Βιβλίο Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο! 
Συγγραφέας Δήμητρα Ιωάννου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Δήμητρας Ιωάννου είναι μια διαφορετική, ενδιαφέρουσα, συναρπαστική ιστορία με απρόσμενες εξελίξεις και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Είναι ένα πολυπρόσωπο βιβλίο γεμάτο ιστορίες κακοποίησης, ψυχολογικού χειρισμού, εκμετάλλευσης και αρρωστημένου πάθους που εξελίσσονται με πρωτότυπο τρόπο και εντελώς αντισυμβατικά σε σχέση με άλλα μυθιστορήματα (δείτε για παράδειγμα στα πρώτα κεφάλαια πόσο όμορφα μπαίνουν οι κοπέλες η μία στη ζωή της άλλης και πώς προστατεύονται κάτω από τις φτερούγες της Ρωξάνης). Οι ήρωες μας συστήνονται μέσα από μια άρτια σχεδιασμένη πλοκή και αλληλοεπιδρούν με τρόπο που αλλάζει και τους ίδιους ή έστω τους περισσότερους, με αποτέλεσμα να έχουμε μια ιστορία γεμάτη ρεαλισμό και πειστικότητα, ντυμένη με διακριτική παρουσία καλολογικών στοιχείων, όπως όμορφες παρομοιώσεις και ξεχωριστές μεταφορές. Με αφορμή το παρελθόν της βασικής πεντάδας και το παρόν των ανθρώπων που εξακολουθεί να επηρεάζει ο Ιωσηφίδης ξεδιπλώνονται ιστορίες γεμάτες πόνο, σκληρότητα, απανθρωπιά και σε κάθε κεφάλαιο περιμένεις τη λύτρωση ή έστω την εκδίκηση. Κι όσο περισσότερο γνωρίζουμε τις τρεις γυναίκες, όσο περισσότερο στήνονται κάποιες μηχανορραφίες και απάτες, τόσο η Ρωξάνη και ο Κένταυρος μένουν στο περιθώριο, κάνοντας τον αναγνώστη να αναρωτιέται σε τι τους ωφελεί αυτό το σχέδιο που κατέστρωσαν. Η απάντηση έρχεται στο πιο κατάλληλο σημείο και πυροδοτεί τις εξελίξεις που κορυφώνονται με έξυπνες ανατροπές και αναπάντεχα γεγονότα.

Η Μαίρη αποφασίζει ν’ αυτοκτονήσει μετά τον θάνατο του αγοριού της από ναρκωτικά, γνωρίζει όμως τρεις γυναίκες που θα της αλλάξουν τη ζωή. Είναι έξυπνη και μεθοδική, επικριτική αλλά και τρυφερή και σύντομα διαπιστώνει πως η ζωή της θ’ αλλάξει για πάντα. Η αυτιστική Φανή προσπαθεί να συνέλθει από την αυτοκτονία της δίδυμης αδελφής της που υπέφερε από κατάθλιψη. Πάσχει από το Σύνδρομο του Σοφού, δεν κατανοεί το πείραγμα και τα αστεία, η παράδοξη εμφάνιση και η αλλόκοτη συμπεριφορά της προκαλούν γέλια, με αποτέλεσμα ο κόσμος να μην της ρίχνει δεύτερη ματιά. Πίσω από αυτήν την εικόνα όμως λειτουργεί ένας άψογος νους, μια φωτογραφική μνήμη και μια μαθηματική διάνοια που ίσως να μην μπορεί να κατανοήσει τη μεταφορικότητα κάποιων εκφράσεων, ο επαγγελματισμός της όμως είναι άψογος και οι δεξιότητές της στους υπολογιστές άφθαστες. Τέλος, η ασυμβίβαστη και ανυπότακτη Νάντια υποφέρει από την κατάρα της ομορφιάς, εξαιτίας της οποίας έχει ζήσει μια κόλαση και μάλιστα στα χέρια του ίδιου του ανθρώπου που τη μεγάλωσε! Ξέρει από πρώτο χέρι πόσο ισχυρός μαγνήτης είναι το κάλλος και έλκει τα πιο άγρια βίτσια και τα πιο σκοτεινά μυαλά που θέλουν να βεβηλώσουν και να τσαλακώσουν αυτήν την ομορφιά. Κατάφερε να ξεφύγει από την κόλαση που ζούσε ως παιδί στην Αμερική και να έρθει στην Ελλάδα, επιβίωσε και τώρα αποφασίζει να ξεμπερδεύει με τον Αντίνοο.

Αυτές οι τρεις γυναίκες θα γνωρίσουν την καθηλωμένη σε αναπηρικό καροτσάκι Ρωξάνη, η οποία ζει σ’ ένα σπίτι γεμάτο ωδικά πουλιά με την παπαγαλίνα Σουρλουλού, με τον άνθρωπο που αγαπά και με τον αστρολόγο Κένταυρο Πηλιάδη, τον καλύτερο φίλο της, συμπαραστάτη και εξομολόγο της. Γιατί λοιπόν διάλεξε αυτές τις γυναίκες, γιατί ερεύνησε το παρελθόν τους, τι σκοπούς έχει, πώς συνέβη το ατύχημα που την άφησε παράλυτη; Οι τρεις πρωταγωνίστριες του βιβλίου χάρη στη Ρωξάνη μειώνουν σταδιακά την επιφυλακτικότητά τους, γνωρίζονται, ρίχνουν τις άμυνές τους, εξοικειώνονται η μία με την άλλη. Η κάθε μια αναλαμβάνει κι ένα νευραλγικό πόστο στη ζωή και στη δουλειά του Αντίνοου Ιωσηφίδη, οπότε βλέπουμε εκ των έσω τον τρόπο που δουλεύει ένα κανάλι, πώς συμπεριφέρονται και πώς εργάζονται κάμεραμεν, δημοσιογράφοι, διευθυντές ειδήσεων, παρουσιαστές, που όλοι τους είναι είτε καλοί είτε κακοί, διεστραμμένοι ή αθώοι, κάποιοι εκμεταλλεύονται συναδέλφους και κάποιοι τους προστατεύουν. Το τι οικονομικά παιχνίδια παίζονται πίσω από κλειστές πόρτες, τι συμμαχίες και τι προδοσίες λαμβάνουν χώρα καθημερινά για μια καλύτερη θέση, για μια μεγαλύτερη τηλεθέαση κλπ., όλα καταγράφονται με αφορμή το σχέδιο της Ρωξάνης να καταστρέψουν το φαβορί του Unix TV.

Ο Αντίνοος λοιπόν ζει με τη γυναίκα του, Θεοδώρα, και τον γιο της σ’ ένα μεγάλο σπίτι με υπηρετικό προσωπικό αλλά τους απαγορεύει να έρθουν σε επαφή ο ένας με τον άλλον! Γιατί δεν επιτρέπει στη γυναίκα του να βγαίνει έξω ή να έχει κοινωνική ζωή; Πώς είναι να ζεις κλεισμένος σ’ ένα σπίτι παίζοντας όλη μέρα ηλεκτρονικά παιχνίδια, εντελώς απομονωμένος και αποκομμένος; Γιατί η Θεοδώρα παθαίνει συχνά κρίσεις υστερίας και λιποθυμίες; Είναι μια γυναίκα που έχει πέσει θύμα gaslighting από τον άντρα της κι η περίπτωσή της ζωντανεύει παραστατικά, συναρπαστικά, καλοσχεδιασμένα, με προσεκτικά μελετημένα περιστατικά που τονίζουν την κατάστασή της και τις άσχημες χειριστικές συνθήκες που βιώνει! Από την άλλη, η κόρη του Αντίνοου, Πηνελόπη, είναι μοντέλο και πετυχημένη influencer, ξεπουλάει προϊόντα με κάθε ανάρτησή της και απολαμβάνει τη ζωή της στη βίλα της στη Βουλιαγμένη, μόνο που είναι δικτυωμένη σε ιδιωτικές ερωτικές τελετές και δεξιώσεις, αποκλειστικά για VIP μέλη. Τι συμβαίνει σε αυτές τις βραδιές; Υπάρχουν όρια και περιορισμοί; Τι πλειοδοτείται, τι προωθείται, τι καταναλώνεται;

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα σημεία-κλειδιά της ιστορίας που επέλεξε να μας χαρίσει η Δήμητρα Ιωάννου στο νέο της μυθιστόρημα. Το σχέδιο εκδίκησης είναι η αφορμή για να ξεδιπλωθούν πολλές άλλες ιστορίες μέσα στην κεντρική ιστορία, απόλυτα συνφυασμένες όμως και απαραίτητες στην κυρίως πλοκή, μιας και μέσω αυτών γνωρίζουμε καλύτερα τους χαρακτήρες, βλέπουμε τις πολλές και ποικίλες μορφές κακοποίησης που μπορεί να βιώσει μια γυναίκα, με ανυπολόγιστες συνέπειες κυρίως για κείνη αλλά και για τους γύρω της κι όλα αυτά σε συνδυασμό με τις ανατροπές που εμποδίζουν ή βοηθούν τις γυναίκες να πραγματοποιήσουν το σχέδιό τους. Κανένας δε θα μείνει ίδιος με αυτόν που γνωρίσαμε στα πρώτα κεφάλαια, όλοι θα επηρεαστούν, όλοι θα αλλάξουν, όλοι θα βιώσουν καταστάσεις διαφορετικές από αυτές που περίμεναν. Οι εξελίξεις καθηλώνουν, οι ανατροπές πάνε την ιστορία σε άλλο σημείο κι από κει εντελώς αλλού ενώ αυξάνεται η αγωνία για το τι συμβαίνει με τον Αντίνοο και για το αν θα τιμωρηθεί και πώς. Ταυτόχρονα μεγαλώνει και η απόλαυση της ανάγνωσης αφού η ιστορία εξελίσσεται αναπάντεχα, οι χαρακτήρες είναι όλοι ενδιαφέροντες και άκρως ρεαλιστικοί, ο ανθρώπινος παράγοντας αστάθμητος και καλά σχεδιασμένος ως αντίβαρο στα γεγονότα ενώ πάνω απ’ όλα κυριαρχεί η σκιά του φόβου: τι θα συμβεί αν οι τρεις γυναίκες μάθουν τι πραγματικά τις συνδέει; Η Ρωξάνη και ο Κένταυρος απολαμβάνουν τις στιγμές με τις τρεις φίλες, έχουν αγαπήσει τις κοπέλες αλλά κάποια στιγμή πρέπει να τους πουν κάτι και τότε…

«Ο θυμός έχει τη δύναμη βόμβας μεγατόνων. Αν τον στρέψεις στον εαυτό σου, θα σε θάψει κάτω από τα ερείπια της δυστυχίας σου αλλά αν τον μετατρέψεις σε πείσμα για να φτάσεις τους στόχους σου, τότε θα σε απογειώσει» (σελ. 162). Αυτό είναι το εφαλτήριο για τη Μαίρη, τη Φανή και τη Νάντια, οι οποίες θα σταθούν στα πόδια τους και θα έρθουν αντιμέτωπες με πλευρές και χαρακτηριστικά του εαυτού τους που δεν ήξεραν. Revenge porn, κακοποίηση, gaslighting, χειραγώγηση, trafficking, οικονομικές απάτες, σκάνδαλα, ναρκωτικά, όλα μπορεί να συμβούν σε μια σφηκοφωλιά που λέγεται τηλεοπτικό κανάλι. Το μυθιστόρημα «Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο» δεν είναι ένα ρηχό, επιφανειακό κείμενο με γυναίκες που εκδικούνται έναν άντρα που τους έκανε κακό αλλά ένας ύμνος στην αγάπη και στον σεβασμό προς το γυναικείο φύλο, γνωρίσματα που τονίζονται μέσα από μια σειρά γρήγορων εξελίξεων και ρεαλιστικών γεγονότων που φέρνουν στο φως σκοτεινές πτυχές ισχυρών χαρακτήρων που χειραγωγούν αδύναμους ανθρώπους, πατώντας στη χαμηλή τους αυτοεκτίμηση. Μέσα από ένα άψογα καταστρωμένο σχέδιο που όμως κατά καιρούς πάει κατά διαβόλου απογειώνοντας την πλοκή, δίνεται έμφαση στην αξιοπρέπεια της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα από άσχημα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας που με γέμισαν θλίψη και θυμό, σύντομα όμως η ώρα της λύτρωσης, της απελευθέρωσης, της τιμωρίας αρχίζει να φαίνεται πιο ευδιάκριτα και το τέλος είναι συνεπές απέναντι στους χαρακτήρες και στην πορεία που διέγραψαν. «Να ξεμπερδεύουμε με τον Αντίνοο» λοιπόν, είμαστε όμως έτοιμοι για τις συνέπειες και γι’ αυτό που θα έρθει όταν και αν πετύχει το σχέδιο;

Βιβλίο Μαμά, κοίτα, χωρίς χέρια 
Συγγραφέας Έλενα Ακρίτα
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ωμότητα, ρεαλισμός, συγκίνηση και χιούμορ στολίζουν την κατάθεση ψυχής που εναποθέτει η συγγραφέας στο βιβλίο της. Κάποτε τα υπνωτικά χάπια τα έπαιρναν χωρίς συνταγή και φυσικά κανείς δεν ήξερε τίποτα για τον εθισμό και για τις επερχόμενες δυσκολίες, σημασία τότε είχε να κοιμηθείς επιτέλους για να αντιμετωπίσεις την επόμενη μέρα («Ζούσαμε ευτυχείς μέσα στην άγνοιά μας. Τα παίρναμε και κοιμόμασταν, τι ωραιότερο»). Κι αυτό είναι η αρχή μιας διαδρομής με σκληρές γωνίες όπου ελλοχεύει η κατάθλιψη και ό,τι απορρέει από αυτήν. Με ειλικρίνεια και αμεσότητα καταγράφονται λαμπερές και σκοτεινές στιγμές, επιτυχίες και δυσκολίες που οδηγούν όμως με μαθηματική ακρίβεια στην κατάθλιψη, κάτι που δεν παίρνει κανείς εύκολα χαμπάρι στην αρχή. Ο λόγος ρέει αβίαστα, ζωντανεύοντας σκηνές από τη ζωή της Έλενας Ακρίτα με τέτοιο τρόπο που, ενώ ξέρεις πως το θέμα που διαπραγματεύεται το βιβλίο είναι δύσκολο, επικίνδυνο και αφορά πολύ περισσότερο κόσμο απ’ όσο νομίζεις, ε, δε γίνεται, κάπου θα σκάσει το χειλάκι σου, μα τραγικωμικές καταστάσεις, μα ατάκες, μα αυτοσαρκασμό κι ας νιώσεις τύψεις αμέσως μετά, γιατί η κυρία Ακρίτα δε διακωμωδεί καταστάσεις, απλώς τις φωτίζει λίγο διαφορετικά για να τις ελαφρύνει. Ξέρει, βίωσε, παλεύει και αυτό δεν το θέλει για κανέναν άλλον, οπότε προσπαθεί με γλυκόπικρο τρόπο να ανοίξει την αγκαλιά της σε όσους συνταξιδεύουν και να την κλείσει ερμητικά για όσους έχουν μείνει έξω από τον εφιάλτη. Οι λέξεις, οι προτάσεις κυλάνε σα νερό και ξεφεύγανε από τα μάτια μου, ήθελα να συγκρατήσω την κάθε μία από αυτές, να απομονώσω κάποια περιστατικά, είναι όλα όμως ενταγμένα αρμονικά σ’ ένα ενιαίο και αρραγές σύνολο χαρμολύπης που δεν ήθελα να τις χωρίσω.

«Μα είναι τόσο δύσκολο να κοιμηθείς;», θα αναρωτηθούν όσοι είναι έξω από τον χορό κι έχουν κι αποψάρα. Όχι, είναι ανέφικτο. Και η Έλενα Ακρίτα βάζει τους πάντες στη θέση τους: «Όλο κλισέ αραδιάζουν οι χορτασμένοι από ύπνο άνθρωποι και οι feelgoodάδες στα σεμινάρια αυτοβελτίωσης. Όταν δεν μπορείς να κοιμηθείς, δεν μπορείς να κοιμηθείς, τέρμα» (σελ. 35). Είναι καταιγιστική: «Νύχια έχει η αϋπνία… Δεν σου χαρίζεται, δεν σε λυπάται, δεν σε συμπονά… Ή που θα ζεις άυπνος ή που θα σε οδηγήσει στον εθισμό των υπνωτικών» (σελ. 36). Λέει την αλήθεια: «Δεν ευθύνεται το φάρμακο για τον εθισμό σου, εσύ ο ίδιος ευθύνεσαι» (σελ. 44). Εφιστά την προσοχή: «Έχει και μια άλλη ιδιότητα η αϋπνία, μια ιδιότητα ύπουλη που σου ροκανίζει τον ψυχισμό αργά και σταθερά: σου προκαλεί ένα αίσθημα κατωτερότητας απέναντι στου άλλους» (σελ. 120). Βήμα προς βήμα αναλύει τις συνθήκες, τους λόγους, τις αιτίες που την οδήγησαν στο να χάσει τον έλεγχο με τα υπνωτικά χάπια κι από κει να κυλίσει στην κατάθλιψη κι όλα αυτά χωρίς να κατηγορεί κανέναν, χωρίς να μεμψιμοιρεί. «Τις νύχτες σαν τον βρικόλακα, τις μέρες σαν το πτώμα» και μόνο είκοσι τρία χρόνια μετά κατάφερε να αποτινάξει τον εθισμό πολεμώντας με τη βοήθεια ψυχιάτρου. «Ο θάνατος του μπαμπά, η φυλάκιση της μαμάς, οι άγρυπνες νύχτες, όλα τα προοίμια της κατάθλιψης βρίσκονταν εκεί, τακτικά και νοικοκυρεμένα, κουκουλωμένα κάτω από σωρούς συναισθημάτων που δεν τους επέτρεπαν να ξεμυτίσουν» (σελ. 121).

Διαρκή πρωθύστερα, παιδική και ενήλικη ζωή, μνήμες, αναμνήσεις, περιστατικά που σημάδεψαν τη ζωή της συγγραφέως κι εγώ δε χάθηκα πουθενά. Πήγαινα από το ένα σημείο στο άλλο, παρακολουθούσα τις εξομολογήσεις της, διάβαζα για τη ζωή μιας γυναίκας που παλεύει ακόμη κι όμως δε χάνει στιγμή το χαμόγελό της. Παιδικά χρόνια στη Φιλοθέη, παρέες, παιχνίδια, φίλοι, όλη η γειτονιά μια οικογένεια κι η Έλενα Ακρίτα να αναπολεί τις δικλείδες ασφαλείας της: «Το βράδυ στις παιδικές μου αϋπνίες το μόνο που με νανούριζε ήταν οι φωνές των γονιών μου στο διπλανό δωμάτιο» (σελ. 57). Τα πέτρινα χρόνια της Δικτατορίας με τους ανθρώπους που τη στήριξαν όσο ζούσε μόνη χωρίς γονείς αντιδιαστέλλονται με την ήρεμη ως τότε ζωή της στο παραδεισένιο προάστιο της Αγίας Φιλοθέης: «Ένα οικογενειακό άσυλο, μια ζεστή φωλιά που με προστάτευε από τον περιρρέοντα τρόμο της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Μιας Ελλάδας που μάτωνε, μιας Ελλάδας ηρώων και προδοτών» (σελ. 67). Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως: «Το χθες δεν ήταν τόσο ευτυχισμένο όσο σήμερα θέλουμε να πιστεύουμε. Κι ούτε εμείς ήμασταν τα παιδιά των παλιών αναγνωστικών. Καλά και άγια τα ήθη και τα έθιμα… Όμως, για να προχωρήσουμε μπροστά, πρέπει κάποτε να πάψουμε να εξωραΐζουμε τις πίσω μας σελίδες» (σε. 69). Κι όμως: «Τα πρώτα δείγματα της κατάθλιψης ήταν άκακα σαν κουτάβι. Τίποτα δεν προμήνυε την κόλαση που θα κρατούσε χρόνια ατέλειωτα. Τίποτα το σπουδαίο, να, μια βαρεμάρα, ρε παιδί μου Μια κακοκεφιά» (σελ. 129). Και συνεχίζει αμείλικτη: «Καμιά φορά με ρωτάνε γιατί άργησα τόσα χρόνια να ζητήσω βοήθεια από ειδικούς. Η απάντηση είναι απλή: δεν την ήθελα ακόμα αυτή τη βοήθεια. Και δεν την ήθελα γιατί δεν καταλάβαινα τι το τραγικό είχε όλο αυτό. Κατά κανόνα, η κατάθλιψη είναι πιο ύπουλη από σένα. Και πιο έξυπνη επίσης. Στα πρώτα της βήματα σου προσφέρει τόση θαλπωρή, τόση στοργή, που την αντιμετωπίζεις…» (σελ. 130).

Τρυφερές αναπολήσεις, στιγμιότυπα με ηθοποιούς και πολιτικούς κι όλα αυτά να είναι μια ροζ τσιχλόφουσκα που έσκασε όταν πέθανε ο πατέρας της το 1965, στα δέκα της χρόνια, από καρκίνο και σχεδόν αμέσως μετά: «Ήμουν δώδεκα χρονών, είχα δει να συλλαμβάνουν τη μάνα μου μπρος στα μάτια μου, κι ο μπαμπάκας μου δεν ήταν πουθενά για να σηκώσει τον κοριτσίστικο τρόμο μου στις γερές του πλάτες» (σελ. 93). Καταγράφεται με ενάργεια και αμεσότητα μια Αθήνα όπου μεσουρανούσαν ο Στρογγυλός, ο Ανδρεάδης, ο Καλυβιώτης στην αγορά, ο Κουν, ο Χορν, η κυρία Κατερίνα, ο Μουσούρης στο θέατρο, όπου υπήρχαν κυριακάτικες έξοδοι σε ονομαστά ρεστοράν της Βουλιαγμένης και της Γλυφάδας και όχι μόνο, με τον κόσμο να ντύνεται «τα καλά του» για να βγει, ακόμη και για να πετάξει με το αεροπλάνο. «Ζήσαμε. Ζήσαμε χίλιες φορές και πεθάναμε άλλες τόσες. Μας σκότωσαν οι έρωτες, οι δεύτερες ευκαιρίες, οι προδοσίες, οι γκόμενοι, τα κόμματα, οι προσδοκίες των γονιών μας, τα όνειρά μας που έγιναν πραγματικότητα κι εκείνα που διαψεύστηκαν…Όχι όλοι. Μετριόμαστε αι είμαστε λιγότεροι. Μετριόμαστε και λείπουν οι φίλοι οι πιο ευαίσθητοι, οι φίλοι οι πιο διάτρητοι που δεν άντεξαν…Πού καιρός για κατάθλιψη, λοιπόν; Και ποιον παραμονεύει αυτή η αλήτισσα στη γωνία; Εμένα; Δεν θα ‘μαστε καλά» (σελ. 122-123). Κι όλες αυτές οι τρυφερές αναμνήσεις δε χρησιμοποιούνται για να γεμίσουν σελίδες επί ματαίω αλλά για να ψηλαφίσει η συγγραφέας το παρελθόν της και να εντοπίσει τους λόγους που την οδήγησαν σ’ ένα σκοτεινό πηγάδι: «Δεν είναι θέμα θέλησης η κατάθλιψη, ούτε θέμα αποφασιστικότητας. Είναι ψυχική νόσος και στη νόσο αυτή όχι μόνο υπάρχει αλλά κυριαρχεί το δεν μπορώ» (σελ. 143). Και το πιο τρομακτικό: «Σωματοποιείς τη διαταραχή σου, όλοι οι καταθλιπτικοί το ξέρουμε αυτό» (σελ. 177).

Οι γάμοι της με τον Νάσο Κόκκινο και τον Κώστα Αρζόγλου, η θεατρική, δημοσιογραφική και τηλεοπτική της πορεία, ο γιος της, οι φίλοι της, όλοι εδώ: «Έτσι μεγάλωσα. Με μια άθεη αντάρτισσα γιαγιά, μια απρόβλεπτη αντάρτισσα μάνα και την προφεμινίστρια αντάρτισσα Αγία Φιλοθέη ως γυναικεία πρότυπα στη μετέπειτα ζωή μου» (σελ. 100). Η συγγραφέας τονίζει την απελευθερωμένη εποχή στην οποία μεγάλωσε, με τη σκιά της πατριαρχίας να πλανάται πάνω από τα κεφάλια αλλά και με τα πρώτα βήματα της γυναικείας αυτοδιάθεσης, σε μια εποχή-μεταίχμιο μεταξύ «χτες» και «σήμερα»: «Υπήρχαν κόλπα, tips που, αν τα εφάρμοζες με επιτυχία, μπορούσες να μετατρέψεις τον σύντροφό σου σε έναν χρήσιμο ηλίθιο. Έναν ηλίθιο που τον κάνεις ό,τι θέλεις κι εκείνος καμαρώνει πως είναι η κολόνα του σπιτιού. Πόσο άθλιο, πόσο βδελυρό. Να γνωρίζεις έναν άνθρωπο, να τον ερωτεύεσαι και μετά να σπαταλάς την υπόλοιπη ζωή σας σε φτηνά κόλπα ενός ακήρυχτου πολέμου» (σελ. 103). Έντονες είναι οι αιχμές της για τη σεξουαλική παρενόχληση και για την κατ’ οίκον κακοποίηση που δεν πρέπει να βγει παραέξω, τι θα πει ο κόσμος: «Να μιλάτε, κορίτσια μου, να μιλάτε» (σελ. 115). Κι όλα αυτά συγκροτούν έναν χαρακτήρα που πλέον επιτίθεται σε κάθε στερεότυπο και σε κάθε «αποψάρα» που διατυπώνεται από όποιον θέλει να πει μια κακία κλεισμένος σε στερεότυπα, τονίζοντας με το δικό της μοναδικό στυλ γραφής πως ο καθένας έχει δικαίωμα να κάνει ό,τι θέλει με τον εαυτό του και το σώμα του. Είναι καυστική, αυστηρή, ωμή, προτρέπει οποιονδήποτε νιώθει ηλικιακό, φυλετικό ή άλλο εκφοβισμό και παρενόχληση να μιλήσει, να κάνει ένα μικρό βηματάκι που θα τον φέρει πιο κοντά στην αποδοχή του εαυτού του και στην απελευθέρωσή του από τις ντροπές που του επιβάλλουν οι άλλοι. Αγωνίζεται, εγείρει συνειδήσεις, παρακινεί, «κλωτσάει», «σκουντάει».

Στο νέο της βιβλίο η Ελένα Ακρίτα παλεύει μ’ ένα θηρίο που κάνει χαρούλες σε πολύ κόσμο και δεν τρέφεται μόνο από τα ψίχουλα του τραπεζιού του αλλά θρασύτατα του τρώει το ίδιο το φαΐ, με την κατάθλιψη. Γράφει γι’ αυτό με ειλικρίνεια και βαθιά αυτοκριτική, παραδέχεται άλλωστε πως της ήταν δύσκολο να κάνει αυτό το βήμα και να βγάλει στο φως το δικό της σκοτάδι, ώστε να δώσει δύναμη σε όσους πολεμάνε, να το αναγνωρίσουν και να το αντιμετωπίσουν εγκαίρως όσοι περνάνε καλά μαζί του (δεν είναι αλήθεια αυτό και θα το καταλάβουν πολύ γρήγορα) και να δείξει πως είναι μια ασθένεια που πρέπει να πάψει στον 21^ο αιώνα πια να θεωρείται κάτι ντροπιαστικό που περιθωριοποιεί τον πάσχοντα. Κι ας δέχτηκε κι η ίδια τόνους λάσπης, ας εργαλειοποίησαν τη διαταραχή της, ας λοιδόρησαν την κίνησή της να μιλήσει γι’ αυτό, η πένα της καταγράφει ακριβοδίκαια συμπτώματα, συνέπειες, αποτελέσματα, φοβίες, χαρίζοντας αφειδώς δύναμη, κουράγιο και ουσιαστική ψυχολογική υποστήριξη με το κείμενό της. «Μετά τη θεραπεία, η ζωή συνεχίζεται, αλλά όχι απαραιτήτως με σημαίες και τραγούδια. Απλά προχωράει. Άλλοτε τρέχοντας, άλλοτε δρασκελίζοντας βουνά και λαγκάδια, άλλοτε μπουσουλώντας κι άλλοτε σέρνοντας. Όμως προχωράει. Κι αυτό είναι το σημαντικό» (σελ. 279).

Βιβλίο Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο 
Συγγραφέας Αντώνης Ζαρίντας
Εικονογράφος Πετρούλα Κρίγκου
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας δημιουργεί ένα συναρπαστικό δυστοπικό σύμπαν και δομεί έτσι την ιστορία του που να δείξει στους μικρούς αναγνώστες τον κορεσμό από την πληροφορία στη δική μας εποχή και τον έλεγχο που απαιτείται για τη σωστή τους χρήση. Καταιγισμός λέξεων, εικόνων, ήχων σε καθημερινή βάση διαβρώνει σταδιακά τους κατοίκους, οι οποίοι καταβροχθίζουν κάθε πληροφορία από φόβο μη χάσουν κάποια σημαντική ανάμεσά τους μα όσο πιο πολλές αποδέχονται τόσο περισσότερες δημιουργούνται. Πώς θα αντιμετωπίσουν λοιπόν τον κίνδυνο; Είναι σωστό και πρακτικό το σχέδιο του Προέδρου; Η μικρή Μαριάνθη εντυπωσιάζεται από το πόσο εύκολα και χωρίς να σκεφτεί παρασύρεται ο κόσμος από τα λόγια κάποιου που μιλάει με σοβαρό τρόπο. Στην προσπάθειά της να βρει λύση στο πρόβλημα ζει μια σειρά περιπετειών μέσα από τις οποίες μαθαίνει καλύτερα τον ρόλο και τη χρήση της δημοσιογραφίας και των εφημερίδων (εύληπτα και απλά δίνονται οι βασικές έννοιες της δημοσιογραφίας), πόσο εύκολα μπορούν να μετατραπούν οι ψεύτικες ειδήσεις σε αληθινές (δεν είναι τυχαίο που το Νησί των Ειδήσεων όπου κατασκευάζονται είναι κατακίτρινο), πόσο χρήσιμες είναι οι διαφημίσεις κλπ. Η εικονογράφηση της Πετρούλας Κρίγκου είναι σουρεαλιστική και πολύχρωμη, βοηθάει ουσιαστικά τη φαντασία του συγγραφέα να αποτυπωθεί στο χαρτί και παίζει συχνά με τους συμβολισμούς και τις έννοιες του κειμένου.

Οι πολλές πληροφορίες θολώνουν τη σκέψη και όσο οι άνθρωποι κατασκευάζουν ειδήσεις χωρίς να ενδιαφέρονται για την αλήθεια τόσο θα αδιαφορούν για την αλήθεια στη δική τους ζωή. Είναι πολύ δύσκολο να βρεις μες στο χάος την αλήθεια, δεν πρέπει όμως να σταματήσεις ούτε στιγμή να την αναζητάς και όπλο σε αυτό είναι η κριτική, την οποία ο συγγραφέας επεξηγεί εξίσου εύληπτα και καθοδηγεί σωστά τους μικρούς αναγνώστες στο πώς να αποδομούν μια πληροφορία και πόσο σημαντικό θα είναι αυτό για τη σκέψη τους. «Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο» είναι μια συναρπαστική ιστορία που συστήνει στα παιδιά από 8 ετών και πάνω τον κορεσμένο κόσμο της πληροφορίας, τους εξηγεί πώς μπορούν να γλυτώσουν από αυτόν και ταυτόχρονα εξιστορεί το παρελθόν και, γιατί όχι, το μέλλον των μέσων ενημέρωσης και της επικοινωνίας.

Βιβλίο Ο μέντορας 
Συγγραφέας Ειρήνη Βαρδάκη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Ειρήνης Βαρδάκη είναι ένα παιχνίδι ρουλέτας που κινείται στο κόκκινο και το μαύρο χρώμα, με ένα πρωταγωνιστικό ζευγάρι που ζει παθιασμένα την έλξη ανάμεσά τους, με τη σχέση τους αλλά και την καριέρα τους να αγγίζουν την κορυφή και να καταποντίζονται εναλλάξ. Γύρω τους συνάδελφοι και μέλη της οικογένειας, όπως η Λάουρα Ζώτου (ειδική στις «σιελώδεις κοσμικότητες»), η χωρισμένη Κλαίρη και η ναρκομανής Αθανασία Καρρά, παίζουν τον δικό τους ρόλο στην ιστορία, αφήνοντας όμως άπλετο χώρο στην Ειρήνη και τον Κλέωνα να ξεδιπλώσουν όλα τα ψυχολογικά τους αδιέξοδα, τις στιγμές χαράς κι ευτυχίας, τη μοναξιά, με τον κλοιό να σφίγγει ανεπαίσθητα γύρω τους και με τη μυστηριώδη εξαφάνιση εκείνης να ρίχνει τον δημοσιογράφο σ’ έναν συναισθηματικό βάραθρο.

Η Ειρήνη Καρρά, το Κόκκινο χρώμα, προσλήφθηκε στην εφημερίδα «Αλήθεια» κι από την αρχή έπρεπε να αποδείξει ότι μπήκε με την αξία της και πως δεν έχει μέσον γι’ αυτήν τη θέση. Είναι ήδη σε σχέση με τον Πέτρο πέντε χρόνια και η συμπεριφορά της είναι αυθόρμητη και παρεξηγήσιμη. Ο Κλέων είναι ο μέντορας που θα αλλάξει τη ζωή της: «Ο Κυριαζής για μένα έγινε όρκος που τον έδινα κάθε μέρα και τον πατούσα κάθε νύχτα. Αν αυτό δεν είναι ο ορισμός της αδυναμίας, τότε τι είναι» (σελ.157); Η δική της οπτική για τον χαρακτήρα της είναι άκρως αντίθετη από αυτήν που βλέπει και υποστηρίζει ο Κλέων: «Δεν μοιάζω με παιδί… Οι ζαβολιές τους είναι αθώες. Γλυκά και υπέροχα αθώες. Τα σφάλματα και τα αμαρτήματά τους έχουν να κάνουν με μεσημεριανούς ύπνους που δεν κατάφεραν να κλείσουν μάτι, με σπασμένες κούκλες και ξεχαρβαλωμένα ρομπότ… Μαλακά, βελουδένια, λούτρινα αμαρτήματα. Αμαρτήματα αφέσιμα» (σελ. 158). Στην άλλη κυριολεκτικά άκρη βρίσκεται ο Κλέων Κυριαζής, το Μαύρο χρώμα, που μελετάει την Ειρήνη προσεκτικά, τη βρίσκει ανώριμη και δύστροπη αλλά με ευφυή και οξυδερκή πένα. Προσπαθεί να τιθασεύσει τη χειμαρρώδη πλευρά της, γιατί έτσι ήταν κάποτε κι αυτός αλλά άλλαξε, ωρίμασε, κατάλαβε. «Είχε το χάρισμα μα όχι και τη σοφία να το διαχειριστεί… Ήθελα να τη βοηθήσω. Ήθελα να την εξελίξω και, στον βαθμό του εφικτού, να την ενηλικιώσω» (σελ. 71). Ο γάμος του με την Ελένη περνάει κρίση, γκρεμίζεται συθέμελα, όταν τελικά παραδίνεται άνευ όρων στην Ειρήνη: «Λένε, λένε και τι δεν λένε… κι όμως είναι όλοι τόσο μακριά από τη δική μας αλήθεια» (σελ. 53). Σε ποιον ανήκουν όμως αυτά τα λόγια στο άψυχο χαρτί: «Είμαι όσα έφτιαξες, είμαι όσα έζησες και όλα όσα αξίζουν για να πεθάνεις» (σελ. 411);

Η γρήγορη, σχεδόν προφορική, αφήγηση δίνεται εναλλάξ πότε από τη μεριά του Κόκκινου, πότε από αυτήν του Μαύρου και διακόπτεται από περιστατικά που έπονται ή προηγούνται της εκάστοτε χρονικής στιγμής, γυρνώντας μας είτε λίγες μέρες ή και ολόκληρους μήνες πριν την εξαφάνιση ή μετά τη δολοφονία και όχι μόνο, με τους προσδιορισμούς να δίνουν σταδιακά τη θέση τους σε ξεκάθαρα ονόματα. Νεύρο και ένταση κυριαρχούν στην αρχή και στο τέλος της πλοκής, με την ιστορία κάπου στη μέση να πλατειάζει, αδυνατίζοντας τις εξελίξεις και τον ρυθμό των ανατροπών. Ευτυχώς προς το τέλος ξαναπήρε φορά, ρίχνοντας τον αστυνόμο Δαβάκη στην ιστορία και μπλέκοντας σφιχτά και αριστοτεχνικά υποψίες, θύματα, θύτες, άλλοθι. Ο αστυνόμος ήρθε με μετάθεση από το Ρέθυμνο κι έχει τα δικά του προσωπικά προβλήματα που ίσως εμποδίζουν την αντικειμενική του ματιά στα γεγονότα. Βρήκα έξυπνο τον χειρισμό της υπόθεσης και την κλιμάκωση της πλοκής, με αποσπασματικούς διαλόγους ή σύντομες περιγραφές να παρεμβάλλονται στην αφήγηση χωρίς ξεκάθαρους ως προς το γένος επιθετικούς προσδιορισμούς, με αποτέλεσμα να αναρωτιέμαι ποιος σκότωσε ποιον και γιατί, πώς φτάσαμε ως εδώ και πώς θα εξελιχθεί η υπόθεση, όταν σχεδόν έναν χρόνο μετά την εξαφάνιση ανευρίσκεται ένα πτώμα. Οι οπτικές γωνίες είναι έξυπνες και έπαιζαν ασταμάτητα με τον μυαλό μου, αφού δε σταματούσα να αναρωτιέμαι ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα, με τη βεντάλια των υπόπτων να ανοίγει περισσότερο με κάθε κεφάλαιο, τις πράξεις τους να προσθέτουν κίνητρο και αφορμές, ποιος από αυτούς όμως έφτασε στο μοιραίο τέλος και γιατί; Οι σχέσεις όλων των χαρακτήρων ποικίλλουν και σμιλεύονται, όπως η Λάουρα και η Ειρήνη, που αλλιώς ξεκινάνε και αλλιώς καταλήγουν, ή όπως ακόμη και ο ίδιος ο Κλέων, που, παρ’ όλη την εμπειρία που πρεσβεύει πως έχει, εξακολουθεί να παίρνει μαθήματα και αγωνίζεται να κρατάει ισορροπίες μεταξύ γάμου και παράνομου δεσμού. Δυστυχώς, τα πολλά και σημαντικά τυπογραφικά λάθη με αποσυντόνιζαν κατά την πορεία της ανάγνωσης, η πένα της συγγραφέως όμως με επανέφερε σχεδόν αμέσως στην πλοκή.

«Ο μέντορας» είναι ένα διαρκές παιχνίδι συγγραφέα και αναγνώστη, μια πάλη πρωτοκαθεδρίας ανάμεσα σε έναν άντρα και σε μια γυναίκα, ένας αγώνας επιβίωσης στον σκληρό κόσμο της δημοσιογραφίας και στον ακόμη σκληρότερο κόσμο του έρωτα. Συνεχείς εναλλαγές, κρυμμένες πληροφορίες, ποικίλες οπτικές γωνίες και η μεγάλη ανατροπή του τέλους είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός μυθιστορήματος που ακροβατεί ανάμεσα στο αστυνομικό και στο ρομαντικό είδος.

Βιβλίο Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα
Συγγραφέας Θάνος Αλεξανδρής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο τίτλος του βιβλίου είναι αφιερωμένος στον γνωστό Ισπανό σκηνοθέτη, που ζωντανεύει στον κινηματογράφο χαρακτήρες παρόμοιους με αυτούς που συναναστράφηκε ο συγγραφέας στη νυχτερινή του πορεία. Πρόσωπα που αγάπησε μέσα από συνεντεύξεις και τηλεοπτικά αφιερώματα που τους ετοίμασε, που γνώρισε στα νυχτερινά μαγαζιά, σε σκυλάδικα και πίστες, που συνεργάστηκε μαζί τους με πολλούς και διάφορους τρόπους όταν αυτή η διασκέδαση ήταν στα πάνω της, αυθεντική και γνήσια λαϊκή. Τα κείμενα είναι ειλικρινή, άμεσα, στακάτα, ωμά και δεν αποκρύπτουν τίποτα από την καριέρα, τις σκέψεις και τις γνωριμίες του συγγραφέα, ενός ανθρώπου που παράτησε την ταπεινή ζωή της Νέας Αρτάκης για να γραφτεί στη Νομική και στη συνέχεια στη Δραματική Σχολή του Καρόλου Κουν και τελικά να ανακαλύψει τη μαγεία και το όνειρο στην κόλαση της νύχτας. «Επέλεξα να ζήσω αυτό που πραγματικά ήθελα να ζήσω» (σελ. 14).

Drag shows, πίστες, καψουροτράγουδα έχουν τη δική τους υπόσταση που δεν έχει σχέση με όλη την παραφιλολογία και την ευτέλεια με τα οποία τα έχουν ντύσει αλλότριοι επισκέπτες. «Γιατί η νύχτα δεν είναι «Μέγαρο», δεν είναι επιχορηγούμενο «Φεστιβάλ Αθηνών», ούτε ο «Σταυρός του Νότου». Στη νύχτα συνυπάρχουν η έκσταση και ο θάνατος… Ο θρίαμβος και η ξεφτίλα» (σελ. 88). «Εν γένει, θα λέγαμε, είναι η ηθογραφία μιας παλιότερης Ελλάδας, όπου η νυχτερινή έξοδος ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ερωτική επιθυμία των ανθρώπων, σε αντίθεση με σήμερα που η γοητεία αυτή έχει εντελώς αφανιστεί, σε μια πατρίδα που συνεχώς παγκοσμιοποιείται» (σελ. 15). Και συνεχίζει: «Αφεθείτε σε ένα υπερθέαμα, θα έλεγα, με μπαλέτα, διάσημους και μη, φτιαγμένο για φίλους «περπατημένους» και μυημένους σε ένα δικό μας ερασιτεχνικό παιχνίδι, που το ξέρουμε εδώ και πολλά χρόνια και απολαύστε την παράσταση που σε λίγο αρχίζει» (όπ. π.). Άλλωστε: «Ήταν η εποχή που οι άνθρωποι δεν ήταν ο εαυτός τους και, παρασυρμένοι από τα νέα δεδομένα, προσπαθούσαν να συνταιριάξουν μ’ αυτά που πρόσταζε το κλίμα της μεταπολίτευσης» (σελ. 107).

Χιούμορ που σπάει κόκαλα, ευπρόσδεκτες βωμολοχίες, τρομερή διεισδυτικότητα σε ψυχογραφήματα και αξιοθαύμαστη προσαρμογή σε κάθε εποχή, χωρίς λιβανίσματα, χωρίς μελιστάλαχτους αναστεναγμούς για τις περασμένες εποχές. Ο συγγραφέας πατά γερά στα πόδια του και ζει την κάθε στιγμή όπως της πρέπει κι όσο αλλάζουν τα πράγματα τόσο σφαιρικότερη γίνεται η αντίληψή του. Από τα καλοκαιρινά αναγνώσματα του Ιουλίου Βερν και τις πορνοφωτογραφίες του κινηματογράφου του 1970 φτάσαμε στη σημερινή εφηβεία με τα πολλά γκομενάκια, την κριτική άποψη και την έλλειψη βιβλίου στην καθημερινότητά τους. Κι όλα αυτά τα αναφέρει επειδή είναι σε θέση ισχύος, την οποία όμως δε διατυμπανίζει και για την οποία δεν επαίρεται: «Από την αρχή της μικρής μου καριέρας είχα τη συγκλονιστική τύχη να υπάρξω δίπλα στα πιο μεγαλειώδη μυαλά αυτής της χώρας και να συνεργαστώ με τα πιο ταλαντούχα πλάσματα των γραμμάτων και των τεχνών» (σελ. 23). Και πόσο παραστατικά δίνεται η εποχή της μπουάτ: «Το φράκο, τα μποά και η γόβα στιλέτο της «Μέδουσας» στέκονται αλαζονικά απέναντι στα ταγάρια της Κωχ, στις βραδιές που παρουσιάζει η Δανάη απαγγέλλοντας ποίηση του Γκαρθία Λόρκα, ενώ παρακάτω από μας η Μοσχολιού, υπό τις προσταγές του Ξαρχάκου, σπαράζει» (σελ. 36-37). Όλο αυτό το παρελθόν σε λίγες φράσεις: «Δημόσιες σχέσεις σήμαινε να ξετινάξεις τον πελάτη και να τον στείλεις φυλακή. Δημόσιες σχέσεις ήταν να περάσεις από μπαράκια και λέσχες, να συναναστραφείς κόσμο και το βράδυ να οδηγήσεις το κοπάδι στο μαγαζί, για να δικαιολογήσεις το νυχτοκάματο» (σελ. 54). Πικρή όμως και η διαπίστωση: «Ένας κόσμος εξ ορισμού faux, που δεν είναι και εύκολο να καταρρεύσει, γιατί τον συντηρούν καθημερινά πολλοί ανεπάγγελτοι. Τότε οι ρόλοι ήταν σαφώς καθορισμένοι και το πρωτόκολλο απαραβίαστο… η Σου Κύρκου δεν παρίστανε τον Ορφέα Περίδη» (σελ. 55).

Γέλασα, διασκέδασα, προβληματίστηκα, αναπόλησα, νοστάλγησα (την αυθεντικότητα της εποχής και την ντομπροσύνη των ανθρώπων, μιας και δεν υπήρξα αυτόπτης μάρτυς τέτοιας διασκέδασης). Αγιογραφίες και αποκαθηλώσεις, γέλιο και αποτυχίες, λάμψη και μοναξιά. Από τα κείμενα περνάνε μεγάλες μορφές, όπως ο Γιώργος Μαρίνος: «Αντιπροσωπεύει τη χαρά, την ομορφιά, τον έρωτα και την επανάσταση στα ήθη και έθιμα μιας απονεκρωμένης, συντηρητικής κοινωνίας, κάτι σαν τις ταινίες της Αλίκης στα γκρίζα μεταπολεμικά χρόνια» (σελ. 28). Εξίσου γλυκό και τρυφερό το κείμενο για την αγαπημένη μου Ταϋγέτη Μπασούρη, μια σημαντική ηθοποιό και μεγάλη αγωνίστρια, που βίωσε τα πάντα και δεν υπέκυψε να κάνει δήλωση μετανοίας για να μην προδώσει τα ιδανικά. Εξίσου σημαντική (στο βιβλίο και στη νύχτα) η παρουσία της Μπέμπας Μπλανς με τη βελούδινη φωνή, το προκλητικό ντύσιμο και την άνετη ζωή, χωρίς κανόνες και ταμπού, αλλά και του Μάνου Χατζιδάκι, όταν η Χάρις ήταν ακόμη «νεαρή μοδιστρούλα εκ Θηβών»! Η Παλόμα (η Βουγιουκλάκη του Αιγάλεω), η Σοφία Χρήστου, η Πάολα, η Φλέρυ Νταντωνάκη, η Καίτη Πάλλη («…ανήκει στη χορεία των τραγουδιστών, μαζί με τη Χαρούλα και τη Βιτάλη, που τα πόδια τους έχουν πατήσει χώμα, γι’ αυτό και βγαίνει αυτό το τεράστιο πράγμα», σελ. 238), η Σεμίνα Διγενή, η αδελφή Γαβριηλία, ακόμη και ο Ζεκί Μουρέν, επίσης το θρυλικό «Αλκαζάρ» με τα πρώτα drag shows στην Ελλάδα των πρώτων μεταδικτατορικών χρόνων, όλα και όλοι εδώ.

Κι από τη νύχτα στα περιοδικά και στην τηλεόραση, το «Trash TV» το 1995 («ένα συμπίλημα από ξέφτια», σελ. 189), μια τόσο επιτυχημένη εκπομπή που αργότερα θα πολιτογραφηθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο ως όρος για να χαρακτηρίσει ένα συγκεκριμένο είδος εκπομπών και χιλιάδες άλλα στιγμιότυπα ζωντανεύουν μέσα από τις σελίδες του βιβλίου με μια αξέχαστη αφήγηση. Αγαπημένο κεφάλαιο το «ΣΚΑΪ Εάλω» όπου η Μαλβίνα Κάραλη με τον συγγραφέα φέρανε στο ραδιόφωνο του τότε ποιοτικού σταθμού Ελένη Ροδά και «Τι πουρό, τι καγκουρό», είπανε δελτία ειδήσεων στα καλιαρντά και άλλαξαν για πάντα τη νύχτα! Πραγματικά θα ήθελα να ήμουν παρών στα απανωτά εγκεφαλικά των παρισταμένων που έμειναν άφωνοι με την άλωση της ποιότητας του σταθμού (τρομάρα τους)!

«Του οσίου Αλμοδόβαρ ανήμερα» γιορτάζει το περιθώριο, η καλτ νύχτα, η λάμψη από τα πούπουλα και τις παγιέτες, το στρας, η ανάγκη του αγρότη να ξεδώσει μακριά από τη γυναίκα του και να χαρίσει τις επιδοτήσεις του κράτους στη λαγνεία και στην προσπάθειά του να «καπαρώσει» (για να το πω κομψά) το πρώτο όνομα του ξενυχτάδικου. Ο Θάνος Αλεξανδρής παρατηρεί, καταγράφει, λοιδωρεί, συγχαίρει, θαυμάζει, αναπολεί, χαρίζει κάτι που δε θα ξαναγίνει ποτέ ακριβώς γιατί άλλαξαν οι εποχές και η διασκέδαση.

Βιβλίο Έρωτας και άλλες πολεμικές τέχνες
Συγγραφέας Μαλβίνα Κάραλη
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο βιβλίο περιλαμβάνονται ογδόντα κείμενα της Μαλβίνας Κάραλη που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Γυναίκα» από το 1989 έως το 1996, οπότε και βγήκε η πρώτη έκδοση του βιβλίου. Το 2018 επανακυκλοφόρησαν και παραμένουν φρέσκα, σαρκαστικά, διαχρονικά. Κείμενα που αντανακλούν τον τρόπο σκέψης της, τη φιλοσοφία της, μια διαφορετική ματιά πάνω στον γύρω μας κόσμο, εμποτισμένη με βαθυστόχαστες σκέψεις, προκλητικές τάσεις, ανοιχτόμυαλες έρευνες στην ανθρώπινη ψυχή. Ρολάν Μπαρτ, Ζορζ Μπατάιγ, Μορίς Μπλανσό, Σαρν Μποντλέρ, Φράνσις Μπέικον και άλλα «θηρία», όπως τα αποκαλεί η ίδια, συγκροτούν τις ψηφίδες του δικού της ψυχισμού.

Γιατί δεν πρέπει κανείς να θεωρείται αυθεντία και να συμβουλεύει γύρω από τον σεξουαλισμό; «Γιατί τα άψογα κλισέ είναι αναισχυντία και σε αυτά καταφεύγουν οι εραστές που δεν είναι σε θέση ούτε να δώσουν ούτε να πάρουν. Κι ακόμη, επειδή αυτός καθ΄ αυτός ο σεξουαλισμός δεν είναι παρά μια ελάχιστη στιγμή μέσα στο ερωτικό Όλον» (σελ. 15). Γράφει για τη Νέα  Υόρκη: «Κεντρική Υψικάμινος Μεταβολισμού του Πνεύματος, όπου ρίχνεις ιδέες και βγαίνει πάντα ύλη, δηλαδή δολάρια» (σελ. 44).

Τι συμβουλεύει; «Ο έρωτας, από κάθε άποψη, είναι ιστορία για φόβο και για τρόμο και για να μας δυσκολεύει τη ζωή. Κι εσείς να φοβάστε τους πάντες» (σελ. 13). Αυτό με έβαλε σε σκέψεις: «Ένας άνθρωπος που έχει ωραίο κορίτσι, δεν μπορεί παρά να μην είναι αχάριστος, άρα είναι καλός άνθρωπος» (σελ. 25). Εμφιλοχωρούν όμως και ωραίες μεταφορές («Φθινόπωρο λοιπόν. Η προδοσία του καλοκαιριού», σελ. 230) και δηλητηριώδεις ατάκες: «Αν πεθάνει από συνάχι, φάσκελα να ‘χει η πανούκλα» (σελ. 70).

«Έρωτας και άλλες πολεμικές τέχνες», όπως σχέσεις, θέατρο, συναυλίες, μεταφράσεις αρχαίου δράματος, γουόκμαν, ροκ του’60, ελληνικός και ξένος κινηματογράφος, κριτικογραφία, βόλτες, τηλεόραση, όλα εδώ. Τα κείμενα γράφτηκαν με συγκεκριμένα ερεθίσματα του τότε αλλά το περιεχόμενό τους παραμένει διαχρονικό και αντικατοπτρίζει το σήμερα μέσα από γεγονότα που στηλιτεύτηκαν από την πένα της Μαλβίνας και προετοίμασαν το έδαφος για ό,τι εξελίχθηκε κι έφτασε σε μας.

Βιβλίο Ο Λιλίκος φορούσε Tod’s και Η Λιλίκα προβάρει Vera Wang
Συγγραφέας Ανδριάνα Σακκά
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι ξεκίνησα να το διαβάζω χωρίς πολλές φιλοδοξίες. Χιουμοριστικό, μια γυναίκα με δύο άντρες, δουλειά δύσκολη και απαιτητική, μπλεγμένες καταστάσεις, τα γνωστά, ήθελα να του ρίξω μια ματιά γιατί μ’ αρέσει να διαβάζω σχεδόν τα πάντα. Αρχικά, ναι, πίστεψα πως έχουμε να κάνουμε ακριβώς με ό,τι περιμένουμε από τον τίτλο και την περίληψη στο οπισθόφυλλο οπότε προχωρούσα από κεφάλαιο σε κεφάλαιο χωρίς απαιτήσεις. Σταδιακά όμως έπιασα τον εαυτό μου να θέλει να μάθει τη συνέχεια, να συναντά ολοκληρωμένες γυναικείες προσωπικότητες, με προσγειωμένους (όσο γίνεται, μιας και στα όνειρα δε βάζει κανείς μέτρο) στόχους, με λογικές αντιδράσεις, με σωστές αμφιβολίες και μετρημένες παρεξηγήσεις που προχωρούν την ιστορία παρακάτω χωρίς να την ξεχειλώνουν ή να την εκβιάζουν. Ειλικρινά περίμενα κάτι εντελώς πανάλαφρο και διασκεδαστικό, που απλώς πετάει brand names και πιασάρικα κλισέ για να κερδίσει μια μεγάλη μερίδα του αναγνωστικού κοινού. Εντάξει, είναι λίγο από αυτά, όμως η συγγραφέας μου έδειξε πως ασχολήθηκε σοβαρά με τους ήρωές της και πρόσεξε καλά κάθε τους βήμα!

Η Αλεξάνδρα λοιπόν, αρχικά στον χώρο των περιοδικών και στη συνέχεια σε αυτόν της τηλεόρασης, είναι η γυναίκα που θα ακολουθήσει τη μέση οδό, υποστηρίζει και υπερασπίζεται τις γυναικείες επιλογές χωρίς να γίνεται φεμινίστρια, παρασύρεται από τον απαγορευμένο καρπό, βρίσκεται μπλεγμένη ανάμεσα σε δύο άντρες, παίρνει λάθος αποφάσεις τις οποίες όμως αναγνωρίζει και κατανοεί, ζητάει βοήθεια από τις φίλες της, τσαλακώνεται, προβληματίζεται. Η αφήγηση δίνεται σε πρώτο πρόσωπο, οπότε η ηρωίδα περιγράφει και καταγράφει τα πάντα στη ζωή της, συναισθήματα, εντυπώσεις, προσδοκίες κλπ. Έχει έναν συγκεκριμένο κύκλο φιλενάδων, την Πέπη, την Αθηνά και τη Μαριάννα, με τις οποίες συζητάει τα πάντα. Από την άλλη, έχουμε τον Λιλίκο της (έτσι λέμε οποιονδήποτε κούκλο, μελαχρινό και σέξι άντρα που είναι γοητευτικά ακατάλληλος), τον αλαζονικό μισογύνη Άρη Μαυρίδη, διευθυντή του Uomo, που δεν αναπτύσσεται αμφίπλευρα όπως η Λιλίκα, παρ’ όλ’ αυτά έχει και μια τρίτη διάσταση που τη δείχνει καθ’ εκάστην μα κυρίως όταν δεν πρέπει, μπερδεύοντας χειρότερα την Αλεξάνδρα.

Ο χώρος των περιοδικών αρχικά και της τηλεόρασης στη συνέχεια δίνεται εκ των έσω, σκληρός και αμείλικτος, με τις περικοπές του, την αγωνία για το αύριο, την ασκαρδαμυκτί απόλυση άνευ εξηγήσεων (η αγορά πιέζει, τα έσοδα πέφτουν κλπ.), καταστάσεις που δημιουργούν ένα σκληρό περιβάλλον στο οποίο πρέπει να ανθίσει ο έρωτας των δύο πρωταγωνιστών, με τα δικά του σκαμπανεβάσματα και αντιδράσεις. Πισώπλατα μαχαιρώματα, σεξουαλικές παρενοχλήσεις, ανύπαρκτο ωράριο, ελάχιστος ελεύθερος χρόνος και χιλιάδες προβλήματα αρχικά εξοντώνουν την Αλεξάνδρα, στη συνέχεια όμως την ατσαλώνουν. Ταυτόχρονα, «η δουλειά των ονείρων της» δημιουργεί προβλήματα επικοινωνίας και με τις φίλες της, οι οποίες είναι εξίσου, αν όχι παραπάνω, σημαντικές για κείνη κι ενώ αφοσιώνεται όλο και περισσότερο στα επαγγελματικά, τόσο περισσότερο αναποφάσιστη και προβληματισμένη γίνεται, Στο πρώτο βιβλίο σημειώνει: «Η ζωή μου αλλάζει. Μαζί της όμως πρέπει ν’ αλλάξω κι εγώ για να ταιριάζω μ’ αυτήν. Το θέμα είναι το δεν ξέρω πώς να το κάνω. Δεν ξέρω αν μπορώ να το κάνω. Και κυρίως… δεν ξέρω αν θέλω πλέον να το κάνω» (σελ. 207). Στο δεύτερο βιβλίο παραδέχεται: «Αισθάνομαι μια τεράστια μοναξιά, σαν αν έχει γεμίσει ο κόσμος με εχθρούς, αρραβωνιαστικούς που με κάθε τους λέξη σε απογοητεύουν, συνεργάτιδες που μπήγουν τα λακαρισμένα τους νύχια στη ζωή και τη σχέση σου, διευθυντές που θέλουν να χωθούν στο κρεβάτι σου. Νιώθω αηδία με όλη αυτήν τη ψευτιά. Χρειάζομαι αγάπη. Και αλήθεια» (σελ. 183).

Παρ’ όλο που είμαι άντρας ομολογώ πως με κράτησε, όπως τόνισα και στην αρχή. Ίσως γιατί δεν ήταν ισοπεδωτικά αστείο αλλά αξιοπρεπές, ίσως γιατί έλειπαν υπερβολικές περιγραφές στις ερωτικές σκηνές, ίσως γιατί δεν είχα να κάνω με γυναίκα στα πρόθυρα νευρικής κρίσης που αντιδρά κραυγαλέα και σαν κλόουν για να βγάλει με το ζόρι λίγο γέλιο από την ιστορία της αλλά με μια νέα κοπέλα που έχει όνειρα, φιλοδοξίες και αγάπη, μόνο και μόνο για να τα βλέπει να σβήνουν ένα προς ένα μπροστά της ώστε να βρει τη δύναμη και να τα ξαναχτίσει από την αρχή. Κανένας σουρεαλισμός, καμιά υπερβολή (εντάξει, ίσως η χαρτορίχτρα και η τελική αντίδραση του αντίζηλου που μου φάνηκε υπερβολικά ρομαντική για να είναι αληθινή), ανατροπές μετρημένες, που θα μπορούσαν να συμβούν όντως σε μια ερωτική σχέση, όλα ακολουθούν τη σωστή συνταγή ενός καλού ρομαντικού μυθιστορήματος που περιγράφει το σμίξιμο δύο ανθρώπων που μαζί δεν κάνουν και χώρια δεν μπορούν, που έχουν να ξεπεράσουν πολλά εμπόδια ώστε να νιώσουν, εκτός από το να καταλάβουν, πως είναι πλασμένοι ο ένας για τον άλλον. Και κατά διαστήματα, με αφορμή διάφορα γεγονότα στις ζωές των φιλενάδων της Αλεξάνδρας, η συγγραφέας δείχνει διαφορετικές πτυχές των ανθρώπινων σχέσεων σήμερα, τον εντελώς διαφορετικό τρόπο σκέψης αντρών και γυναικών σε θέματα όπως γάμος και παιδιά, πάλι σωστά και μετρημένα, με προσγειωμένες σκέψεις και λογικές απορίες. Πόσο επηρεάζουν οι διαφορετικές δουλειές ένα ζευγάρι; Πώς θα καταφέρει να ανταπεξέλθει σε μια περίοδο κρίσης; Πόσο σωστό είναι να καταφύγει μια γυναίκα σε κόλπα για αν μείνει έγκυος ώστε να προχωρήσει στον περιπόθητο γάμο; Πόσο έτοιμοι είμαστε να δούμε τις πραγματικές πλευρές του ανθρώπου που αγαπάμε όταν η σχέση γίνει καθημερινή; Υπάρχουν ακόμη μισογύνηδες; Πόσο κοντά έχουμε έρθει άντρες και γυναίκες μετά από τόσα χρόνια κοινωνικής ανέλιξης και προσωπικής εξέλιξης; Πόσο επιβαρύνει η ρουτίνα τη σχέση;

Η νέα διλογία της Ανδριάνας Σακκά είναι ένα αξιοπρεπές ρομαντικό κείμενο, με ερωτικά μπερδέματα, ρεαλιστικές σκέψεις και προβληματισμούς και ένα ερωτικό τρίγωνο με σκαμπανεβάσματα που θα μπορούσαν πράγματι να συμβούν σε κάποιον σήμερα. Αν εμένα με τράβηξε ως το τέλος, μου προσέφερε κάποια μειδιάματα και μου κράτησε καλή παρέα, πιστεύω πως οι αναγνώστριες θα νιώσουν τέτοια συναισθήματα εις τη νιοστή. Κι όπως λέει η συγγραφέας στο δεύτερο βιβλίο: «Μη φοβάστε την αγάπη. Αλλά, ακόμη κι αν τη φοβηθείτε, μια μέρα θα επιστρέψει σ’ εσάς αν είναι αληθινή» (σελ. 222).

Βιβλίο  Η προδοσία ενός Γκρίζου Λύκου
Τίτλος πρωτοτύπου Bir Irkçının İhaneti
Συγγραφέας Ridvan Akar
Μεταφραστής Μαρία Χαρισιάδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συνταγματάρχης το 1944 ήταν μέλος της τουρανιστικής κίνησης που ενδιαφερόταν για την επικράτηση του τουρκισμού στη χώρα και κατέστρωνε σχέδια αντίθετα προς την ουδέτερη κυβέρνηση της Τουρκίας να σωθεί ο καθαρός, αμιγής χαρακτήρας της τουρκικής φυλής και να βγει η χώρα στον πόλεμο ξεκάθαρα κατά των Συμμάχων. Κι όμως αυτή η ομάδα ήταν πιόνι της ουδέτερης επιφανειακά κυβέρνησης, που έκανε τα δικά της σχέδια εις βάρος των Συμμάχων κι έψαχνε αποδιοπομπαίο τράγο στον οποίο να στραφούν τα φώτα της δημοσιότητας, ώστε να κερδίσει χρόνο και να κλείσει επικερδείς συμφωνίες φυσικά υποκειμενικού χαρακτήρα.

Σιγά σιγά και χωρίς να βιαζόμαστε, με πολλές ατραπούς στο κείμενο που όλες όμως οδηγούν στη βασική πλοκή και χορεύουν γύρω της χωρίς να ξεφεύγουν πόντο, ξεδιπλώνεται ένα αληθινό αστυνομικό μυθιστόρημα, γεμάτο τουρκική ιστορία, παρασκήνια, αλήθεια και ωμότητα και φυσικά την απαραίτητη κλιμάκωση της υπόθεσης (σας συμβουλεύω από το 6ο κεφάλαιο και πέρα να μην επιβαίνετε σε λεωφορείο ή τρένο γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να κατέβετε στη στάση σας, παρά μόνο στο τέρμα κι αυτό αν σας κατεβάσουν με τη βία, τόσο πολύ θα σας κρατήσει και θα σας κόψει την ανάσα).

Τι, μόνο αυτά έχουμε; Τα στοιχεία που βρέθηκαν στον νεκρό και οδηγούν 20 χρόνια πίσω, σε εθνικιστικές κινήσεις, Γκρίζους Λύκους, φιλοναζιστική στάση της κυβέρνησης (κρυφά φυσικά γιατί αντικειμενικά ήταν ουδέτερη χώρα στον πόλεμο), Τούρκους συγγραφείς-υποστηρικτές του παντουρκισμού, επισκέψεις και έρευνες του δημοσιογράφου σε ανακριτικά γραφεία και παλαιοβιβλιοπωλεία;΄Όόόχι, έχουμε και έρωτα-συναίσθημα: ο Φερίτ ερωτεύεται μια Ελληνίδα, η οποία, θύμα των εποχών και της στάσης στην Κύπρο, απελαύνεται μαζί με τους υπόλοιπους Ρωμιούς της Πόλης, κατά διαταγήν της κυβέρνησης, ως αντίποινα στη συμπεριφορά των Ελλήνων στο θέμα της Κύπρου! Τι να κάνει, πώς να τη γλυτώσει; Κι όμως η μοίρα της κοπέλας και κατά συνέπεια το μέλλον της σχέσης τους βρίσκεται στα χέρια του πραγματικού δολοφόνου!

Η λύση του μυστηρίου φυσιολογική, σε καμία περίπτωση τραβηγμένη από τα μαλλιά, αληθοφανέστατη, καθόλου υπερ-άνθρωπη ή εκβιαστική (ας δώσουμε ένα τέλος για να δώσουμε ένα τέλος, δηλαδή). Πουθενά δε βρήκα ψεγάδι, πουθενά δε βρήκα υπερβολή, σε κανένα σημείο δεν κουράστηκα, βρήκα πολύ ενδιαφέροντα όλα τα ιστορικά στοιχεία που παραθέτει ο συγγραφέας για την πολιτική κατάσταση της χώρας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (τα παραθέτει λίγα λίγα κι όπου εξυπηρετούν την πορεία της υπόθεσης) και μπράβο του για την ουδετερότητα του συγγραφέα: πουθενά δεν μεροληπτεί υπέρ ή κατά της νοοτροπίας των Γκρίζων Λύκων ή των παν-τουρκιστών, ακόμα ακόμα και των Ρωμιών της Πόλης (ο χασάπης που κλαίει για τη σπασμένη του βιτρίνα και για το άδικο που του γίνεται να ξεριζώνεται από έναν τόπο που τον πόνεσε, ακόμη την αναλογίζομαι). A propos η μετάφραση είναι καλοδουλεμένη, κατανοητή, στρωτή, ευχάριστη, καθόλου επιφανειακή ή πρόχειρη και το κείμενο διαβάζεται πολύ άνετα! Θα το θυμάμαι για πολύ καιρό αυτό το βιβλίο.

Βιβλίο Πες μου μια ιστορία πριν φύγεις
Τίτλος πρωτοτύπου One hundred names
Συγγραφέας Cecilia Ahern
Μεταφραστής Παρασκευή Αυγουστίνου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κίτυ Λόγκαν τίναξε στον αέρα την καριέρα και την προσωπική ζωή ενός άτυχου καθηγητή γυμνασίου: τον κατηγόρησε για σεξουαλική παρενόχληση μαθήτριάς του αλλά αποδείχτηκε σκευωρία απελπισμένων κορασίδων που τον είχαν βάλει στο μάτι. Η ζωή της διαλύεται σε χίλια κομμάτια. Οι γονείς της κρύβονται από ντροπή, ο σύντροφός της την παρατάει, το περιοδικό τη βάζει σε διαθεσιμότητα. Τελευταία της ελπίδα η διευθύντρια του περιοδικού και θερμός υποστηρικτής της, Κόνστανς Ντιμπουά, η οποία όμως πεθαίνει από καρκίνο. Έτσι, η Κίτυ βρίσκεται μόνη σε μια άγρια ζούγκλα και έχει στα χέρια της μόνο μια λίστα με 100 ονόματα άγνωστων ανθρώπων που της εμπιστεύτηκε η Κόνστανς με την παράκληση να βρει τον συνδετικό κρίκο αυτών των ατόμων και να γράψει την ιστορία τους! Και σα να μην έφτανε αυτό ο νέος διευθυντής απαιτεί να ετοιμάσει το κείμενο σε 2 εβδομάδες!

Αγωνία λοιπόν, ερωτηματικά, συνεντεύξεις και κόντρα συνεντεύξεις, η Κίτυ εξαπατάται, πιέζεται, σκέφτεται, αγχώνεται, γενικά ωριμάζει και βγαίνει διαφορετική από όλη αυτήν την περιπέτεια. Ωραίοι διάλογοι, ωραίες περιπτώσεις ανθρώπων και ιστοριών που έχουν να πουν, ωραία πλοκή και ωραίο το δέσιμο στο φινάλε όλων των αναγκών των έξι ανθρώπων που κατέληξε η Κίτυ να μιλήσει. Ένα βιβλίο για την αγάπη, τη μοναξιά, την απογοήτευση, την ειλικρίνεια, τα αισθήματα, την επιμονή και την υπομονή. Με το απαραίτητο happy end και την αισιόδοξη νότα στο φινάλε.

SPOILER

«Αν διαλέξεις τυχαία εκατό ανθρώπους από τον τηλεφωνικό κατάλογο δε θα βρεις μόνο μία ιστορία, θα βρεις εκατό ιστορίες, γιατί όλοι, ο καθένας από εμάς, έχει μία ασυνήθιστη ιστορία να διηγηθεί. Κάθε συνηθισμένος άνθρωπος έχει μία ασυνήθιστη ιστορία να διηγηθεί. Μπορεί όλοι να νομίζουμε ότι είμαστε ασήμαντοι, ότι οι ζωές μας είναι βαρετές, μόνο και μόνο επειδή δεν κάνουμε αξιομνημόνευτα πράγματα ή δε φιγουράρουμε στα εξώφυλλα περιοδικών ή δεν κερδίζουμε βραβεία. Η αλήθεια όμως είναι ότι όλοι κάνουμε κάτι συναρπαστικό, κάτι γενναίο, κάτι που θα πρέπει να μας κάνει υπερήφανους. Κάθε μέρα, οι άνθρωποι κάνουν πράγματα που περνούν απαρατήρητα. Γι’ αυτά τα πράγματα θα πρέπει να γράφουμε. Για τους αφανείς ήρωες, τους ανθρώπους που δεν πιστεύουν καν ότι είναι ήρωες επειδή κάνουν απλώς αυτό που πιστεύουν ότι πρέπει να κάνουν στη ζωή τους» (σελ. 434).

Αχ, αγαπημένη, ρομαντική, αισιόδοξη Ahern!