Βιβλίο Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους 
Συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης
Κατηγορία Non fiction / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα true crime βιβλίο που αποτελεί καρπό έρευνας αντικρουόμενων πηγών, μελέτης όσων εγγράφων επιτρεπόταν η πρόσβαση και πείσματος για τη σοβαρή γραφειοκρατία και για τη σιωπή που προτιμούσαν κάποια εμπλεκόμενα πρόσωπα. Είναι ένα κείμενο που προσπαθεί να βρίσκεται κοντά στην πραγματικότητα και στην αλήθεια και έχει γραφτεί με ενάργεια και αντικειμενικότητα, αναμιγνύοντας ικανοποιητικά το true crime με τη μυθοπλασία. Με αφορμή την επίσκεψη του συγγραφέα στη γερμανική φυλακή, ξεδιπλώνονται δύο υποθέσεις: η δολοφονία της πάμπλουτης Σαρλότε Μπέρινγκερ μέσα στο ίδιο της το πολυτελές διαμέρισμα στο Μόναχο το 2006 και η εξαφάνιση αρχικά, θάνατος στη συνέχεια, της δεκάχρονης Ούρσουλα Χέρμαν στη λίμνη Άμερ που είχε εξαφανιστεί για είκοσι μέρες το 1981 πριν εντοπιστεί η σορός της σ’ ένα κιβώτιο κάτω από τη γη διαμορφωμένο σε δωμάτιο με προμήθειες και βιβλία. Το κείμενο είναι γρήγορο, με κοφτές φράσεις, χωρίς ψυχογραφήματα, κάτι που με έκανε να νιώθω σα να διάβαζα πρακτικά και μαρτυρικές καταθέσεις, μιας και παρουσιάζονται μόνο τα γεγονότα, με τη σειρά που έρχονται στο προσκήνιο, όσο τα ερωτήματα αυξάνονται.

Η Σαρλότε παντρεύτηκε τον αρκετά μεγαλύτερό της επιχειρηματία Όσκαρ Μπέρινγκερ και μπήκε στο κέντρο της αφρόκρεμας. Παρά τα κουτσομπολιά για το αντίθετο, το ζευγάρι κατάφερε να κρατάει τις ισορροπίες στη σχέση τους, ώσπου η Σαρλότε έμεινε χήρα με τεράστια περιουσία και τελικά βρέθηκε άγρια δολοφονημένη σ’ ένα πανάκριβο διαμέρισμα, από το οποίο δεν είχε κλαπεί τίποτα. Ποιος λοιπόν τη σκότωσε με τόσο μεγάλη μανία και τι της πήρε τελικά; Γιατί θεωρήθηκε ύποπτος ο ανιψιός της, Φρεντ Τάλας; Παρακολουθούμε βήμα προς βήμα τον κλοιό να στενεύει γύρω από τον Φρεντ, τις προσπάθειές του να αποδείξει την αθωότητά του, τη βιασύνη και την προχειρότητα των αρχών από τη σύλληψη ως τη δίκη του, τις προσπάθειες του επιτυχημένου ντετέκτιβ και profiler Κλάους Βολίνσκι να επικεντρωθεί σε ζητήματα και λεπτομέρειες που είχαν διαφύγει της προσοχής, δυστυχώς όμως καμία έφεση για επανεξέταση βάσει νέων στοιχείων δεν έγινε δεκτή: «Ο καταδικασμένος έπρεπε να είναι και ο δολοφόνος. Τελεία και παύλα» (σελ. 154). Τα ίδια συνέβησαν και το 1981, με την εξαφάνιση του μικρού κοριτσιού. Μέσα από διαδοχικά βήματα, οδηγούμαστε ξανά σ’ έναν βασικό ύποπτο που διατείνεται την αθωότητά του, υπάρχουν αντιφάσεις αλλά δε λαμβάνονται υπ’ όψιν, υπάρχουν φωνές διαμαρτυρίας που γίνεται απόπειρα να καταπνιγούν κι όλα αυτά εντείνουν την αγωνία για το τελικό αποτέλεσμα της δίκης. Ποιος έγραψε τα σημειώματα με τα οποία ζητούσε λύτρα; Γιατί δεν ξαναφάνηκε για τις τελευταίες οδηγίες; Πότε και πώς πέθανε το παιδί; Μια υπόθεση με κενά, σφάλματα, ολιγωρία, ατυχίες, αναιρέσεις, καθυστερήσεις, ελλείψεις, ακριβώς όπως αυτή του Τάλας.

Ο συγγραφέας, μετά τη δίκη του Τάλας, βγαίνει στο προσκήνιο κι αρχίζει να καταγράφει τις δικές του απόψεις και σκέψεις, τους προβληματισμούς του και τις προσπάθειές του να βγάλει μια άκρη σε όλο αυτό το κουβάρι (κάποιες απόπειρες λογοτεχνικότητας, με μεταφορές και παρομοιώσεις μοιάζουν παράταιρες με την ατμόσφαιρα του κειμένου). Έχουμε μελετήσει τα ευρήματα στον τόπο του εγκλήματος, τη ζωή του ανιψιού και βασικού υπόπτου, τις αμφιβολίες, τα αναπάντητα ερωτήματα, τις καλά καταστρωμένες αντενδείξεις που ενισχύουν την αθωότητα να εναλλάσσονται με γεγονότα που παρουσιάζονται ως αληθή και τετελεσμένα στον αφηγηματικό χρόνο, οπότε δεν ξέρεις πού αρχίζει η αλήθεια και πού τελειώνει το ψέμα. Γεμάτοι απορίες και οργή για την προχειρότητα της δίκης φτάνουμε στη ζωή του Τάλας στη φυλακή, «στην κοιλιά του κτήνους», επί δεκαέξι χρόνια. Επρόκειτο για μια δίκη-ρεκόρ, με ενενήντα τέσσερις συνεδριάσεις σ’ έναν χρόνο από την έναρξή της, μαζί με το διάστημα που απαιτήθηκε για την έκδοση της απόφασης. Το δικαστήριο έκρινε βάσει ενδείξεων και όχι αποδείξεων κατά τον συγγραφέα που καταγράφει αυτό το χρονικό, ο οποίος υποστηρίζει τη διασημότερη αρχή του ποινικού δικαίου: σε περίπτωση αμφιβολίας ο κατηγορούμενος κηρύσσεται αθώος. Το αντίθετο καταστρατηγεί ανθρώπινα δικαιώματα και αμέτρητα νομοθετήματα που συναντάει κανείς σε κάθε νομικό σώμα, «μιλάμε για τη ραχοκοκαλιά του ανθρωπισμού, την οποιαδήποτε στοιχειώδη κουλτούρα δικαίου». Με τον Τάλας συζητούν, αναλύουν, καταγράφουν, απαντούν και ρωτούν, και ανακαλύπτουμε πως δεν υπάρχουν πρακτικά της δίκης, μιας και στα γερμανικά ποινικά δικαστήρια δεν κρατούνται πρακτικά με τις καταθέσεις των μαρτύρων!

Στη συνέχεια, ο συγγραφέας, απότομα και κοφτά, στρέφει την ερευνητική του ματιά στη δολοφονία της δεκάχρονης Ούρσουλα Χέρμαν στη λίμνη Άμερ το 1981, της οποίας η υπόθεση ξεδιπλώνεται με τον ίδιο τρόπο όπως του Τάλας, με τις έρευνες, τα πορίσματα, τα ευρήματα, τις απορίες, τις αμφιβολίες να έχουν τον πρώτο λόγο για άλλη μια φορά. Το κοριτσάκι είχε εξαφανιστεί στο δάσος ανάμεσα σε δύο κοντινά χωριά, επιστρέφοντας σπίτι μετά από επίσκεψη σε συγγενείς. Έχουμε και πάλι αγώνα δρόμου για την αλήθεια, φωνές αμφισβήτησης, μια παράνοια που οδηγεί για άλλη μια φορά στην ενοχή κάποιου που διατείνεται αθώος και υπάρχουν σοβαρά επιχειρήματα επ’ αυτού κι όλα αυτά πεισμώνουν τον συγγραφέα που προσπαθεί να βρει την άκρη σε άλλη μια υπόθεση. Ουσιαστικά πρόκειται για το χρονικό δύο διαφορετικών υποθέσεων με έναν κοινό άξονα που ξεπηδάει κατά την ανάγνωση και που με γέμισε οργή και αδικία. Ρεαλισμός, κοφτή γραφή, κινηματογραφική αφήγηση, απόπειρες αντικειμενικής παρουσίασης των γεγονότων, μιας και δεν υπάρχουν πολλές αποδείξεις και πηγές, αναδεικνύουν την τραγελαφικότητα του γερμανικού δικαστικού συστήματος που καταπίνει σαν άλλο κτήνος τους αθώους. Μέσα από τα γεγονότα αποδεικνύεται περίτρανα πως το κράτος, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και η κοινή γνώμη συγκλίνουν στις εκάστοτε αποφάσεις και βιάζονται να κρίνουν τον ένοχο, ποιος μπορεί λοιπόν να παλέψει εναντίον τους, ποιος θα τολμήσει να αμφισβητήσει την κρίση τους και όσα υπομονετικά και επίμονα έχουν κατασκευάσει;

Βιβλίο Κάνε τα στραβά μάτια 
Τίτλος πρωτοτύπου Turn a blind eye
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο βιβλίο μιας σειράς που «…δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό» με κέρδισε σε αρκετά σημεία και με έκανε να ξεχάσω τις απορίες και τις αμφιβολίες μου για το προηγούμενο, το «Κρυμμένοι σε κοινή θέα», μιας και ο σχεδιασμός της πλοκής, οι έξυπνες οπτικές γωνίες από τις οποίες παρακολουθούμε τα γεγονότα και ανατρέπονται σε κρίσιμα σημεία της ιστορίας, καθώς και η κλιμακούμενη αγωνία όσο πλησιάζαμε στο τέλος, με τα σχέδια να ευοδώνονται ή να ακυρώνονται από εξυπνότερα «αντισχέδια», με άλλες δύο κρίσιμες δικαστικές διαμάχες και με τη λύτρωση ενός χαρακτήρα από τα λάθη του, είναι στοιχεία που με κράτησαν με κομμένη ανάσα ως το απαραίτητο cliffhanger στο τέλος του μυθιστορήματος. Φορτωμένος από τον σκεπτικισμό που μου δημιούργησε το προηγούμενο βιβλίο, δε δέχτηκα δύο «ευκολίες» που εμφανίζονται από τις πρώτες κιόλας σελίδες: ο αιφνίδιος θάνατος του προαιώνιου εχθρού Μάιλς Φόκνερ και το γεγονός ότι το συναρπαστικό δίλημμα με το οποίο έκλεισε το προηγούμενο βιβλίο λύθηκε ως δια μαγείας με μια κίνηση ματ που άνοιξε τον δρόμο στον Γουόρικ να δεχτεί την προαγωγή του σε επιθεωρητή! Για να μην αναφέρω ότι, λόγω αυτής της εξέλιξης, δημιουργείται και πάλι νέο τμήμα για να μη διαλυθεί η ομάδα που ξέρουμε και η οποία έχει ήδη σημειώσει σημαντικές επιτυχίες!

Επειδή όμως έχουμε να κάνουμε με τον Jeffrey Archer, σύντομα κατάλαβα πως έβγαλα βιαστικά συμπεράσματα, μιας και το κάθε τι έχει τη θέση του στην πλοκή και εμφανίζονται κρυμμένοι άσοι κατά την ανάγνωση, με τέτοιο τρόπο που ο συγγραφέας γυρνάει την πλάτη του σε αυτές τις «ευκολίες» και στα αναμενόμενα κλισέ, μόνο και μόνο για να απογειώσει ξανά την ιστορία του Γουίλιαμ Γουόρικ με νέες εξελίξεις στις σχέσεις του με τους γνωστούς κακούς αλλά και με καινούργιους χαρακτήρες που θα παίξουν διπλό ρόλο στα γεγονότα, εμπλουτίζοντας σε μεγάλο βαθμό την ιστορία και παρασύροντάς με σε ένα διαρκές παιχνίδι αλήθειας και ψέματος, γεμάτο παγίδες και κόλπα. Είμαστε πλέον στα 1987 και η νέα ειδική ομάδα που συγκροτείται θα δρα πιο άμεσα σε υποθέσεις αστυνομικής διαφθοράς, μόνο που ο Γουόρικ δρα ως μυστικός αστυνομικός, αφού για τους περισσότερους παραμένει στο Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών. Δίπλα του ερευνούν η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, η οποία επανήλθε στη θέση της χάρη σε μια σημαντική της κατάθεση και ο έγχρωμος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, με νέα πρόσωπα τις αστυφύλακες Ρεμπέκα Πάνκχερστ και Νίκι Μπέιλι, οι οποίες έχουν πολλά θετικά γνωρίσματα αλλά η Νίκι παρασύρεται και κάνει ένα θανάσιμο λάθος, βάζοντας σε κίνδυνο τις εξελίξεις. Από την άλλη, ο υπαστυνόμος Μπρους Λαμόντ έχει τα δικά του σχέδια πλέον, έχοντας περάσει στην άλλη πλευρά του παιχνιδιού και μπλέκεται αριστοτεχνικά στην υπόθεση.

Ταυτόχρονα, ο Μάιλς Φόκνερ, ως τον θάνατό του τουλάχιστον, και η γυναίκα του, Κριστίνα, παραμένουν στο προσκήνιο, με τη φιλία της Κριστίνα με τη σύζυγο του Γουόρικ, Μπεθ, να έχει γίνει πιο στενή αλλά η κοπέλα διατηρεί αυξημένη την προσοχή της σε αυτό το παιχνίδι, σε περίπτωση που η Κριστίνα έχει κάτι άλλο στο μυαλό της από μια απλή φιλία. Ο επιθεωρητής Γουόρικ προσπαθεί να εξισορροπήσει και πάλι την οικογενειακή με την επαγγελματική του ζωή, ειδικά τώρα που μεγαλώνουν τα δίδυμα παιδιά τους, Αρτεμίζια και Πίτερ. Έχουμε και πάλι δικανικές μάχες, αφού τώρα έχουμε τη δίκη του Φιδιού, του οποίου η σπείρα εξαρθρώθηκε στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς, με δικηγόρο υπεράσπισης φυσικά τον Μπουθ Γουότσον που δεν παύει να βρίσκεται απέναντι από τον Τζούλιαν και την Γκρέις Γουόρικ σε όλες τις ως τώρα υποθέσεις του Γουίλιαμ. Πατέρας και κόρη μάλιστα έχουν γίνει αναπόσπαστο δίδυμο, αφήνοντας πίσω τους τον σκεπτικισμό και τις μισογυνικές απόψεις του Τζούλιαν για την Γκρέις. Το Φίδι αντιμετωπίζει πολλές σοβαρές κατηγορίες διακίνησης, κυκλώματος, εμπορίας κλπ. ναρκωτικών χωρίς κανένα ελαφρυντικό αλλά θα καταφέρει να ξεφύγει με τα τερτίπια του δικηγόρου; Η ζωή του στη φυλακή δεν είναι καθόλου αυστηρή, αντιθέτως, παρακολουθούμε πόσο καλά εξακολουθεί να κινεί τα νήματα μέσα από το κελί του, πώς δικτυώνεται, πώς αποκτά τη θέση του νέου μονάρχη της φυλακής κλπ.

Το «Κάνε τα στραβά μάτια» είναι η συνέχεια της καριέρας ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Οι εξελίξεις στο τρίτο βιβλίο θα τον οδηγήσουν στον βαθμό του νεότερου ηλικιακά επιθεωρητή και θα φέρουν για άλλη μια φορά μεγάλες ανατροπές στη ζωή του, ενώ οι αντίπαλοί του δείχνει να κερδίζουν αρχικά το παιχνίδι όσο η έρευνα στο πεδίο της διαφθοράς της αστυνομίας βαθαίνουν και φέρνουν στο φως διπλά παιχνίδια, προδοσίες, απληστία και φυσικά θανάσιμο κίνδυνο. Το τρίτο μυθιστόρημα της σειράς είναι μεν συναρπαστικό αλλά με οικείο τρόπο γραμμένο και πατάει στα χνάρια γραφής των προηγούμενων βιβλίων, με τη συνταγή να παραμένει ίδια σε βασικές γραμμές: εκπλήξεις, δύο μεγάλες δικαστικές διαμάχες, τρυφηλή ζωή μέσα στις φυλακές χωρίς ίχνος μεταμέλειας ή αναμόρφωσης, έξυπνα συγγραφικά τρικ και άλλα. Απλώς αυτή η υπόθεση είναι πιο ευφάνταστα σχεδιασμένη, έχει πιο εντυπωσιακή πλοκή και με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο ως προς τον χειρισμό ιστορίας και χαρακτήρων.

Βιβλίο Κρυμμένοι σε κοινή θέα 
Τίτλος πρωτοτύπου Hidden in plain sight
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είμαστε πλέον στα 1986 και ο Γουίλιαμ Γουόρικ πέρασε τις εξετάσεις για αρχιφύλακας, οπότε πρέπει αναγκαστικά να μετατεθεί στο Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών. Για να μη διαλυθεί όμως η αποτελεσματική ομάδα αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ειδική μονάδα στο Τμήμα αυτό, στην οποία επίσης μετατίθενται η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ, η οποία κουβαλάει το βάρος μιας μεγάλης αποτυχίας από το προηγούμενο βιβλίο και ο υπαστυνόμος τώρα Μπρους Λαμόντ ως επικεφαλής. Στην παρέα τους προστίθεται ο έγχρωμος αστυφύλακας Πολ Αντάζα, με σημαντική προϋπηρεσία στη διερεύνηση εγκλημάτων κι έτσι μέσω αυτού ο συγγραφέας στηλιτεύει τον φυλετικό ρατσισμό που κυριαρχούσε τότε (αλλά εξακολουθεί και σήμερα) σε πολλές εκφάνσεις της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής της χώρας. Σκοπός της νέας μονάδας είναι η σύλληψη του Φιδιού, ενός από τους μεγαλύτερους βαρόνους ναρκωτικών της χώρας. Ο Γουίλιαμ Γουόρικ και η αρραβωνιαστικιά του, Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι βοηθός έρευνας στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν, κατάφεραν να ξεπεράσουν τον σκόπελο των μυστικών της Μπεθ και να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα. Επίσης, γνωρίζουμε τη σύζυγο του διοικητή Τζακ Χόκσμπι, Τζόζεφιν, η οποία εκμυστηρεύεται στην Μπεθ πολλά «μυστικά» της διατήρησης μιας σχέσης με αστυνομικό, αφού είναι μια δουλειά με ρίσκα, ακατάστατο ωράριο, επαγγελματικά μυστικά και άλλα.

Έρευνες, πληροφορίες, καταδότες, ντίλερ, βαποράκια, κέντρα διακίνησης αρχίζουν να φτιάχνουν μια συναρπαστική ιστορία που δεν ήξερα πού θα καταλήξει, αναρωτιόμουν αν η πληροφορία είναι σωστή και πού θα οδηγήσει, τι συνέπειες θα υπάρξουν αν πετύχει ή αν αποτύχει κάποιος χαρακτήρας στην πορεία και πολλά άλλα. Στην υπόθεση μπλέκεται ο Έιντριαν Χιθ, συμμαθητής του Γουίλιαμ Γουόρικ, με τον οποίο οι δρόμοι τους διασταυρώνονται ξανά. Ο Χιθ έχει μπλέξει με ναρκωτικά, πραγματοποιώντας τις προβλέψεις του Γουίλιαμ για την κακή του πορεία, τώρα όμως ο αρχιφύλακας τον χρειάζεται για την υπόθεσή του κι αρχίζει να τον προσεγγίζει ξανά. Θα καταφέρει να εντοπίσει το Φίδι και να εξαρθρώσει το κύκλωμα ναρκωτικών που έχει χτίσει; Ταυτόχρονα, ο Μάιλς Φόκνερ και η γυναίκα του, Κριστίνα, παραμένουν στο προσκήνιο, εμπλουτίζοντας την πλοκή, μιας και η καλοστημένη πλεκτάνη τους στο πρώτο βιβλίο ανέτρεψε τα σχέδια των αστυνομικών να κλειστεί ο Μάιλς στη φυλακή. Ο Γουίλιαμ τον έχει από κοντά ώστε να τον πιάσει για το παραμικρό παράπτωμα και στο πλάι του σπεύδει πάλι να βοηθήσει η Κριστίνα, έχει όμως αγνές προθέσεις ή μήπως τα δικά της σχέδια; Ο Μάιλς κάνει πάντως κάποια λάθη κι έτσι απολαμβάνουμε και πάλι δικαστικές μάχες μπροστά στα έδρανα, με την Γκρέις Γουόρικ να δίνει τον καλύτερό της εαυτό, με αποτέλεσμα ο μισογύνης πατέρας της να ζητάει τη γνώμη της σε κρίσιμες περιπτώσεις. Η καλύτερή μου στιγμή ήταν μια κίνηση ματ που την έφερε στο προσκήνιο και την οδήγησε να ανακρίνει εκείνη έναν σημαντικό μάρτυρα στη δίκη αυτού του βιβλίου, κάτι που απόλαυσα, μιας και ο Jeffrey Archer είναι μάστορας στο γράψιμο και ξέρει να τραβάει την προσοχή του αναγνώστη μέχρι την τελευταία λέξη. Έτσι σταδιακά ο πατέρας της Γκρέις και του Γουίλιαμ αρχίζει να «μαλακώνει» και να υπαναχωρεί στις αρχικές του θέσεις.

Έχοντας υπ’ όψιν το μότο του συγγραφέα πως «Αυτό δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό», θα έλεγα πως το δεύτερο μυθιστόρημα της σειράς είναι μεν συναρπαστικό αλλά με οικείο τρόπο γραμμένο και πατάει στα χνάρια γραφής του πρώτου βιβλίου, με αποτέλεσμα να νιώθω σα να προσπαθούσε ο συγγραφέας να χωρέσει με το ζόρι στην καινούργια υπόθεση τους δύο βασικούς αντιπάλους, Γουόρικ και Φόκνερ. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές, ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι, αντιδικίες και δικανικά λογύδρια, περίμενα όμως κάτι διαφορετικό, κάτι πιο ευφάνταστο που να αποτελεί τον κύριο κορμό των ιστοριών του Γουόρικ. Βέβαια όλα αυτά του τα συγχώρεσα όταν άρχισε να στήνεται η επιχείρηση που θα κλείσει την ιστορία του δεύτερου βιβλίου και που ίσως βάλει το Φίδι πίσω από τα κάγκελα, με συναρπαστικές λεπτομέρειες, άψογο σχεδιασμό, έξυπνες ιδέες να έρχονται απανωτά, θα πάνε όλα όμως καλά; Το «Κρυμμένοι σε κοινή θέα» είναι η συνέχεια της καριέρας ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Οι εξελίξεις στο δεύτερο βιβλίο θα τον οδηγήσουν στον βαθμό του νεότερου ηλικιακά επιθεωρητή, την ίδια στιγμή όμως θα βρεθεί σε δίλημμα, μιας και ανακαλύπτει πως υπάρχει διαφθορά μέσα στο ίδιο το αστυνομικό σώμα που υπηρετεί, επομένως τι θα κάνει; Θα καταδώσει και θα παραιτηθεί, θα καταδώσει αλλά θα παραμείνει στο Σώμα με τις αναμενόμενες συνέπειες για τη ζωή και την καριέρα του ή θα κάνει τα στραβά μάτια; Πραγματικά αναρωτιέμαι τι θα συμβεί στο επόμενο βιβλίο της σειράς και πότε επιτέλους θα καταλάβω τι έχει στο μυαλό του ο συγγραφέας ως προς τη βασική ιδέα που τον ώθησε να γράψει αυτά τα μυθιστορήματα.

Βιβλίο Χωρίς ρίσκο
Τίτλος πρωτοτύπου Nothing ventured
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980 κι έχει ως πρωταγωνιστή έναν συναρπαστικό και ενδιαφέροντα χαρακτήρα που έρχεται σε κόντρα με τον πατέρα του, σερ Τζούλιαν, από τη στιγμή που αποφασίζει να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο και να μπει στη Μητροπολιτική Αστυνομία παρά να συνεχίσει στο οικογενειακό δικηγορικό γραφείο. Δε θέλει να γίνει ποινικολόγος που υπερασπίζεται καθάρματα, αντιθέτως, προτιμάει να τα βάζει για πάντα στη φυλακή και να εμποδίζει τις εγκληματικές τους δραστηριότητες. Η μητέρα, Μάρτζορι, είναι πιο διαλλακτική και θεωρείται η φωνή της λογικής ενώ η αδελφή του Γουίλιαμ, Γκρέις, που είναι δικηγόρος, υπερασπίζεται κάθε αδέκαρο κακομοίρη που θα βρεθεί στον δρόμο της, κάτι που τη ρίχνει σε εκτίμηση και αξία στα μάτια του πατέρα τους. Οι οικογενειακοί δεσμοί είναι καλογραμμένοι, διασκεδαστικοί και διαπιστώνουμε πως ο πατέρας δεν είναι αυστηρός, άτεγκτος και μονοκόμματος αλλά δέχεται ν’ ακούσει και μιαν άλλη άποψη, σέβεται μια τεκμηριωμένη γνώμη κι αφήνει τον γιο του να κάνει αυτό που θέλει υπό όρους. Η στάση του απέναντι στην κόρη του είναι εξίσου σταθμισμένη, αφού δεν του αρέσουν οι επαγγελματικές της επιλογές, της αφήνει όμως περιθώρια ελιγμών ή / και ιδεών. Επιπλέον, μέσω της Γκρέις ο συγγραφέας μας εντάσσει στο πνεύμα αλλαγής και νεωτερικότητας που ερχόταν τη δεκαετία του 1980 απέναντι στα δικαιώματα των γυναικών, οι οποίες άρχισαν να μπαίνουν σε ανδροκρατούμενους χώρους και να διεκδικούν ισότητα ακόμη και στην πρωτοτοκία.  Η Γκαλερί Τέιτ όμως δε θα βάλει ποτέ γυναίκα σε διευθυντική θέση!

Το βιβλίο είναι ένα καλογραμμένο και συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα που πατάει στα οικεία χνάρια γραφής του Jeffrey Archer, αγνοώντας τα στερεότυπα του κλασικού αστυνομικού μυθιστορήματος. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές, ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι κι όλα κλείνουν με δυο άκρως ενδιαφέρουσες και παραστατικά γραμμένες δίκες, στις οποίες ο χειρισμός της αγωνίας και το κλείσιμο του ματιού απέναντι στον αναγνώστη είναι διαρκή και τόσο γρήγορα που ένιωθα να παρακολουθώ αγώνα τένις. Έχοντας υπ’ όψιν το μότο του συγγραφέα πως «Αυτό δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό», παρακολουθούμε κάπως χαλαρά τις σπουδές του Γουίλιαμ στην Ιστορία της Τέχνης αρχικά, για να κάνει το χατίρι στον πατέρα του, και στη συνέχεια στο Αστυνομικό Κολέγιο Χέντον στο βόρειο Λονδίνο, όπου αριστεύει στην επιστημονική και εγκληματολογική ανάλυση, στη νομολογία και στις πολεμικές τέχνες. Ξεκινάει ως αστυφύλακας από μια περιοχή όπου δεν είχε βρεθεί ποτέ, το Λάμπεθ και περιμένει να περάσουν δύο χρόνια πριν προσπαθήσει να προαχθεί σε ντετέκτιβ. Μέντοράς του σε αυτές τις περιπολίες είναι ο επίσης αστυφύλακας Φρεντ Γέιτς: «Μη δέχεσαι τίποτα, μην πιστεύεις κανέναν, αμφισβήτησε τα πάντα»! Να όμως που μια σειρά από γεγονότα τον φέρνουν στη Σκότλαντ Γιαρντ, όπου ο διοικητής Τζακ Χόκσμπι, η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ και ο αρχιεπιθεωρητής Μπρους Λαμόντ, επικεφαλής του Τμήματος Έργων Τέχνης, ψάχνουν να βρουν τον κλεμμένο πίνακα του Ρέμπραντ «Οι σύνδικοι της συντεχνίας των υφασματεμπόρων». Επτά χρόνια τώρα το Τμήμα προσπαθεί να συλλάβει τον Μάιλς Φόκνερ, μια εγκληματική διάνοια που καταφέρνει να ξεγλιστράει απ’ τα χέρια τους, παρ’ όλο που κλέβει κορυφαία έργα τέχνης και βγάζει μια περιουσία χωρίς να φαίνεται ότι παρανομεί. Ικανότατος και άψογα οργανωμένος, τους δυσκολεύει κάθε φορά και πιο πολύ.

Παράλληλα, τον Γουίλιαμ τον απασχολούν κι άλλες, ήσσονος αφηγηματικής σημασίας υποθέσεις (βιβλία του Ουίνστον Τσόρτσιλ που υποτίθεται πως έχουν την ιδιόχειρη υπογραφή του, ένα φιαλίδιο σεληνιακής σκόνης, ένας μυστηριώδης τύπος που θέλει να αγοράσει ασήμι εκατό ετών και πάνω από διαπιστωμένα καταστήματα ασημικών κ. ά.) που απλώς εμπλουτίζουν το κείμενο, όλες όμως συγκροτούν μια καλά οργανωμένη πλοκή γεμάτη σασπένς και εκπλήξεις ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούμε τον πρωταγωνιστή σε διαφορετικά σημεία του Λονδίνου, το οποίο γνωρίζουμε κι από την καλή κι από την ανάποδη, τις περιοχές του, τους δρόμους του, τις συγκοινωνίες του. Φυσικά, μέσα σε όλα αυτά εισχωρεί κι ο έρωτας στο πρόσωπο της Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι βοηθός έρευνας στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν απ’ όπου εκλάπη ο Ρέμπραντ. Ο Γουίλιαμ την ερωτεύτηκε αμέσως και η σχέση τους αρχίζει ν’ ανθίζει αλλά και να δέχεται τους τριγμούς της άστατης δουλειάς του αστυνομικού, μόνο που η Μπεθ έχει ένα καλά κρυμμένο μυστικό. Επίσης, οι αναφορές σε πίνακες ζωγραφικής πολλών διαφορετικών μεταξύ τους καλλιτεχνών και τεχνοτροπιών με οδηγούσαν πολλές φορές να ψάξω περισσότερες πληροφορίες, να τους χαζέψω, να διαβάσω αναλύσεις τους κλπ.

Το «Χωρίς ρίσκο» είναι τα πρώτα βήματα ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Θα τον βοηθήσει άραγε ο κλεμμένος Ρέμπραντ να το πραγματοποιήσει; Πίνακες ζωγραφικής και άλλα έργα τέχνης, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ιστορίες από γνωστούς καλλιτέχνες, πλούσια πλοκή, ένας καλοσχεδιασμένος πυρήνας δράσης γεμάτος εμπόδια, εκπλήξεις και ανατροπές, γρήγορες εξελίξεις, ρεαλιστικοί διάλογοι, όλα αυτά με κράτησαν ως το τέλος και μου σύστησαν έναν χαρακτήρα τον οποίο ανυπομονώ να συναντήσω ξανά και ξανά ώστε να απολαύσω τις περιπέτειές του και να δω πώς θα εξελιχθεί ως προσωπικότητα από βιβλίο σε βιβλίο.

Βιβλίο Η κληρονομιά
Συγγραφέας Σπύρος Πετρουλάκης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Σπύρος Πετρουλάκης έγραψε μια ενδιαφέρουσα ιστορία με θέμα τις μεθόδους τεχνητής γονιμοποίησης και το μέγεθος της λαχτάρας για ένα παιδί. Πόσο δύσκολο είναι να υιοθετήσει κανείς στην Ελλάδα του σήμερα, τι απάτες συμβαίνουν στον χώρο από επιτήδειους που εκμεταλλεύονται αυτήν την ανάγκη, πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να πέσει θύμα κυκλώματος εμπορίας οργάνων και να γίνουν πράγματα χωρίς να τα γνωρίζει, ως ποιο σημείο φτάνει κάποιος για τη ζωή του παιδιού του και άλλα ερωτήματα απαντώνται σε μια πλοκή που κλιμακώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο και εμπλουτίζεται με παράλληλες ιστορίες που κινούνται γύρω από αυτούς τους θεματικούς άξονες για να ενωθούν σε απρόσμενο σημείο. Παράλληλα έχουμε μια ολοζώντανη καταγραφή της δίκης στο Μικτό Ορκωτό με τους μάρτυρες, τις καταθέσεις, τις αγορεύσεις, την απολογία να έρχονται το ένα πίσω από το άλλο και να διακόπτονται από τη ζωή του Πάρι Ρουμελιώτη δυο χρόνια πριν και από τα γεγονότα του 1935 που αποτελούν και την αφετηρία των εξελίξεων. Οι εναλλαγές των σκηνών δεν κουράζουν ούτε μπερδεύουν, αντίθετα αυξάνουν την αγωνία και το σασπένς όσο πλησιάζουμε στο τέλος.

Ο δικηγόρος Πάρις Ρουμελιώτης λοιπόν μαθαίνει πως η κόρη του έπαθε ένα ατύχημα κι έτσι ανακαλύπτουν πως πάσχει από μυοκαρδιοπάθεια και χρειάζεται επειγόντως μεταμόσχευση. Ο Πάρις και η γυναίκα του, Έλενα, αποφάσισαν να αποκτήσουν παιδιά με τεχνητή γονιμοποίηση, παρά τους δισταγμούς του Πάρι. Τι υπάρχει στο παρελθόν του που τον γέμισε με αμφιβολίες; Μήπως η αγάπη του για την Έλενα και η υποχώρησή του στις επιθυμίες της ξυπνήσει κάτι που καλύτερα να έμενε κρυμμένο και να μην ερχόταν ποτέ ξανά στο φως; Ποιο είναι το τίμημα που θα χρειαστεί να πληρώσει; Πώς συνδέονται όλα αυτά με τον Γιωργή, τον νεαρό αγρότη που πρωτοστάτησε στις εξεγέρσεις του 1935 στην Πελοπόννησο με αφορμή την υποτίμηση της σταφίδας; Ο Γιωργής, κυνηγημένος από την αστυνομία, καταφεύγει στο υποστατικό του θείου του, Μεταξόγιαννη, στη Μεσσηνία κι εκεί εργάζεται σκληρά, κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Ο Μεταξόγιαννης του φέρεται απάνθρωπα και τον βάζει να δουλεύει εξοντωτικά, όπως και όλους όσους έχει στη δούλεψή του. Το μόνο φως που υπάρχει στη ζωή του είναι η όμορφη Βασιλεία, μια γυναίκα με την οποία ερωτεύονται κι αυτό θα είναι η αρχή της καταστροφής τους. Τι θα συμβεί ανάμεσά τους και τι καταιγιστικές εξελίξεις θα επιφέρει;

«Η κληρονομιά» του Σπύρου Πετρουλάκη είναι μια τρυφερή μα και σκληρή ιστορία που αγγίζει με σεβασμό και αγάπη την ανάγκη κάποιου να αποκτήσει παιδί. Καλοδουλεμένη πλοκή, καίρια διαχρονικά μηνύματα που με συγκίνησαν, αληθοφάνεια στις πράξεις των χαρακτήρων, αν και οι περισσότεροι δε σκιαγραφούνται πολύ διεισδυτικά, ένα λυτρωτικό τέλος που μου αλάφρωσε την ψυχή και μια σημαντική ανατροπή ως προς το ποια είναι η κληρονομιά που πυροδοτεί αυτά τα σκληρά γεγονότα είναι χαρακτηριστικά που με κράτησαν ως το τέλος του βιβλίου. Τα ιστορικά γεγονότα του 1935 που δίνουν την αφορμή για την έναρξη της ιστορίας τα βρήκα ενδιαφέροντα μιας και δεν τα έχω ξανασυναντήσει σε βιβλιογραφία, κρίμα όμως που δεν αναπτύχθηκαν περισσότερο. Ο Σπύρος Πετρουλάκης και πάλι ρίχνει φως σε ευαίσθητα θέματα και τα διαχειρίζεται ικανοποιητικά με μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές.

Βιβλίο Δεκατρία 
Τίτλος πρωτοτύπου Thirteen
Συγγραφέας Steve Cavanagh
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Steve Cavanagh, υπηρετώντας πιστά το δικαστικό θρίλερ μέσω του ήρωά του Έντι Φλιν, γράφει την τέταρτη περιπέτεια του δικηγόρου και δείχνει εκ των έσω όλες τις πιθανές εκπλήξεις και ανατροπές που μπορεί να συναντήσει κανείς σε μια δίκη, καταγράφει έξυπνα και απρόβλεπτα μια ανατρεπτική ιστορία και μπλέκει έναν κατά συρροή δολοφόνο με τέτοιο τρόπο που διάβαζα πυρετωδώς και με κρατημένη ανάσα το κείμενο ώσπου να φτάσω στο αναπάντεχο τέλος. Ο Ρούντι Καρπ, επίσημος συνήγορος υπεράσπισης των αστέρων, ζητάει από τον Φλιν να αναλάβει μαζί του τη δίκη του ηθοποιού του κινηματογράφου Ρόμπερτ Σόλομον για ανθρωποκτονία. Ο Φλιν αρνείται γιατί πιστεύει στην ενοχή του Σόλομον, ο Καρπ όμως του αποκαλύπτει πως είναι αθώος και πως αυτό μόνο ο Φλιν μπορεί να το αποδείξει. Έτσι ξεκινάει μια ενδελεχής έρευνα, που προσπαθεί να καταρρίψει τις κατηγορίες, να εντοπίσει αν οι αστυνομικοί αλλοίωσαν στοιχεία, να αποδείξει την αθωότητα του κατηγορουμένου και σταδιακά μπλέκουμε σ’ ένα γαϊτανάκι αποκαλύψεων που οδηγούν σε σκοτεινά σημεία. Ταυτόχρονα, μαθαίνουμε για το παρελθόν του Καρπ, που είναι χωρισμένος με την Κριστίν κι έχουν μια δωδεκάχρονη κόρη, την Έιμι. Θέλει να ξαναγίνουν οικογένεια αλλά οι υποθέσεις του τον οδηγούν σε μπελάδες. Γιατί κυνηγάει την αθωότητα, ποιος τον εξαπάτησε κάποτε, πώς το αντέχει αυτό το βάρος των τύψεων, τι κάνει γι’ αυτό είναι μερικά μόνο από τα ερωτήματα που τον ταλανίζουν κι είναι απότοκα των προηγούμενων βιβλίων της σειράς, στα οποία όμως υπάρχουν ελάχιστες αναφορές κι έτσι το συγκεκριμένο μυθιστόρημα μπορεί να διαβαστεί και ανεξάρτητα.

Η αφήγηση είναι εναλλακτικά πρωτοπρόσωπη από τον δικηγόρο Έντι Φλιν και τριτοπρόσωπη όταν στρέφουμε τη ματιά μας στον Τζόσουα Κέιν, έναν άρρωστο ψυχικά άντρα και αδίστακτο δολοφόνο, τον οποίο παρακολουθούμε να πραγματοποιεί το σχέδιό του και να γίνεται ένας από τους ενόρκους της δίκης, χωρίς να ξέρουμε την ταυτότητα που υιοθέτησε ούτε τα σχέδιά του ούτε τον σκοπό του. Στο παιχνίδι της εξακρίβωσης μας βάζει η παράθεση των προσωπικών στοιχείων καθενός ενόρκου χωριστά σε παρένθετα κεφάλαια για να γνωρίσουμε καλύτερα τα άτομα που κλήθηκαν ν’ αποφασίσουν στην υπόθεση του Ρόμπερτ Σόλομον. Βήμα προς βήμα βλέπουμε το παρελθόν του Κέιν, τα στάδια που ακολούθησε για να φτάσει ως το σημείο της αφήγησης, το οικογενειακό του περιβάλλον, το διαστρεβλωμένο του μυαλό. Πρόκειται για έναν από τους πιο σκοτεινούς χαρακτήρες των δικαστικών θρίλερ και η επιμέρους αποκάλυψη των κινήτρων του, της νοοτροπίας του, των εγκλημάτων που διέπραξε, της ίδιας της ταυτότητάς του έρχεται και κουμπώνει στην ήδη υπάρχουσα αγωνία για το αν είναι αθώος ή ένοχος ο Ρόμπερτ Σόλομον και πώς προσπαθεί να το αποδείξει ο Φλιν. Ο δικηγόρος στρέφεται στην πρώην πράκτορα του FBI, Χάρπερ και χάρη στο δύσκολο και σκληρό παρελθόν του στη σκοτεινή μεριά της ζωής, κάνει σωστή σκιαγράφηση κατά τη διάρκεια δικών και καταλαβαίνει με ποιους έχει να κάνει, θα τα καταφέρει όμως αυτήν τη φορά ή το ένστικτό του θα ξεγελαστεί από έναν πραγματικά σκληρό αντίπαλο; «Εγώ, όμως, είμαι συνήγορος υπεράσπισης. Έχω τον διάβολο στο πλευρό μου. Κι αυτός δεν παίζει έντιμα» (σελ. 461), λέει χαρακτηριστικά. Δικαστής στην υπόθεση είναι ο Χάρι Φορντ, ο άνθρωπος που διέβλεψε τις ικανότητες του Φλιν και τον ώθησε να ασχοληθεί με τη δικηγορία, προσφέροντάς του έτσι την ευκαιρία να απομακρυνθεί από τις λαμογιές και τις απάτες του πεζοδρομίου. Πόσο δύσκολο θα είναι να συνεχίσουν τη φιλία τους όταν έρχονται ενώπιος ενωπίω στα δικαστικά έδρανα;

Το «13» είναι ένα έξυπνο, ανατρεπτικό δικαστικό θρίλερ που εκτυλίσσεται με καταιγιστικούς ρυθμούς και διαδραματίζεται μέσα σε ένα διάστημα πέντε μόλις ημέρων. Στο μυθιστόρημα δείχνεται ο τρόπος με τον οποίο είναι δομημένο το δικαστικό σύστημα, με αποτέλεσμα να παγιδεύονται αθώοι και / ή να διαφεύγουν ένοχοι και μαθαίνουμε για τα στάδια επιλογής ενόρκων, την ψυχολογία τους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη δίκη, πώς αντιδρούν, τι σκέφτονται. Επίσης βρήκα έξυπνους τους συμβολισμούς που μπορεί να ανακαλύψει κανείς σε ένα δολάριο και μου άρεσε ο τρόπος με τον οποίο συνδέονται αυτοί με τους φόνους. Μάρτυρες, συνήγοροι, αντίδικοι, ένορκοι, γραμματείς, δικαστές, αρχικές και τελικές αγορεύσεις, καταθέσεις είναι το πλαίσιο που συγκροτεί μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Η υπεράσπιση θέλει ανεξάρτητα πνεύματα. Η εισαγγελία θέλει στρατιώτες. Πάντως, αυτό που πραγματικά θέλουν και οι δύο πλευρές είναι έναν ένορκο που αποφασίζει μόνος του, αφού ακούσει τους δικηγόρους και τους μάρτυρες» (σελ. 296).

«Η τέχνη της εξαπάτησης και η τέχνη της αντεξέτασης ήταν μία και αυτή» (σελ. 349).

Βιβλίο Η διερμηνέας
Τίτλος πρωτοτύπου Deutsches Haus
Συγγραφέας Annette Hess
Μεταφραστής Αλεξάνδρα Παύλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον μυθιστόρημα που δίνει μια άλλη οπτική στην αφήγηση του Ολοκαυτώματος και ταυτόχρονα δείχνει με αμεσότητα και ειλικρίνεια τον απόηχο της φρίκης του πολέμου στις γερμανικές οικογένειας των απλών, καθημερινών ανθρώπων που συνεχίζουν τη ζωή τους σε μια διχοτομημένη χώρα, έχοντας για την εξόντωση εκατομμυρίων Εβραίων και όχι μόνο «ένα πρίσμα αφέλειας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια η συγγραφέας. Δεν είναι μόνο η διαφορετική ματιά στο Ολοκαύτωμα και ένα έξυπνο κείμενο αλλά και ένα βιβλίο όπου, όσο πλησιάζουμε στο τέλος και οι ήρωες αντιμετωπίζουν αυτό που δεν ήξεραν ή για το οποίο εθελοτυφλούσαν, τα γεγονότα παρελαύνουν δημιουργώντας απανωτές ανατροπές.

Η Εύα και ο Γίργκεν Σόορμαν έχουν τα δικά τους βιώματα από τη λαίλαπα του Παγκόσμιου πολέμου. Σταδιακά μπαίνουμε στις ζωές τους και μαθαίνουμε σιγά σιγά τον τρόπο σκέψης, τους δεσμούς μεταξύ τους, τα γεγονότα που τους επηρέασαν. Η Εύα ζει σε μια οικογένεια που δε λένε «σ’ αγαπώ» ο ένας στον άλλον («…θα ακουγόταν σαν λύπηση, σαν συγκατάβαση») ενώ ο Γίργκεν συνεχίζει την εταιρεία του πατέρα του εγκαταλείποντας το όνειρο της θεολογίας που σπούδαζε, του πατέρα του που από κομμουνιστής (φυλακισμένος το 1942 από την Γκεστάπο ως μέλος του Κόμματος) έγινε επιχειρηματίας («Ήθελε να βοηθήσει τους ανθρώπους που είχαν χάσει τα πάντα προσφέροντάς τους οικονομικά εμπορεύματα», σελ. 48).

Η ερωτική σχέση του ζευγαριού περνάει κυριολεκτικά από σαράντα κύματα, κινδυνεύοντας όχι τόσο από εξωτερικούς πειρασμούς όσο από εσωτερικούς κινδύνους. Παλεύουν όμως, αγωνίζονται, όχι με τον κλασικό τρόπο που μπορεί να φανταστεί κανείς αλλά με μια διαφορετικότητα που με κέρδισε και μ’ έπεισε για την αληθοφάνειά της. Η σχέση τους περνά από σαράντα κύματα, κάθε επόμενο βήμα τους κάνει την Εύα ν’ αναρωτιέται, χωρίς να αναλύεται σε περιττές αφηγηματικά σκέψεις, τι έχει στην πραγματικότητα να της προσφέρει αυτός ο άντρας και τι μέλλον την περιμένει με την οικογένειά του. Ο Γίργκεν, εξουσιαστικός και εγωιστής, κάνει ατοπήματα βασισμένος σε στερεότυπα που δεν αγωνίζεται να αποβάλλει, νταντεύει έναν πατέρα που ζει στον παλιό καιρό, που αρνείται να εκσυγχρονίσει την επιχείρησή του ενώ ταυτόχρονα βυθίζεται όλο και περισσότερο στα γηρατειά. Δεν είναι λοιπόν μονοδιάστατοι και μονήρεις η Εύα και ο Γίργκεν, αντίθετα, αλλάζουν ανάλογα με τα νέα δεδομένα που βιώνουν, μετανιώνουν, ψάχνονται, επιμένουν, αγαπιούνται με έναν τρόπο που δε χρειάζεται τη σάρκα για να επιβεβαιωθεί ούτε τον χρόνο για να επιβραβευτεί. Είναι γεμάτοι ελαττώματα κι όμως οι προστριβές τους είναι αρκετά ενδιαφέρουσες και ταυτόχρονα σημαντικές για να ξεφεύγει λίγο το μυαλό από τη βαναυσότητα του στρατοπέδου.

Η διερμηνέας την ίδια στιγμή δίνει αγώνα για να καταλάβει ποια είναι ως άνθρωπος και ως Γερμανίδα κατά τη διάρκεια της δίκης, οπότε και έρχεται αντιμέτωπη με αυτόπτες μάρτυρες γεγονότων που κρύφτηκαν βεβιασμένα πίσω από το πέρασμα του χρόνου στα μάτια του μέσου Γερμανού. Προσπαθεί λοιπόν, μαθαίνοντας και βλέποντας ήρωες που επέζησαν της φρίκης, να συνειδητοποιήσει και στη συνέχεια να βρει τρόπο να αντιδράσει σε όσα συνέβησαν τότε και για τα οποία κατηγορούνται άνθρωποι που δηλώνουν αθώοι και αδαείς. Δεν μπορεί να πιστέψει ότι ένας κλειδαράς, ένας συνταξιούχος, ένας νοσηλευτής, που την κοιτούν στα μάτια και δε λυγίζουν από τύψεις (ούτε καν παραδέχονται τις πράξεις τους παρά τις καταγγελίες-καταπέλτης) διέπραξαν μαζικές εξοντώσεις, βασάνισαν, εκτέλεσαν, έκλεψαν, έπαιξαν με τον πόνο και το αίμα.

Στο μυθιστόρημα καταγράφονται συνοπτικά τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στην περίφημη Δίκη του Άουσβιτς, δηλαδή μια σειρά από δίκες που κράτησαν από το 1963 έως το 1965 και υλοποιήθηκαν σύμφωνα με τους νόμους της Ομοσπονδιακής Γερμανίας και όχι βάσει του νομικού ορισμού των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, όπως έγινε το 1947 ενώπιον του Ανώτατου Εθνικού Δικαστηρίου της Πολωνίας. Στη σειρά αυτή των δικών παραπέμφθηκαν μόνο τα 789 από τα 6.500 άτομα προσωπικού των SS. Η δικαστική διαδικασία έλαβε μεγάλη δημοσιότητα και πολλές λεπτομέρειες του Ολοκαυτώματος γνωστοποιήθηκαν τόσο στον δυτικογερμανικό λαό όσο και στο εξωτερικό. Έξι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε ισόβια και μερικοί άλλοι τιμωρήθηκαν με την ανώτατη δυνατή ποινή φυλάκισης που προβλεπόταν για τις κατηγορίες που αντιμετώπισαν.

Η Εύα, και μέσω αυτής ο απλός κόσμος, διαπιστώνει πως άνθρωποι φυσιολογικοί, καθημερινοί, συνηθισμένοι, ήταν κατηγορούμενοι για απάνθρωπες δολοφονίες, βασανιστήρια, εκτελέσεις, κακοποίηση («Οι άνθρωποι που είχαν βρεθεί στη σωστή πλευρά του συρματοπλέγματος δε θα καταλάβαιναν ποτέ τι σήμαινε να είσαι φυλακισμένος σ’ εκείνο το στρατόπεδο», σελ. 335). Μέρα με τη μέρα λες και περίμενα κι εγώ μαζί με τους εμπλεκόμενους την εκδίκαση της υπόθεσης ενώ έβλεπα την απήχηση της δίκης στην τοπική και ευρύτερη κοινωνία, με πρόδηλη την έλλειψη ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης. Και τα θύματα; Δάκρυσα με τη συγκλονιστική σκηνή του Εβραίου κουρέα που πλέον εργάζεται στην Ανατολική Γερμανία. Με ενάργεια και συγγραφική δύναμη, μέσα σε μια παράγραφο κάποιος, γεμάτος τύψεις, αναζητώντας τον εαυτό του, ζήτησε συγνώμη και κάποιος άλλος απαρνιόταν τον δικό του: «-Τι ήθελε από σας;… -Παρηγοριά. Θέλουν να τους παρηγορήσουμε» (σελ. 334).

Το κείμενο προχωράει ακόμη βαθύτερα, όταν, από τις αίθουσες όπου διεξάγεται, η δίκη μπαίνει μέσα στα σπίτια των ηρώων με μια αναπάντεχη ανατροπή. Η Εύα, μετά το αρχικό ξάφνιασμα για την επαγγελματική πρόταση που της γίνεται και κάποια αναπάντεχα γεγονότα αποδέχεται και συμμετέχει, γιατί όμως όσο περνάνε οι μέρες νιώθει τον πατέρα της όλο και περισσότερο αποξενωμένο; Τι επικρατεί στην ατμόσφαιρα και πώς θα καταφέρει να λύσει τον γόρδιο δεσμό της σιωπής; Πόσο ένοχοι νιώθουν οι επίγονοι των ανθρωπόμορφων τεράτων και πόσο δύσκολο είναι να προχωρήσουν στη ζωή τους; Τι κάνεις όταν το πρόβλημα που κρύβεις κάτω από το χαλί κατοικοεδρεύει στο ίδιο σου το σπίτι; Πώς αντιδράς; Ως πού είσαι ικανός να φτάσεις για να αντιμετωπίσεις αυτό το όνειδος; «Σκεφτόταν ότι ακόμα κι αυτοί που γλίτωσαν, ακόμα και τα παιδιά τους και τα παιδιά των παιδιών τους, ήταν αναγκασμένοι να ζουν με την οδύνη της ύπαρξης τούτου εδώ του τόπου» (σελ. 292).

«Η διερμηνέας» είναι ένα δυνατό κοινωνικό μυθιστόρημα που βάζει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη την ψυχοσύνθεση όσων επέζησαν του Ολοκαυτώματος και όσων συνεχίζουν τη ζωή τους σα να μη συνέβη τίποτα, είτε γιατί δεν τους άγγιξε ποτέ το θέμα είτε γιατί είναι αβάσταχτες οι τύψεις για κάτι στο οποίο δε συμμετείχαν μεν, δεν αντέχουν να ζουν με αυτό δε. Αμεσότητα, ειλικρίνεια, σφιχτοδεμένη πλοκή χωρίς διδακτισμούς και αιτιάσεις είναι μερικά από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος που με βοήθησε να καταλάβω τι σημαίνει να είσαι Γερμανός μετά το 1945.

Βιβλίο Ουσιώδης μάρτυρας
Τίτλος πρωτοτύπου Prime witness
Συγγραφέας Steve Martini
Μεταφραστής Ανδρέας Μιαούλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μην περιμένετε ανατροπές και αγωνία σε πραγματική δράση και χρόνο. Όλα διαδραματίζονται κυρίως μέσα σε δικαστικές αίθουσες. Ανατροπές, πλοκή κλπ. μόνο με δικανικούς όρους και παραθυράκια του νόμου. Ο Ρώσος έκανε τους φόνους κι ένας άλλος τον αντέγραψε για να καλύψει τα δικά του ίχνη. Αυτό είναι δεδομένο από την αρχή. Από κει και πέρα πότε θα δικαστεί, βάσει ποιων μαρτύρων, τι δολοπλοκίες και ιστοί εξυφαίνονται για την επίλυση της υπόθεσης και κυρίως ποιος είναι ο δεύτερος δολοφόνος όλα εκδικάζονται και ανατρέπονται πριν ή μετά τις ακροαματικές διαδικασίες. Πολύ καλή η ανατροπή και η τελική αποκάλυψη και οι σκηνές κυνηγητού μες στο δικαστικό μέγαρο. Όντως δεν περίμενα ότι αυτός θα ήταν ο δολοφόνος και είναι και πολύ καλά δομημένο το προφίλ του και η συμπεριφορά του στο βιβλίο. Είναι καλό θριλεράκι αλλά κλειστοφοβικό και με πολλούς δικανικούς όρους και ανατροπές επί των δικών και επί των εγγυήσεων κλπ. που ίσως κουράσουν και ξενίσουν.

Βιβλίο Φόβος ενστίκτου
Τίτλος πρωτοτύπου Primal fear
Συγγραφέας William Diehl
Μεταφραστής Στέλλα Μίμη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δικαστικό θρίλερ, σχετικά στατικό ως προς τη δράση. Ο δικηγόρος, που παρουσιάζεται ως χαλαρός, λέτσος κι όμως τόσο έξυπνος και εύστροφος, καταφέρνει να κερδίσει μια μεγάλη δίκη και να χρεώσει σε πολιτεία ΚΑΙ κομητεία εκατομμύρια. Για εκδίκηση, του πασάρουν την υπόθεση του φόνου του αρχιεπισκόπου. Αρχικά με συνεπήρε, μου άρεσαν οι περιγραφές και τα σκηνικά του μυθιστορήματος. Όμως όταν μπήκε στη μέση η διχασμένη προσωπικότητα…Τζέκυλ και Χάιντ δηλαδή. Όσα γράφονται στο κείμενο στηρίζονται σε σοβαρές μελέτες του συγγραφέα στον τομέα της ψυχιατρικής και έμαθα πολλά για τη σχιζοφρένεια και τη διχασμένη προσωπικότητα. Δυστυχώς όμως (πάντα προσωπικά) δυσκολεύομαι να τη δεχτώ, ειδικά σε ένα βιβλίο-θρίλερ. Παρ’ όλ’ αυτά, οι τμηματικές αποκαλύψεις σοκάρουν. Οι σκηνές στο δικαστήριο με τις συνεχείς ανατροπές, κι ας μιλάμε για ένα άτομο με δυο προσωπικότητες, αγωνιώδεις και καλοδουλεμένες. Η ανατροπή έρχεται με την τελευταία πρόταση του βιβλίου: κι αν ο καλός είναι η δεύτερη προσωπικότητα του κακού κι όχι το αντίστροφο; Έξυπνο και καλοδουλεμένο.

Βιβλίο Οι γιοι του πεπρωμένου
Τίτλος πρωτοτύπου Sons of fortune
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Πητ Κωνσταντέας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Να ξεκινήσω αρνητικά και να επηρεάσω; Δεν μπορώ, ίσως σε κάποιους να αρέσει η γρήγορη πλοκή και οι κινηματογραφικοί διάλογοι, ίσως σε άλλους να αρέσουν οι «οδηγίες» πώς να γίνετε αρχηγός της σχολικής ομάδας, μετά δικηγόρος, μετά γερουσιαστής και μετά κυβερνήτης Πολιτείας. Ίσως κάποιοι να λατρέψουν τις πραγματικά αγωνιώδεις στιγμές των δικαστικών ακροάσεων για έναν φόνο που προέκυψε προς το τέλος (ένιωθα λες και διάβαζα πρακτικά δίκης αλλά ήταν τόσο συναρπαστικά). Σε γενικές γραμμές, έχοντας διαβάσει το ανατρεπτικότατο, συναρπαστικότατο και ψαγμένο όσο δεν πάει «Αίνιγμα του Βαν Γκογκ» περίμενα κάτι καλύτερο. Αν μη τι άλλο κάτι με υπόθεση, αρχή, μέση και τέλος. Εδώ έχουμε ένα κινηματογραφικό σενάριο με ελάχιστες ανατροπές (κι αυτές συνταρακτικές, δηλαδή πόσο κάτω μπορεί κάποιος να πάει για να μηδενίσει τον πολιτικό του αντίπαλο εν όψει των εκλογών;) αλλά δεν υπάρχει κορύφωση, δεν υπάρχει «έλεος» (κατά τον Αριστοτέλη). Παρακολουθούμε τα δυο αδέρφια (διζυγωτικοί δίδυμοι) που τα χωρίζει μια νοσοκόμα από αγάπη προς την αφεντικίνα της που μόλις έχασε το παιδί της μετά από απανωτές αποβολές. Μετά τους βλέπουμε να ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους, διαφορετικά πανεπιστήμια, διαφορετικές σύζυγοι, διαφορετικές καριέρες και κάποια στιγμή φτάνουν να συναντηθούν ως συνυποψήφιοι για το χρίσμα του κυβερνήτη. Θα μου πεις, Bell διαβάζεις, ναι, αλλά έχω διαβάσει και βιβλία Bell που δε σε αφήνουν να τα αφήσεις. Τέλος πάντων, σε κάποια σημεία ικανοποιητικό αλλά χωρίς αρκετά καλό συνεκτικό ιστό.

Καλές προσωπογραφίες, πολύ καλή η τελευταία σκηνή του δικαστηρίου όπου αποκαλύπτεται ο πραγματικός δολοφόνος που παγίδεψε τον Νατ, τον έναν από τα αδέρφια, καλές οι περιγραφές του Βιετνάμ (να και κάτι άλλο που με δυσαρέστησε, ότι οι ήρωες κινούνται μέσα στο χρόνο χωρίς να επηρεάζονται, είναι τόσο ρηχή η σχέση τους με το χρόνο που δεν καταλαβαίνεις ούτε πού βρίσκεσαι ούτε πώς έφτασες ως εκεί, κάπου πετάει ονόματα Προέδρων για να σε βάλει στο κλίμα αλλά μπα….), ωραία η ατμόσφαιρα στα κολέγια και πώς μεγαλώνουν οι επιθυμίες και οι φιλοδοξίες των δυο αντρών μέσα σε αυτό το περιβάλλον, άψογη γνώση του νομικού και πολιτειακού συστήματος και επαναλαμβάνω κατά τόπους συναρπαστικό. Δε θα με εμποδίσει όμως αυτό το βιβλίο να διαβάσω και τα άλλα του συγγραφέα.