Βιβλίο Ιωνικές μνήμες 
Συγγραφέας Ευάγγελος Χρ. Δρακόπουλος
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το ημερολόγιο χωρίζεται σε ευδιάκριτες ενότητες. Το αναγνωστικό ταξίδι ξεκινάει φυσικά από τη Σμύρνη, όπου καταγράφονται ο πληθυσμός, το εμπόριο, η βιομηχανία, οι σχολές, η πνευματική κίνηση κ. ά. με έμφαση στην Άνω Πόλη όπου ζούσε η οικογένεια του συγγραφέα και στη συνέχεια επικεντρωνόμαστε στους προγόνους του Ευάγγελου Χρ. Δρακόπουλου και στην τωρινή οικογένειά του. Το σπίτι τους, τα αδέλφια του, η καθημερινότητά τους, οι συνήθειές τους, τα ήθη και τα έθιμα των Ελλήνων της Σμύρνης, οι παιδικές αναμνήσεις, τα δημοτικά σχολεία, η Ευαγγελική Σχολή, όλα αναφέρονται και καταγράφονται με ενάργεια και συναρπαστικές λεπτομέρειες. Το ημερολόγιο στη συνέχεια καταγράφει μάχες, μετακινήσεις, σελίδες λαμπρές και σκοτεινές, νίκες και προελάσεις, την οπισθοχώρηση και κλείνει με την προσφυγιά, τη νέα ζωή στον Πειραιά, την καριέρα του Δρακόπουλου και το προσκύνημά του χρόνια αργότερα (1973) στη χαμένη πατρίδα.

Η αφήγηση είναι συναρπαστική, χωρισμένη σε ευδιάκριτα κεφάλαια που ο κάθε αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει με τον δικό του ρυθμό. Φωτογραφίες και κείμενα, ακόμη και σελίδες από το αυθεντικό ημερολόγιο του Ευάγγελου Χρ. Δρακόπουλου εναλλάσσονται σκορπώντας μια γλυκιά νοσταλγία για τις στιγμές του ελληνισμού που θα εξαφανιζόταν σύντομα, θαυμασμό για όσα συγκράτησε η μνήμη αλλά και συγκίνηση και πίκρα για όσα έγιναν από το 1919 και εφεξής. Παιδικές σκανταλιές ανοίγουν πόρτες για λεπτομέρειες που ίσως χάνονταν αλλιώς στο πέρασμα του χρόνου, ήθη και έθιμα αναβιώνουν στο μυαλό του συγγραφέα και καταγράφονται αδρά στις σελίδες του βιβλίου. Τα γεγονότα παρατίθενται όσο γίνεται αντικειμενικά, με μικρές, κοφτές προτάσεις, χωρίς υπερβολικές συναισθηματικές κορόνες ενώ η μεταγενέστερη ζωή αναβιώνει ως αναπόσπαστο κομμάτι των περιπετειών της οικογένειας Δρακόπουλου στη νέα πατρίδα. Το προσκύνημα μου έφερε δάκρυα στα μάτια γιατί ο συγγραφέας, σχεδόν αποστασιοποιημένα αλλά νιώθει κανείς το βάρος της αδικίας και της αρπαγμένης ζωής πίσω από τις λέξεις, περπατάει με την οικογένειά του στα στενά που μεγάλωσε παρατηρώντας τις αλλαγές που υπέστησαν τα μέρη και τα κτήρια. Οι αναλυτικές υποσημειώσεις συμπληρώνουν καίρια, τεκμηριωμένα και σωστά το όλο ιστορικό, οικογενειακό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό πλαίσιο ενώ το γενεαλογικό δέντρο δείχνει το αδιάσπαστο ενός ταξιδιού που ξεκίνησε βίαια το 1922. «Ιωνικές μνήμες» λοιπόν, άλλη μια σημαντική κατάθεση μνήμης για τον μελετητή αλλά και για τον απλό αναγνώστη.

Βιβλίο Θέλω να σε τρομάξω
Συγγραφέας Μαρία Μηλιαρά
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είναι η πρώτη συγγραφική απόπειρα της κυρίας Μηλιαρά και ειλικρινά δεν ξέρω πώς να αντιμετωπίσω το κείμενό της. Ήμουν έτοιμος να εκφραστώ αρνητικά αλλά ο επίλογος μου έδωσε μια ιδέα: μήπως αυτό το κείμενο είναι μια μορφή ημερολογίου που έφτασε στα χέρια της και το τροποποίησε μυθιστορηματικά; Αν ναι, το επικροτώ. Δυστυχώς, κατά την ταπεινή μου άποψη, σαν κείμενο, αν δεν το αντιμετωπίσω σαν ημερολόγιο-ντοκουμέντο, θα σημειώσω πολλές ενστάσεις μου. Μονοδιάστατη αφήγηση, παράθεση γεγονότων χωρίς αγωνία ή κορυφώσεις, κανένας από τους χαρακτήρες δε με κέρδισε, εκτεταμένοι διάλογοι που με κούρασαν (καθόλου προφορικοί, αληθινοί, ζωηροί), πλοκή που μπόρεσα να την παρακολουθήσω έστω και ξεφυλλίζοντας το βιβλίο.

Αν όμως το αντιμετωπίσω ως ημερολόγιο μιας γυναίκας που κλήθηκε να ζήσει την πιο απίστευτη περιπέτεια της ζωής της, θα της βγάλω και το καπέλο. Θέλει τρομερή θέληση να περάσεις αυτές τις περιπέτειες, να είσαι κυνηγημένη από φασιστικό καθεστώς και να έχεις παγιδευτεί στην Ελλάδα, χιλιόμετρα μακριά από έναν σύζυγο που εγκατέλειψες εν μια νυκτί χωρίς εξήγηση, από δυο γονείς που δεν μπορούν να δεχτούν αυτήν την ανατροπή, από τον γιο σου και τη γυναίκα του που δεν ξέρεις πού βρίσκονται, αν είναι ζωντανοί ή όχι και να απαγορεύεται να έρθεις σε επαφή μαζί τους για να μην προδοθούν. Σα να μη φτάναν όλα αυτά, η καθημερινότητα είναι μες στο ψέμα και την αβεβαιότητα, περιτριγυρίζεσαι από ανθρώπους που δεν ξέρεις αν θέλουν το καλό σου ή αν είναι όργανα του εχθρού, ανθρώπους που συμπαθείς και μετανιώνεις που ψεύδεσαι αλλά δεν εμπιστεύεσαι. Και παράλληλα να προσπαθείς να ηρεμήσεις και να καθησυχάσεις το εγγόνι σου, να του μιλάς για τους γονείς του για να μην τους ξεχάσει κλπ. Μεγάλη ψυχική δοκιμασία κι όμως η γυναίκα τα έβγαλε πέρα παλικαρίσια.

Όπως και να έχει το “Θέλω να σε τρομάξω” είναι άλλη μια μαρτυρία των δύσκολων καταστάσεων που έζησε (και) η χώρα μας τη δεκαετία του 1940. Όχι κάτι ιδιαίτερο ή ξεχωριστό αλλά σαν περίπτωση αξίζει να ρίξετε μια ματιά.