλαντούχα πλάσματα των γραμμάτων και των τεχνών» (σελ. 23). Και πόσο παραστατικά δίνεται η εποχή της μπουάτ: «Το φράκο, τα μποά και η γόβα στιλέτο της «Μέδουσας» στέκονται αλαζονικά απέναντι στα ταγάρια της Κωχ, στις βραδιές που παρουσιάζει η Δανάη απαγγέλλοντας ποίηση του Γκαρθία Λόρκα, ενώ παρακάτω από μας η Μοσχολιού, υπό τις προσταγές του Ξαρχάκου, σπαράζει» (σελ. 36-37). Όλο αυτό το παρελθόν σε λίγες φράσεις: «Δημόσιες σχέσεις σήμαινε να ξετινάξεις τον πελάτη και να τον στείλεις φυλακή. Δημόσιες σχέσεις ήταν να περάσεις από μπαράκια και λέσχες, να συναναστραφείς κόσμο και το βράδυ να οδηγήσεις το κοπάδι στο μαγαζί, για να δικαιολογήσεις το νυχτοκάματο» (σελ. 54). Πικρή όμως και η διαπίστωση: «Ένας κόσμος εξ ορισμού faux, που δεν είναι και εύκολο να καταρρεύσει, γιατί τον συντηρούν καθημερινά πολλοί ανεπάγγελτοι. Τότε οι ρόλοι ήταν σαφώς καθορισμένοι και το πρωτόκολλο απαραβίαστο… η Σου Κύρκου δεν παρίστανε τον Ορφέα Περίδη» (σελ. 55).

Γέλασα, διασκέδασα, προβληματίστηκα, αναπόλησα, νοστάλγησα (την αυθεντικότητα της εποχής και την ντομπροσύνη των ανθρώπων, μιας και δεν υπήρξα αυτόπτης μάρτυς τέτοιας διασκέδασης). Αγιογραφίες και αποκαθηλώσεις, γέλιο και αποτυχίες, λάμψη και μοναξιά. Από τα κείμενα περνάνε μεγάλες μορφές, όπως ο Γιώργος Μαρίνος: «Αντιπροσωπεύει τη χαρά, την ομορφιά, τον έρωτα και την επανάσταση στα ήθη και έθιμα μιας απονεκρωμένης, συντηρητικής κοινωνίας, κάτι σαν τις ταινίες της Αλίκης στα γκρίζα μεταπολεμικά χρόνια» (σελ. 28). Εξίσου γλυκό και τρυφερό το κείμενο για την αγαπημένη μου Ταϋγέτη Μπασούρη, μια σημαντική ηθοποιό και μεγάλη αγωνίστρια, που βίωσε τα πάντα και δεν υπέκυψε να κάνει δήλωση μετανοίας για να μην προδώσει τα ιδανικά. Εξίσου σημαντική (στο βιβλίο και στη νύχτα) η παρουσία της Μπέμπας Μπλανς με τη βελούδινη φωνή, το προκλητικό ντύσιμο και την άνετη ζωή, χωρίς κανόνες και ταμπού, αλλά και του Μάνου Χατζιδάκι, όταν η Χάρις ήταν ακόμη «νεαρή μοδιστρούλα εκ Θηβών»! Η Παλόμα (η Βουγιουκλάκη του Αιγάλεω), η Σοφία Χρήστου, η Πάολα, η Φλέρυ Νταντωνάκη, η Καίτη Πάλλη («…ανήκει στη χορεία των τραγουδιστών, μαζί με τη Χαρούλα και τη Βιτάλη, που τα πόδια τους έχουν πατήσει χώμα, γι’ αυτό και βγαίνει αυτό το τεράστιο πράγμα», σελ. 238), η Σεμίνα Διγενή, η αδελφή Γαβριηλία, ακόμη και ο Ζεκί Μουρέν, επίσης το θρυλικό «Αλκαζάρ» με τα πρώτα drag shows στην Ελλάδα των πρώτων μεταδικτατορικών χρόνων, όλα και όλοι εδώ.

Κι από τη νύχτα στα περιοδικά και στην τηλεόραση, το «Trash TV» το 1995 («ένα συμπίλημα από ξέφτια», σελ. 189), μια τόσο επιτυχημένη εκπομπή που αργότερα θα πολιτογραφηθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο ως όρος για να χαρακτηρίσει ένα συγκεκριμένο είδος εκπομπών και χιλιάδες άλλα στιγμιότυπα ζωντανεύουν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου με μια αξέχαστη αφήγηση. Αγαπημένο κεφάλαιο το «ΣΚΑΪ Εάλω» όπου η Μαλβίνα Κάραλη με τον συγγραφέα φέρανε στο ραδιόφωνο του τότε ποιοτικού σταθμού Ελένη Ροδά και «Τι πουρό, τι καγκουρό», είπανε δελτία ειδήσεων στα καλιαρντά και άλλαξαν για πάντα τη νύχτα! Πραγματικά θα ήθελα να ήμουν παρών στα απανωτά εγκεφαλικά των παρισταμένων που έμειναν άφωνοι με την άλωση της ποιότητας του σταθμού (τρομάρα τους)!

«Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα» γιορτάζει το περιθώριο, η καλτ νύχτα, η λάμψη από τα πούπουλα και τις παγιέτες, το στρας, η ανάγκη του αγρότη να ξεδώσει μακριά από τη γυναίκα του και να χαρίσει τις επιδοτήσεις του κράτους στη λαγνεία και στην προσπάθειά του να «καπαρώσει» (για να το πω κομψά) το πρώτο όνομα του ξενυχτάδικου. Ο Θάνος Αλεξανδρής παρατηρεί, καταγράφει, λοιδωρεί, συγχαίρει, θαυμάζει, αναπολεί, χαρίζει κάτι που δε θα ξαναγίνει ποτέ ακριβώς γιατί άλλαξαν οι εποχές και η διασκέδαση.