Βιβλίο Τρεις και ο Ηρακλής
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου
Εικονογράφος Βέρα Κολοκούρη
Κατηγορία Non fiction / Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Ίτανος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κωνσταντίνα Τασσοπούλου μας συστήνει με συμπυκνωμένο τρόπο και με γρήγορους, στακάτους διαλόγους τους άθλους του Ηρακλή από την αρχή ως το τέλος. Με αφορμή τη ημέρα που θα περάσουν στο σπίτι του, ο επιμελής Ηλίας, ο κυνικός Άρης και η ρομαντική Ρέα θα ψάξουν, θα ρωτήσουν, θα γράψουν, θα μασουλήσουν και θα μάθουν πολλά πράγματα γύρω από την ελληνική μυθολογία. Θα γνωρίσουν τον Ηρακλή και όλες τις πτυχές του χαρακτήρα του, πώς και πότε γεννήθηκε, γιατί τον έβαλε στο μάτι η Ήρα, γιατί ανέλαβε τους άθλους, τι σκοπούς είχε ο Ευρυσθέας που του τους ανέθεσε, τι κατάφερε και πολλά άλλα. Οι άθλοι του Ηρακλή κρύβουν πολύτιμες αλήθειες και η συγγραφέας δε χάνει στιγμή να τις τονίζει στα μικρά κεφάλαια που αφορούν τον κάθε άθλο χωριστά. Με σύγχρονη γλώσσα και μοντέρνες φράσεις τα κατορθώματα του ημίθεου γίνονται κτήμα του αναγνώστη χωρίς να τον κουράζουν ενώ η μέθοδος των ερωτοαπαντήσεων βοηθάει αρκετά στην εκμάθηση των πληροφοριών και στην απόλαυση του κειμένου. Φυσικά, το πάντα καλοδεχούμενο χιούμορ είναι πανταχού παρόν για να ελαφραίνει την κατάσταση είτε με δηκτικά σχόλια είτε με ατάκες μεταξύ των παιδιών: «-Τι ήθελε πάλι ο Ευρυσθέας; -Μια ζώνη. -Τον πονούσε η μέση του;» (σελ. 51). Ή: «Παίζει πολύ η διαφορετικότητα στην ιστορία. Όλοι πειραγμένοι..» (σελ. 63). Θα αναφερθώ ξεχωριστά στο αισθητικό κομμάτι του βιβλίου, μιας και το στήσιμο των σελίδων και του κειμένου είναι αξιέπαινα. Η Βέρα Κολοκούρη έκανε μια εκπληκτική εικονογράφηση με κολάζ και ζωγραφική που δίνει μια άλλη διάσταση στην απεικόνιση των μύθων. Συμβολισμοί και ρεαλισμός, επιχρωματισμένες φωτογραφίες, έμφαση σε απρόσμενες λεπτομέρειες στήνουν ένα άκρως σουρεαλιστικό σύμπαν που τραβάει το μάτι του αναγνώστη. Ταυτόχρονα, μέσα στο κείμενο, οι τρεις φίλοι έχουν κι από ένα συγκεκριμένο χρώμα, οπότε αποφεύγεται η φράση «είπε ο τάδε», «είπε ο δείνα», με αποτέλεσμα το κείμενο να γίνεται γρήγορo, κινηματογραφικό, με γρήγορη πλοκή.

Το «Τρεις και ο Ηρακλής» είναι ένα συναρπαστικό βιβλίο για τους άθλους του Ηρακλή και για τα διαχρονικά μηνύματα που αυτοί συμβολίζουν, όπως για παράδειγμα το δέρμα του λιονταριού της Νεμέας που φορούσε ο ήρωας μετά τον πρώτο άθλο αντιπροσωπεύει το γεγονός πως μια δυσκολία ή ένα πρόβλημα που λύσαμε πάντα το κουβαλάμε μαζί μας για ενθύμιο. Έξυπνος, ευέλικτος, επιδέξιος, εφευρετικός ο Ηρακλής, έβαλε τη δύναμη του μυαλού όπου χρειαζόταν και νικούσε τη δύναμη του σώματος. «…το να επιλέξεις τον σωστό δρόμο είναι ο πιο δύσκολος και ο πιο σημαντικός άθλος», τονίζει η συγγραφέας ενώ σε άλλο σημείο του βιβλίου διαβάζουμε πως αν θρέφεις το κακό, θα έρθει η στιγμή που θα στραφεί εναντίον σου, όπως στην περίπτωση του Διομήδη που τον έφαγαν τα ανθρωποφάγα άλογά του. Ένα απολαυστικό, διαφορετικό, ξεκούραστο και επιμορφωτικό βιβλίο για έφηβους και όχι μόνο αναγνώστες που μιλάει για την ελληνική μυθολογία με ευσύνοπτες πληροφορίες και ταυτόχρονα για τα σημαντικά διαχρονικά μηνύματα που κρύβονται πίσω από αυτήν.

Βιβλίο Το βήμα του σκύλου-οδηγού 
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου
Εικονογράφος Βέρα Κολοκούρη
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στις σελίδες του υπέροχου αυτού βιβλίου, με την πρωτότυπη δομή, διαβάζουμε σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση μαρτυρίες σκύλων που βοηθάνε τυφλούς ανθρώπους και η φαντασία της συγγραφέως μετατρέπει τις σκέψεις, τις απόψεις, τους φόβους και τις προσδοκίες αυτών των πλασμάτων σε ιστορίες γεμάτες απρόοπτα και σημαντικές αλήθειες. «Το να είσαι σκύλος οδηγός είναι κάτι μεγάλο. Δεν βοηθάς απλώς έναν άνθρωπο να βρίσκει τον δρόμο. Στην πραγματικότητα, του ανοίγεις νέους δρόμους, βοηθώντας τον να ζήσει». Σελίδα προς σελίδα μαθαίνουμε για την καθημερινότητα των τυφλών ανθρώπων μέσα από τα μάτια των σκύλων-οδηγών και διαπιστώνουμε πως πρόκειται για μια αγάπη δίχως ωράριο, ένας αμοιβαίος σεβασμός. «Είναι έργο αυτό που κάνουμε. Δεν είναι δουλειά», τονίζει χαρακτηριστικά ένας από τους τετράποδους ήρωες-αφηγητές. Μετά τις μαρτυρίες προχωράμε σε μια συναρπαστική ιστορία που διαδραματίζεται στο γηροκομείο «Το Ήσυχο Γάβγισμα» γεμάτη απρόοπτα, διασκεδαστικά και συγκινητικά στιγμιότυπα και φράσεις γεμάτες αγάπη: «Μαζί μου άρχισε να ζει πιο πλούσια. Πλούσια όταν λέω, εννοώ σε εμπειρίες»! Ταυτόχρονα, η Βέρα Κολοκούρη με κολλάζ και ζωγραφιές, ενδιαφέρον lay out και ποικιλία χρωμάτων, φωτογραφιών, γωνιών λήψης και προοπτικών συνοδεύει με τον δικό της τρόπο τα κείμενα και δημιουργεί έναν κόσμο γεμάτο χρώματα, αγάπη και τρυφερότητα.

«Το βήμα του σκύλου-οδηγού» είναι ένα διαφορετικό και πρωτότυπο βιβλίο που με έμαθε πολλά για την ψυχολογία και τη συμπεριφορά των σκύλων-οδηγών, καθώς και για τα πρώτα βήματα της Σχολής Σκύλων Οδηγών «Λάρα» που ιδρύθηκε το 2008 κι έκτοτε έχει καταφέρει πολλά στον χώρο των τυφλών και των ατόμων με μειωμένη όραση. Η Λάρα υπήρξε ο πρώτος σκύλος οδηγός τυφλών στην Ελλάδα, εξ ου και το όνομά της στη σχολή που λειτουργεί ως σήμερα και η ιστορία του γλυκύτατου αυτού πλάσματος ξεδιπλώνεται στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου. Ένα ταξίδι γεμάτο πληροφορίες για ένα σύμπαν που κυριολεκτικά δε βλέπουμε κι ας υπάρχει δίπλα μας και ταυτόχρονα ένας μικρός φόρος τιμής σε μια μεγάλη και σημαντική οργάνωση, στην οποία αποδίδονται 2 ευρώ από την αγορά κάθε αντιτύπου του βιβλίου. Υπάρχει και QR Reader για όσους θέλουν ν’ ακούσουν την ιστορία! Και μην ξεχνάτε: «Όχι χάδια, δεν μας λείπουν. Η διακριτική στήριξη αρκεί».

Βιβλίο Το καλοκαίρι του Ευκλείδη
Συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου
Εικονογράφος Βέρα Κολοκούρη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Οσελότος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για μια διασκεδαστική, τρυφερή και γεμάτη αναμνήσεις νουβέλα για ένα παιδί γεμάτο απορίες, αμφιβολίες, ανασφάλειες μα και τη φρεσκάδα της νιότης του, την αθωότητα της ηλικίας του, τον αυθορμητισμό του. Ο Ευκλείδης δεν είναι μικρομέγαλο αλλά έχει διερευνητική ματιά και προσαρμόζει υποδειγματικά τις καταστάσεις στον μικρόκοσμό του: «Από το ένα σπίτι στο άλλο. Από τον χειμώνα στο καλοκαίρι… Από τις συνήθειες της μαμάς σε αυτές του μπαμπά… θα αγωνιστώ να ξεσυνηθίσω τις συνήθειες που συνήθισα και να ξαναβρώ εκείνες που ‘χα ξεσυνηθίσει» (σελ. 13). Παραδέχεται: «Μου χρειάζεται η διάρκεια. Η απόσταση. Ανάμεσα στις διακοπές και στο σχολείο, ανάμεσα σε αυτά που ζούσα για τρεις μήνες και σε αυτά που θα ζήσω τους υπόλοιπους εννιά… να μπορέσω τελικά να βρω αυτό που είμαι» (σελ. 77).

Πολύ γλυκό κείμενο, με στρωτή αφήγηση, όπου στον ρου της νοσταλγίας ενσωματώνονται παρομοιώσεις και μεταφορές: «Με δυσκολία σκύβουν τα χρόνια της γιαγιάς στο παιδικό μου κούτελο (σελ. 16). Κι ομολογώ ότι δάκρυσα σε αυτό το σημείο: «Στις μύτες πατώ για να φτάσω το ξύλινο εικονοστάσι με το διάφανο τζάμι. Καλά καλά δεν ξεχωρίζουν τα γερασμένα στέφανα του παππού και της γιαγιάς. Θολά από τα χρόνια και από τις λαδωμένες ανάσες των Αγίων» (σελ. 17). Και στη συνέχεια: «Άγουρο ξύπνημα. Οχτώ και είκοσι πέντε το πρωί. Σκουπίζομαι σε πετσέτα που μυρίζει παππούς κι ακούω το πρωινό που χασμουριέται» (σελ. 55). Εντόπισα κι άλλα αξιοσημείωτα αποσπάσματα: «Κυλάει ο χρόνος σαν σιρόπι» (σελ. 64). «Πουλιά οι ζωές που πάνε κι έρχονται» (σελ. 66). «Γέλια περισσεύουν, να έχουμε απόθεμα στις δυσκολίες του χειμώνα» (σελ. 67).

Η νουβέλα χωρίζεται σε Εισαγωγή, Αξιώματα και Αιτήματα, με τα δύο αυτά μέρη να αποτελούνται από πέντε κεφάλαια, τα οποία ξεκινάνε με την αντίστοιχη λέξη: «Ένα πράγμα θέλω να σου ζητήσω», «Δύο φορές σηκώνεται η γιαγιά» κλπ. Το κείμενο έχει δυναμική αφήγηση που ξεφεύγει από τις στερεοτυπικές φόρμες, μιας και παρατίθενται προτάσεις με λέξεις απρόσμενες να μπαίνουν στην αρχή τους, κάτι που δίνει ένταση και ξαφνιάζει. Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη και ταιριαστή με την ψυχολογία και τον χαρακτήρα ενός μικρού παιδιού που προσπαθεί να κατανοήσει τις δύσκολες μαθηματικές αλλά και ανθρώπινες σχέσεις. Ο πατέρας του τον έμαθε να φαντάζεται και να ασχολείται με πράγματα μη χειροπιαστά, να λατρεύει και να σέβεται τα βιβλία, να τα φθείρει, να τα ζει: «Δε ζεις κάτι αν δεν το χουφτώσεις, τελικά. Βιβλίο καθαρό στη βιβλιοθήκη σημαίνει αδιάβαστο. Έστω κι αν πρόλαβε να κυλήσει η ματιά σου στις γραμμές του» (σελ. 7).

Ο Ευκλείδης κατάλαβε νωρίς πως υπάρχουν πολλές απαντήσεις για μια ερώτηση και πολλές λύσεις για ένα πρόβλημα ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν πράγματα μοναδικά και αδιαπραγμάτευτα, που δεν τα αμφισβητεί κανείς, όπως τα αξιώματα! Κι όμως, αυτά ακριβώς η συγγραφέας, με μια «ειρωνική» ματιά, παρουσιάζει πώς μας ανέθρεψαν ενώ ταυτόχρονα αντιβαίνουν στους νόμους της φύσης. «-Φάε, Ευκλείδη, να γίνεις μεγάλος, να γίνεις δυνατός… Σε κάποιο σημείο, που δεν έχω ακριβώς εντοπίσει, σταματάει το δυνάμωμα και συνεχίζει το μεγάλωμα. Ανεξάρτητο και μόνο. Γίνεται γέρασμα, αφυδατώνεται. Στραγγίζει η δύναμή του» (σελ. 47). Επίσης, δεν είχα ποτέ αναλογιστεί την άρρηκτη σχέση των μαθηματικών με τη φιλολογία: «Ένα και, ένα έστω, ένα αν, κι η έννοια αλλάζει» (σελ. 7). Πόσο μάλλον πως η βασική τους ιδέα είναι αφοπλιστικά απλή: «… μας ενδιαφέρει η ομορφότερη λύση, όχι απλώς η σωστή» (σελ. 7). Ούτε περίμενα πως τα μέλη μιας οικογένειας μπορούν να ταυτιστούν με τα γεωμετρικά σχήματα και ν’ αποτελέσουν σύνολα, σημεία τομής, άξονες!

Η συγγραφέας, παρ’ όλ’ αυτά, δεν αφήνεται στο χτες αλλά εμφανίζει σχεδόν ακάλεστο το σήμερα, όταν, μεταξύ των στιγμών της παιδικής ηλικίας, ο αφηγητής πετάει σκόρπια κομμάτια της ενήλικης ζωής του, που έχουν φτάσει σ’ ένα σημείο καμπής. Δεν είναι τέλειος, έχει κάνει λάθη και δέχεται να τα πληρώσει. Τα στιγμιότυπα-άγκυρες που τον τραβάνε πίσω στο σήμερα είναι προσεγμένα και τοποθετημένα σε κατάλληλα σημεία, συνήθως λίγο πριν κουράσει ο μονομερής θεματικός άξονας (αν ποτέ δηλαδή κουράσει, μιας και η γραφή είναι φρέσκια, δροσερή, πρωτότυπη, φροντισμένη, τρυφερή και δεν ηρεμεί ούτε στιγμή). Για παράδειγμα: «[η γιαγιά] -Μου περίσσεψε κουρκούτι και φτιάνω λαλαγκίδες. -[στο σήμερα] Κι εγώ τις φτιάχνω, για να δολοφονήσω γυναικείες οσμές που τυχόν κοιμήθηκαν σπίτι. Σαββατοκύριακα» (σελ. 54). Με ελλειμματική σχεδόν γραφή στήνονται στιγμιότυπα γεμάτα λεπτομέρειες που υπονοούνται και υποδεικνύονται μέσα από τέτοια συμφραζόμενα-λεκτικά παιχνιδίσματα!

Η εικονογράφηση της Βέρας Κολοκούρη παίζει πολύ με το κολάζ και τη ζωγραφική, δημιουργώντας έτσι μοναδικά στιγμιότυπα, ολοσέλιδα αλλά και στα περιθώρια του βιβλίου, που με ταξίδεψαν στις παιδικές αναμνήσεις του Ευκλείδη και στις δικές μου, μιας και όλα τα παιδιά έχουν κοινά βιώματα: θάλασσα, μπάνιο, παγωτά, παιχνίδια. Οικεία προϊόντα δένουν αρμονικά με αντικείμενα καθημερινής χρήσης που σχηματίζουν αφαιρετικά απλοϊκές εικόνες και ξυπνάνε στιγμές από τα καλοκαίρια της ανεμελιάς, της ξενοιασιάς και της σιωπηρής ωρίμανσης, της υποχρεωτικής μεσημεριανής ραστώνης και όλα υπό τους ήχους του σήματος της ΕΡΤ.

«Το καλοκαίρι του Ευκλείδη» είναι μια νουβέλα που θα χαρίσει νοσταλγία και ένα αξέχαστο ταξίδι σε όποιον το επιλέξει. Γλυκό, τρυφερό, νοσταλγικό, άμεσο, ρεαλιστικό, αυθεντικό!