Βιβλίο Ο πιο νόστιμος θησαυρός 
Συγγραφέας-Εικονογράφος Ιωάννα-Σταυρούλα Αθανασοπούλου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ιωάννα-Σταυρούλα Αθανασοπούλου έγραψε μια συναρπαστική περιπέτεια για παιδιά από 6 ετών και πάνω γεμάτη αινίγματα και γρίφους, η οποία αναβιώνει τη βυζαντινή Θεσσαλονίκη με απολαυστικό τρόπο. Τα δυο παιδιά μελετούν το σχεδιάγραμμα της πόλης που ετοίμασε ο πατέρας τους και καταστρώνουν το σχέδιό τους: αυγά, βούτυρο κι αλεύρι λέει η συνταγή, τρία είναι λοιπόν και τα σημεία της πόλης όπου θα βρουν από μια δοκιμασία. Μια μικρή βοήθεια, ένα μαθηματικό πρόβλημα και τρία αινίγματα περιμένουν τη λύση τους. Τα εμπόδια που θα συναντήσουν θα τα γεμίσουν πείσμα και θέληση να διατηρήσουν την παράδοση και θα τα καταφέρουν χάρη στις γνώσεις τους και στο μυαλό τους. Μάλιστα στο τέλος αποκαλύπτεται και κάτι που δεν ήξερα για τα παραδοσιακά κουλουράκια!

Η εικονογράφηση είναι της συγγραφέως και είναι γεμάτη χρώματα και πρωτότυπες οπτικές γωνίες. Αξιέπαινη είναι η ανατύπωση της βυζαντινής Θεσσαλονίκης και μου άρεσε πολύ η εκφραστικότητα στα πρόσωπα των ηρώων του βιβλίου. Ο Λέων και η Ελισάβετ αποτυπώνονται με πολύ χαριτωμένο τρόπο έτσι όπως κινούνται και περπατούν, ακριβώς όπως τα παιδιά της ηλικίας τους, έτοιμα για παιχνίδι δηλαδή ενώ η χρυσαφένια κουλούρα που τα επιβραβεύει είναι σχεδόν τρισδιάστατη, λες πως θα πλημμυρίσει το δωμάτιο από τη μυρωδιά της. Άσε που γέλασα πολύ με τον τρόπο που αποτυπώθηκε η σκηνή στο κοτέτσι που ήταν και ο πρώτος σταθμός.

«Ο πιο νόστιμος θησαυρός» κινδυνεύει να χαθεί από την παράδοση της οικογένειας και της πόλης αν δεν καταφέρουν τα δυο παιδιά της ιστορίας να φέρουν τα πολύτιμα υλικά παρασκευής του. Μια ανατρεπτική και συναρπαστική περιπέτεια που θα ακονίσει το μυαλό των παιδιών, θα τα ταξιδέψει στη μακρινή βυζαντινή Θεσσαλονίκη και στο τέλος θα τα ανταμείψει με συνταγές για κουλουράκια και με διαφορετικά σχέδια για να τα πλάσουν.

Βιβλίο Ιστορία τεράτων
Τίτλος πρωτοτύπου Una de monstruos
Συγγραφέας-Εικονογράφος Rocio Bonilla
Μεταφραστής Εύη Γεροκώστα
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Γιώργος Μπάτρης
Επιμέλεια κειμένου: Πάνος Τουρλής

O Rocio Bonilla έγραψε ένα διασκεδαστικό παραμύθι γεμάτο ενδιαφέροντα και ανατρεπτικά περιστατικά που κορυφώνουν την αγωνία από σελίδα σε σελίδα και παρουσιάζει μέσα από την ιστορία του τη σημασία της αδελφικής αγάπης και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα. Το δίδαγμα αυτού του παραμυθιού που απευθύνεται σε παιδιά από 4 ετών και πάνω είναι να ικανοποιούμε ακόμη και όσους δεν είναι σαν εμάς. Η εικονογράφηση του ιδίου είναι φτιαγμένη με λεπτομέρεια αλλά μπορεί να την κατανοήσει εύκολα ένα παιδί μικρής ηλικίας. Ο συγγραφέας είναι από τους αγαπημένους μου και πάντα θέλω να διαβάζω περισσότερες ιστορίες του. Για το λόγο αυτό θα ήθελα να υπήρχε λίγο πιο λεπτομερής και μεγαλύτερη εξέλιξη της ιστορίας, σε επίπεδο βέβαια που μπορούν να καταλάβουν τα μικρότερα παιδιά αλλά το σημειώνω εδώ μόνο και μόνο γιατί λατρεύω τον Rocio Bonilla.

Ένα μοναδικό εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο που καταφέρνει να εξορκίσει κάθε τρομερό τέρας, να νικήσει τον φόβο των τεράτων και …γιατί όχι ; τα παιδιά να γίνουν και φίλοι με τα τερατάκια! Μια τρομακτικά αστεία ιστορία για τα φαινόμενα που, μερικές φορές, απατούν!

Βιβλίο Μυρωδιές και γεύσεις της Πόλης
Συγγραφέας Ξούλα Χαλκούση
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θέλετε να ψάξουμε στο παλιό τετράδιο της γιαγιάς; Να βρούμε συνταγές απλές, βασικές, στις οποίες στηρίχτηκε η σημερινή κουζίνα; Ελάτε, παραμερίστε τα σκόρπια φύλλα ημερολογίου, τις χειρόγραφες σημειώσεις για το γλυκό της γιαγιάς, το εξώφυλλο από το παλιό αλφαβητάρι και ψάξτε, ψάξτε, ψάξτε! Το λεύκωμα είναι εύχρηστο, πολύ όμορφα στημένο, η συγγραφέας μάς καλωσορίζει στην κουζίνα της μαμάς της, διανθίζει το κείμενο με φωτογραφίες από διάφορα χαρτάκια, σημειώσεις, αγαπημένα στιχάκια, εξώφυλλα παλιών περιοδικών και παλιές φωτογραφίες, συνταγές, συνταγές, συνταγές…Το βιβλίο έχει πολλές συνταγές και πολλές αναμνήσεις. Διαβάζεται και χαλαρά, με ένα αργό ξεφύλλισμα, που επιτρέπει τη νωχελική και νοσταλγική εισροή αναμνήσεων (για όσες τα έζησαν) και αποριών ή ζήλειας (για όσες δεν τα έζησαν), αλλά και με αγωνία πάνω από ένα αναμμένο μάτι και μια κατσαρόλα που αρνείται πεισματικά να αποκαλύψει τα κρυφά της κουμπιά (μα πώς το έφτιαχνες, θεία Ελισσώ κι εμένα δε μου πετυχαίνει ούτε για πανωστόκι;). Τα ελληνικά αναμιγνύονται με τα τουρκικά, μικρά μυστικά διάσπαρτα σε όλες τις συνταγές, κάπου είδα και το αγαπημένο μου ιρμίκ χαλβά (αχ Σμύρνη….) (αλλά πρέπει να το μεταφράσω από τα τούρκικα γιατί είναι απόκομμα και δεν περιλαμβάνεται στα μυστικά της συγγραφέως). Κάπου εδώ κρύβεται και η παλιά μου φιλενάδα, η Λωξάντρα, που κλείνει με επιδοκιμασία το αριστερό της μάτι σε όσα γράφει η μαμά και οι γειτόνισσες της συγγραφέως. Πάντως αναρωτιέμαι ακόμη γιατί έκλαψα όταν διάβασα τη φράση: «Διες τα μπρε τα γιαβράκια μου πώς μεγάλωσαν! Κοτζαμάν κοπέλες γένηκαν, μαμαζελίτσες πια!» (σελ. 29). Συγκινητικό, αυθόρμητο, πλουσιοπάροχο και γευστικότατο σαν πολίτικο τραπέζι τις Κυριακές, το βιβλίο αυτό θα σας αρέσει πολύ και θα σας βοηθήσει στον αχανή και κιμπάρικο κώδικα μαγειρικής (η μαμά μου κλαίει από τα κρεμμύδια ή από τις αναμνήσεις που σκόρπισαν στις σελίδες του βιβλίου αυτού;).

Βιβλίο Η συνταγή της αγάπης
Τίτλος πρωτοτύπου The Mouse-Proof Kitchen
Συγγραφέας Saira Shah
Μεταφραστής Έφη Φρυδά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα και ο Τομπάιας βλέπουν τη ζωή τους να ανατρέπεται και τα όνειρά τους να εξανεμίζονται όταν η κόρη τους, Φρέγια, γεννιέται με σοβαρό νοητικό και σωματικό πρόβλημα. Η αισιόδοξη Άννα και ο κλεισμένος στον εαυτό του και αφοσιωμένος στη δουλειά του (μουσικοσυνθέτης γαρ) Τομπάιας μετακομίζουν στη Γαλλία, θεωρώντας την ως καλύτερη λύση για την ανάπτυξη του μωρού και την εξέλιξη των αισθημάτων τους στη σχέση τους. Σύντομα, το ερειπωμένο σπίτι που νοίκιασαν, το απομονωμένο μέρος που διάλεξαν, η παράξενη και αλλοπαρμένη Λίζι (κάτι σα φύλακας του κτήματος και του σπιτιού τους), που αρνείται να συμμετάσχει στα εγκόσμια αν ανακαλύψει και συνομιλεί με κάποιο πνεύμα, η αδιαφορία του Τομπάιας, ο φόβος και των δύο να μη συνηθίσουν και κυρίως να μην αγαπήσουν ένα πλασματάκι που από μέρα σε μέρα ίσως πεθάνει, η απόμακρη στάση της μητέρας της, η προσπάθεια της κολλητής της να τους βοηθήσει όπως μπορεί, είναι πάρα πολλά για την υγιή κράση της Άννας, η οποία μετά από έναν ομηρικό καβγά, επιστρέφει στο Λονδίνο, κλείνοντας κινητά και τους διακόπτες του μυαλού της, ξανασκεπτόμενη τα αισθήματά της και τις επιθυμίες της.

Αλήθεια, πώς θα αντιδρούσα αν είχα εγώ αυτό το μωρό; Αν έπρεπε να διαλέξω στο να το χαρίσω σε ίδρυμα ή να το μεγαλώσω χωρίς ανταπόκριση και χωρίς αναγνώριση από το παιδί μου; Θα το άφηνα να πεθάνει αν πάθαινε άλλη μια κρίση, απλώς καθυστερώντας να του δώσω το φάρμακο ή θα αγωνιζόμουν να του δείξω και να το κάνω να καταλάβει τη φύση, τα δέντρα, το ποτάμι, τον ήλιο, ξέροντας πως δε θα έκανε ποτέ την ταύτιση σημαίνοντος και σημαινόμενου, εικόνας και αντίδρασης. Ναι, αλλά αυτό το πλασματάκι είναι τόσο αδύναμο, θα με είχε ανάγκη (λόγω ενστίκτου, όχι λόγω κατανόησης ότι εγώ είμαι ο πατέρας του κι εγώ το μεγαλώνω). Κι αν ήμουν μόνος μου, με μια σύζυγο αδιάφορη επιφανειακά αλλά ουσιαστικά φοβισμένη όσο κι εγώ κι ίσως και περισσότερο; Ίσως γι’ αυτό επιδίδεται τόσο απερίσπαστα στις μαρμελάδες: «Συσκευάζω αναμνήσεις…Σε έξι μήνες, όταν ανοίξουμε αυτήν τη γυάλα, θα θυμηθώ ό,τι αισθανόμουν αυτή τη στιγμή» (σελ. 219).

Αυτά τα προβλήματα αντιμετωπίζουν οι δυο γονείς, αυτά μας μεταφέρει αυτούσια, ρεαλιστικά η συγγραφέας (οι σκηνές στο νοσοκομείο, με τη γέννηση, το τάισμα, αργότερα με την υποχρεωτική εισρόφηση φαγητού από σωληνάκι στο στομάχι το οποίο βάζουν οι ίδιοι οι γονείς) είναι στοιχεία που σε φέρνουν αντιμέτωπο με τον πραγματικό σου εαυτό και αναρωτιέσαι τι θα έκανες εσύ στη θέση τους, σοβαρά και ειλικρινά, όχι βιαστικά και επιφανειακά. Ίσως γι\’ αυτό το λόγο η συγγραφέας μας χαρίζει και πολλές σελίδες με περιγραφές του σπιτιού, της γαλλικής υπαίθρου, της συγκομιδής καρπών για κομποστοποίηση και μαρμελάδα, με τις στιγμές χαράς που επιφέρει το κυνήγι σε μια ομάδα χωρικών, με τη ζωή στο πιο κοντινό χωριό που απέχει κάποια χιλιόμετρα. Και το μωρό μεγαλώνει, αρχίζει να δείχνει τα προβλήματά του, αρχίζει να ταλαιπωρείται κάθε φορά και περισσότερο από τις κρίσεις. Τελικά οι γονείς τι θα κάνουν; Θα το κρατήσουν ή θα το δώσουν; Η απάντηση στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Το μωρό μου έφτασε….Θέλω σαν τρελή να τη δω…Επιτέλους, επιτέλους, μου τη φέρνουν…Είναι μια τέλεια στιγμή. Μια από εκείνες τις σπάνιες φορές που δε θέλεις να βρίσκεσαι πουθενά αλλού, δε θέλεις να κάνεις τίποτε άλλο. Όπου παρελθόν και μέλλον λιώνουν και χάνονται και υπάρχει μόνο το τώρα» (σελ. 12).

«Ίσως, σαν ένας υπέργηρος μοναχός, να κοιτούσε το ηλιοβασίλεμα πάνω από τα όρη του Θιβέτ όταν κλήθηκε από το Νιρβάνα. Εκείνη όμως ικέτευσε για μια ακόμη ζωή πάνω στη γη. Έτσι, το μεγαλύτερο τμήμα της ψυχής της έπσευσε σε μένα ενώ ένα κομμάτι του εγκεφάλου της παρέμεινε εκεί πίσω, θρυμματισμένο και κομματιασμένο σαν το ηλιοβασίλεμα πάνω στα σύννεφα» (σελ. 28).

«Πιστεύω ότι αμφιταλαντεύεσαι…Από τη μια το μητρικό ένστικτο σε τραβάει στη Φρέγια και από την άλλη το ένστικτο της αυτοσυντήρησης σε σπρώχνει μακριά της» (σελ. 260).

«Τι είναι αυτό που με κάνει μητέρα; Είναι το ότι σηκώνομαι και της ετοιμάζω το μπιμπερό της όταν το χρειάζεται; Είναι το ότι ποτέ δεν ξεχνώ τα φάρμακά της; Είναι το ότι ανταποκρίνομαι στις ανάγκες της, όσο κουρασμένη και χολωμένη κι αν είμαι;» (σελ. 389).

«Πού σταματά η αγάπη; Αν αγαπώ τη Φρέγια όταν τα μάτια της ανοίγουν και με κοιτούν, είναι δυνατόν να πάψω να την αγαπώ όταν τα μάτια της γυρνούν ανάποδα, όταν δεν εστιάζουν; Αν την αγαπώ όταν το στόμα της είναι κλειστό, θα πάψω να την αγαπώ όταν χάσκει και τρέχουν σάλια; ΕΊναι η αγάπη ορυκτό που κάθε καινούργιο πρόβλημα και μειονέκτημα το πελεκίζει; Μήπως κάνουμε έναν εσωτερικό υπολογισμό όταν το μωρό δεν αποτελεί πλέον ένα προσοδοφόρο στοίχημα;» (σελ. 403).

Βιβλίο Το αίνιγμα της κερασόπιτας
Συγγραφέας Βάσια Ακαρέπη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι αρκετά πρωτότυπο. Θα ομολογήσω ότι στην αρχή ένιωσα να διάβαζα άλλη μια όμορφη, στρωτή, καλογραμμένη ιστορία για μια γυναίκα με προβληματικό παρόν που το παρελθόν τη βοηθάει να αντιμετωπίσει σωστά τα πράγματα, μια ιστορία για μια γυναίκα που επιστρέφει στο νησί των παιδικών της χρόνων κι ενώ ξεκαθαρίζει τα πράγματα ερωτεύεται κιόλας. Από ένα σημείο και μετά όμως, κάτι ο τελικός σκοπός των συνταγών, κάτι το κυνήγι θησαυρού με αυτά τα κείμενα αλλά κυρίως μια αναπάντεχη έκπληξη που περιμένει την Έλλη (και τον αναγνώστη), έδωσε στο βιβλίο μια εντελώς διαφορετική διάσταση και το ανέβασε αρκετά ψηλά στην εκτίμησή μου. Η ιστορία ξεκινάει αλλιώς και καταλήγει αλλιώς! Ενώ θυμίζει μια ρομαντική ιστορία, σταδιακά εξελίσσεται σε βρόχο που κλείνει ασφυκτικά γύρω από τον μικρόκοσμο της γειτονιάς της θείας Μάρθας και ανελέητα ξεγυμνώνει αυτούς τους ανθρώπους και τους φέρνει αντιμέτωπους με τις συνέπειες των πράξεών τους.

Το μυθιστόρημα είναι ποτισμένο από τα μυστικά επιτυχίας και τα αρώματα των γλυκών που ετοίμαζε η θεία Μάρθα, αν και η ποιητική μορφή των συνταγών αναρωτιέμαι πώς βοηθούσε την Έλλη και τις έφτιαχνε τόσο πετυχημένες, μιας και οι πραγματικές ποσότητες έτσι όπως δίνονται εμένα θα με δυσκόλευαν. Κι όμως, η Έλλη τα κατάφερε και από γλυκό σε γλυκό καταλάβαινε ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός για την εκτέλεση αυτών των συνταγών. Κι ενώ φτάνει στο νησί με σκοπό να πουλήσει σπίτι και ζαχαροπλαστείο ενός μισητού σε εκείνη προσώπου σταδιακά αρχίζει να αγαπάει τον τόπο και όχι μόνο αυτόν. Κι εκεί που λέω ότι έχουμε ένα αίσιο και αναμενόμενο τέλος φτάνουμε στη χαμένη συνταγή της κερασόπιτας και στη μεγάλη αποκάλυψη που τοποθετεί τα πάντα στις σωστές τους διαστάσεις και με αφήνει με το στόμα ανοιχτό.

Η αφήγηση εκτυλίσσεται ταυτόχρονα στο σήμερα και στις δεκαετίες του 1970 και 1980, οπότε έχουμε δύο διαφορετικούς άξονες αφήγησης: στο χτες γνωρίζουμε έναν έναν τους ήρωες του μυθιστορήματος μέσα από τις χαρές ενός γάμου, τις τύψεις ενός παράνομου δεσμού και το βάρος μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης ενώ στο σήμερα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι έχουν αλλάξει, μεταμορφωθεί, ωριμάσει, σκληρύνει, κλειστεί στον εαυτό τους. Γιατί και πότε και πώς δε μένει παρά στον αναγνώστη να το ανακαλύψει διαβάζοντας κεφάλαιο κεφάλαιο αυτήν τη διαφορετική ιστορία. Μου άρεσε πολύ η περίπτωση της Έλλης που είχε ζάχαρη στα μάγουλα κι από τότε σιχάθηκε τα γλυκά. Τι συνέβη την ημέρα που τη δηλητηρίασε η θεία της; Έγινε όντως αυτό το περιστατικό κι αν ναι, γιατί; Για πόσο καιρό μπορεί να γλυτώσει ένα ένοχο, θανάσιμο μυστικό πριν αποκαλυφθεί και πόσο μεγάλες θα είναι οι συνέπειες για τους εμπλεκόμενους; Μια ιστορία που πραγματεύεται το βάρος μιας αλήθειας και τις καταστροφικές συνέπειες αν αυτή παραμείνει θαμμένη κάτω από το χώμα.

Μου άρεσε τόσο πολύ η κεντρική ιδέα που έχω μια ένσταση: η συγγραφέας δε σκιαγράφησε όπως έπρεπε τον κύριο θεματικό άξονα, κατ’ εμέ φρόντισε να το φωτογραφίσει μονοδιάστατα και να δώσει μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, αντίθετη προς την πραγματικότητα. Δεν είπα να σχηματίσει μια αμφιλεγόμενη κατάσταση που θα κάνει πράξεις αντίστοιχες με την τελική αποκάλυψη, γιατί έτσι ο αναγνώστης θα υποψιαστεί πολύ γρήγορα και θα χαθεί η μαγεία, όμως δε μου φάνηκε σωστό να υπάρχει χαραγμένο ένα μονοπάτι τόσο διαφορετικό από την αλήθεια, γιατί έδωσε την αίσθηση του εντελώς ξαφνικού. Η κεντρική ιδέα είναι ανθρώπινη, υπαρκτή, πολυδιάστατη, δεν μπορεί να μείνει κρυμμένη για πολύ, ούτε μπορεί να μην κινήσει υποψίες, γι’ αυτό δε μου δημιούργησε και αυτές τις ενστάσεις. Νιώθω σα να γράφω στα κινέζικα αλλά ειλικρινά δεν μπορώ να γίνω πιο συγκεκριμένος, ακριβώς γιατί η ουσία της «Κερασόπιτας» είναι πανέξυπνη και ανατρεπτική.

«Το αίνιγμα της κερασόπιτας» είναι μια τρυφερή, σκληρή, αληθινή ιστορία, γεμάτη έρωτα, προδοσίες και αποκαλύψεις, γραμμένη με όμορφο, στρωτό, πολυδιάστατο τρόπο που μέσα από μια εμπνευσμένη αφορμή, τις συνταγές, ξεδιπλώνεται ένας σάπιος πυρήνας της ανθρώπινης ψυχής και οι συνέπειές του. Συγχαρητήρια στην κυρία Ακαρέπη και αναμένω με χαρά την επόμενη πρωτοτυπία της.