Βιβλίο Ο πιο άτακτος φίλος του Αϊ-Βασίλη 
Συγγραφέας Ράνια Μπουμπουρή
Εικονογράφος Γιώτα Κοκκόση
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Θάνος ζει με τις δίδυμες αδελφές του, Εύη και Ειρήνη. Τα Χριστούγεννα το σπίτι τους βουίζει σα μελίσσι, μιας και τα κορίτσια παίζουν και ζωγραφίζουν, συζητάνε για το δώρο που θα τους φέρει ο Αϊ-Βασίλης κλπ. Ο Θάνος όμως είναι στενοχωρημένος γιατί έκανε πολλές αταξίες κι έτσι δε θα πάρει δώρο. Με διαρκή πρωθύστερα μαθαίνουμε λοιπόν πόσες φορές μάλωσε με τις αδελφές του, γιατί χάλασε τη σχολική τσάντα της Εύης, πόσα πράγματα των γονιών του κατέστρεψε κλπ. Να όμως που ο Θάνος βοηθάει ένα αδέσποτο σκυλάκι μαζί με τη μαμά του, που «φαινόταν τόσο λυπημένο, θαρρούσες πως είχε αντικρίσει όλη την κακία του κόσμου και κουβαλούσε όλη την πίκρα του». Το ταΐζουν και το περιποιούνται κι έτσι ο Γλύκας, όπως τον βάφτισαν, γίνεται καλά κι αρχίζει να παίρνει τα πάνω του. Θα το εκτιμήσει άραγε αυτό ο αγαπημένος άγιος των παιδιών;

Η Ράνια Μπουμπουρή με την υπέροχη πένα της ζωντανεύει τη συγκινητική ιστορία ενός παιδιού που καταλαβαίνει πως έκανε πολλές σκανταλιές και πως ταλαιπώρησε την οικογένειά του κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Έχει μετανιώσει αλλά αναγνωρίζει πως δεν του αξίζει ανταμοιβή. Είναι ταπεινό και υπάκουο παιδάκι, γι’ αυτό και δίνει όλη του την αγάπη στον Γλύκα. Η εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση είναι υπέροχη και άκρως ρεαλιστική. Μεγάλες εικόνες, γεμάτες χρώματα και λεπτομέρειες ζωντανεύουν την καθημερινότητα της οικογένειας του Θάνου εντός σπιτιού αλλά και το κοντινό πάρκο. Ο Γλύκας έχει εκπληκτική εκφραστικότητα και μεταμορφώνεται από σελίδα σε σελίδα, τα τρία παιδιά είναι έτοιμα να ζωντανέψουν και οι οπτικές γωνίες είναι πρωτότυπες και ενδιαφέρουσες. Ένα σπίτι γεμάτο βιβλία (με ελληνικούς και αγγλικούς τίτλους ποικίλης θεματολογίας), πανέμορφα στολισμένο εν όψει των γιορτών (μέχρι και advent calendar έχουν), είναι το φόντο της περιπέτειας και χάζευα αρκετή ώρα τα στολίδια του δέντρου και ό,τι αποτύπωσε η εικονογράφος για να εμπλουτίσει τα σχέδιά της.

Πλούσια πλοκή, χορταστικό κείμενο με παρένθετες αφηγήσεις που ολοκληρώνουν τον χαρακτήρα του μικρού πρωταγωνιστή και ένα γλυκό τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά μιας ιστορίας που ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα μιας ευτυχισμένης οικογένειας. «Ο πιο άτακτος φίλος του Αϊ-Βασίλη» λοιπόν μήπως ήταν τελικά καλό παιδί κατά τη διάρκεια του χρόνου και του αξίζει μια ανταμοιβή;

Βιβλίο Το γάντι
Συγγραφέας Απόστολος Πάππος
Εικονογράφος Φωτεινή Στεφανίδη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια φορά κι έναν καιρό, ένας άντρας έβγαλε βόλτα τον σκύλο του στο χιονισμένο δάσος και του έπεσε το γάντι. Ένα ποντικάκι αποφάσισε λοιπόν να περάσει μέσα σε αυτό τον χειμώνα του. Σταδιακά το γάντι γίνεται καταφύγιο για πολλούς φίλους, τι θα συμβεί όμως όταν επιστρέψει ο άντρας;

Βασισμένη σε ουκρανικό παραδοσιακό παραμύθι, η ιστορία μάς δείχνει με τον καλύτερο τρόπο την αξία της φιλίας και της υποστήριξης σε δύσκολες στιγμές και περιστάσεις, όπως ένας βαρύς χειμώνας. Το γάντι γεμίζει σταδιακά από ζωάκια οπότε τη χαρά και την καταδεκτικότητα σύντομα τις αντικαθιστούν ο δισταγμός και οι δεύτερες σκέψεις. Παρ’ όλ’ αυτά, «χίλιοι καλοί χωράνε», άλλωστε «Ο χειμώνας είναι βαρύς. Ύστερα βλέπουμε» κι έτσι το γάντι γεμίζει ασφυκτικά. Επίσης, μου άρεσε πολύ το τέλος με την επιστροφή του άντρα και τη γλυκιά απόφαση που πήρε. Το κείμενο είναι γραμμένο με επαναλαμβανόμενο τρόπο, με τα ζώα να κάνουν ακριβώς τις ίδιες κινήσεις μέχρι να μπουν στο γάντι, να συστήνονται όλοι ένα προς ένα στον καινούργιο ένοικο και το επιμύθιο να αυξάνεται αντίστοιχα: «Τι θαυμάσια ζεστασιά! Μια τέτοια χειμωνιάτικη μέρα είναι καλύτερα να είσαι με ακόμα δύο…» (ή τρεις ή τέσσερις κλπ). Αυτός ο παιχνιδιάρικος τρόπος της εξιστόρησης μπορεί να δημιουργήσει κέφι και χαρά, με τα παιδιά να προσμένουν τον επόμενο φίλο και τον επόμενο κ. ο. κ. Η ιστορία αποτυπώνεται μάλιστα με τον καλύτερο τρόπο στο ηχογραφημένο παραμύθι που συνοδεύει το βιβλίο και μπορεί να το ακούσει όποιος θέλει σκανάροντας το QR code στις πρώτες σελίδες.

Η εικονογράφηση της Φωτεινής Στεφανίδη είναι γεμάτη παλ χρώματα και στηρίζεται κυρίως στο γαλάζιο και στο ροδακινί, δημιουργώντας έτσι ένα χειμωνιάτικο μούχρωμα με ιδιαίτερο φωτισμό, αποφεύγοντας τη σκοτεινιά του χειμώνα που δε θα επέτρεπε τη ζωντάνια και τις λεπτομέρειες στις φιγούρες της. Αδρές γραμμές, βασικά γνωρίσματα των ζώων του δάσους και του τοπίου γύρω τους, σωστές προοπτικές, όλα αυτά ζωντανεύουν με τον καλύτερο τρόπο το παραμύθι.

Βιβλίο Ο Ηρακλής και τα 101 αδέσποτα κουτάβια 
Συγγραφέας Λίνα Μουσιώνη
Εικονογράφος Πέτρος Χριστούλιας
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Λίνα Μουσιώνη μας συστήνει ένα αγόρι με ζωηρή φαντασία και πανέξυπνο μυαλό που με κέρδισε από την αρχή με την αυταπάρνησή του, την επιμονή του και τους τρόπους που μηχανεύεται για να κατασκευάσει κάτι. Δεν είναι περίεργο λοιπόν που στην τελευταία σελίδα αντικρίζουμε έναν ενήλικο Ηρακλή σε ένα απόλυτα ταιριαστό επάγγελμα. Σε γενικές γραμμές, το κείμενο ζωντανεύει με ενάργεια τα όνειρα που κάνει ο μικρός μας ήρωας για τη στιγμή που θα αποκτήσει κατοικίδιο, τα αναλυτικά και καλά φτιαγμένα, σχεδόν επιστημονικά, σχέδια που ετοιμάζει για τη στέγη που θα φιλοξενήσει το σκυλάκι που θέλει να αποκτήσει κ. ά. Ο Ηρακλής με τον τρόπο σκέψης του βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν τι σημαίνει να έχεις κατοικίδιο, πόσο καλή παρέα είναι ένα ζώο αλλά και ταυτόχρονα πόσο μεγάλη ευθύνη είναι η ανατροφή τους: «Η αγάπη δεν είναι μπάλα για να τη χτυπάς στον τοίχο και να γυρίζει πίσω. Χρειάζεται τουλάχιστον δυο παίκτες».

Η συγγραφέας όμως δεν αφηγείται μόνο διασκεδαστικές απόπειρες του Ηρακλή ώστε να γελάσουν τα παιδιά, μιας και στη συνέχεια μας οδηγεί στο δημοτικό κυνοκομείο όπου ζουν έγκλειστα χιλιάδες αδέσποτα. Από κείνη τη στιγμή, η ιστορία παίρνει μια αναπάντεχη και συγκινητική ανατροπή. Με αξιέπαινη εξισορρόπηση λοιπόν, το κείμενο πότε βγάζει αβίαστα γέλιο, όπως στον τρόπο που φέρεται ο Ηρακλής στην αδελφή του και πώς της αρπάζει το κουκλόσπιτο και πότε μας δείχνει τον σεβασμό στους γονείς και στις αποφάσεις τους. Θα μπορούσε να είναι ένα κακομαθημένο παλιόπαιδο που κάνει τα πάντα για να τραβήξει την προσοχή τους και να τους εκβιάσει συναισθηματικά αλλά ο Ηρακλής προτιμά να τους φέρει με το μέρος του προσπαθώντας σκληρά και δείχνοντας έμπρακτα την αγάπη του για ένα σκυλάκι. Μου άρεσε πολύ και ο χαρακτήρας της μαμάς, μια γυναίκα που έχει «μια φωνή που λύγιζε σίδερα» αλλά η ίδια αυτή φωνή «γίνεται μαρμελάδα φράουλα» όταν διαβάζει στα παιδιά της βιβλία.

Η εικονογράφηση του Πέτρου Χριστούλια είναι ρεαλιστική και λεπτομερής. Εκπληκτικές σκιαγραφήσεις, ωραία χρώματα, σωστή χρήση φωτοσκίασης, ενδιαφέρουσες προοπτικές, συναρπαστικές λεπτομέρειες είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά μιας δουλειάς που συμπληρώνει ιδανικά το κείμενο. Μικρές και ολοσέλιδες εικόνες αποτυπώνουν εύγλωττα τις απόπειρες του παιδιού για στέγη του κατοικιδίου που θα αποκτήσει και μας ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες του σπιτιού της οικογένειάς του. Απολαυστική η μη λεκτική επικοινωνία μεταξύ των γονιών, κωμική η αποτύπωση της ιδιοχρησίας του κουκλόσπιτου, χαριτωμένες όλες οι αδέσποτες φατσούλες στο κυνοκομείο, τι να πρωτοαναφέρω! Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για όσα ονόματα και τοπόσημα αναφέρονται στο βιβλίο καθώς και παιχνίδια και ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

Βιβλίο Η μυρωδιά του μετά τη βροχή
Τίτλος πρωτοτύπου Son odeur après la pluie
Συγγραφέας Cédric Sapin-Defour
Μεταφραστής Ρένα Χειλά
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Cédric Sapin-Defour έγραψε μια υπέροχη ιστορία αγάπης που βιώνουν χιλιάδες άνθρωποι καθημερινά και την εμπότισε με ρεαλισμό, συναισθήματα και διαχρονικά μηνύματα αγάπης, φιλίας και δοτικότητας. Ο αφηγητής, που μένει στο Μπουρζέ-ντυ-Λακ, βρίσκει τυχαία μια αγγελία υιοθεσίας ενός καθαρόαιμου νεογέννητου μπουβιέ και, σε μια παρόρμηση της στιγμής, τον υιοθετεί. Έρωτας με την πρώτη ματιά: «Αυτή η πλευρά των κουταβιών είναι αξιοθαύμαστη, δεν κάνουν καμία προσπάθεια να αρέσουν, υπάρχουν κι αυτό αρκεί» (σελ. 66). Ξέρει πως το: «Να υφαίνεις τη ζωή σου με την παρουσία ενός σκύλου σημαίνει να κατανοείς ότι η ευτυχία διαμορφώνει τη θλίψη…να αποδέχεσαι ότι κάθε λεπτό που εξανεμίζεται το ζεις επτά φορές πιο έντονα..» (σελ. 21). Αν και: «Η ευτυχία αυτή… έχει ημερομηνία λήξης κι όσο κι αν πασχίζετε καθημερινά να επιβραδύνετε τη ζωή του ή να επιταχύνετε τη δική σας, έτσι είναι… τα σκυλιά μαραίνονται σαν τα λουλούδια» (σελ. 20-21). Δεν έχει σημασία όμως, αφού: «…τα σκυλιά έχουν το χάρισμα να σου θυμίζουν ότι υπάρχεις» (σελ. 29) και κυρίως: «Θα είναι εκεί για να απλοποιήσει τη ζωή μου κι ούτε αυτός ούτε εγώ θα είμαστε ξανά μόνοι. Ίσως αυτό να είναι αρκετό για να είμαστε ευτυχισμένοι» (σελ. 45). Τέλος: «Το να είσαι υπεύθυνος για μια άλλη ζωή πέρα από τη δική σου σε κάνει ευάλωτο και την ίδια στιγμή σε δυναμώνει» (σελ. 76).

Η ζωή λοιπόν του αφηγητή αλλάζει ριζικά. Θα επιβάλει στον Ουμπάκ τις βασικές του αρχές, τα θέλω του και τις μεταβολές τους, ο τρόπος της ζωής του θα τον διαμορφώσει, η παρουσία του σκύλου θα τον αλλάξει, θα γνωρίσουν ο ένας τον άλλον, θα φτιάξουν μια ενδιάμεση γλώσσα: «Ο Ουμπάκ δε μου έχει ήδη μάθει να ζω το σήμερα ακόμα κι αν κάνει άνω κάτω όλα μου τα αύριο»! Η μέρα ξεκινά με αγάπη, «όλα πάνω του μου φαίνονται χαριτωμένα, η κάθε του κίνηση διακρίνεται από απαθή  λεπτότητα» (σελ. 101). Τα σκυλιά είναι πλάσματα που πιστεύουν ότι για κάθε μαγική στιγμή της ζωής αξίζει να σταματήσει ο χρόνος για να την απολαύσουμε! Προσπαθεί να είναι δίκαιος, συνεπής και μετρημένος, να επαινεί και όχι να τιμωρεί και ταυτόχρονα παρατηρεί την καθημερινή κοινωνική και επαγγελματική του ζωή. Υποσυνείδητα δεν κυνηγάει ερωτικές σχέσεις πλέον, έχει μια τακτοποιημένη κοινωνική ζωή, φίλους αλλά όλο αυτό είναι «σαν να αφήνεσαι σε μια κρυφή μοναξιά, ευχάριστη και φευγαλέα» (σελ. 142), παρ’ όλ’ αυτά έχει τον νου του να μην αποσυρθεί εντελώς, να μην απομονωθεί, αφού «ο κόσμος ελάχιστα περιμένει την επιστροφή σου κοντά του», και τότε έρχεται η Ματίλντ.

Το μυθιστόρημα ξεδιπλώνει με τρυφερότητα και ρεαλιστικές σκηνές τη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σ’ ένα ζώο συντροφιάς και στον ιδιοκτήτη του, καταγράφει μικρές και μεγάλες χαρές μα και τους κινδύνους στην υγεία του ζώου, τονίζει μέσα από μηνύματα τη σημασία της ζωοφιλίας για τον άνθρωπο, τα προτερήματα του δεσμού που αναπτύσσεται μεταξύ αφεντικού και σκύλου και πόσο καλό κάνει από ψυχολογικής και όχι μόνο άποψης μια τετράποδη παρουσία στη ζωή κάποιου. Η πλοκή ανατρέπεται όταν ο Ουμπάκ μετακομίζει στο Ρεβουαρέ με το αφεντικό του μετά την έξωση που τους έκανε ο ιδιοκτήτης του σπιτιού όπου έμεναν, γιατί δεν ήθελε το ζώο. Η ανέφελη και καλύτερη ζωή στο Ρεβουαρέ, «όπου βασιλεύει μια γλυκιά καλοσύνη, όλα κυλούν αργά μέχρι που σταματάει ο χρόνος» (σελ. 127), βάζει τη σχέση τους σε ακόμη πιο γερά θεμέλια. Ο Αντρέ και η Ζακλίν που τους νοικιάζουν ένα δωμάτιο του σπιτιού τους, η γειτόνισσα Λουιζέτ («…είναι πολύ αδύνατη, έρχεται κάποτε μια ηλικία που το σώμα επιλέγει οριστικά ένα ταπεραμέντο», σελ. 127), ο αγαπημένος τους κτηνίατρος είναι μερικοί μόνο από τους νέους τους φίλους. Υπάρχουν φυσικά και οι φόβοι, οι μικρές και μεγάλες περιπέτειες υγείας, το καρδιοχτύπι για ό,τι συμβάν έρχεται νωρίτερα από το γήρας («…φοβάσαι τους τριάντα οκτώ τόνους, αλλά στην πραγματικότητα είναι το χιλιοστό που σε τσακίζει», σελ. 138) και το κτηνιατρείο είναι ένα μέρος χωρίς φόβο αλλά με αισιοδοξία για το μέλλον, μόνο που τα πράγματα αναπόφευκτα μια μέρα θα γίνουν πιο δύσκολα εκεί, αφού «οι σύντομες ζωές διδάσκουν νωρίς την αρρώστια του χρόνου» (σελ. 164).

Ο Ουμπάκ τυχαίνει να είναι ένα πραγματικά καλό σκυλί. Κάθε ένταση τον αναστατώνει, του αρέσει το ήρεμο και χαρούμενο περιβάλλον, προστατεύει τους αδύναμους που τους εντοπίζει αμέσως («όσο κι αν προσπαθώ να του εξηγήσω ότι τα σφουγγάρια που ρουφάνε τη δυστυχία στεγνώνουν πιο γρήγορα από τα άλλα, δεν τον νοιάζει», σελ. 118), έχει συνειδητή και αποφασιστική ανθρωπιά. «Η καλοσύνη, που συχνά την περιφρονούν, απαιτεί πολύ περισσότερο βάθος από τον επιπόλαιο εκνευρισμό» (σελ. 118). Και τι γίνεται με όσους προτιμούν τους ανθρώπους, μα μόνιμη επωδός για όσους δεν αγαπούν τα ζώα; «-Μπορείς να αγαπάς και τους δυο. Η αγάπη είναι τόσο γενναιόδωρη που μπορεί να μοιράζεται» (σελ. 123). Η αφήγηση είναι γεμάτη από γλυκά και συναρπαστικά περιστατικά που από σελίδα σε σελίδα μεταμορφώνουν τον ιδιοκτήτη του Ουμπάκ και ταυτόχρονα περνάνε συγκινητικά μηνύματα φιλοζωίας, τονίζοντας τις αρετές και τις αλλαγές που υφίσταται κάποιος με κατοικίδιο ζώο. Μου άρεσε πολύ η ειλικρίνεια του συγγραφέα που δεν ωραιοποιεί τίποτα και καταθέτει ακόμη και τις σκληρές στιγμές της διαβίωσης, εξισορροπώντας σωστά το κείμενο. Η αγάπη του για τα ζώα και η τρυφερότητα του κειμένου του με γέμισαν συναισθήματα και μου δημιούργησαν όμορφες εικόνες, με αποτέλεσμα να αγνοήσω τις κατά τόπους εκτενείς σκέψεις επί παντός επιστητού: φιλοσοφία, πολιτική και άλλες πολλές και ανάκατες σκέψεις που τριβελίζουν τον αφηγητή κατά καιρούς, σε ορισμένα σημεία δε το λεξιλόγιο ήταν δυσνόητο και αναίτια περίπλοκο: «η ηθολογία του σκύλου είναι η επιστήμη των κατσούφηδων» (σελ. 37). Κάποια σημεία μάλιστα ήταν και εκτενέστερα απ’ όσο έπρεπε, για παράδειγμα υπάρχουν έξι ολόκληρες σελίδες για το πώς θα βαφτίσει τον σκύλο, τι σκέφτεται, πώς το ψάχνει, γιατί καταλήγει στο όνομα κλπ.

«…όταν πιστεύεις σε ένα πλάσμα που σε πιστεύει τόσο βαθιά, όταν μια τόσο αξιόλογη ζωή φαίνεται να σε εκτιμά, τότε σταχυολογείς, έκπληκτος, ανεκτίμητους λόγους για να αισθάνεσαι ότι κάτι αξίζεις» (σελ. 185). Έτσι, ο αφηγητής υιοθετεί τον Ουμπάκ και η ζωή του αλλάζει για πάντα. Τρυφερότητα, συγκίνηση, ρεαλισμός και ειλικρίνεια είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που μου κράτησε συντροφιά και μου γνώρισε την ψυχοσύνθεση και τη νοοτροπία των ανθρώπων που ζουν μ’ έναν σκύλο. Πώς αλλάζει η κοινωνική τους ζωή και η ψυχοσύνθεσή τους, ποιες και τι είδους αλλαγές φέρνει ένα ζώο στη συντροφιά μας, πόσο μεγάλη ευθύνη είναι η ανατροφή του και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται σε αυτό το καλογραμμένο μυθιστόρημα. Γιατί: «…ένας σκύλος ποτέ δεν έχει καημό να πει την τελευταία λέξη αλλά εύκολα σε αποστομώνει» (σελ. 109).

Βιβλίο Max! 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Non fiction / Χιούμορ
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θα ξεκινήσω από τη ζωή της με τον «Μαξ», ένα από τα αγαπημένα της κατοικίδια γατάκια (τι γατάκι, γάταρος έχει γίνει) που μπήκε στο σπίτι της ως τρισχαριτωμένη γούνινη μπαλίτσα γεμάτη χάδια και χαρές και σύντομα μεταμορφώθηκε σε γλυκό δυνάστη, έτοιμο να πατήσει το κόκκινο κουμπί αν δε φάει αυτό που θέλει την ώρα που θέλει από αυτόν που θέλει σε αυτό που θέλει με τον τρόπο που θέλει. Έχουμε λοιπόν ένα μυθιστόρημα που εκπροσωπεί και αντιπροσωπεύει πολλά, αν όχι τα περισσότερα, από τα περιστατικά που βιώνουν οι γατόφιλοι που (επι) βιώνουν με ένα και δύο και τρία γατάκια και είναι γεμάτο ωμό, τρελό, ανεξέλεγκτο κάφρικο χιούμορ. Εξισορροπείται ιδανικά το γέλιο με τον προβληματισμό, οι ελάχιστες βωμολοχίες έχουν λόγο ύπαρξης και τονώνουν τη σκαμπρόζικη ατμόσφαιρα, λέξεις με κεφαλαία γράμματα δίνουν την απαραίτητη έμφαση, κοφτές προτάσεις, πολλές φορές χωρίς ρήμα ή αντικείμενο, συγκροτούν έναν προφορικό λόγο που χαρίζει αμεσότητα στην αφήγηση κι όλα αυτά δημιουργούν ένα απολαυστικό κείμενο που χωρίζεται σε μικρά κεφάλαια για να παίρνουμε και καμιά ανάσα (ή για να τρώμε το κονσερβάκι μας). Απλές (λέμε τώρα), καθημερινές (προσεύχεσαι γι’ αυτό) σκηνές μιας μέσης φυσιολογικής οικογένειας που χάρη στην πένα της συγγραφέως μπορεί να μεταμορφωθεί από Γουόλτονς σε Άνταμς!

Γεμάτο από καλό και ποιοτικό χιούμορ, το βιβλίο με ξαλάφρωσε από τα καθημερινά μου βάσανα και χάρη σε αυτό γνώρισα αξέχαστους πρωταγωνιστές: τον σπερματοδότη πατέρα και την τάχα μου τυχάρπαστη αλλά μάνα-ιν-τσιφ μάνα του λόχου, τη σκληρή βασικά κόρη που θα κλείσει τη μάνα της σε γηροκομείο «τριάμισι δευτερόλεπτα αφότου κλείσει τα 18», το σκυλί Ζήνα, τον αμνό του Θεού που ο Μαξ την πάει τραίνο, τον κτηνίατρο που «μας βλέπει πιο συχνά απ’ ό,τι βλέπει τον εαυτό του στον καθρέφτη», τον παππού, τη Λούκι και την Τρίτη, τους νέους επιθεωρητές γατοπρόνοιας που γουστάρισαν το νέο σπιτάκι και άραξαν. «Περνάμε πολύ ωραία εμείς εδώ. Τι; Όχι;», αναρωτιέται η συγγραφέας όσο μας αφηγείται αξέχαστα περιστατικά από τη ζωή της με όλα αυτά τα πλάσματα. Το σπετζοφάι, οι Κυριακές που συνήθως για τους άλλους είναι για άραγμα, τα καλοκαίρια και το ταξίδι με τα ζώα μέχρι το χωριό (για όσα γουστάρουν το αμάξι), η κατεδάφιση του σπιτιού από γατί που βαριέται μόνο του, τρόποι αντιμετώπισης σκατοψυχιάρηδων όταν σε επιπλήττουν που ταΐζεις τα αδεσποτάκια, τα χαριτωμένα εμπόδια που συναντάς όταν πας ανέμελος πχ τα ρούχα για άπλωμα, τις ρυθμίσεις και τις εφαρμογές που ανακαλύπτεις στο λάπτοπ σου μόνο και μόνο επειδή έχει αράξει εκεί η κωλάρα του Μαξ, η άφιξη της τρισχαριτωμένης Τρίτης ή Κούλας από το «Κατοσταρικούλα» γιατί τόσο πήγε το μαλλί στον κτηνίατρο («ευτυχώς γλυτώσαμε το Φούλα από το Νεφρούλα») χαρίζουν άφθονο γέλιο και ταυτόχρονα αφήνουν να περνάνε υποδόρια σκέψεις και προβληματισμοί γύρω από τις σχέσεις του ανθρώπου με τα ζώα, πώς επικοινωνούν μεταξύ τους, τι σημαίνει να βασανίζεις ένα ζώο και γιατί πρέπει να ποινικοποιείται αυστηρά. Πολλές φορές μάλιστα από αλλού ξεκινάει η αφήγηση και αλλού καταλήγει αλλά δε μ’ ένοιαζε γιατί είχα ήδη αλλάξει ρούχα επειδή χαλάρωσα αρκετά από τα γέλια (you know what I mean).

Ο Μαξ γεννιέται στο πλαίσιο ενός σχεδίου του Εξαποδώ που έχει καταστραφεί εδώ και πολύ καιρό χάρη στις γενετήσιες ορέξεις του πατέρα του. Ένα πλάσμα που «ήταν σε εντεταλμένη υπηρεσία. Είχε έρθει για να κάνει θυσίες στον Σατανά. Και να γουργουρίζει, νταξ». Αν έχεις τον Θεό σου (συγνώμη, Βελζεβούλ): «Τρώει μάρμαρα και αφοδεύει οπλισμένο σκυρόδεμα» (σελ. 13)! Στους πρώτους μήνες ζωής ήταν «σα νευριασμένη μύξα, σαν τσαμπουκαλεμένο slime»! Και μετά, η κόλαση αφέθηκε στη γη! Ανατροπές και αναγνωστικές εκπλήξεις, κωμικοί διάλογοι και πραγματικά αστεία περιστατικά ζωντανεύουν με κέφι και προσοχή (για να μην καταντήσει το κείμενο ανεξέλεγκτο και σουρεαλιστικό τσίρκουλο) από μια συγγραφέα που με παιδιά και ζώα στο ίδιο σπίτι δε βαριέται ποτέ (και προσοχή, γάτες και δίπατα σπίτια = κακή επιλογή) (μου τη δίνουν οι παρενθέσεις)! Κι εκεί που έχεις χυθεί στο πάτωμα, στον καναπέ, στον άγνωστο δίπλα σου γελώντας δυνατά, φτάνεις σε σκηνές συγκίνησης που σου δείχνουν πραγματικά ποιος είναι ο άνθρωπος και ποιο το ζώο, μεταφορικά μιλώντας κι εκεί το Φυστίκι δίνει πόνο! Δεν τα προσπερνάμε όμως αυτά τα αποσπάσματα, αντιθέτως, τα διαβάζουμε και τα ενστερνιζόμαστε, γιατί έτσι είναι η ζωή, γέλιο και δάκρυ. Για παράδειγμα: όταν έχεις κανονίσει πριν τέσσερις αιώνες μια έξοδο κι αφού έχει κλείσει ο κτηνίατρος και ο παιδίατρος τότε παιδιά και γατιά παθαίνουν από ιλαρά μέχρι τσιλιβιτρινίαση! «Δε χρειάζεται να ξεβαφτείς, τα πικρά σου δάκρυα είναι το καλύτερο ντεμακιγιάζ»! Ουπς!

«Το καφριλίκι είναι τέχνη» και το Φυστίκι το βούτηξε από τις λέξεις του και το μετέφερε στα σαλόνια των καθωσπρέπει αναγνωστών, τοποθετώντας δίπλα στο κομ-ιλ-φό πιάνο και στο ελεγκάν λάπτοπ απ’ όπου ξεχύνεται απαλή μουσική ανάγνωσης. Ξεχάστε όλα αυτά τα δήθεν και τα «σας-παρακαλώ-δε-θάθελα» και βυθιστείτε στον κόσμο του Μαξ, «που είναι φίρμα και κάνει ταμείο με την κάθε του εμφάνιση»! «Ο Μαξ δεν συγχωρεί, όλοι το ξέρουν αυτό» (σελ. 77), οπότε τι καλύτερο από το να τον αφήσετε να σας κάνει «πατουσάκια» πάνω στους αμφιβληστροειδείς σας την ώρα που κοιμάστε; Ένα ξεκαρδιστικό χρονικό συμβίωσης ζώων και ανθρώπων, ένα «ημερολόγιο» μιας καθημερινής και συνηθισμένης οικογένειας (#not) που πρεσβεύει μια βασική αρχή: «Δεν είναι υποχρεωτικό να αγαπάς τα ζώα. Είναι όμως υποχρεωτικό να μην τα κακοποιείς»! (σελ. 98). Και να γελάς όσο μπορείς!

Βιβλίο Το καταφύγιο των ωραίων ψυχών 
Συγγραφέας Κυριάκος Αθανασιάδης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κυριάκος Αθανασιάδης έγραψε ένα δυνατό και συγκινητικό μυθιστόρημα γύρω από τον ρόλο των ατόμων της τρίτης ηλικίας στη ζωή, για τη θέση και τα συναισθήματά τους, για τις δυνατότητές τους και για την προσπάθειά τους να κάνουν κάτι καλό και δημιουργικό για τους γύρω τους. Οι σελίδες ξεχειλίζουν από ευαισθησία, αισιοδοξία, αυτοπεποίθηση και αγάπη και ο τρόπος γραφής φέρνει κοντά στον αναγνώστη τον κύριο Ισίδωρο και τον σκύλο του, τον Έκτορα, δύο ηλικιωμένες ψυχές που αντικρίζουν τη δύση της ζωής τους αλλά η γνωριμία τους θα φέρει τα πάνω κάτω στην καθημερινότητά τους με ευφάνταστο και αναπάντεχο τρόπο. Ο κύριος Ισίδωρος ζει με τη γυναίκα του, Ελισάβετ, πάνω από πενήντα χρόνια μαζί ενώ ο Έκτορας είναι ένα κυνηγημένο πλάσμα που ζει αδέσποτο και φοβισμένο. Όταν ο κύριος Ισίδωρος ανακαλύπτει πως το σκυλί έρχεται από άλλη πόλη αποφασίζει να αναζητήσει τον ιδιοκτήτη του κι αυτό θα φέρει στη ζωή του νόημα, σκοπό και καινούργιες γνωριμίες.

Ο δίποδος πρωταγωνιστής του βιβλίου είναι εβδομήντα πέντε, το μαγαζί του έκλεισε, η καρδιά του έχει τα θέματά της και η Ελισάβετ… α, «Μετά η Ελισάβετ»… Το ποδήλατο με τις βοηθητικές ρόδες τον βοηθάει να μη νιώθει μεγάλος και ανήμπορος όποτε βγαίνει για την καθημερινή άσκηση που του σύστησε απαρέγκλιτα ο γιατρός. Είναι ένας άνθρωπος που συχνά γλιστρά από την πραγματικότητα και αποξεχνιέται εκεί, γιατί το «εδώ» είναι στενόχωρο, πικρό και γεμάτο μοναξιά. Πόσα χρόνια ζει με τη γυναίκα του, πόσες αναμνήσεις: «Ήταν απλώς οι δυο τους, μαζί. Ναι, ήταν και τα γλυκά. Όλα εκείνα τα γλυκά» (σελ. 52), αφού αποφάσισαν να ανοίξουν ένα ζαχαροπλαστείο που φτιάχνει κρέμες και ρυζόγαλα μόνο, με αποτέλεσμα να κερδίσουν πολλή και μόνιμη πελατεία. «…μια λεπτή μυρωδιά από κανέλα, μια λεπτή μυρωδιά από ένα ξεχασμένο όνειρο» (σελ. 120). Τώρα, όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν και οι δυο τους έχουν κλειστεί στο κοινό τους κουκούλι, μακριά από την έξωθεν πραγματικότητα. Η Ελισάβετ έχει αντιρρήσεις για τον Έκτορα, γιατί πιστεύει πως ο κύριος Ισίδωρος δεν μπορεί να φροντίσει ούτε τον εαυτό του, πόσο μάλλον έναν σκύλο, σύντομα όμως υποχωρεί γιατί τους αγαπάει και τους δύο. «Μα να που ο κύριος Ισίδωρος άλλαζε, δυνάμωνε, μεταμορφωνόταν. Κι αυτό χάρη σε μια ξαφνική απόφαση της στιγμής…» (σελ. 111).

Παράλληλα έχουμε και την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του Έκτορα. Είναι ένας μεγάλος μαλλιαρός σκύλος που δείχνει διαφορετικός από τους άλλους «…σε ξεχώριζε και σε κοιτούσε. Και δεν σε άφηνε λεπτό από το βλέμμα του, λες και ήθελε να σου πει κάτι. Να σου μεταφέρει ένα μήνυμα» (σελ. 20). Ο κύριος Ισίδωρος τον φέρνει σπίτι γιατί «Όλο του το είναι ήθελε να αφήσει πίσω του κάτι γλυκό» (σελ. 23). Το ζώο προσπαθεί να κατανοήσει τον ρόλο του στη ζωή του κυρίου Ισίδωρου, να καταλάβει με ποιον έχει να κάνει, να εκτιμήσει την τωρινή του ασφαλή θέση συγκριτικά με την προηγούμενη καθημερινότητά του κλπ. Όλα τα περνάει μέσα από τις μυρωδιές, ακόμη και τον κύριο Ισίδωρο: «Έχει συμπόνια μέσα του, κυρίως. Και μια περίεργη γλύκα…». Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο οι δυο τους δένονται όλο και περισσότερο: «Τον αγαπώ πολύ. Και τον εμπιστεύομαι. Και αυτά αρκούν» (σελ. 72). Έχει καταλάβει τον ρόλο της Ελισάβετ στη ζωή του αφεντικού του, έχει συγκινηθεί με όλη την αγάπη που βλέπει να τους περιβάλλει αλλά δεν μπορεί να κατανοήσει γιατί υπάρχει κάτι κακό στην ατμόσφαιρα, τι έχει συμβεί ανάμεσά τους και πώς τα κατάφεραν να το αφήσουν να μπει ανάμεσά τους αφού αγαπιούνται τόσο πολύ και έφτιαχναν ωραία πράγματα. Με προσεγμένο και πιο λιτό λεξιλόγιο βλέπουμε πώς συμμετέχει, βοηθάει και αντιδρά ο Έκτορας στη ζωή του κυρίου Ισίδωρου και στην απόφασή του να τον πάει με το ποδήλατο στην κοντινή πόλη για να βρει το αφεντικό του. Είναι ένα τρυφερό πλάσμα που εκτιμά και αποζητά την αγάπη. «…το να είναι μόνος, αυτό είναι το χειρότερο από όλα τα κακά που μπορεί να πάθει ένας σκύλος. Και ένας σκύλος μπορεί να πάθει πολλά κακά»  (σελ. 174). Πόσο μάλλον ένας γέρικος σκύλος: «…οι μέρες μου είναι λίγες πια, σαν νερό σε χαντάκι που το έχει διώξει η κάψα του ήλιου» (σελ. 185).

Έτσι ξεκινάει ένας αγώνας δρόμου ενάντια στην ανθρώπινη αντοχή και στον χρόνο, ένας ύμνος στη φιλία μεταξύ ανθρώπου και ζώου, ένα διακριτικά ρομαντικό μυθιστόρημα για τις αγάπες που κρατούν για πάντα κι ας έχουν χαθεί ή δυσκολευτεί από τη ζωή. Ειδικά όταν φτάνουμε στην κοντινή πόλη, η πλοκή απογειώνεται με τις νέες γνωριμίες και τον κύριο Ισίδωρο ουσιαστικά να τα έχει χαμένα, αφού ξαφνικά βγήκε από το καβούκι του, άρχισε να μιλάει σε ανθρώπους και τα λόγια του σχεδόν δε βγάζουν νόημα, αφού η ανυπομονησία του και η ανάγκη του να βρει το σπίτι του Έκτορα τον δείχνουν παράξενο. Η γνωριμία του με τη Μελίνα που γράφει ιστορίες για να κρύψει τα δικά της μυστικά και με τη μητέρα της, την πειθαρχημένη και αυστηρή επαγγελματία αλλά τρυφερή Θεοπίστη, καθώς και με τους πελάτες του μαγαζιού που αναλαμβάνουν να βρουν τον ιδιοκτήτη του Έκτορα, θα τον φέρουν πιο κοντά σε έναν στόχο παραπλήσιο με αυτόν που είχε αρχικά στο μυαλό του κι όσο προχωράει η αφήγηση τόσο φοβόμουν για ένα σκληρό τέλος που ευτυχώς δεν έρχεται, μιας και ο Κυριάκος Αθανασιάδης θέλει να κρατήσει τη γλύκα, την τρυφερότητα και την αισιοδοξία του βιβλίου του ως το τέλος. Δεν το φορτώνει με περιττές και ίσως κλισέ εξελίξεις κι έτσι αφήνει κι εκείνος με τη σειρά του πίσω του «κάτι γλυκό»!

«Το καταφύγιο των ωραίων ψυχών» είναι ένα τρυφερό και συγκινητικό μυθιστόρημα γεμάτο αισιοδοξία, πρωτοτυπία, ανατροπές, ρεαλισμό και διαχρονικά μηνύματα γύρω από τη ζωή και τον αγώνα που απαιτείται για να επιβιώσουμε και στις σελίδες του ξεδιπλώνεται μια από τις πιο δεμένες φιλίες που έχω διαβάσει ποτέ, ένας ύμνος στα ζώα και στη σχέση τους με τον άνθρωπο. Οι παρατηρήσεις του συγγραφέα προκαλούν έντονο προβληματισμό («Όταν είμαστε παιδιά μοιάζουμε πολύ μεταξύ μας. Όπως και όταν είμαστε γέροι. Είμαστε όλοι ίδιοι. Αλλά στο μεσοδιάστημα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να ξεχωρίζουμε», σελ. 192), αισιοδοξία («Ο κόσμος είναι μια γιορτή όταν δεν βρέχει και δεν είσαι μόνος. Μια ατέλειωτη, πελώρια γιορτή», σελ. 56), ευδιαθεσία («Πολύ λίγοι άνθρωποι γερνάνε και μέσα τους. Ο εαυτός μας δεν μεγαλώνει ποτέ», σελ. 252), ακόμη και φόβο μέσα από σκληρές αλλά γεμάτες αλήθεια διαπιστώσεις: «…η ζωή είναι κάτι που τελειώνει, όχι όλη η ζωή, το κομμάτι της που μας έχει μοιραστεί» (σελ. 200). Και: «Αυτόν τον άδικο, άδικο δρόμο. Τον τόσο άδικο και τον μόνο αληθινό. Τον δρόμο όλων μας. Αυτόν τον πλούτο που είναι η ζωή» (σελ. 214). «Όμως… κάποια μέτρα από αυτόν, κάποια βήματα, άξιζαν τον κόπο. Και η ανάμνησή τους ήταν οι αποσκευές σου για να διανύσεις και τα υπόλοιπα» (σελ. 216). Δάκρυσα σε αυτό το σημείο: «Ο κόσμος δεν έπρεπε να πονάει… Ο πόνος αφαιρούσε κομμάτια ολόκληρα από την αξιοπρέπειά σου, τα δάγκωνε σαν ένα αγριόσκυλο…και τα έκοβε με ένα τελευταίο απότομο τράβηγμα» (σελ. 314). Όλα αυτά όμως συνοδεύουν ευχάριστες, τραγικωμικές σκηνές άδολης αγάπης και ειλικρινούς φιλίας που θα τις θυμάμαι για καιρό. Ένα βιβλίο-καταφύγιο για τις ωραίες ψυχές των αναγνωστών.

Βιβλίο Τρεις γενιές σιωπής: Βερεγγάρια 
Συγγραφέας Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου
Εικονογράφος Tanja Stephani
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τελεία
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου έγραψε μια ιστορία γεμάτη συναισθήματα, τρυφερότητα και αγάπη και μας συστήνει μια χαριτωμένη γατούλα, η οποία όμως προσομοιάζει αρκετά με τους ανθρώπους ως προς τον χαρακτήρα, τις απορίες, τα συναισθήματα, τη συμπεριφορά κλπ. κι έτσι αντικαθρεφτίζονται στις περιπέτειές της βιώματα οικεία σε όλους μας. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση μας βοηθάει να τη γνωρίσουμε καλά, να ανακαλύψουμε το πολυκύμαντο ψυχογράφημά της και να καταλάβουμε τους λόγους για πολλές από τις πράξεις που υλοποιεί. Το μυστήριο και η δράση είναι στο αίμα της, βιώνει από πρώτο χέρι τις αδικίες και τις ανισορροπίες της ζωής, διαπιστώνει πως όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι αφού άλλοι της φέρονται σκαιά και άλλοι τη φροντίζουν, άλλωστε και με τα γατιά έτσι γίνεται, παντού υπάρχουν κακοί και καλοί χαρακτήρες. Περνάει από σαράντα κύματα μέχρι να καταλήξει στο, όπως φαίνεται, τελευταίο σπιτικό της κι έτσι παρακολουθούμε μια συγκινητική εξιστόρηση, από τα δύσκολα παιδικά της χρόνια που την περιμάζεψαν οι άνθρωποι εκείνη και τ’ αδέλφια της μια μέρα που η μαμά βγήκε για φαγητό και δεν την ξανάδανε, ως τη γυναίκα που την υιοθέησε αλλά της έκαναν έξωση, ως το καταφύγιο κι ως το απάνεμο λιμάνι της. «Είναι σπουδαίο πράγμα να μη φοβάσαι και να μην κινδυνεύεις. Μέχρι να βρω μια κανονική ζωή μου έλειψε αρκετές φορές η ασφάλεια» (σελ. 19).

«…η χαρά της ζωής κρύβεται μέσα στη φύση…» (σελ. 35), τονίζει μεταξύ άλλων η συγγραφέας, η οποία περνάει πολλά σημαντικά, διαχρονικά και καίρια μηνύματα μέσα από το κείμενό της για τη ζωοφιλία, για την αγάπη, για τη δοτικότητα, για τη μητρότητα, για την ανάγκη υιοθεσίας ενός ζώου κι όχι αγοράς του («Δεν ήξερα πως οι άνθρωποι αγοράζουν κατοικίδια. Πίστευα πως τα παίρνουν μόνο από αγάπη», σελ. 64) και πολλά άλλα. Κι έρχεται η στιγμή που η Νίνα αντιμετωπίζει κατάματα την αλήθεια: έχει σπίτι και είναι πάντα χορτάτη και περιποιημένη ενώ την ίδια στιγμή οι άλλοι γάτοι ζουν καθημερινά μια περιπέτεια επιβίωσης και γι’ αυτόν τον λόγο τη θεωρούν ξιπασμένη και απόμακρη! Αυτό ήταν! Η Νίνα θα ζήσει μια περιπέτεια για να τους αποδείξει πως κι εκείνη είναι σαν αυτούς! Μάταια την προειδοποιεί η φωνή της λογικής, ο σκυλο-φίλος της, Πάκο, που επιμένει πως όλο αυτό είναι μια παγίδα για να την παρασύρουν σε μπελάδες ενώ δε χρειάζεται να αποδείξει σε κανέναν ποια πραγματικά είναι! Το συγκινητικό είναι που η Νίνα φτάνει σε σημείο να αναρωτιέται πού ανήκει, ποια είναι η πραγματική της οικογένεια, η αληθινή της ζωή, εκφράζει δηλαδή συναισθήματα και προβληματισμούς εντελώς ανθρωπόμορφα και έτσι με έξυπνο τρόπο ξεπηδάνε ιδέες και νοήματα που δίνουν τροφή για σκέψη στον αναγνώστη, δείχνοντάς του καταστάσεις και στιγμιότυπα που αποτελούν μέρος και της δικής του προσωπικότητας και ψυχοσύνθεσης. Άλλωστε: «…και οι γάτοι έχουν τις στενοχώριες τους. Δεν είμαστε μονάχα για παιχνίδια και γουργουρητά» (σελ. 105). Η εικονογράφηση της Tanja Stephani, αν και ασπρόμαυρη, είναι άκρως ρεαλιστική και παραστατική, ακολουθεί κατά πόδας το κείμενο και του δίνει νέες διαστάσεις, στήνοντας σκηνικά που θα πυροδοτήσουν τη φαντασία των παιδιών. Η Νίνα αλλάζει εκφράσεις και στάσεις, περπατάει και τρέχει, τρώει και κοιμάται αλλά και βιώνει τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής της κι όλα αυτά η εικονογράφος τα στήνει μπροστά στα μάτια μας με όμορφο τρόπο και πλούσιο ταλέντο.

Πώς ανακαλύπτει μια γάτα το νέο της σπίτι, πώς συμπεριφέρεται (ναι, δεν εκπαιδεύεται, κάνει ό,τι εκείνη θέλει), τι μυρίζει, πώς δείχνει τη χαρά της, πώς τονίζει τις δικές της προτεραιότητες έναντι του αφεντικού της, ο οποίος τη θέλει συνέχεια πλάι του, πώς είναι μια γνωριμία με έναν σκύλο, τι έχουν να χωρίσουν, πώς συμπεριφέρονται; Η Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου στο νέο της μυθιστόρημα «Με λένε Νίνα» καταφέρνει να ζωντανέψει με οικείες λεπτομέρειες την καθημερινότητα της συμβίωσης με μια γάτα και να δημιουργήσει μια ανθρωπόμορφη και ανθρωποκεντρική προσωπικότητα που δε θέλει τίποτε άλλο παρά μόνο χάδια. Και φαΐ. Και παιχνίδια. Και ζέστη. Και διάφορα άλλα. Τι έλεγα; Μόνο χάδια; Ναι, χμ….

Βιβλίο Η δεξιά τσέπη του ράσου
Συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Εστία
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιάννης Μακριδάκης δε χρειάζεται συστάσεις, μιας και κάθε του βιβλίο, είτε μυθιστόρημα είτε νουβέλα, έχει τη δύναμη και την ικανότητα να ζωντανεύει απαράμιλλα ενδιαφέρουσες ιστορίες γεμάτες νοήματα και συναισθήματα με ένα στυλ και έναν τρόπο γραφής αξέχαστο. Η φύση όπου χτίστηκε το μοναστήρι είναι ολοζώντανη, με τη θάλασσα στα πόδια της, τον βοριά να απειλεί να γκρεμίσει τα πάντα (ειδικά Φλεβάρη και Μάρτη που πάντα ήταν μήνες του φόβου), το ερημωμένο ορυχείο, την αβάσταχτη μοναξιά του καλόγερου μέσα του και γύρω του να δίνονται ανάγλυφα, με τέχνη απαράμιλλη. Εκτεταμένες παράγραφοι, σα νερό που κυλάει χωρίς βιασύνη, ανακατεύουν την αφήγηση με τους διαλόγους σ’ ένα παραδόξως αρμονικό και καθόλου κουραστικό σύμπλεγμα που χαρίζει παραστατικότητα στην αφήγηση και ζωντάνια.

Ο Βικέντιος διακονεί πλέον μοναχός  του στην Παναγιά τ’ Ακρωτηριού, ένα μικρομονάστηρο χτισμένο στα βορινά του νησιού. Μαθαίνουμε μέσα από συνεχή πρωθύστερα για τον χαρακτήρα της χαροπαρμένης πλέον Σίσσυς και πώς κρατούσε συντροφιά στον Βικέντιο, για τη ζωή και τις σκέψεις του καλόγερου πριν και μετά την κουρά («Η παρθενία και η φτώχεια καλά, ποτέ του δεν αντάμωσε έρωτες και πλούτη, δεν είχε τι να του λειφτεί και τι να νοσταλγήσει. Η υπακοή όμως; Καλογερόπαιδο στα δεκαεφτά, πώς να μπει σε καλούπι;», σελ. 42), για την καθημερινότητα του μοναστηριού με τον σκληρό και αυστηρό ηγούμενο («Μα ό,τι πιότερο από το ξεροφάγι κι ένα σανιδοκρέβατο ήτανε πολυτέλεια», σελ. 42), και κάπου στο βάθος όλων αυτών η ακόμη πιο σκληρή πραγματικότητα με την ανελέητη ανθρωποφαγία για τη θέση που χήρεψε στους κόλπους μιας κοινότητας κατά τα άλλα γεμάτης αγάπη για τον συνάνθρωπο.

Βρήκα ευρηματική την αντιδιαστολή της ταπεινότητας του βίου που οφείλει να έχει ένας ιερωμένος με τα υπονοούμενα που υπάρχουν διάσπαρτα κατά τη διάρκεια της τελετής του λαϊκού προσκυνήματος ως προς τα μεγαλεπήβολα σχέδια των ιεραρχών, με κορυφαία την εξής πρόταση που έφερε στον Βικέντιο πικρό χαμόγελο μιας και ο ίδιος άλλα έζησε στη δική του περίπτωση: «…τώρα ο Θεός να μας βοηθήσει να εκλέξουμε το διάδοχό του, που πρέπει να είναι όσιος, άκακος και αμόλυντος. Αχνογέλασε ο Βικέντιος, του ‘ρθανε πάλι αστραπιαία στο μυαλό τα όσα τράβηξε από τα δεκαεφτά του χρόνια…» (σελ. 85). Δεν έχω ξανασυναντήσει γραφή που να στηλιτεύει τα κακώς κείμενα χωρίς όμως να τα κατονομάζει και χωρίς να τα λοιδωρεί! Απλός και λιτός, ταπεινός και δύσκολος ο μοναχικός βίος, με τις αγροτικές δουλειές και τις λειτουργίες και ο συγγραφέας τα παραθέτει όλα με υπέροχο τρόπο.

Επίσης, από την αρχή ταξίδεψα με τις σύνθετες λέξεις που σπάνια εμφανίζονται στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία και που έχουν την ικανότητα κάθε συλλαβή τους και κάθε γράμμα να στάζουν ελληνικότητα, αρκεί να είναι μετρημένες και χρήσιμες, όπως στα βιβλία του Γιάννη Μακριδάκη («τρεμοχαιρετούνε», «στραβοστέκανε»). Λέξεις, όμορφες λέξεις, υπέροχες λέξεις: «μεροκόπι» (ο κάματος της μέρας), «πόρτεγο», «αυλίδι», «τα ψιλοκάδενα» (με λεπτή καδένα κρεμασμένα), «ανήψητος» (ο άψητος), «εύλαλη σιωπή». Χιλιάδες παρομοιώσεις και μεταφορές: «Οι μέρες και οι νύχτες του μοιάζανε πια σα σταγόνες. Ο βίος του βρύση που στάζει μερόνυχτα» (σελ. 12) και «Ζερβόδεξά τους κρεμόντανε ξύλινες πιατοθήκες κι απάνω τους ραχάτευαν, άχρηστα πια, κάθε λογής τσίγκινα πιατοπότηρα» (σελ. 24). Και ένα από τα αγαπημένα μου: «Ο Μάρκος… Ήτανε σα να τον σκάλισε ένας πετροκόπος στο βράχο πριν χρόνια, κι αυτός βαρέθηκε εκεί καρφωμένος ν’ αγναντεύει το πέλαγος, σε μια στιγμή ξεκόλλησε κι έπιασε να περιφέρεται, πέτρινο ομοίωμα ανάμεσα στους ανθρώπους» (σελ. 34).

Η καθαυτή ιστορία έχει αγωνία και σασπένς, έχει επισκέψεις από τους κατοίκους του διπλανού χωριού που έρχονται για να συλλειτουργήσουν, για να πάρουν ευλογία ή πρόσφορο, για να αγιάσει ο μοναχός προσωπικά τους αντικείμενα, όπως ένα αυτοκίνητο κ. ά. ενώ ταυτόχρονα ο συγγραφέας σκύβει με αγάπη πάνω από τα κουτάβια και καταγράφει κάθε τους μέρα και συμπεριφορά, πώς αργοπεθαίνουν όσα δεν καταφέρνουν να επιβιώσουν, πώς ανασαίνουν, πώς κοιμούνται, πώς προσμένουν την τροφή, πώς κλαψουρίζουν. Τι τρυφερές οι στιγμές της αγάπης του μοναχού γι’ αυτά, που θέλει απελπισμένα να επιβιώσουν για να του κρατήσουν παρέα… Αβάσταχτη η μοναξιά και ο καλόγερος δεν την αντέχει άλλο. Συγκινητικές και γεμάτες σεβασμό απέναντι στο δώρο της ζωής είναι οι σκηνές που ο Βικέντιος αγωνίζεται να ταΐσει με σύριγγα τα νεογνά, παρατηρώντας τη διάθεσή τους, την όρεξή τους, την ανατομία τους. «Του πήρε κάμποση ώρα ώσπου να καταλάβει πως αυτό που μοσκομυρίζει μάνα και υγραίνει το μουσούδι του είναι ανάσταση…», παρατηρεί ο συγγραφέας για την ώρα του θηλασμού τους.

«Η δεξιά τσέπη του ράσου» είναι η φάτνη στην οποία κρατάει τα κουτάβια ο Βικέντιος για να νιώθουν ζεστασιά και να τα προσέχει καλύτερα, στην προσπάθειά του να τα κρατήσει στη ζωή. Κουρασμένος και ταλαιπωρημένος, απογοητευμένος αλλά πάντα πιστός παλεύει να χαρίσει στα ζώα την επόμενή τους μέρα, την επόμενή τους στιγμή, με προσευχές και παρακάλια όσο ο μοναστικός του βίος συνεχίζει, με τις λειτουργίες και τους αγιασμούς. Θα καταφέρει λοιπόν να κρατήσει έστω κι ένα από τα σκυλάκια της Σίσσυς; Μια τρυφερή νουβέλα που με συγκίνησε και μου εμφύσησε αγάπη για τα ζώα και για τη δημιουργικότητα του Θεού όσο κανένα άλλο κείμενο!

Βιβλίο Η μάγισσα Λουίζα και οι 32 γάτες
Συγγραφέας Τζένη Κουτσοδημητροπούλου
Εικονογράφος Πετρούλα Κρίγκου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Τζένη Κουτσοδημητροπούλου επιστρέφει μ’ ένα τρυφερό παραμύθι για τη ζωοφιλία και την αγάπη που πρέπει να δείχνουμε στα αγαπημένα μας τετράποδα φιλαράκια. Η αφήγηση είναι κλιμακωτή και ανατρεπτική, με μυστήριο και ερωτήματα που απαντώνται σταδιακά. Το λεξιλόγιο είναι προσεγμένο και οι προτάσεις μικρές και ευκολοδιάβαστες. Η εικονογράφηση της Πετρούλας Κρίγκου είναι η πιο κατάλληλη για να αναπαραστήσει το σουρεαλιστικό περιβάλλον της μάγισσας Λουίζας και η καλλιτέχνις δίνει τον καλύτερό της εαυτό, ζωγραφίζοντας όλων των ειδών τα ζώα με όποιον τρόπο μπορεί να φανταστεί κανείς, οπότε σίγουρα τα μικρά παιδιά θα ευχαριστηθούν να βλέπουν ξανά και ξανά τις τρελές λεπτομέρειες που θα δώσουν φτερά στη φαντασία τους.

Το παραμύθι είναι κατάλληλο για παιδιά από 6 ετών και πάνω και περιλαμβάνει πολλές ασκήσεις και παιχνίδια για εμπέδωση του κειμένου και ατέλειωτες διασκεδαστικές ώρες. Στην αρχική σελίδα υπάρχει κι ένας QR Code για όσους θέλουν ν’ ακούσουν την αφήγηση της ιστορίας από την ίδια τη συγγραφέα.

Βιβλίο Η συμμορία των πέντε
Συγγραφέας Αντιγόνη Σδρόλια
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ποιος κλέβει τα ζαρζαβατικά από τους κήπους; Γιατί εξαφανίζονται τα μισοφαγωμένα μπισκότα των παιδιών; Ποιος παίρνει το λάδι από τα ξωκλήσια; Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τις παραστάσεις που έρχεται να δώσει ένα ιταλικό τσίρκο στον Βόλο και στα περίχωρά του; Γιατί ο μικρός τσιγγάνος Φεντερίκο κακοποιείται από τον ιδιοκτήτη του τσίρκου; Θα καταφέρει να ξεφύγει από τα νύχια του;

Ένα συναρπαστικό κείμενο για παιδιά από 9 ετών και πάνω, γεμάτο αγωνία, μυστήριο, αποκαλύψεις και ανατροπές, εφάμιλλο των έργων της Enid Blyton! Η συγγραφέας έχει δέσει αρμονικά τις ιστορικές και γεωγραφικές πληροφορίες για τον Βόλο και το Πήλιο με μια περιπέτεια που θα ενθουσιάσει τους μικρούς αναγνώστες! Επιπλέον, έχει διαλέξει να μεταφέρει στα παιδιά πολλά και σημαντικά μηνύματα: αγάπη προς τα ζώα και όχι κακοποίησή τους, ειδικά αν πρόκειται για παράσταση σε τσίρκο (δεν ήξερα ότι πλέον έχει πάψει διά νόμου να επιτρέπεται στα τσίρκο να παρουσιάζουν ζώα, εφόσον αυτά κρατούνται σε συνθήκες αιχμαλωσίας!), απεξάρτηση από κάθε είδους κινητή ηλεκτρονική συσκευή που απομακρύνει τους μικρούς ήρωες της καθημερινότητάς μας από την επικοινωνία με τον γύρω τους κόσμο και κοιμίζει το ενδιαφέρον τους για τη γνώση και τον συνάνθρωπο, την ελαφρότητα κάποιων κατ’ όνομα γονέων να δίνουν τα παιδιά τους έναντι αμοιβής σε περιπλανώμενους θιάσους για να μάθουν και καλά την τέχνη, στην ουσία όμως για να τα ξεφορτωθούν.

Υπέροχο και τρυφερό, διασκεδαστικό και συναρπαστικό, είναι άλλο ένα καλογραμμένο βιβλίο που εντάσσεται στη σειρά των εκδόσεων «Μίνωας» με θέμα «Ταξίδια στην Ελλάδα». Μην το χάσετε!

Βιβλίο Πιο πολύ κι από… βιντεοπαιχνίδι
Συγγραφέας Γιώργος Μπουμπούσης
Εικονογράφος Χρήστος Δήμος
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας ξετυλίγει μια απίθανη περιπέτεια που θα συναρπάσει όλους τους μικρούς αναγνώστες από 8 ετών και πάνω. Μέσα σε μόλις 155 σελίδες θα γεμίσει τα παιδιά εικόνες, σκέψεις, συναισθήματα, θα τους μιλήσει για το facebook (απαγορεύεται η χρήση του σε παιδιά κάτω των 13 ετών), για την οικολογία, για τα μειονεκτήματα της αλόγιστης χρήσης βιντεοπαιχνιδιών, για τη φιλία, την αγάπη προς τα ζώα, για τον σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον, αλλά πάνω από  όλα για την ανθρώπινη επικοινωνία και για τα χιλιάδες πλεονεκτήματα που έχει κάποιος όταν απομακρύνεται από τον φορητό του υπολογιστή και ζει πραγματικές καταστάσεις.

Με ωραία εικονογράφηση (θα την προτιμούσα έστω και μερικώς έγχρωμη), με φροντισμένο λεξιλόγιο, με κλιμακούμενη αγωνία, με πολλά περιστατικά μεταξύ των μικρών παιδιών του χωριού και του φίλου τους από την Αθήνα, με εκπλήξεις και ανατροπές και με τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας (η παράδοση πρέπει να κρατιέται ζωντανή!) το υπέροχο μυθιστόρημα του κυρίου Μπουμπούση είναι μια πολύ καλή συντροφιά για τα παιδιά, γιατί θα μάθουν πολλά, θα γελάσουν και θα περάσουν όμορφα!