Βιβλίο Το καλό του καλού
Συγγραφέας-Εικονογράφος Αλέξης Κυριτσόπουλος
Κατηγορία Αλληγορία
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια αληθινή ιστορία σε μια καθημερινή κούρσα που όλοι μας βιώνουμε, δοσμένη με απολαυστικό τρόπο. Ο Αλέκος ψάχνει ταξί για να πάει στον οδοντογιατρό στο Παγκράτι. Ο οδηγός χαίρεται για τον προορισμό τους, νισάφι πια με την Κυψέλη και τα ονόματα των νησιών της, λέει χαρακτηριστικά. Με αφορμή λοιπόν διάφορους δρόμους που περνάνε ξεκινώντας από τα Εξάρχεια, ο ταξιτζής κάνει κι ένα μάθημα ιστορίας, όχι με βιογραφικά στοιχεία ή άλλες κουραστικές πληροφορίες, απλώς με μια σύντομη αναφορά και υπό μια συνολική θεώρηση των περιοχών που διασχίζουν. Από τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες (Κομνηνών, Ισαύρων, Βουλγαροκτόνου) περνάμε στους Βυζαντινούς στρατηγούς και ποιητές (Ρωμανού Μελωδού, Νικηφόρου Ουρανού, Δοξαπατρή) κι από κει στις μάχες του 1821 (Αραχώβης, Βαλτετσίου, Γραβιάς, Ζαλόγγου, Ναυαρίνου), στους φιλέλληνες του κέντρου (Ντιντό-Διδότου), στους Φιλικούς (Τσακάλωφ). Γιατί όμως θέλει ο ταξιτζής να αναφέρει αυτά τα γεγονότα; Αυτό το ανακαλύπτουμε μέσα από μια γλυκόπικρη ιστορία στο αίσιο τέλος.

Το κείμενο αποτελείται από μικρές και σύντομες, περιεκτικές προτάσεις που δημιουργούν μια μεστή εξιστόρηση και καταλήγουν στο όμορφο στιγμιότυπο που βίωσε ο οδηγός και άλλαξε τη ζωή του. Έτσι ο καλλιτέχνης αφήνει τον αναγνώστη να απολαύσει την ολοσέλιδη εικονογράφηση που στήνει μια Αθήνα αγχωτική, βρώμικη αλλά και πολύχρωμη, πολύβουη, γεμάτη στρες και πολλά αυτοκίνητα. Παντού πολυκατοικίες, κόσμος στα παράθυρα (ίσως η έλλειψη μπαλκονιών να είναι ηθελημένη, ο δημιουργός ίσως θέλει να τονίσει πως ο κόσμος έχει παγιδευτεί στα διαμερίσματα-κλουβιά και δεν μπορεί να ανασάνει), αμάξια σε όλα τα χρώματα, με οδηγούς νευριασμένους και ανυπόμονους. Νερομπογιές και πενάκι, ζωηρά χρώματα, υπέροχες αφαιρετικές λεπτομέρειες δίνουν ένα απόλυτα προσωπικό ύφος και στυλ που πάντα με γοητεύει στα έργα του Αλέξη Κυριτσόπουλου.

«Το καλό του καλού» είναι μια συγκινητική μικρή στιγμή μέσα σε μια μεγάλη πόλη. Κάποιοι δεν την ξέρουν, δεν την άκουσαν, δεν την πρόσεξαν, κάποιος όμως άλλαξε νοοτροπία και τρόπο σκέψης χάρη σε αυτήν. Ας την ανακαλύψουμε λοιπόν.

Βιβλίο Όλα συνέβησαν στην Αθήνα! 
Συγγραφέας Τζένη Καλλέργη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ενάλιος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Τζένη Καλλέργη έγραψε ένα ιστορικό μυθιστόρημα, ένα «χρονογράφημα» όπως το χαρακτηρίζει η ίδια, στο οποίο παρατίθενται τα σημαντικότερα γεγονότα του δεύτερου μισού του 19^ο αιώνα, μιας περιόδου που καθόρισε την πορεία του 20ού στη χώρα μας. Μυθοπλασία και εκλαΐκευση των εξελίξεων και των σημαντικότερων πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών της συγκεκριμένης περιόδου, με επίκεντρο τις ζωές της Δούκισσας της Πλακεντίας, της Τζένης Θεοτόκη και της βασίλισσας Αμαλίας. Η συγγραφέας θέλησε να εντοπίσει τον ρόλο που έπαιξε ο έρωτας στους ανθρώπους σε μια εποχή σκληρών αγώνων, βαθιά πατριαρχική και καταπιεστική για τη γυναίκα, ρομαντική και ανατρεπτική. Πώς επηρεάστηκαν από την αγάπη σημαντικές προσωπικότητες, πόσο πολύ βασίστηκαν σε αυτήν για να προβούν σε πράξεις που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας άνθρωποι στιβαροί, με κύρος και ισχυρή προσωπικότητα; Πολιτικές μηχανορραφίες και έρωτας δεν άλλαξαν καθόλου στο διάβα όλων αυτών των χρόνων της ελληνικής Ιστορίας και η συγγραφέας παραθέτει μια ολοζώντανη τοιχογραφία μιας εποχής που αλλάζει σταδιακά με την εμφάνιση του φεμινιστικού και του εργατικού-σοσιαλιστικού κινήματος.

Μέσα από τις ζωές και τα σκάνδαλα της Δούκισσας της Πλακεντίας ή Σοφί ντε Μαρμπουά, κυρίας επί των τιμών της Αυτοκράτειρας Μαρίας Λουίζας, συζύγου του Ναπολέοντα και της Τζέιν Ντίγκμπι ή κόμισσας Τζένης Θεοτόκη, Αγγλίδας αριστοκράτισσας, με πολλά ερωτικά σκάνδαλα στις αυλές των βασιλιάδων της Ευρώπης, ταξιδεύουμε από τα πρώτα βήματα του ελληνικού κράτους και τον αγώνα που έδωσε ο Ιωάννης Καποδίστριας στη νεόδμητη Αθήνα που έγινε πρωτεύουσα με νομοθετικό διάταγμα και αποτέλεσε κέντρο καλαίσθητου αρχιτεκτονικού ανταγωνισμού. Από τον Όθωνα και την Αμαλία στον Γεώργιο, από τις λαμπρές χοροεσπερίδες και τις μυστικές επαφές στα σκάνδαλα, στο φαινόμενο της ληστείας, στον Ανδρέα Συγγρό και στον Χαρίλαο Τρικούπη. Δυο αριστοκράτισσες που ήρθαν στην Ελλάδα, σε μια χώρα κατεστραμμένη που σπαραζόταν ακόμη από εμφυλίους, η Θεοτόκη από έρωτα, η Δούκισσα της Πλακεντίας με κρυφή ανάμιξη στα πολιτικά δρώμενα της χώρας, ξεκινάνε την πλοκή αυτού του μυθιστορήματος.

Πώς μετέτρεψε ο Καποδίστριας το Ναύπλιο σε πρωτεύουσα και ποιοι συνέθεσαν το ιδιότυπο πληθυσμιακό μωσαϊκό του, τι λάθη έκανε που οδήγησαν σταδιακά σε ένα κύμα αντιδράσεων με αποκορύφωμα τη δολοφονία του, ποια ήταν η κόντρα του με την ισχυρότερη οικογένεια της Μάνης, τους Μαυρομιχαλαίους, πώς εξελίχθηκε ο έρωτάς του με τη Ρωξάνδρα Στούρτζα και πόσο ενοχλήθηκε με αυτό η Δούκισσα της Πλακεντίας; Ποια ήταν τα πραγματικά σχέδια αυτής της αριστοκράτισσας και γιατί άφησε τα παλάτια της Ευρώπης; Πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε στη δολοφονία του Καποδίστρια, πώς μπήκε ο Ηλίας Κατσάκος Μαυρομιχάλης ανάμεσα σε αυτήν και στην κόρη της; Προχωρώντας στην εποχή του Όθωνα, μαθαίνουμε πώς επελέγη ο βασιλιάς από τις προστάτιδες δυνάμεις, τα δεινά που επέφερε η βασιλεία του (Βαυαροκρατία, διώξεις και καταδίκες αγωνιστών της Επανάστασης, απολυταρχική διοίκηση, καταχρήσεις κ. ά.), πώς και από ποιον επελέγη η Αθήνα ως πρωτεύουσα («μια πόλη ανισοτήτων»), πώς χτίστηκαν τα μέγαρα και πώς άρχισε η πόλη να γίνεται περίλαμπρη, πώς υποδέχτηκε ο κόσμος την Αμαλία, πώς δημιουργήθηκε ο Εθνικός Κήπος, πώς και γιατί αναπτύχθηκαν τόσα καφενεία στην Αθήνα και τι ρόλο έπαιξαν στις πολιτικές εξελίξεις, πόσο έντονο ήταν το πρόβλημα της ληστείας τότε, πώς εκθρονίστηκε τελικά ο Όθωνας.

Η συναρπαστική αφήγηση ολοκληρώνεται με μικρότερης έκτασης περιστατικά που δεν παύουν να δίνουν με ενάργεια και παραστατικότητα την κοινωνική και πολιτική ατμόσφαιρα των τελών του 19^ου αιώνα. Με ποιους ασχολούνταν η Αθήνα μετά τον θάνατο της Δούκισσας και της Θεοτόκη, ποιοι ήταν ο Μιμίκος και η Μαίρη, ποιος ήταν ο Σταύρος Καλλέργης και πότε έγινε η πρώτη επανάσταση του Πολυτεχνείου, πώς άλλαξε τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία η Καλιρρόη Παρρέν, τι συνέβη με την άφιξη της Σάρα Μπερνάρ στην Αθήνα, ποιοι ποιητές ερωτεύτηκαν και πώς απέδωσαν τα αισθήματά τους στα έργα τους, τι ρόλο έπαιξαν στα γεγονότα της εποχής ο Ανδρέας Συγγρός και ο Χαρίλαος Τρικούπης, πώς δημιουργήθηκε η αθηναϊκή μαντολινάτα και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται μέσα από συναρπαστικές σκηνές.

Το «Όλα συνέβησαν στην Αθήνα» είναι μια πολύ καλή πρώτη επαφή με τα σημαντικότερα γεγονότα του ελληνικού 19^ου αιώνα, μιας και η συγγραφέας, χωρίς να εντρυφεί σε λεπτομέρειες, παραθέτει συνοπτικά τα αρνητικά και τα θετικά των εκάστοτε κυβερνώντων και παρατηρεί από κοντά τις εξελίξεις, επιλέγοντας τις πιο σημαντικές ώστε να μην κουράσει τον αναγνώστη. Ταυτόχρονα καταγράφει και δικές της παρατηρήσεις πάνω στα δρώμενα, επηρεασμένη απ’ όλ’ αυτά, με τρυφερότητα και υποκειμενικότητα, αφήνοντας να παρασυρθεί από συγκίνηση και εθνικό φρόνημα, χωρίς όμως να υπερασπίζεται συλλήβδην τη μία ή την άλλη πλευρά των γεγονότων. Παραθέτει όλες τις τεκμηριωμένες απόψεις των γεγονότων, καταγράφει κάθε αντίθετη γνώμη που έχει συναντήσει, χωρίς κουραστικές λεπτομέρειες που θα αποθαρρύνουν τον αναγνώστη. Όλη αυτή η προσπάθεια συνοδεύεται από αποσπάσματα αυθεντικών επιστολών της εποχής, άρθρα εφημερίδων, καταγραφές και παρατηρήσεις περιηγητών και διάφορες μαρτυρίες των σημαντικότερων προσώπων της εποχής, κάτι που δίνει αυθεντικότητα και αληθοφάνεια στο μυθιστόρημα. Πολύ όμορφο είναι και το αισθητικό κομμάτι του βιβλίου, με ωραία διακόσμηση πάνω και κάτω στις σελίδες, πορτρέτα των σημαντικότερων προσώπων και κομψή αποτύπωση της Ακρόπολης όπως ήταν περίπου την εποχή που διεξάγεται το μυθιστόρημα.

Βιβλίο Πέτα το στη θάλασσα 
Συγγραφέας Σάκης Σερέφας 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας, αντί να γράψει την ιστορία από την αρχή ως το τέλος, συστήνοντάς μας τα πρόσωπα και καταγράφοντας τα αίτια και τις συνέπειες της δολοφονίας, προτίμησε να κάνει ένα πείραμα. Διάλεξε να περιγράψει τις προσωπικότητες, τα ενδιαφέροντα, το υπόβαθρο και την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων που συναναστράφηκαν με τη μητέρα λίγο πριν ρίξει το βρέφος στη θάλασσα κι ανάμεσα σε αυτές τις αφηγήσεις τοποθετεί αποσπάσματα εφημερίδων, εκτεταμένες εγκυκλοπαιδικές αναφορές στις μεθόδους ταρίχευσης και στα στάδια πνιγμού (κι όλα αυτά με σχεδιαγράμματα), ακόμη και στα αίτια βύθισης του υποβρυχίου «Θρέσερ», σεναριακές οδηγίες για ταινία, ρεπορτάζ για την επίσκεψη Παύλου και Φρειδερίκης στη Θεσσαλονίκη και για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη κ. π. ά.

Η καθαυτή δράση προχωράει μέσα από τη ματιά του διοικητή της αστυνομίας Φρυδά και της ρεπόρτερ σε εφημερίδα Ελένη, οπότε στα δικά τους κεφάλαια έχουμε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μόνο που μας παραθέτουν, εκτός από τις δικές τους απόψεις πάνω στην υπόθεση και τα βήματα που ακολουθούν για την επίλυσή της (κυρίως ο πρώτος), τις μαρτυρίες των ανθρώπων που ρωτούν τα όσα ξέρουν, πάλι σε πρώτο πρόσωπο, χωρίς σαφή ένδειξη από την αρχή για το ποιος μιλάει. Το αποτέλεσμα είναι ένα κείμενο-συρραφή σκηνών και διαφορετικών στυλ γραφής που θέλει προσοχή κατά την ανάγνωση ώστε να καταλάβουμε τι συμβαίνει στην ιστορία. Μικρά και μεγάλα κεφάλαια, εναλλαγές περιστατικών και οπτικών γωνιών από πρόσωπα που αργούμε να καταλάβουμε τι ρόλο παίζουν (μερικά δεν παίζουν, είναι απλώς άνθρωποι που περνάνε από τη ζωή της βρεφοκτόνου τη στιγμή που κάπου περπατάει, κάθεται ή περιμένει) με μπέρδεψαν αρκετά και δε με άφησαν να απολαύσω την ιστορία.

Από την άλλη όμως, αν τα δει κανείς όλα αυτά ξέχωρα και χωρίς την προσδοκία για ενιαία και ολοκληρωμένη αφήγηση, μπορεί να εντοπίσει ψήγματα καλής γραφής, να συγκλονιστεί από περιστατικά, όπως τις μούμιες από νεογνά που βρίσκανε στις σοφίτες των σπιτιών όταν τα γκρέμιζαν για αντιπαροχή (παιδιά υπηρετριών, ανεπιθύμητα κατά το πλείστον), να δακρύσει όταν στο προσκήνιο βγαίνει το ίδιο το βρέφος, πώς κινείται στον κόρφο της μάνας του, τι κινήσεις κάνει, αν κλαίει, χασμουριέται ή γελάει και πάνω απ’ όλα να λυγίσει με την αφανή ηρωίδα, τη Μάρθα που δουλεύει στο βρεφοκομείο όπου γίνονται παράνομες υιοθεσίες και τελικά η δικαιοσύνη θα το κλείσει. Θέλουν αντοχή οι περιγραφές του τρόπου επιλογής για παράνομη υιοθεσία των μωρών στο βρεφοκομείο και τα άπειρα παραδείγματα εγκαταλειμμένων βρεφών που τα άφηναν απελπισμένοι γονείς έκθετα στο ίδρυμα.

Με χειρουργική ακρίβεια δίνονται οι ονοματοδοσίες, τα κριτήρια επιλογής, ο τρόπος που δρούσε το κύκλωμα, οι «γονείς» που τ’ αγόραζαν με κλειστά μάτια ή, αν δεν τους άρεσαν, τα επέστρεφαν κλπ. Ένα παιδί το παράτησαν τυλιγμένο σε φύλλα της «Καθημερινής», ένα άλλο μ’ ένα χαρτί από σχολικό τετράδιο, όπου μπροστά έγραφε «Είναι αβάφτιστο τελείως απροστάτευτο η μαμά στο νοσοκομείο με αιμορραγία άλλα τρία παιδιά ο άντρας φευγάτος» κι από πίσω είχε την παρατήρηση της δασκάλας «γράφε αργά και καθαρά»! Μια γυναίκα ούρλιαζε ότι θέλει να περάσει τα Χριστούγεννα ντε και σώνει με παιδί κι ένας άλλος επέστρεψε μετά από καιρό το δικό του να πάρει άλλο γιατί του βγήκε «μόγγολο», όπως φώναζε! Η Μάρθα που τα αφηγείται όλα τούτα είναι μια λαϊκή, αγράμματη γυναίκα, με αποτέλεσμα οι εκφράσεις της, το λεξιλόγιο και οι απόψεις της να προσφέρουν ακόμη μεγαλύτερη συγκίνηση γιατί δεν είναι φτιαχτά και επιτηδευμένα αλλά αυθόρμητα, τρυφερά, συγκινητικά, όπως όταν αντίκρισε τη μάνα που έφερε στο ίδρυμα το παιδί της αλλά το βρήκαν μη υγιές: «…πήγαινε να το ζήσεις όπως μπορείς, μόνο μαζί να είστε…μη χάνεις το κουράγιο σου»! Χιλιάδες περιπτώσεις: «Άνθρωποι κι ανθρωπόπουλοι…καθένας με τη φτιαξιά του κι ως εκεί που αντέχει». Εξίσου σπαρακτικές είναι και οι σκηνές των υιοθεσιών από τις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης και της μπίζνας στο Τέξας που «γέμισε Ελληνόπουλα», εξήντα ψυχούλες μέσα σε τέσσερα χρόνια δόθηκαν από το ίδρυμα!

Το «Πέτα το στη θάλασσα» είναι μια πολυπρισματικά δοσμένη αφήγηση για τον θάνατο ενός βρέφους «από μάνας χέρια που δεν είχε να το αφήσει σε άλλα χέρια». Ντανταϊστικές φράσεις, σουρεαλιστικές αφηγηματικές και θεματικές επιλογές, παράδοξες συνδέσεις μεταξύ ετερόκλητων προσώπων με αφορμή μια εικόνα ή ένα αντικείμενο που μας συνδέει με μια άλλη ιστορία-δορυφόρο δημιουργούν ένα προκλητικό αναγνωστικά «κουβάρι» μέσα στο οποίο προσπαθούσα να βρω την καθαυτή ιστορία, να παρακολουθήσω την κυρίως δράση, να δω πώς και γιατί πνίγηκε το βρέφος και πώς βγήκαν στην επιφάνεια κυκλώματα και παρανομίες. Μια σειρά καθημερινών γεγονότων τυλίγουν τη σκληρή ιστορία που μ’ έκανε πολλές φορές να κλάψω, σε σημεία όπως αυτό: «…όταν γεννιέται ένα παιδί, δεν γεννιέται μόνο το παιδί, γεννιέται και η μάνα μαζί του. Κι όταν πεθαίνει το παιδί πρώτο, πριν από τη μάνα, πεθαίνει κι αυτό που γεννήθηκε τότε μέσα στη μάνα. Δύο είναι οι κάσες, όχι μία…» (σελ. 155). Μια διαφορετικά δοσμένη πλοκή γύρω από τα κυκλώματα παράνομων υιοθεσιών τη δεκαετία του 1960 που ξεσκεπάζεται με αφορμή τον πνιγμό ενός βρέφους από μια μητέρα που δε βρήκε τη βοήθεια που χρειαζόταν απελπισμένα.

Βιβλίο Γυναίκα από βελούδο
Συγγραφέας Φρέντυ Γερμανός
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα απλό, λιτό, περιεκτικό, ρεαλιστικό, μεστό κείμενο που ζωντανεύει με ενάργεια, ακρίβεια και σεβασμό την εποχή, τα πρόσωπα και τις εξελίξεις στην Ελλάδα των μέσων και των τελών του 19^ου αιώνα. Η αφήγηση εμπλουτίζεται από χαρακτηριστικές φράσεις, αποσπάσματα αυθεντικών επιστολών, αληθοφανείς διαλόγους και «πιπεράτα» αλλά διακριτικά σχόλια του συγγραφέα πάνω στο θέμα που διαπραγματεύεται. Βήμα προς βήμα ξεδιπλώνεται προσεκτικά και τεκμηριωμένα η προσωπικότητα μιας γυναίκας που γεννήθηκε στο Λονδίνο και συναναστράφηκε με επιφανείς προσωπικότητες του 19^ου αιώνα ενώ στη συνέχεια τάχθηκε στη φροντίδα του αδελφού της κατά τη διάρκεια της πολιτικής του καριέρας. Σημαντικό κομμάτι της ζωής της είναι ο φημολογούμενος έρωτάς της για τον Θεόδωρο Δηλιγιάννη, μετέπειτα αντίπαλον δέος του Χαρίλαου Τρικούπη στον πολιτικό στίβο, μια σπίθα που δεν πρόλαβε να γίνει φωτιά. Αυτή η γνωριμία και το ευρύτερο διπλωματικό, πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής αναπτύσσει έξοχα ο Φρέντυ Γερμανός, αναμιγνύοντας αξιέπαινα τη φαντασία με την πραγματικότητα και ιστορώντας γεγονότα που σε άλλα βιβλία φαίνονται βαρετά αλλά εδώ τα «ρούφηξα» και άρχισα να ψάχνω για περισσότερες λεπτομέρειες.

Η Σοφία Τρικούπη ήταν μια γυναίκα που μπήκε ανάμεσα σε δύο άντρες, οι οποίοι ακόμη και μετά θάνατον έχουν γυρισμένη την πλάτη ο ένας στον άλλον ως ανδριάντες έξω από το κτήριο της Παλαιάς Βουλής! Μεγάλωσε στην αυλή της βασίλισσας Βικτωρίας: «Κανένα άλλο, ίσως, κορίτσι του καιρού της δεν είχε γνωρίσει τόσο νωρίς όλους τους Μεγάλους που χάραζαν τότε, νωχελικά, τη μοίρα της Ευρώπης». Έμαθε από νωρίς να ζει συντροφιά με την Ιστορία κι έπαθε σοκ με τη μετάβασή της στην Αθήνα εκείνης της εποχής. Ήταν μια γυναίκα από βελούδο, όπως τη χαρακτήρισαν ο ποιητής Άλφρεντ Τέννυσον, ο Γεώργιος Α΄ και φυσικά ο Θεόδωρος Δεληγιάννης. Αλήθεια, τι θα γινόταν αν ο τελευταίος δεν άκουγε κανέναν παρά μόνο την καρδιά του και ζούσε τον έρωτά του με τη Σοφία; «Είναι παράξενο πόσο η μοίρα… μιας χώρας ή ενός κόσμου ολόκληρου κρέμεται καμιά φορά από ένα κρεβάτι»! Οι ιστορικοί δεν τα παραδέχονται αυτά, «πόσα όμως ξέρουν, εδώ που τα λέμε, … για την Ιστορία; Πόσα καταλαβαίνουν για τα κρυφά, ανθρώπινα πάθη που τη γράφουν καμιά φορά, πίσω από την πλάτη τους;»  (σελ. 12). Τι συνέβη κι απομακρύνθηκαν; Γιατί μάζεψε τόσο μίσος και μνησικακία που ανάγκασε τελικά τη Σοφία να πει νοερά: «Καληνύχτα σας, κύριε Δεληγιάννη. Κρατήστε τη χολή σας, κρατάω το βελούδο μου» (σελ. 210);

Μια υπέροχη, δυνατή, συγκλονιστική και συναρπαστική ιστορία ζωής που ξεδιπλώνεται ταυτόχρονα και παράλληλα με τα σημαντικότερα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά γεγονότα της περιόδου, όπως τα Ιουνιανά του 1863, η ένωση των Ιονίων Νήσων, οι κρητικές επαναστάσεις, η επιλογή του Γεωργίου για βασιλιά (πώς επιλέχτηκε ο Γεώργιος για βασιλιάς όσο «το στέμμα του ελληνικού θρόνου τριγυρνάει από τη μια ευρωπαϊκή Αυλή στην άλλη σαν λεπρό ορφανό») αλλά και η προσωπική του ανάμιξη στις εξελίξεις και στο απανωτό ανεβοκατέβασμα κυβερνήσεων, καθώς και η επιθετικότητα του Τρικούπη στο πρόσωπό του, η χρεοκοπία του 1896, όλα αυτά σε μια Αθήνα που αλλάζει ερωτικά τοπία την ίδια στιγμή που η Ελλάδα αλλάζει κυβερνήσεις! Πώς σπούδασε ο μεγάλος αυτός άντρας στο εξωτερικό και τι θυσίασε από την προσωπική του ζωή, πώς και γιατί γράφτηκε το άρθρο «Τις πταίει» και ποιες ήταν οι συνέπειές του στη ζωή τους (το Παλάτι με λάθος αποφάσεις τον έκανε λαϊκό ήρωα, «Τα κελιά είναι περίεργα θερμοκήπια, Σοφία. Καμιά φορά γεννάνε πρωθυπουργούς»), ποιες ήταν οι ταραγμένες σχέσεις με τον Γεώργιο («Δεν έχουμε κράτος, Σοφία, έχουμε παζάρι!»), πώς δημιουργήθηκαν τα μεγάλα έργα («ο Τρικούπης ξοδεύει, ο Δεληγιάννης μαστιγώνει»); Και ταυτόχρονα ποια ήταν η σχέση της Σοφίας με τον αδελφό της, που το χαμόγελό του το κράταγε μόνο για κείνη,  ποια ήταν η συνθηματική τους γλώσσα και τα μυστικά τους, τι ρόλο έπαιξε ο παπαγάλος από τη Ζανζιβάρη (ο τελευταίος σύντροφος ζωής της Σοφίας), πώς χάραξαν μια κοινή διαδρομή αποθέωσης και λιθοβολισμού, πώς γινόταν να μαλακώνουν ο αγέλαστος πρωθυπουργός και η αλύγιστη αδερφή του πίσω από τις κλειστές πόρτες;

Παρακολουθούμε επίσης τη ζωή του Θεόδωρου Δεληγιάννη, που τιθάσευσε την αμαζόνα Σοφία και ξύπνησε τη γυναίκα μέσα της («μετά τον στοχαστικό Τρικούπη, ο ορμητικός εραστής»), ένας πολιτικός που ως παιδάκι αποτυπώθηκε στον πίνακα του φον Ες «Η άφιξη του Όθωνα στο Ναύπλιο» αλλά έριξε τον βασιλιά αργότερα, που έγινε από στενογράφος υπουργός και σταδιακά έχτισε μιαν αντιπαλότητα με τον Τρικούπη κι όσο γερνούσε τόσο γέμιζε μίσος που τον οδηγούσε σε σπασμωδικές και απάνθρωπες κινήσεις: «-Πρέπει να μάθεις να γερνάς Δεληγιάννη. Ν’ αποχαιρετάς τη ζωή γλυκά, σαν πουλί που κελάηδησε στη νιότη σου. Όχι σαν θηρίο που σου τη σπάραξε» (σελ. 210). Υπάρχουν επίσης κι άλλα πρόσωπα όπως οι Ρόκκος Χοϊδάς, Ανδρέας Κάλβος, Τερέζα Μακρή, Κωστής Παλαμάς, Εμμανουήλ Ροΐδης, Ανδρέας Συγγρός, Κλεάνθης Τριανταφύλλου και πολλοί άλλοι, οι «δορυφόροι» του μυθιστορήματος, με απρόσμενες εμφανίσεις που απογειώνουν την πλοκή κι εμπλουτίζουν τις εξελίξεις.

Ο συγγραφέας σέβεται τα ιστορικά πρόσωπα και δε βγάζει αυθαίρετα συμπεράσματα, μάλιστα επιμένει να καταγράφει ακριβοδίκαια όλες τις όψεις του νομίσματος. Τονίζει: «Πάλι είμαστε στην άχαρη θέση να ψυχαναλύουμε… ύστερα από εκατόν δέκα χρόνια. Δεν ωφελεί ούτε μπορούμε» (σελ. 152). Τα ελάχιστα σχόλιά του είναι πάντα αιχμηρά και ταυτόχρονα κομψά, δείχνουν άνθρωπο που έχει ζήσει πολλά κι έχει μια πείρα ζωής: «Αστείοι που είναι οι πεθαμένοι έρωτες όταν τους κοιτάς από μακριά» (σελ. 160). Μάλιστα, πολλές φορές συναντάμε αλήθειες που βρίσκουν απήχηση ακόμη και στο σήμερα, κάτι που κάνει τα κείμενα του Φρέντυ Γερμανού διαχρονικά και δεν τ’ αφήνουν να «παλιώσουν» ποτέ: «Τι ξέρουν οι κακόμοιροι οι γιατροί γι’ αυτό το δολοφονικό πύον που βγάζουν τα σπυριά της πολιτικής. Δεν θα βρεθεί ποτέ το φάρμακό τους» (σελ. 170). Και: «Δεν μπορείς να κάνεις κράτος αν δεν σε κάνει πρωθυπουργό ο λαός» (σελ. 172). Ταυτόχρονα παραμένει τυπικός και προσγειωμένος: «Πίσω από τις γραμμές αυτές…. δεν υπάρχει η υπερβολή ενός ποιητή αλλά η ακρίβεια ενός ρεπόρτερ» (σελ. 226). Αυτή η μαγική πένα λοιπόν, αυτός ο ταλαντούχος συγγραφέας και δημοσιογράφος, ζωντανεύει με αληθοφάνεια και υπέροχες σκηνές τη ζωή της Σοφίας Τρικούπη, του αδελφού της Χαρίλαου, του αντιπάλου τους Θεόδωρου Δεληγιάννη και όλων των σημαντικών προσώπων που πρωτοστάτησαν στην ελληνική ιστορία του 19^ου αιώνα. Άλλο ένα ιστορικό μυθιστόρημα που έχει ακόμη λόγο ύπαρξης στα ράφια και στις ζωές μας.

Βιβλίο Τα λαστιχένια παπούτσια
Συγγραφέας Δέσποινα Λιαράκου
Εικονογράφος Γιώτα Κοκκόση
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Κάθε καλοκαίρι η Εύα αγοράζει καινούργια λαστιχένια παπούτσια για τη θάλασσα. Θέλει να τρέχει στα βότσαλα χωρίς να πονάνε τα πόδια της και να περπατάει με άνεση στα βράχια. Με την παρέα της παίζουν κάθε μέρα στην παραλία, ψάχνουν για πεταλίδες, κυνηγάνε καβούρια, μαζεύουν αλάτι, βάζουν όλη τους τη φαντασία για να περνάνε καλά. Μια μέρα ένας γλάρος σουλατσάρει στην αμμουδιά και τα παιδιά τον ακολουθούν, διαπιστώνοντας κάτι συναρπαστικό!

Η Δέσποινα Λιαράκου, μέσα από παραστατικές και ρεαλιστικές περιγραφές οικείων περιστατικών (και ποιος δεν έχει κάνει δίπλα στη θάλασσα όσα ζωντανεύει με τη γραφή της) καταφέρνει να περάσει όμορφα μηνύματα γύρω από τη διαφορετικότητα, την αυτοδιάθεση και την ατομική ελευθερία. Τα παιδιά παίζουν φορώντας πλαστικά παπουτσάκια κι έτσι έχουμε μια ομοιομορφία, αν τα βγάλει όμως κάποιος θα διαπιστώσει πως ο βηματισμός του και τα ίχνη του στην άμμο ποικίλλουν. Αυτή η παρατήρηση εμπλουτίζει τα παιχνίδια των παιδιών του βιβλίου και ταυτόχρονα δίνει στους μικρούς αναγνώστες να καταλάβουν πόσο σημαντικό είναι να ξεχωρίζουμε από το σύνολο, πιστεύοντας στον εαυτό μας και χαράζοντας το δικό μας μονοπάτι. Το τέλος είναι πολύ συγκινητικό και δείχνει με τον καλύτερο τρόπο την προσωπική εξέλιξη μέσα από την επαφή με τη φύση και το αισθητηριακό παιχνίδι. Η εικονογράφηση της Γιώτας Κοκκόση μυρίζει καλοκαίρι. Χρυσαφένια άμμος και γαλάζια θάλασσα πλημμυρίζουν τις σελίδες ενώ τα παιδιά αποτυπώνονται αδρά και με ρεαλιστικές λεπτομέρειες. Μικρές και ολοσέλιδες εικόνες αποτυπώνουν την καθημερινότητα των μικρών πρωταγωνιστών στην ακτή σαν κάδρα από εικόνες του καλοκαιριού που έχει ζήσει ο καθένας μας. Χαρά, ανεμελιά, ξενοιασιά, φως στολίζουν τη δουλειά της εικονογράφου και δημιουργούν αξέχαστα στιγμιότυπα που πυροδοτούν τη φαντασία και συμπληρώνουν ιδανικά το κείμενο.

Βιβλίο Μικρές ελληνικές ιστορίες
Συγγραφέας Γιολάντα Χατζή
Εικονογράφος Πέτρος Χριστούλιας
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γιολάντα Χατζή, σε συνεργασία με τον εικονογράφο Πέτρο Χριστούλια, κάνει ένα τολμηρό βήμα: να μιλήσει σε παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας για τα χρόνια της ζύμωσης της Επανάστασης του 1821. Με αγάπη και ενδιαφέρον ζωντανεύει περιστατικά που οδήγησαν σταδιακά στον ξεσηκωμό του γένους και καταγράφει πολύτιμες στιγμές γεμάτες ιδεολογία, ηρωισμό, αγάπη για την πατρίδα και την ελευθερία.

Το έβδομο βιβλίο της σειράς αφορά τη συναρπαστική ζωή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ο οποίος από παιδί ορκίστηκε να εκδικηθεί τους Τούρκους για τις ταπεινώσεις που έζησε. Παρακολουθούμε λοιπόν τη ζωή του ως τη στιγμή που το έσκασε στη Ζάκυνθο για να καταταγεί στον αγγλικό στρατό κι από κει στα βουνά του Μοριά όπου μαζεύει κόσμο για τον ξεσηκωμό αλλά και στα Δερβενάκια, στη μάχη των οποίων έγινε γνωστός ήρωας. Το κείμενο είναι απλό αλλά παραστατικό, βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν τις καταβολές και την πορεία του Κολοκοτρώνη, τα εντάσσει σωστά στο κλίμα της εποχής και του τόπου ενώ το γλωσσάρι στο τέλος τα βοηθάει να κατανοήσουν καλύτερα το κείμενο. Η εικονογράφηση είναι έξυπνη, με τους περισσότερους ήρωες του παραμυθιού να έχουν τη μορφή ζώων (σκύλοι, χελώνες, κόκορες, ταύροι), κάτι που βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να απολαύσουν την ιστορία. Προσέξτε το γεγονός πως ο Δράμαλης έχει στην κουστωδία του τίγρεις και καμήλες ως ακολούθους, κάτι που δείχνει τη φροντίδα του εικονογράφου για τη λεπτομέρεια. Απρόσμενες λεπτομέρειες, ρεαλισμός, πολλά και όμορφα χρώματα ενισχύουν τη φαντασία και συμπληρώνουν ιδανικά το κείμενο.

Ομολογώ πως το λεξιλόγιο και οι πληροφορίες που δίνονται ίσως δυσκολέψουν τα παιδιά στα οποία απευθύνονται τα βιβλία, εδώ όμως είναι απαραίτητη μια ευδόκιμη συνεργασία με τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς ώστε οι μικροί αναγνώστες να μην επηρεαστούν αλλά να ενσκήψουν με ενδιαφέρον και φιλομάθεια πάνω από τις άγνωστες σελίδες της ελληνικής Ιστορίας που διαμόρφωσαν την πορεία της πατρίδας μας. Το γλωσσάρι μάλιστα στο τέλος των βιβλίων θα βοηθήσει εποικοδομητικά αυτήν τη συναρπαστική αναγνωστική περιπέτεια, υπερκερνώντας τυχόν προβλήματα και εμπόδια. Η μάθηση πρέπει να είναι διαρκής και να εμπλουτίζεται συνεχώς, επομένως ένα πιο πλούσιο λεξιλόγιο ή κάποιες ιδέες που δεν έχουν κατανοήσει πλήρως σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά καλό είναι να παρουσιάζονται εύληπτα και διασκεδαστικά, όπως ακριβώς προτείνει η Γιολάντα Χατζή, ώστε να τα κάνουν αναπόσπαστο κτήμα τους. «Μικρές ελληνικές ιστορίες» λοιπόν για παιδιά από 5 ετών και πάνω, κατάλληλες για να μάθουν με εύληπτο τρόπο οι μικροί αναγνώστες τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος μας. Είναι μια σειρά βιβλίων που αξίζει να εμπιστευτούν γονείς και εκπαιδευτικοί και να βοηθήσουν τα παιδιά τους να κατανοήσουν σωστά σημαντικές περιόδους της ελληνικής Ιστορίας.

Βιβλία Ιχνηλάτες της Ιστορίας #2: Ταξίδι στον χρόνο
Συγγραφέας Ευγενία Μανωλίδου
Εικονογράφος Μαρία Μανουρά
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αθηνά και ο Οδυσσέας απολαμβάνουν το καλοκαίρι με τους γονείς τους πριν επιστρέψουν στην Αθήνα και ξεκινήσουν το γυμνάσιο. Ήρθε η ώρα να μάθουν αρχαία ελληνικά, κάτι που αγχώνει τον Οδυσσέα, όσο κι αν η φίλη του του εξηγεί πόσο μοιάζουν με τα νέα ελληνικά, χρησιμοποιώντας μάλιστα πολλά παραδείγματα. Την τελευταία ημέρα των διακοπών τους γνωρίζουν δυο παιδιά που ζουν στην Αγγλία με τους Έλληνες γονείς τους, τη Σίλια και τον Λίαμ, και τα παιδιά αυτά έχουν διδαχθεί αρχαία ελληνικά από το δημοτικό! Αρχίζουν λοιπόν να ανταλλάσσουν γνώσεις, ιστορίες και τρόπους σκέψης και ζωής ενώ στο πλάι τους πετάει ξανά η σοφή κουκουβάγια Γλαύκη που συστήνεται στους νέους φίλους της Αθηνάς και του Οδυσσέα. Τους δίνει λοιπόν ξανά τη χρυσή κορδέλα, αυτήν τη φορά για να μη χαθούν στον χρόνο και η περιπέτεια αρχίζει.

Στο δεύτερο βιβλίο της σειράς ταξιδεύουμε στην ελληνική Ιστορία, από τα αρχαία ως τα νεότερα χρόνια. Μαθαίνουμε για την Ακαδημία Πλάτωνος του 360 π. Χ. και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία μέσα από τα λόγια του εντυπωσιακού στον λόγο και στην εμφάνιση Πλάτωνα, στο Λύκειο του Αριστοτέλη του 330 π. Χ., στη ρωμαϊκή Αθήνα του 170 π. Χ. όπου γνωρίζουμε τον Αδριανό και τα έργα του, στην κατακτημένη Κωνσταντινούπολη του 1453 όπου μας συστήνεται ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, στην τουρκοκρατούμενη Αθήνα την εποχή της δήωσης του Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν, όπου γνωρίζουμε και τον λόρδο Βύρωνα, στην Επανάσταση του 1821 όπου μαθαίνουμε για τα ανδραγαθήματα του Οδυσσέα Ανδρούτσου κ. ά. Ευσύνοπτα κεφάλαια μας οδηγούν βήμα προς βήμα στα στους σημαντικότερους σταθμούς της ελληνικής ιστορίας ενώ διάφορα QR Codes στις σελίδες παροτρύνουν τα παιδιά να σκανάρουν για να μάθουν περισσότερες πληροφορίες! Η εικονογράφηση της Μαρίας Μανουρά είναι γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες. Σωστή και προσεκτική χρήση σκοτεινών και φωτεινών σημείων, προσωπογραφίες των σημαντικότερων προσώπων που μας γνωρίζει το βιβλίο, ολοσέλιδες εικόνες μα και μικρά καρέ, μίξη φωτογραφίας με σχέδια, όλα αυτά δημιουργούν μια μεθυστική οπτική πανδαισία γεμάτη ερεθίσματα για ψάξιμο, διάβασμα, παιχνίδι!

Τι ήταν οι Μορίες Ελαίες; Πόσο εύκολα είναι να μάθει και να κατανοήσει κανείς αρχαία ελληνικά; Τι σήμαιναν το λύκειο και η ακαδημία στην αρχαιότητα και πώς συνδέθηκαν με τη σημερινή εκπαίδευση; Τι μαθήματα διδάσκονταν στο Λύκειο του Αριστοτέλη; Τι ήταν τα Παναθήναια, πότε τα γιόρταζαν και ποιος ήταν ο συμβολισμός τους; Το δεύτερο βιβλίο της σειράς είναι αφιερωμένο στο «όραμα» και στην «ιδέα», στοιχεία στα οποία είναι βασισμένα η ελληνική ιστορία, οι μύθοι και ο πολιτισμός της Ελλάδας, μιας ηλιόλουστης χώρας γεμάτης φως που χαρίζει τη λάμψη της στον κόσμο. Πρόκειται για μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη ιστορία, φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, ρητορική και χιλιάδες άλλες πληροφορίες, εύληπτα δοσμένες με συναρπαστικό τρόπο μέσα από ένα ατέλειωτο παιχνίδι!

Βιβλία Με λένε Ιούλιο Βερν
Συγγραφέας Μαριέττα Κόντου
Εικονογράφος Βασίλης Γρίβας
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Ιούλιος Βερν (1828-1905) ήταν Γάλλος συγγραφέας, ιδιαίτερα γνωστός για τα περιπετειώδη μυθιστορήματά του που ταξίδεψαν γενιές και γενιές αναγνωστών σε μακρινούς και φανταστικούς τόπους. Η Μαριέττα Κόντου κάνει κάτι πρωτοποριακό: αφηγείται τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα μέσα από συναρπαστικά περιστατικά, σκιαγραφώντας έτσι με σεβασμό και αληθοφάνεια την προσωπικότητά του.

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση είτε εν είδει εξιστόρησης είτε σε μορφή ημερολογίου δίνει αμεσότητα και ειλικρίνεια, μιας και ο Ιούλιος καταγράφει διεξοδικά όνειρα, αισθήματα, προσδοκίες, ελπίδες, σχέδια. Το όνομά του «μυρίζει» διακοπές, θάλασσα και ταξίδια. «…ήμουν ονειροπόλος, σε αυτό ήμουν πολύ καλός». Ο Βερν ήταν ένα παιδί που εκπαιδεύτηκε από νωρίς και μόνο του στα όνειρα ώστε να παίρνει υλικό από αυτά και να πλάθει ιστορίες. Μεγάλωνε με ιδέες που τον νανούριζαν ή τον κρατούσαν ξάγρυπνο ως το πρωί αλλά όλες είχαν ένα κοινό: το ταξίδι! Με τα μάτια του Ιούλιου ταξιδεύουμε στο Παρίσι της εποχής του και μέσα από ένα πλούσιο λεξιλόγιο και διάφορα κωμικοτραγικά περιστατικά μαθαίνουμε για το σχολείο και για το σπίτι του, για τα αντικείμενα και για τα ρούχα, για τις διακοπές του στην εξοχή, για τους φίλους του και για το πώς τον αντιμετώπιζαν τα άλλα παιδιά, για τους ανθρώπους γύρω του, για τον τρόπο σκέψης και παιδείας που επικρατούσε τότε και για πολλά άλλα που δεν κουράζουν στιγμή τους μικρούς αναγνώστες.

Η εικονογράφηση του Βασίλη Γρίβα είναι άψογη και παραστατική, γεμάτη ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και με μια υπέροχη μίξη σουρεαλισμού και αφηγηματικής πραγματικότητας. Χορταστικά δισέλιδα και μικρές εικόνες στο κείμενο αναβιώνουν προσεκτικά την εποχή και το περιβάλλον του μικρού Βερν. Θάλασσες και τέρατα, καράβια και στρατιώτες αναμιγνύονται με την αστεία εμφάνιση της μητέρας και με την αυστηρή μορφή του πατέρα. «Με λένε Ιούλιο Βερν» λοιπόν και αυτή είναι η συναρπαστική ζωή του.

Βιβλίο 2194 ημέρες πολέμου
Συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο
Εικονογράφος Αχιλλέας Ραζής
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, 1939-1945. Έξι χρόνια που σημάδεψαν την ανθρωπότητα. Εκατομμύρια νεκροί, εκτελέσεις και δολοφονίες, μάχες, το Ολοκαύτωμα, ιστορίες πόνου, τρέλας, μίσους αλλά και ηρωισμού, αγώνων, αυτοθυσίας. Η Μαρίζα Ντεκάστρο, μεγαλωμένη με τις ιστορίες του πατέρα της που βίωσε την Κατοχή, έψαξε, ανακάλυψε, έμαθε, μελέτησε και τώρα παραδίδει σε μεγαλύτερα παιδιά και σε ενήλικες την ιστορία του πιο σκληρού πολέμου που γνώρισε η ανθρωπότητα. Με λόγια απλά και κατανοητά, με αποσπάσματα από μυθιστορήματα, με μαρτυρίες και ντοκουμέντα στήνει τον καμβά μιας περιόδου που άλλαξε τον κόσμο για πάντα. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου συμπληρώνεται κομμάτι κομμάτι ένα παζλ από γεγονότα, αναμνήσεις, ντοκουμέντα, φωτογραφίες και λογοτεχνικά κείμενα που μου έμαθε πολλά χωρίς να με κουράσει ούτε στιγμή. Μπορεί να ήξερα κάποια βασικά γεγονότα, πολύ σύντομα όμως κατάλαβα πόσα πολλά ακόμη είχα να μάθω. Χάρη στη ρέουσα γραφή και τις μικρές παραγράφους, κάθε νέα πληροφορία που ανακάλυπτα με βοηθούσε να αποκτήσω μια σφαιρική αντίληψη της σειράς των γεγονότων πριν και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πόλεμου, και του άρρηκτου δεσμού τους.

Η συγγραφέας καταγράφει εύληπτα και προσεκτικά τα σημαντικότερα γεγονότα της Ιστορίας και με βοηθάει να κατανοήσω τα βαθύτερα κίνητρα και τους λόγους για τους οποίους κάθε ένα από αυτά θα καθορίσει όχι μόνο την Ευρώπη αλλά και όλο τον κόσμο. Από τον οικονομικό ανταγωνισμό των κρατών, την επιθυμία τους να επεκταθούν έξω από τα σύνορά τους και την ενίσχυση της αξίας των στρατιωτικών εξοπλισμών που οδήγησαν στον Α΄ Παγκόσμιο προχωράμε στον Μεσοπόλεμο, σε μια μοντέρνα και ταυτόχρονα τρομακτική εποχή, μιας και αναδύονται ο ναζισμός και ο φασισμός κι από κει περνάμε στη δεκαετία του 1930 όπου βήμα προς βήμα παρακολουθούμε την κατάλυση βασικών αξιών και πολιτειακών αρχών στη Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ. Στη συνέχεια παρακολουθούμε ανά έτος τις εξελίξεις στην Ιστορία, στον πολιτισμό και στις Τέχνες, στη λογοτεχνία, στην καθημερινότητα του απλού κόσμου με ξεκάθαρο διαχωρισμό σε όσα συνέβησαν στην Ελλάδα και παγκοσμίως.

Τα ντοκουμέντα, τα άρθρα, οι μαρτυρίες είναι εξόχως ταιριαστά και παραστατικά, εκεί που ανατρίχιαζα όμως ήταν με τα λογοτεχνικά κείμενα που ζωντάνευαν με άφθαστο ρεαλισμό το εκάστοτε περιστατικό που συνόδευαν. Κείμενα όχι μόνο κλασικής (Μπέρτολτ Μπρεχτ, Οδυσσέας Ελύτης, Άγγελος Σικελιανός) αλλά και σύγχρονης λογοτεχνίας (Αγγελική Δαρλάση, Φώτος Λαμπρινός, Γιώργος Ιωάννου) αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες των γραφομένων. Επιπλέον, η εικονογράφηση του Αχιλλέα Ραζή είναι πολύ καλή και παραστατική, συνταιριάζει άψογα την υποκειμενική ματιά και την ενδιαφέρουσα προσωπική πινελιά με την όσο γίνεται πιστή αντιγραφή γνωστών προσωπικοτήτων, αφισών, φωτογραφικών στιγμιότυπων από την Ιστορία, τον κινηματογράφο και τα επίκαιρα. Ειδικά τα πρόσωπα, ο εικονογράφος δεν τα κοπιάρει αλλά τα αποδίδει με ένα άκρως προσωπικό ύφος και στυλ που ταιριάζει απόλυτα με το σύνολο του έργου του σε αυτό το βιβλίο. Μικρές και μεγάλες εικόνες συνοδεύουν τα κείμενα και βοηθάνε πολύ στην αποτύπωση της εποχής, των γεγονότων και των προσώπων.

«2194 μέρες πολέμου» καταγράφει λεπτό προς λεπτό η Μαρίζα Ντεκάστρο, χαρίζοντας στον αναγνώστη ένα συναρπαστικό, σκληρό και ηρωικό ταξίδι στα σκοτεινά χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Με μικρά κείμενα, ξεκάθαρη δομή, απλές προτάσεις και παραστατική εικονογράφηση είναι η καλύτερη αρχή που μπορεί να κάνει κάποιος στην έρευνα για τα έξι χρόνια που αιματοκύλησαν την ανθρωπότητα. Έμαθα, κατανόησα, προβληματίστηκα και γέμισα ποικίλα συναισθήματα από την αρχή ως το τέλος του βιβλίου.

Βιβλίο Κάποτε θα γράψω ένα βιβλίο 
Συγγραφέας Ρέα Βιτάλη
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο λόγος της συγγραφέως ρέει αβίαστα, με παρέσυρε από την αρχή σ’ ένα ταξίδι στον χρόνο, μου σύστησε δύο υπέροχους ανθρώπους, με τα καλά και με τα κακά τους, μου χάρισε εξομολογήσεις ψυχής και ταυτόχρονα έβαλε τα πράγματα στη θέση τους ως προς το τι πραγματικά βίωναν οι Έλληνες τις χρυσές δεκαετίες πριν τη Δικτατορία του 1967. Ο πατέρας της, Κώστας Κασιδόπουλος, ήταν εμπορικός αντιπρόσωπος της ΤΟΥΟΤΑ και ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960, όπου «το απόλυτο όνειρο, σχεδόν άπιαστο» ήταν ένα αυτοκίνητο. Ήταν άνθρωπος αείροος, αστείρευτος, δίκαιος, δε σταματούσε πουθενά, ήθελε όλο και με κάτι να ασχολείται, στράφηκε στο duty free του Ελληνικού, θέλησε να μπει στον χώρο της ναυτιλίας, έκανε χιλιάδες πράγματα. Αξέχαστες έχουν μείνει οι αυτοκινητοπομπές που δημιουργούσε από την Αθήνα την περίοδο των Διεθνών Εκθέσεων Θεσσαλονίκης και πέρναγε από χωριά και πόλεις, όπου τα πάντα σταματούσαν για να χαζέψουν τις «κούρσες»! «Και ο πατέρας μου έλαμπε. Πώς να μπορούσα να περιγράψω πώς έλαμπε; Σαν να ήταν λουστρίνι» (σελ. 14)! Όλα αυτά σε «…μια εποχή που έτσι κι αλλιώς οι πατεράδες έμοιαζαν λίγο με θεούς, δεν τους είχες δα και σε αποκλειστικότητα» (σελ. 24).

Βέβαια, «η δουλειά του μπαμπά δεν ήταν μόνο δουλειά του μπαμπά», μιας και το σπίτι αρχικά ήταν πάνω από την έκθεση αυτοκινήτων στη λεωφόρο Αλεξάνδρας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη λεωφόρο Κηφισού.  Πώς απέκτησαν την αντιπροσωπεία, πώς δούλευαν και πώς προσλαμβάνονταν οι υπάλληλοι, ποιες ήταν οι επαγγελματικές αλλά και προσωπικές σχέσεις τους, από πού ξεκίνησαν όλα αυτά, είναι γεγονότα που η συγγραφέας καταγράφει ακριβοδίκαια, μελετημένα, αναμεμιγμένα με τα προσωπικά της βιώματα που ζωντανεύουν με ενάργεια εκείνη την εποχή. Και η μάνα της, η Βέτα; «Κάπου λοξά, πλαγίως» στο οικογενειακό τους κάδρο. Πώς ήταν οι σχέσεις των γονιών της μεταξύ τους, πόσο μεγάλο κομμάτι έκλεβε η δουλειά απ’ τη ζωή τους, πώς ήταν οι εκδρομές τους με το αμάξι: «Οι γονείς μου ήταν νέοι, απασχολημένοι και λαχανιασμένοι. Κάπου εκεί ανάμεσα έπρεπε να είναι και γονείς» (σελ. 21). Όλα αυτά στο άτυπο πρώτο μέρος, μιας και ένα σημαντικό γεγονός ανέτρεψε τα πάντα στη ζωή όλων τους κι έτσι στη συνέχεια ταξιδεύουμε πίσω στον Δομοκό της δεκαετίας του 1930, όπου μαθαίνουμε για τους γονείς του Κωνσταντίνου, για την ακόμη πιο σκληρή δεκαετία του 1950 και πώς ξεκίνησε ο πατέρας της συγγραφέως την εμπορική του καριέρα, πώς γνωρίστηκαν οι γονείς της, με τα κεφάλαια να σημειώνονται με αντίστροφη αρίθμηση, οδηγώντας μας ξανά στο απευκταίο τέλος όπου τα πάντα σταμάτησαν και στην οικογενειακή φωτογραφία των γονιών της συγγραφέως. Ε, όσο και να συγκρατήθηκα, φτάνοντας στην τελευταία σελίδα δάκρυσα.

Αυτό που μου άρεσε ακόμη περισσότερο στο βιβλίο και το βοηθάει έτσι να ξεπεράσει τη στείρα βιογραφία, είναι το γεγονός πως η Ρέα Βιτάλη δε μένει μόνο στις οικογενειακές της αναμνήσεις αλλά περιγράφει και την ευρύτερη εποχή με τραγικωμικά σχόλια: «Δεν υπάρχει άνθρωπος της γενιάς μας που να ‘χει νορμάλ φωτογραφία. Η δόξα της επιτήδευσης» (σελ. 17). Πόσο γλυκόπικρη η παρατήρηση: «Εσωστρεφής η «αρχιτεκτονική» των οικογενειών. -Κλείστε τα παράθυρα, θα μας ακούσει ο κόσμος…Το μέγα φόβητρο» (σελ. 35). Χιλιάδες αναμνήσεις που τεκμηριώνουν αντίστοιχα χιλιάδες πληροφορίες κυρίως για τη δεκαετία του 1960 και του 1970, «μια εποχή που έβραζε αλλά καπάκωνε»! Κι όσο γράφει με νοσταλγία τα δικά της βιώματα, τόσο δεν ξεχνά να στηλιτεύει τις πραγματικά και αντικειμενικά δύσκολες στιγμές είτε του απλού λαού είτε της Ιστορίας και να τις θυμίζει στον αναγνώστη, γιατί… καλή η νοσταλγία αλλά υπάρχει και η πραγματικότητα.

Το ατελιέ του μόδιστρου Γιάννη Βούρου, η Φωκίωνος Νέγρη, προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, μαγαζιά-σταθμοί στη διασκέδαση και στο φαγητό της εποχής, οι εκπομπές στο ραδιόφωνο, τα κομμωτήρια με τις κάσκες και τα κοκαλωμένα μαλλιά, το Ελληνικό με την Αμερικάνικη Βάση, η άφιξη της τηλεόρασης («…σύντομα δημιουργήθηκαν δύο κοινωνικές τάξεις ανθρώπων. Εκείνοι που διέθεταν τηλεόραση κι εκείνοι που την ονειρεύονταν», σελ. 67). Όλα δοσμένα με τέτοιο τρόπο που ένιωθα να είμαι κι εγώ μέλος της οικογένειας ή να μπαίνω στα σπίτια του κόσμου που βίωνε το καταναλωτικό θαύμα: «Μα όλα ήταν σαν μπαούλα τότε. Μνημειακά. Χορταστικά και θορυβώδη. Να αποδίδουν τη λαχτάρα απόκτησης. Ν’ αξίζουν τα λεφτά τους και την προσμονή» (σελ. 68-69). Κι όλα αυτά σε αντίβαρο της επαρχίας: «Πόσο δομημένοι οι άνθρωποι! Αξιόμαχοι. Ετοιμοπόλεμοι για τη ζωή αλλά και στωικοί για το τέλος» (σελ. 73). Και ιδού η πληγή της αστυφιλίας: «Οικόπεδα σκοτώνονταν για διαμερισματάκια-κλουβιά υπερυψωμένου ισογείου. Να μην τους ξέρει κανένας. Αυτό κι αν ήταν ντέρτι. Το να δραπετεύεις από ασφυκτικούς κλοιούς. Από μάτια που παρακολουθούν την κάθε σου κίνηση. Ζωές που αποκτούσαν ζωή κατασκοπεύοντας τη δική σου» (σελ. 70-71). Οι διαφορές στην κοινωνική αναρρίχηση του 1960 και του 1980, όπου, από τα σαβουάρ βιβρ, τους κανόνες, τους τρόπους  περάσαμε στην ορθάνοιχτη πόρτα του πλούτου όπου μπαίνει ο καθένας που τα κατάφερε μ’ ένα πούρο! «Το εμπόριο είναι είδος δημιουργίας. Το όνομα για τον έμπορο δεν είναι μεγαλομανία, δεν είναι ψώνιο. Είναι ό,τι η υπογραφή για τον καλλιτέχνη, για τον ζωγράφο…Το εμπόριο είναι εμμονή» (σελ. 65).

«Κάποτε θα γράψω ένα βιβλίο», δηλώνει η Ρέα Βιτάλη κι έτσι καταθέτει, καταγράφει, καταμετρά «…μικρές ιστορίες σαν του ραδιοφώνου που διέθεταν τότε τα σπίτια», γραμμένες με γλαφυρότητα, μελαγχολία και ρομαντισμό. Γραφή γρήγορη, σχεδόν προφορική («Πω, πω ιστορία! Θες να την ακούσεις; Το φαντάζομαι», σελ. 39), με ελάχιστες επαναλήψεις που δικαιολογούνται από τον καταιγιστικό ρυθμό αφήγησης και ροή που κυλάει σα νερό, με τη συγγραφέα να πηδάει από το ένα θέμα στο άλλο χωρίς όμως να χάνεται ο ειρμός και η κεντρική ιδέα του κάθε κεφαλαίου. Ακριβοδίκαιη και διεισδυτική αναβίωση μιας οικογένειας, ενός πατέρα και μιας εποχής που με ταξίδεψε, με συγκίνησε αλλά με έκανε και να γελάσω.

Μια γυναίκα περιπλανιέται στην Ευρώπη του μεσοπολέμου, γεύεται κάθε στιγμή, δημιουργεί εφήμερες σχέσεις, σκανδαλίζει τα σαλόνια κι όλα αυτά έχοντας αφήσει τον άντρα της και την κακοποιητική του συμπεριφορά πίσω στην Ελλάδα. Όλα αυτά θα αλλάξουν όμως με τη μικρασιατική καταστροφή και με την αδιάφορη γι’ αυτήν τη συμφορά στάση των ανθρώπων που συναναστρέφεται, με αποτέλεσμα να ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη και να αγωνιστεί για την ευαισθητοποίηση του κόσμου όσο κινδυνεύει η Ανατολική Θράκη.

Βιβλίο Τερέζα 
Συγγραφέας Φρέντυ Γερμανός
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια υπέροχη, σαγηνευτική και λεπτοδουλεμένη ιστορία από τον μετρ της γραφής και της έρευνας Φρέντυ Γερμανό, ο οποίος στήνει με επιδεξιότητα τα πιο σημαντικά πιόνια της ευρωπαϊκής και όχι μόνο ιστορίας σε μια σκακιέρα γεμάτη κινδύνους, ανταλλάγματα, προδοσίες και αίμα. Μια γυναίκα-μύθος, η Τερέζα Δαμαλά, ψευδώνυμο μιας προσωπικότητας που επηρέασε όσο καμία άλλη λογοτέχνες, πολιτικούς και διπλωμάτες σε Ελλάδα, Τουρκία, Γαλλία, Ιταλία, γεύεται πρωτόγνωρες εμπειρίες, καθορίζει και επηρεάζει ανθρώπους και τύχες. Μοντέλο του Πάμπλο Πικάσο, έρωτας ζωής του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, αποκούμπι του Μπαζίλ Ζαχάρωφ, αξέχαστο φλερτ του Ίωνα Δραγούμη, τόσα κι άλλα τόσα που πηγάζουν από μια γυναίκα ρευστή αλλά με αρχές, ευεπηρέαστη αλλά σταθερή στις αποφάσεις της, διασκεδαστική και επιφανειακά ελαφρόμυαλη αλλά με ένα παρελθόν που δε θα ξεχάσει ποτέ. Με διαρκή πρωθύστερα και αδιάλειπτα ταξίδια στο χτες και στο σήμερα ξεδιπλώνεται μια πολύπλευρη προσωπικότητα γεμάτη αντιθέσεις που ζει στα άκρα αλλά δεν κωφεύει στις σειρήνες του μικρασιατικού μετώπου. Το βιβλίο ξεκινάει με το Παρίσι της δεκαετίας του 1920, είμαστε δηλαδή σε μια εποχή και σε μια πόλη γεμάτη ατελιέ ανερχόμενων ή καταξιωμένων ζωγράφων που πατούν στα κουφάρια του περασμένου πολέμου. Η Τερέζα ήδη έκλεψε την καρδιά του Γκαμπριέλε ντ’ Ανούντσιο πριν δυο χρόνια και του Ίωνα Δραγούμη πριν πέντε. Κατάγεται από την Αδριανούπολη και την ενοχλεί η αδιαφορία του Παρισιού και της Ευρώπης για τις σφαγές στη Μικρά Ασία, για κάτι που κατ’ αυτούς γίνεται μακριά τους. Κάποτε ήταν μια όμορφη γυναίκα, «έτοιμη να γευτεί τη γλύκα της ζωής και να κάνει τρέλες…», τώρα όμως όλος ο κόσμος είναι μια τρέλα! Παντρεμένη αλλά δε διστάζει να φλερτάρει, το σκάει μακριά από την υποτακτική και πειθήνια στάση του άντρα της απέναντι στις χειροδικίες και στη λεκτική κακοποίηση που υφίσταται η γυναίκα του από τον ταγό του, Ιωάννη Μεταξά και ζει σημαντικές στιγμές, ώσπου γνωρίζει τον έρωτα στα μάτια και στα χέρια του Έρνεστ Χέμινγουεϊ.

Πότε έχουμε τριτοπρόσωπη αφήγηση, πότε έχουμε ρεαλιστικούς διαλόγους με σημαντικά πρόσωπα της πολιτικής και καλλιτεχνικής ελληνικής και όχι μόνο σκηνής, ένα κείμενο-ποταμός, με μια ασταμάτητη παρέλαση προσωπικοτήτων που γνωρίζουν, ερωτεύονται, κυνηγούν, νουθετούν, συμβουλεύονται την Τερέζα. Γεγονότα που θα μπορούσαν ν’ αλλάξουν τη γνωστή ροή των εξελίξεων, επιστολές και ημερολόγια που χάθηκαν σε ταξίδια ή μετακομίσεις, χαρακτήρες που θα μπορούσαν να είχαν πλαστεί αλλιώς, η ιστορία της Ευρώπης και της Μεσογείου δοσμένη με άλλο τρόπο και με παρασκηνιακές αναπάντεχες διασυνδέσεις, τις οποίες η μαγική και ρεαλιστική γραφή του Φρέντυ Γερμανού ενορχηστρώνει με τέτοιο τρόπο που ένιωθα τα γεγονότα να συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μου και διαπίστωνα πως όσα ξέρω, όσα έμαθα στο σχολείο και μεταγενέστερα ίσως να έγιναν με αφορμή αυτά που ξεδιπλώνονται στο βιβλίο και όχι με τα επίσημα αίτια! Το κείμενο εμπλουτίζουν μαρτυρίες και αφηγήσεις σημαντικών προσωπικοτήτων, όπως της Μελίνας Μερκούρη, της Μαίρης Χέμινγουεϊ και άλλων που συμπληρώνουν με άριστο τρόπο τα γεγονότα που εκτυλίσσονται στο βιβλίο και επηρεάζουν τον χαρακτήρα της Τερέζας.

Με άφθαστη δεξιοτεχνία μπλέκεται η φαντασία με την πραγματικότητα όσο τα συναρπαστικά γεγονότα του πρώτου μισού του 20ού αιώνα και σημαντικές ιστορικές προσωπικότητες ξεπηδούν μέσα από τις σελίδες. Ο Ιωάννης Μεταξάς, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Εθνικός Διχασμός, ο Ίωνας Δραγούμης, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος που «ήξερε περισσότερα για τις κρεβατοκάμαρες των φίλων του από όσα ήξερε για το μέλλον της Μικράς Ασίας» (σελ. 30), ο Μπαζίλ Ζαχάρωφ με τα μικρασιατικά κύτταρα «που δεν είχε πολύ στενές σχέσεις με την ηθική», η Σάρα Μπερνάρ, τώρα «μια χούφτα κόκαλα, μια μανιασμένη γριά που κάποτε ήταν η μαγική ιέρεια της Ευρώπης», η μαντάμ Γκρες όπου στο σαλόνι της γραφόταν η ιστορία της Ευρώπης («το μπορντέλο της Ρωμιάς»), ο Γκαμπριέλε ντ’ Ανούντσιο, ποιητής και πολέμαρχος, ο Μπενίτο Μουσολίνι, η Μιστενγκέτ και πολλοί άλλοι αφήνουν το δικό τους αποτύπωμα στο βιβλίο και στη ζωή της Τερέζας, όσο εκείνη αγωνίζεται να ξεχάσει και να ξεχαστεί αλλά στη συνέχεια να επιβιώσει.

Στο δεύτερο μέρος του μυθιστορήματος, οπότε και πέφτει το μικρασιατικό μέτωπο και κινδυνεύει η Ανατολική Θράκη, η Τερέζα, που πλέον βαρέθηκε ό,τι ζούσε και ό,τι ποθούσε, φεύγει για την Κωνσταντινούπολη με τον έρωτα της ζωής της, τον δημοσιογράφο τότε και συγγραφέα αργότερα Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Εκεί γνωρίζουμε ακόμη περισσότερο αυτόν τον άνθρωπο που εστάλη ως ανταποκριτής καναδικής εφημερίδας στην Ανατολική Θράκη για να καταγράψει τις θηριωδίες και τα κύματα των προσφύγων, οπότε μέσα από τα κείμενά του διαπιστώνουμε αντικειμενικά τα λάθη που οδήγησαν στην καταστροφή: «Ο πόλεμος ήταν μια ιδεολογία γι’ αυτόν τον νέο άντρα κι όλοι όσοι πολεμούσαν σαν τους Έλληνες φαντάρους ήταν οι τελευταίοι ιδεολόγοι ενός κόσμου που ξεπουλιόταν για τα πετρέλαια της Μοσούλης ή για το κάρβουνο της Σιλεσίας» (σελ. 163). Η Τερέζα και ο Έρνεστ ζουν έναν απαγορευμένο πλέον έρωτα, αφού εκείνος στο μεσοδιάστημα που χάθηκαν παντρεύτηκε κι οι ευτυχισμένες τους στιγμές αντιδιαστέλλονται με τον φόβο και την αγωνία της επικείμενης άφιξης του Μουσταφά Κεμάλ, που καταστρατηγεί την ουδετερότητα της Κωνσταντινούπολης. Τα κείμενα του Χέμινγουεϊ είναι γροθιά στο στομάχι, φέρνουν δάκρυα στα μάτια των ξένων αλλά και του αναγνώστη: «Τριάντα δύο χιλιόμετρα κάρα!» ο απολογισμός της αποχώρησης μετά το τελεσίγραφο του Κεμάλ για εκκένωση της Ανατολικής Θράκης. Τι θα απογίνουν τελικά οι δύο εραστές; Θα γλυτώσουν από τον κίνδυνο; Θα γυρίσουν στους συζύγους τους; Πώς θα χειριστούν το πάθος που τους έχει κυριεύσει;

Η »Τερέζα» είναι η ιστορία μιας γυναίκας που την κυνηγάει ο άντρας της και ταυτόχρονα μιας ηπείρου που την κυνηγάει η Ιστορία, σε μια εποχή όπου «ο κόσμος άλλαζε… με βίαιες πινελιές, σαν ιμπρεσιονιστικός πίνακας» (σελ. 121). Ένα πλάσμα που μπορεί να έζησε ως το μεδούλι τον έρωτα και τις απολαύσεις, δεν έπαυε όμως να είναι ευαίσθητη: «Δεν άντεχε πια να βλέπει γύρω της αυτούς τους μεσόκοπους χειρουργούς, που είχαν κόψει το 1916 την Ελλάδα στη μέση και τώρα έκοβαν με την ίδια ευκολία ανθρώπινες ζωές» (σελ. 88). Είναι η μυθιστορηματική βιογραφία ενός υπαρκτού προσώπου, μιας γυναίκας από την Αδριανούπολη που επηρέασε τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, μιας περιζήτητης και σκανδαλώδους νεαρής που αναστάτωσε την Ευρώπη ρουφώντας άπληστα κάθε πτυχή του έρωτα και της ευζωίας («Ακόμα και οι αμαρτίες της είχαν μια αγιότητα», σελ. 241). Παρελθόν και παρόν, αλήθεια και μύθος, όλα άριστα δεμένα σε μια ιστορία που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον και καταγράφει τις παρασκηνιακές εξελίξεις των σημαντικότερων ιστορικών γεγονότων του μεσοπολέμου με τέτοιο τρόπο που κόβει την ανάσα. Το κείμενο είναι γραμμένο από τον άνθρωπο που κατάφερε να φέρει στο φως την επί εβδομήντα πέντε χρόνια κρυφή, ανείπωτη επαφή του Ίωνα Δραγούμη με την Πηνελόπη Δέλτα, «η πιο ωραία σελίδα της ζωής τους», με απόλυτο σεβασμό στην ψυχολογία και στα συναισθήματα των ηρώων, γνωρίσματα και αρετές που συναντάμε και σε αυτό το μυθιστόρημα. Στο Υστερόγραφο μάλιστα ο Φρέντυ Γερμανός δίνει το συναρπαστικό χρονικό της συγγραφής του βιβλίου, τα εμπόδια που συνάντησε για τη διασταύρωση των στοιχείων, τις ψηφίδες που μάζευε υπομονετικά από ανθρώπους και βιβλιοθήκες ώστε να συγκροτήσει και να ολοκληρώσει το μυθιστόρημα.

Κλείνοντας, θα κάνω μια ιδιαίτερη αναφορά στην αισθητική του βιβλίου, το οποίο κινείται στους τόνους του γκρι και του μπεζ, με τον φάκελο στον οποίο αναγράφεται το όνομα της ηρωίδας στο εξώφυλλο να χωρίζει και τα μέρη του βιβλίου ενώ το χρώμα του κυριαρχεί στις αριστερές πρώτες σελίδες. Η γκρίζα θαμπάδα του εξωφύλλου συνάδει με τη θολή ταυτότητα της Τερέζας κι όλα αυτά συγκροτούν ένα άρτιο αποτέλεσμα ήδη πριν ξεκινήσει κανείς το διάβασμα. Ο σχεδιασμός οφείλεται στην Ελένη Κυριακίδου και οι επιλογές της ταιριάζουν απόλυτα με το εκδοτικό παρελθόν και με το περιεχόμενο του βιβλίου. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1997 και τώρα ξαναβγαίνει σε φροντισμένη έκδοση και με επίμετρο του καθηγητή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δημήτρη Κόκκορη. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα που έχει ακόμη λόγο ύπαρξης στα ράφια και στις ζωές μας.

Βιβλίο Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 
Συγγραφέας Βασίλης Κουτσιαρής, Γιάννης Διακομανώλης
Εικονογράφος Μιχάλης Κυλάκος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βασίλης Κουτσιαρής και ο Γιάννης Διακομανώλης ζωντανεύουν εύληπτα την Ελληνική Επανάσταση και καταγράφουν τα γεγονότα με απλό λεξιλόγιο και συναρπαστική γραφή. Έχουν επιλέξει κι έχουν αναπαραστήσει συγκινητικά όλες τις στιγμές του ελληνικού ξεσηκωμού, από την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας και την άλωση της Τριπολιτσάς ως τις σημαντικότερες μάχες, την έξοδο του Μεσολογγίου, τις Εθνοσυνελεύσεις κ. π. ά. Με κατανοητό τρόπο οι συγγραφείς δείχνουν στα μικρά παιδιά τον τρόπο που πολέμησαν οι πρόγονοί μας, τα λάθη που έγιναν, τον ηρωισμό τους, τον τρόπο θανάτου τους. Λέξεις γεμάτες ηρωισμό αναπαριστούν σκηνές που έμειναν στην Ιστορία και στην καρδιά των επόμενων γενεών. Η εικονογράφηση του Θάνου Τσίλη αναπαριστά με ζωηρά χρώματα, λεπτομέρειες και ενδιαφέροντα φόντα τις σκηνές που περιγράφουν οι συγγραφείς. Πολύχρωμες λεπτομέρειες, ρεαλιστική απεικόνιση των γνωστών προσώπων της ιστορικής εκείνης περιόδου και ενδιαφέρουσες προοπτικές και οπτικές γωνίες δημιουργούν το σωστό εικονογραφικό πλαίσιο της σημαντικής αυτής μάχης. Ο Μιχάλης Κυλάκος φυσικά απέφυγε να δείξει έντονα τη βία μιας μάχης και ταυτόχρονα κατάφερε με την αφαιρετικότητα και την παραστατικότητά του να μου φέρει δάκρυα στα μάτια σε στιγμές όπως η έξοδος του Μεσολογγίου ή τα πρώτα βήματα του ελεύθερου ελληνικού κράτους μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου. Η σειρά «Γνωρίζω την Ιστορία» των εκδόσεων Μίνωας μαθαίνει στα παιδιά έως πέντε ετών για βασικά γεγονότα της ελληνικής Ιστορίας και τα προετοιμάζει σωστά και διασκεδαστικά για να μάθουν το παρελθόν μας και να ξεκινήσουν τις δικές τους έρευνες, αναπτύσσοντας έτσι τη φιλομάθεια και την περιέργειά τους για περαιτέρω λεπτομέρειες.

Βιβλίο Άτακτο περιστατικό
Συγγραφέας Γιώργος Κωνσταντινίδης
Εικονογράφος Σωτήρης Μητρούσης
Κατηγορία Χιούμορ / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια νέα σειρά περιπετειών ήρθε να κατακτήσει το αναγνωστικό κοινό των 8 ετών και πάνω. Ο Στέλιος ο Μπούφος, ο καλυτεροχειρότερος ντετέκτιβ του κόσμου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας και με έκανε να διασκεδάσω αφάνταστα! Γέλιο, μυστήριο, παραστατική εικονογράφηση που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αφήγησης, ρεαλιστική απεικόνιση του κόσμου και των αντιλήψεων ενός μικρού παιδιού και έξυπνοι διάλογοι. Στα βιβλία πρωταγωνιστεί μια αχτύπητη παρέα, διαλεγμένη προσεκτικά για να συμπληρώσει τον γκαφατζή Στέλιο: το αδερφάκι του, ο Ιάσονας, οι γονείς του και οι φίλοι του, Ισίδωρος και Μανόλης! Μάλιστα ο Στέλιος είναι τόσο μπούφος που ακόμη και η σελιδαρίθμηση των βιβλίων του είναι βαλμένη ανάποδα. Στο 12^ο βιβλίο της σειράς, «Άτακτο περιστατικό», ο Στέλιος μπαίνει στο χειρουργείο και πριν τον πιάσει η νάρκωση ακούει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Όταν συνέρχεται προσπαθεί να βγάλει άκρη και να λύσει μια νέα μυστηριώδη υπόθεση, μόνο που αυτήν τη φορά ο Ισίδωρος και ο Ιάσων θα τον βοηθήσουν εξ αποστάσεως. Η ιστορία ξετυλίγεται απίστευτα γρήγορα και συναρπαστικά. Οι μέθοδοι που ακολουθεί ο Στέλιος και γενικότερα η αναλυτική του σκέψη δίνουν την ευκαιρία στον συγγραφέα Γιώργο Κωνσταντινίδη να αναπτύξει ένα πλούσιο και ποικίλο λεξιλόγιο και στον εικονογράφο Σωτήρη Μητρούση να εικονογραφήσει ένα τρελό, σουρεαλιστικό και ταυτόχρονα τόσο αληθινό περιβάλλον που δε σταμάτησα στιγμή να γελάω. Το μάτι μου πήγαινε πότε στο κείμενο, πότε στα σκίτσα και ζούσα την κάθε στιγμή λες και ήμουν μπροστά! Τα σκίτσα είναι απόλυτα καρτουνίστικα, χωρίς περιττές λεπτομέρειες και πολύ παραστατικά. Γκάφες, χαζομάρες, ό,τι θεωρείται λογικό στο μυαλό ενός παιδιού (κι ενός νηπίου, εντάξει, Ιάσονα, είσαι κι εσύ στο βιβλίο και σ’ ευχαριστούμε για τα εντατικά μαθήματα χημείας) δημιουργούν μια ιστορία ανατρεπτική, ευρηματική και πανέξυπνη. Σε αυτό το βιβλίο μάλιστα έχουμε κι ένα ρολόι στα τελευταία κεφάλαια για να μετράμε τον χρόνο ως την ώρα μηδέν (ή για να καταγράψουμε πόσες βλακείες μπορεί να κάνει ο Στέλιος μέσα σε ένα τέταρτο)! Πώς και γιατί βρέθηκε ο Στέλιος στο χειρουργείο; Τι σατανικό ετοιμάζουν οι νοσοκόμοι που δεν πρέπει να μάθει κανείς; Πώς μπορεί να πάει για ψάρεμα κάποιος που σιχαίνεται το ψάρεμα; Γιατί ο Στέλιος νοσηλεύεται στο ίδιο δωμάτιο με τον… Τουταγχαμών; Πού κολλάει στην ιστορία ο Γιώργος Ζαμπέτας; Πώς θα μάθει ο Στέλιος τα σχέδια των νέων του αντιπάλων; Τι είναι ο διαιθυλαιθέρας; Τι είναι η χημεία και σε ποια πεδία είναι χρήσιμη; Το «Άτακτο περιστατικό» είναι μια θεότρελη, διασκεδαστική και καλογραμμένη ιστορία, με διαλόγους που παγώνουν μέχρι και πιγκουίνους, που συνδυάζει τη μάθηση με τη διασκέδαση και περιγράφει ανερυθρίαστα κωμικά έναν συναρπαστικό μικρόκοσμο που θα λατρέψουν τα μικρά παιδιά! Είναι μια έξυπνη ιδέα, δοσμένη σωστά, καλοδουλεμένη και εικονογραφημένη με τον τρόπο που θέλουν οι αναγνώστες ηλικίας 8 ετών και πάνω. Αγωνία και χιούμορ σε έναν σωστό και ιδανικό συνδυασμό.