Αρμένιοι – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Tue, 20 Apr 2021 17:05:10 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.5.5 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Αρμένιοι – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Το παιδί και οι άνεμοι της Αρμενίας», του Arthur Alexanian, εκδ. Καλέντη (Μικρές ιστορίες για μεγάλα γεγονότα #3) https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%af-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%bc%ce%bf%ce%b9-%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%af%ce%b1%cf%82-alexanian/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2580%25ce%25b1%25ce%25b9%25ce%25b4%25ce%25af-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25b9-%25ce%25ac%25ce%25bd%25ce%25b5%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25b9-%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25bc%25ce%25b5%25ce%25bd%25ce%25af%25ce%25b1%25cf%2582-alexanian https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%af-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%bc%ce%bf%ce%b9-%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%af%ce%b1%cf%82-alexanian/#respond Tue, 20 Apr 2021 17:05:10 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=11715 Ο Αρτούρο Αλεξανιάν γεννήθηκε στη Γαλλία από Αρμένιους γονείς, σπούδασε χημεία, ταξίδεψε σε πολλές χώρες της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής και κατέληξε στη Φλωρεντία για να ασχοληθεί με τα προβλήματα του περιβάλλοντος. Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε κυρίως με ποιητικές συλλογές και διηγήματα. Στο μυθιστόρημα αποτυπώνονται οι δύσκολες στιγμές της αρμενικής κοινότητας το 1922, μετά τη μικρασιατική καταστροφή που έβαλε την οριστική ταφόπλακα στα όνειρα και τις φιλοδοξίες πολλών για ελευθερία και ανεξαρτησία μέσα στα εδάφη της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Πώς γλύτωσαν η μητέρα και η αδελφή του από τη σφαγή στην Μπαντίρμα; Γιατί κατέφυγαν στη Βενετία; Πώς γνώρισε η Σερπουί Μαγκαριάν τον άντρα της και πατέρα του αφηγητή; Αυτές και άλλες ερωτήσεις απαντώνται σ’ ένα συγκινητικό χρονικό.

Βιβλίο Το παιδί και οι άνεμοι της Αρμενίας
Τίτλος πρωτοτύπου Il bambino e i venti d’ Armenia 
Συγγραφέας Arthur Alexanian
Μεταφραστής Άννα Παπασταύρου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καλέντης 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας μιλά σε πρώτο πρόσωπο και απευθύνεται στον ίδιο του τον εαυτό: «… σ’ εσένα, καταραμένο κομμάτι του εαυτού μου… Εσύ ήσουν ο δαίμονας μέσα μου, με δελέαζες να χάνω τη σιγουριά μου…δεν με ενθάρρυνες να μετατρέπω την προοπτική σε σιγουριά» (σελ. 27). Τον θυμό διαδέχεται η περιέργεια, ο πειθαναγκασμός και τελικά η αποδοχή: «Οι αναμνήσεις δεν είναι μια απλή επιστροφή στο παρελθόν, αυτές πιθανότατα συνθέτουν την ταυτότητά μας» (σελ. 53). Αυτό το εσωτερικό του ταξίδι αντιδιαστέλλεται με το πραγματικό, της ζωής του, στην οποία πορεύεται χωρίς συναίσθηση της αρμένικης ταυτότητάς του. Δε ρώτησε τα μέλη της οικογένειάς του, ίσως γιατί η περιέργεια να θεωρείται αγένεια, και διαπίστωσε πως ουσιαστικά έκανε ό,τι και όλοι οι άλλοι συμπατριώτες του: απασχολημένοι να κυνηγάνε τον επιούσιο, ζούσανε τη λησμοσύνη. Μετά τον θανατηφόρο και καταστροφικό σεισμό της Αρμενίας το 1988 άρχισαν να στρέφουν τη ματιά τους στην κοιτίδα τους.Όπως λέει ο Αρτούρο Μολινάρι στην εισαγωγή του μυθιστορήματος: «Ο πρωταγωνιστής δεν ξεχνάει την πατρίδα που του έκλεψαν, γίνεται όμως πολίτης του κόσμου και επιλέγει να αφηγηθεί την ιστορία ενός λαού μέσα από την προσωπική του ιστορία» (σελ. 15). Έτσι, οι αναμνήσεις του ξεκινάνε από τα 11 του χρόνια που ταξίδευε με τη μητέρα του προς τη Βενετία από την Γκρενόμπλ όπου είχε μεγαλώσει. Η πλοκή ξεδιπλώνεται με μια αφηγηματική πρωτοτυπία: σχεδόν κάθε κεφάλαιο ξεκινάει με έναν συμπρωταγωνιστή των δύο γυναικών τη συγκεκριμένη χωροχρονική στιγμή, ώστε αμέσως μετά να αναλάβει πάλι ο ίδιος ο συγγραφέας. Αυτό δίνει ποικιλία και εκπλήξεις στη ροή της ανάγνωσης και ταυτόχρονα φωτίζει διαφορετικές ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, όπως τον αξιωματικό του τουρκικού στρατού που φυγάδευσε μάνα και κόρη (για πρώτη φορά αρχίζει να αμφισβητεί τις διαταγές των ανωτέρων του, μιας και πλέον απαιτείται η άμεση εξόντωση όλων των Αρμενίων: «Ως στρατιώτης οφείλω να υπακούσω, ωστόσο νιώθω έναν έντονο δισταγμό, το βασανιστικό νήμα της αμφιβολίας διαπερνάει τα καθήκοντα που σαν καλός στρατιωτικός οφείλω να εκτελέσω γιατί έτσι με διέταξαν και η φωνή της συνείδησης δεν μ’ αφήνει σε ησυχία», σελ. 67). τη Μανίγκ, κάτοικο Βενετίας, ακόμη και τον ίδιο τον πατέρα, τον Μπόχος, που μας αφηγείται τις δικές του περιπέτειες πριν παντρευτεί τη γυναίκα του με προξενιό και πώς αναγκάστηκε ν’ αλλάξει το επίθετό του.

Η γενοκτονία των Αρμενίων και η απηνής καταδίωξη του πληθυσμού από τους Τούρκους, οι συνέπειες αυτής της προσφυγικής περιπέτειας στον χαρακτήρα και τις αντιλήψεις των θυμάτων, η αδυναμία μιας τρίτης γενιάς να στραφεί στο παρελθόν γεμάτη φόβο για τον ρόλο που επιτελεί ένα ομόδοξο και ομόγλωσσο κοινωνικό σύνολο στη ζωή τους, εφόσον ήθη, έθιμα, ιστορία και δοξασίες υπάρχουν αλλά βυθισμένα στην αχλή από την έλλειψη επίσημης αναγνώρισης είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που θέτει με εύσχημο και δωρικό τρόπο ο συγγραφέας στο τόσο διαφορετικό από τα άλλα τρίτο βιβλίο της σειράς «Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα». Η επιλογή μάλιστα να μην υπάρχει σαφές τέλος ούτε οριστικές απαντήσεις για τα αρχικά ερωτήματα δείχνει πως η γνωριμία του εαυτού μας δε σταματάει ποτέ, πως συνεχίζουμε να κατεβαίνουμε όλο και πιο βαθιά μέσα μας για να ξαναβρίσκουμε κι άλλο ένα ψήγμα του εαυτού μας.

Το μυθιστόρημα συνοδεύεται από επίμετρο της Εμανουελίτα Βέκιο που περιγράφει με ακρίβεια και συνέπεια την ανάγκη του συγγραφέα να γράψει «για να ανακτήσει τις αναμνήσεις και με αυτές την αρμενικότητά του κι έτσι για να ξαναβρεί τον εαυτό του που βρίσκεται σε φυγή… ωσότου αποδεχτεί την κατάστασή του και κάνει έτσι το πρώτο βήμα προς μια νέα ψυχική γαλήνη» (σελ. 18) και από το ποίημα «Ανάσταση» με την άδεια του Αρτούρο Αλεξανιάν. Η σειρά «Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα» «είναι στραμμένη στους νεαρούς αναγνώστες και φιλοξενεί κείμενα με λογοτεχνική αφήγηση». Η κεντρική ιδέα κάθε βιβλίου είναι ένα πραγματικό γεγονός και η εξιστόρησή του οδηγεί στη μεγαλύτερη εικόνα της εποχής, των ιστορικών προσώπων και των πράξεών τους.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%af-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%bc%ce%bf%ce%b9-%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%af%ce%b1%cf%82-alexanian/feed/ 0 «Μετζ Γιεγέρν», του Paolo Kosi, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b6-%ce%b3%ce%b9%ce%b5%ce%b3%ce%ad%cf%81%ce%bd-paolo-kosi/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25ce%25b5%25cf%2584%25ce%25b6-%25ce%25b3%25ce%25b9%25ce%25b5%25ce%25b3%25ce%25ad%25cf%2581%25ce%25bd-paolo-kosi https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b6-%ce%b3%ce%b9%ce%b5%ce%b3%ce%ad%cf%81%ce%bd-paolo-kosi/#respond Sun, 24 Jan 2021 17:53:43 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=10889 Μετζ γιεγέρν είναι το όνομα που έδωσε η αρμενική διασπορά στα εγκλήματα που διέπραξαν εναντίον του λαού της η κυβέρνηση και ο στρατός της οθωμανικής αυτοκρατορίας από το 1915 έως το 1916. Για να μας αφηγηθεί αυτά τα τραγικά γεγονότα ο συγγραφέας Paolo Kosi απεικονίζει τρεις διαφορετικές απόψεις: α) του γερμανού στρατιώτη Άρμιν Βέγκνερ, που με κίνδυνο της ζωής του αψηφά τις εντολές των ανωτέρων του και αποκαλύπτει στον κόσμο, μέσα από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα του, τις σφαγές, των οποίων είναι αυτόπτης μάρτυς, β) την απόπειρα αρμενικής αντίστασης γνωστή με το όνομα «οι σαράντα μέρες του Μούσα Νταγ», γ) τη δίκη του Σογομών Τεχλιάρ που εξετέλεσε το 1921 στο Βερολίνο τον Ταλαάτ Πασά ως εκδίκηση απέναντι στα δεινά που τράβηξε ο αρμενικός λαός εξαιτίας του (θεωρήθηκε ως ένας από τους κύριους υπεύθυνους της αρμενικής γενοκτονίας).

Βιβλίο Μετζ Γιεγέρν
Τίτλος πρωτοτύπου Medz Yeghern
Συγγραφέας-Σχέδιο Paolo Kosi
Μεταφραστής Οχανές Σαρκίς-Αγαμπατιάν
Κατηγορία Graphic novel / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η άνοδος του εθνικιστικού και ρεπουμπλικανικού κινήματος των Νεοτούρκων πρότεινε την κατάργηση της αυτοκρατορικής μοναρχίας. Το 1908 οι Νεότουρκοι πραξικοπηματικά εγκατέστησαν στην εξουσία μια δικτατορική τριανδρία (Υπουργός Άμυνας Εμβέρ πασάς, Υπουργός Εσωτερικών Μεχμέτ Ταλάατ πασάς και Υπουργός Ναυτικού Αχμέτ Τζεμάλ πασάς). Την άνοιξη του 1909 οι τρεις αυτοί άντρες ανέτρεψαν τον σουλτάνο Αβδούλ Χαμίτ Β΄, και το 1911, σε μυστικό συνέδριο, προσχεδίασαν την εξόντωση των Αρμενίων που κατοικούσαν στην Τουρκία. Οι επιχειρήσεις εκτυλίχθηκαν σε τρεις φάσεις, οι μέθοδοι εξόντωσης ήταν υπερβολικά βίαιες και οι νεκροί υπολογίζονται στο 1.500.000.

Στο κόμικ παρακολουθούμε όλα τα γεγονότα: τις εκτελέσεις των αντρών, τους βιασμούς των γυναικών, τις πορείες των Αρμενίων μέσα στην έρημο («προορισμός της εκτόπισης το τίποτα») με αφορμή την από τύχη σωτηρία ενός ανήλικου Αρμενίου μετά από ομαδική εκτέλεση των συμπατριωτών του. Παρελαύνουν ιστορικά πρόσωπα, βλέπουμε τον αγώνα του Βέγκνερ να αντισταθεί απέναντι σε αυτό το άδικο με αποτέλεσμα να καθαιρεθεί και να απομακρυνθεί από το στράτευμα, βλέπουμε τις προσπάθειες των Μεγάλων Δυνάμεων να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει με τους Αρμενίους, βλέπουμε βαναυσότητες Τούρκων και ωμότητες, βλέπουμε εικόνες φρίκης. Κι όλα αυτά εμπλουτισμένα με τηλεγραφήματα των τουρκικών αρχών που διασώθηκαν και φωτογραφίες. Το σκίτσο είναι ασπρόμαυρο, ωμό αλλά τρυφερό, στυγνό αλλά και ρομαντικό. Οι σκηνές της καθημερινότητας των Αρμενίων εναλλάσσονται με τις βάναυσες σκηνές των βιασμών, του προπηλακισμού, της πορείας μέσα στην έρημο. Μανάδες τρώνε τα παιδιά τους μισότρελες από τις κακουχίες στην έρημο, Τούρκοι στρατιώτες πεταλώνουν και τυφλώνουν ανθρώπους. Το σκίτσο είναι ρεαλιστικό και στις στιγμές του άφατου πόνου και της ωμότητας μετατρέπεται σε Μουνκ, σε Γκουερνίκα, η γραμμή και το στιλ απλοποιείται, εκεί δε χρειάζονται λόγια, ούτε ωραιοποιήσεις. Απορώ, όταν διαβάζεις για τη γενοκτονία των συμπατριωτών σου σίγουρα δακρύζεις, πώς γίνεται όμως να έχεις τη δύναμη να απεικονίζεις τέτοιες σκηνές, ο συγγραφέας και εικονογράφος πρέπει να πόνεσε πολύ όταν σκιτσάριζε τις σκαιότητες και τις εικόνες φρίκης.

Σε γενικές γραμμές ένα κόμικ μόνο για ενήλικες, γεμάτο ειλικρίνεια, αμεσότητα, ιστορικά τεκμηριωμένο, ωμό κι η πίκρα ξεχειλίζει σε κάθε σελίδα.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b6-%ce%b3%ce%b9%ce%b5%ce%b3%ce%ad%cf%81%ce%bd-paolo-kosi/feed/ 0 «Άγνωστη χώρα», της Μαίρης Κόντζογλου, εκδ. Μεταίχμιο (Οι μεσημβρινοί της ζωής #1) https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%ce%b3%ce%bd%cf%89%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%ce%af%cf%81%ce%b7-%ce%ba%cf%8c%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%bf%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ac%25ce%25b3%25ce%25bd%25cf%2589%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b7-%25cf%2587%25cf%258e%25cf%2581%25ce%25b1-%25ce%25bc%25ce%25b1%25ce%25af%25cf%2581%25ce%25b7-%25ce%25ba%25cf%258c%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b6%25ce%25bf%25ce%25b3%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2585 https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%ce%b3%ce%bd%cf%89%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%ce%af%cf%81%ce%b7-%ce%ba%cf%8c%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%bf%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/#respond Sat, 16 Jan 2021 15:03:06 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=10645 Όπως οι μεσημβρινοί της γης διατρέχουν παράλληλα την υδρόγειο σφαίρα και δε συναντιούνται παρά μόνο σε δύο σημεία, τους πόλους της, έτσι και οι δύο ηρωίδες της τριλογίας που ξεκινάει με αυτό το βιβλίο, η Βασιλική και η Ιλαρία, συναντιούνται κάποια στιγμή. Νομίζεις ότι αυτές οι δύο γυναίκες δεν έχουν τίποτα κοινό κι όμως έρχονται η μία ενώπιον της άλλης. Το πώς μας το ξετυλίγει με μαεστρία η συγγραφέας. Πρόκειται για μια υπέροχη τριλογία, πυκνογραμμένη, γεμάτη πρόσωπα, καταστάσεις, περιπέτειες, ανατροπές, αγωνία, έρωτα, αποφάσεις και συνέπειες, που τη ρούφηξα κυριολεκτικά. Έχοντας τελειώσει το πρώτο βιβλίο και όντας στη μέση του δεύτερου μόνο καλά λόγια έχω να πω. Τον χαρακτήρα και τις περιπέτειες της Ιλαρίας και της Βασιλικής τα εμπνεύστηκε η συγγραφέας από τις δύο διαφορετικές γιαγιάδες της: διαφορετικοί τόποι καταγωγής, διαφορετικές εμπειρίες, διαφορετικές νοοτροπίες, διαφορετικές και παράλληλες ιστορίες που γέμισαν το μυαλό της συγγραφέως, το προκάλεσαν και το ερέθισαν. Το αποτέλεσμα το κρατάει στα χέρια του ο αναγνώστης.

Βιβλίο Άγνωστη χώρα
Συγγραφέας Μαίρη Κόντζογλου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Βασιλική μεγαλώνει στην Κλεισούρα της Πίνδου, δίπλα στα περήφανα βουνά και στα γιδοπρόβατα, κάνει βαριές αγροτικές δουλειές, τιμά τους γονείς της, προστατεύει και φροντίζει τ’ αδέρφια της. Παρέα της η Χάιδω, ένα κορίτσι ταλαιπωρημένο και κακομοίρικο. Η μοίρα της και η τύχη της αλλάζει όταν της προξενεύουν έναν πλούσιο γαμπρό, την καρδιά της κλέβει όμως ο θείος του, Σωτήρης. Με τον τρόπο της τον κάνει να την προσέξει και να τη ζητήσει σε γάμο, οπότε τον ακολουθεί στη Νέα Υόρκη όπου ζει μόνιμα, και μεγαλώνει τον ορφανό γιο του, Τζόνι. Τα αδέρφια της, Ζήσης, Αδάμος και Νικόλας ζουν πολλές και διαφορετικές περιπέτειες. Η Χάιδω, που ο πατέρας της Βασιλικής της κάνει επίσης προξενιό, το σκάει κι ακολουθεί μια οικογένεια τσιγγάνων, που καταλήγουν στη Θεσσαλονίκη. Η Χάιδω καταφεύγει σε μοναστήρι Αρμένηδων που επιστρέφουν στη Σμύρνη και τους ακολουθεί. Χωρίς να το ξέρει θα παίξει έναν καταλυτικό ρόλο στη ζωή της φίλης της και της Ιλαρίας, καθώς τα σύννεφα πάνω από τη μικρασιατική εκστρατεία πυκνώνουν.

Η Ιλαρία μεγαλώνει με τους γονείς της και τ’ αδέρφια της στη Σμύρνη και λόγω της φτώχειας και της ανέχειας δέχονται την πρόταση του θείου της να μετακομίσουν στην Κωνσταντινούπολη και να δουλέψουν στο εργοστάσιό του. Η Ιλαρία δουλεύει στο πλούσιο σπίτι της Ελμάς χανούμ κι ερωτεύεται τον γιο της, Οκάν. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή της πιο περιπετειώδους ζωής που μπορείτε να φανταστείτε. Για μένα η Ιλαρία έχει την πιο ανήσυχη ζωή από τις δυο γυναίκες και την πιο ανατρεπτική. Η μοίρα τη φέρνει στη Μυτιλήνη κι από κει στη Θεσσαλονίκη. Η Λάχεσις, η Άτροπος και η Κλωθώ στήνουν τέλεια το παιχνίδι τους κι αρχίζουν να κινούν τα πιόνια τους.

Το βιβλίο είναι πυκνογραμμένο, αληθινό, με καλολογικά στοιχεία διάσπαρτα από δω κι από κει. Πρόκειται για την πιο πυκνοϋφασμένη μπάντα στον τοίχο της ζωής που έχω διαβάσει ποτέ. Άνθρωποι, καλοί και κακοί, σύζυγοι και εραστές, ορφανά παιδιά, σταυρουδάκια που αλλάζουν χέρια, οι Μοίρες στη χειρότερή τους μέθη χάνουν τον έλεγχο πάνω στις ζωές των πρωταγωνιστών και πραγματικά αναρωτιέμαι ως πού θα φτάσει η φαντασία της συγγραφέως και πότε θα συνέλθουν οι Μοίρες και θα ξαναφτιάξουν την πορεία των μεσημβρινών! Στο βιβλίο αυτό με συγκίνησε ο Ισίδωρος με τη διχασμένη του ταυτότητα και τα συναισθηματικά του αδιέξοδα. Από τις πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις ψυχολογίας που έχω διαβάσει! Μη διστάσετε να ταξιδέψετε με αυτό το βιβλίο στα μονοπάτια της Ιστορίας και να χαρίσετε τις ώρες σας σε δυο γυναίκες που κλήθηκαν να ζήσουν κάτω από αντίξοες και τελείως διαφορετικές μεταξύ τους συνθήκες! Η Μαίρη Κόντζογλου στα καλύτερά της!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%ce%b3%ce%bd%cf%89%cf%83%cf%84%ce%b7-%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%b1%ce%af%cf%81%ce%b7-%ce%ba%cf%8c%ce%bd%cf%84%ce%b6%ce%bf%ce%b3%ce%bb%ce%bf%cf%85/feed/ 0 «Η Ανατολή των Αρμένιων φωτογράφων», εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b9%cf%89%ce%bd-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%ac%cf%86%cf%89%ce%bd/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b7-%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25b1%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25ae-%25cf%2584%25cf%2589%25ce%25bd-%25ce%25b1%25cf%2581%25ce%25bc%25ce%25ad%25ce%25bd%25ce%25b9%25cf%2589%25ce%25bd-%25cf%2586%25cf%2589%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25b3%25cf%2581%25ce%25ac%25cf%2586%25cf%2589%25ce%25bd https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b9%cf%89%ce%bd-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%ac%cf%86%cf%89%ce%bd/#respond Tue, 10 Nov 2020 19:19:28 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8112 Ένα φροντισμένο βιβλίο, με μεγάλες, όμορφες και καλοτυπωμένες ασπρόμαυρες (κυρίως) φωτογραφίες. Η φωτογραφία από την εποχή που πρωτο-εφευρέθηκε το 1839 γνώρισε μεγάλη επιτυχία και η απήχησή της έφτασε μέχρι τα βάθη της Ανατολής, στην καρδιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η οθωμανική αυλή πίστεψε στη δύναμη της φωτογραφίας και στις δυνατότητες που παρείχε για προπαγάνδα. Οι εκάστοτε σουλτάνοι προσλαμβάνουν φωτογράφους για να τους απαθανατίζουν και σε μεγάλο ποσοστό πιστεύουν στις δυνάμεις και τις ικανότητες των Αρμενίων. Οι Αρμένιοι, που φημίζονται για την ευφυία τους και για την έφεσή τους στη μάθηση, δεν τρέφουν προκαταλήψεις απέναντι στη νέα αυτήν τέχνη και δεν παύουν να αναζητούν καινοτομίες.

Βιβλίο Η Ανατολή των Αρμένιων φωτογράφων
Μεταφραστής Οχανές Σαρκίς-Αγαμπατιάν
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι Αρμένιοι φωτογράφοι εξαπλώνονται σε όλη την Ανατολή: Κωνσταντινούπολη, Κάιρο, Ιερουσαλήμ, Βηρυτός, Βαγδάτη, Χάιφα….Κι όλα αυτά ως το 1915 και την αναίτια σφαγή τους, οπότε και κατέφυγαν στις αραβόφωνες χώρες και στις ΗΠΑ για να προστατευτούν από την οργή και τη λαίλαπα. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζεται μέρος ενός ανεκτίμητου φωτογραφικού αρχείου που εικονογραφεί όχι μόνο την οθωμανική πρωτεύουσα και τους παράγοντές της αλλά την ίδια τη Μέση Ανατολή, απ΄ τα μέσα του 19ου αιώνα και ως το πρώτο μισό του 20ού. Ο τρόπος ζωής, οι τύποι της εποχής και το πλαίσιο ενός κόσμου που σήμερα έχει κατά μεγάλο βαθμό χαθεί και αλλοτριωθεί ξεδιπλώνονται μπροστά στα μάτια μας χάρη στις ακάματες προσπάθειες σημαντικών Αρμενίων φωτογράφων.

Το βιβλίο καταγράφει συνοπτικά την ιστορία και την εξέλιξη της αρμενικής φωτογραφίας στη Μέση Ανατολή, με συνοπτικά κείμενα, εύληπτα και ακριβή. Παρουσιάζονται 11 φωτογραφικές επωνυμίες, που έπονται μιας αναλυτικής καταγραφής των κυριότερων στούντιο φωτογραφίας στη Μέση Ανατολή. Κάθε επωνυμία συνοδεύεται από αρκετά δείγματα της φωτογραφικής δουλειάς, με λεζάντες, φωτογραφίες και ένδειξη της εμπορικής επωνυμίας που τυπωνόταν στην πίσω πλευρά κάθε φωτογραφίας. Μια ευχάριστη έκπληξη περιμένει τον αναγνώστη στις τελευταίες σελίδες: από το μακρινό τότε (19ος αιώνας) και αλαργινό εκεί (Ανατολή) φτάνουμε στο λίγο πιο κοντινό σήμερα και στην έγχρωμη φωτογραφία διάσημων καλλιτεχνών από τα χέρια των Βαν Λεό και Άντζελο (προσέξτε τον νεότατο Ομάρ Σαρίφ στη σελίδα 88). Το αφιέρωμα κλείνει με τη νέα γενιά, που δραστηριοποιείται ως σήμερα, την Κάτια Μπογιατζιάν.

Σε γενικές γραμμές ένα φροντισμένο άλμπουμ, νοσταλγικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο, που παρουσιάζει μια σημαντική τεκμηρίωση των αλλαγών που υφίστατο ο «Μεγάλος Ασθενής», η Οθωμανική Αυτοκρατορία, στα τέλη του 19ου αιώνα και τα αποτελέσματα των αλλαγών και των καινοτομιών που υφίστατο διαρκώς η φωτογραφία, από ανθρώπους με μεράκι και περιέργεια! Ο αναγνώστης θα το ξεφυλλίσει με περιέργεια και θα ξαφνιαστεί από τις αλλαγές με το πέρασμα των αιώνων στην εμφάνιση, στο στήσιμο και στο βλέμμα των απλών και των επίσημων ανθρώπων. Ο ερασιτέχνης και ο επαγγελματίας φωτογράφος θα βρει αρκετές πληροφορίες για τους Αρμένιους φωτογράφους της Μέσης Ανατολής (βιογραφικά στοιχεία και δείγματα δουλειάς), θα ανακαλύψει μια άλλη οπτική γωνία της Ανατολής και θα θαυμάσει τα αποτελέσματα σημαντικών καινοτομιών στο χώρο της φωτογραφίας, πάνω στα οποία στηρίχτηκε και εξελίχθηκε η σημερινή τέχνη της φωτογραφίας.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b7-%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b9%cf%89%ce%bd-%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%ac%cf%86%cf%89%ce%bd/feed/ 0 «Αιχμάλωτος μνήμης», του Αρουτιούν Καμπουριάν, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%b9%cf%87%ce%bc%ce%ac%ce%bb%cf%89%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%bd%ce%ae%ce%bc%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%bd/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b1%25ce%25b9%25cf%2587%25ce%25bc%25ce%25ac%25ce%25bb%25cf%2589%25cf%2584%25ce%25bf%25cf%2582-%25ce%25bc%25ce%25bd%25ce%25ae%25ce%25bc%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25ba%25ce%25b1%25ce%25bc%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%2585%25cf%2581%25ce%25b9%25ce%25ac%25ce%25bd https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%b9%cf%87%ce%bc%ce%ac%ce%bb%cf%89%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%bd%ce%ae%ce%bc%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%bd/#respond Mon, 09 Nov 2020 19:30:22 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8085
Οι περιπέτειες που έζησε ο Αρμένιος συγγραφέας μετά την αιχμαλωσία του από τους Τούρκους τον Σετπέμβρη του 1922. Ξυλοδαρμοί, βασανιστήρια, κακουχίες, πείνα και δίψα, ξενύχτι, ψείρες, δυσεντερία, θελήματα και κουβαλήματα για τους Τούρκους αφέντες.

Βιβλίο Αιχμάλωτος μνήμης
Συγγραφέας Αρουτιούν Καμπουριάν
Μεταφραστής Αγκόπ Τζελαλιάν
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Χάρη στην εξυπνάδα του ο συγγραφέας ποτέ δεν αποκάλυψε στο τάγμα αιχμαλωσίας ότι ήταν Αρμένης και κατάφερε να γλυτώσει. Το πείσμα του, η λαχτάρα του να ξαναδεί τη μάνα του, η παρέα με ελάχιστους Αρμένιους που επίσης γλύτωσαν λέγοντας ψέματα, όλα αυτά τον βοήθησαν να αντέξει ως τη λυτρωτική μέρα της ανταλλαγής των πολιτικών αιχμαλώτων, περίπου ενάμιση χρόνο μετά. Το Φλεβάρη του 1923 κατάφερε να εντοπίσει τη μητέρα του και να πέσει κλαίγοντας στην αγκαλιά της.

Γραφή ομαλή, στρωτή, με ιδιωματισμούς που επεξηγούνται από τον μεταφραστή, χωρίς έπαρση και κομπασμό, χωρίς μισαλλοδοξία και αναίτιο μίσος για τους τύραννους Τούρκους. Ένα σημαντικό συμπλήρωμα για τις δύσκολες στιγμές των αιχμαλώτων στα χέρια των Τούρκων και στις ατέλειωτες πορείες στα βάθη της Μικράς Ασίας.

Για όσους αντέχουν να διαβάζουν ωμότητες και βιαιότητες μπορεί να διαβαστεί και ως λογοτεχνικό κείμενο, για όσους μελετούν την ιστορία της μικρασιατικής καταστροφής και γενικότερα των Αρμενίων, αυτή η μαρτυρία βάζει ένα ακόμη λιθαράκι τεκμηρίωσης.

Μπράβο στις εκδόσεις Τσουκάτου που έφεραν στο φως μια άγνωστη μέχρι χτες αλλά σημαντική μαρτυρία!

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%b9%cf%87%ce%bc%ce%ac%ce%bb%cf%89%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%bd%ce%ae%ce%bc%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%ac%ce%bd/feed/ 0 «Το άρωμα της νοσταλγίας», του Marc Levy, εκδ. Ψυχογιός https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%ac%cf%81%cf%89%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bd%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b3%ce%af%ce%b1%cf%82-marc-levy/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2584%25ce%25bf-%25ce%25ac%25cf%2581%25cf%2589%25ce%25bc%25ce%25b1-%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25b3%25ce%25af%25ce%25b1%25cf%2582-marc-levy https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%ac%cf%81%cf%89%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bd%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b3%ce%af%ce%b1%cf%82-marc-levy/#respond Sun, 08 Nov 2020 16:30:26 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8021 Υπέροχο, απολαυστικό, τρυφερό, συγκινητικό, χιουμοριστικό, ανατρεπτικό και πρωτότυπο. Λονδίνο 1950. Η Άλις ζει ήρεμη κι ευτυχισμένη σε μια φτωχογειτονιά. Φτιάχνει αρώματα, έχει φίλους κι έναν αντιπαθητικό γείτονα. Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1950 όμως μια εκδρομή στο Μπράιτον της αλλάζει τη ζωή. Μια χειρομάντις της αποκαλύπτει ότι ο σημαντικότερος άντρας της ζωής της μόλις πέρασε από δίπλα της και για να τον συναντήσει πρέπει να κάνει ένα ταξίδι ως την Κωνσταντινούπολη όπου και θα γνωρίσει τις πραγματικές της ρίζες. Η Άλις αρχίζει και μπαίνει σε σκέψεις και με τη βοήθεια του γείτονά της, Ντάλντρι, πείθεται να κάνει αυτό το ταξίδι. Ο Ντάλντρι της δίνει χρήματα-κληρονομιά του πατέρα του με το συμφωνητικό να του δώσει ποσοστό από τις πωλήσεις του αρώματος που θα φτιάξει εμπνευσμένη από την Πόλη. Έτσι ξεκινάει μια καινούργια ζωή για την Άλις, η οποία, από την πρώτη στιγμή, νιώθει οικεία με το περιβάλλον, τις μυρωδιές και τις εικόνες της Πόλης. Γιατί όμως; Και ποιος είναι αυτός ο σημαντικός άνδρας και πώς θα τον γνωρίσει;

Βιβλίο Το άρωμα της νοσταλγίας
Τίτλος πρωτοτύπου L’étrange voyage de Monsieur Daldry
Συγγραφέας Marc Levy
Μεταφραστής Ξανθίππη Δημητρούλια
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

SPOILERS

Έξυπνο και καλογραμμένο, ρεαλιστικό και αυθεντικό, με πολύ ψάξιμο για την Κωνσταντινούπολη του 1950. Ιστικλάλ, Μπέγιογλου, Τζιχανγκίρ, απλοί καθημερινοί άνθρωποι και η Άλις να παλεύει με τις αναμνήσεις της. Εντάξει, καταλαβαίνεις από την πρώτη στιγμή ότι κάτι δεν πάει καλά με την οικογένειά της και το βλέπεις ότι η κοπέλα είναι υιοθετημένη αλλά ο συγγραφέας αυτό το ξεδιπλώνει σιγά σιγά, χωρίς να βιάζεται. Η ιστορία εκτυλίσσεται πολύ ωραία, χωρίς κοιλιές και ανούσια πράγματα, ρουφάς τις σελίδες ως το τέλος. Φυσικά υπάρχει και ανατροπή: ο Ντάλντρι ήθελε να διώξει την Άλις για τους δικούς του λόγους, έλα όμως που το ταξίδι που κάνουν μαζί τις πρώτες μέρες, η απουσία της αργότερα και η αλλαγή του χαρακτήρα και της νοοτροπίας της Άλις τους αναγκάζουν να παραδεχτούν τα αμοιβαία ερωτικά τους συναισθήματα! Και ποιος είναι ο σημαντικός άντρας της ζωής της;

Εντύπωση μου έκανε η άποψη του ζωγράφου για τα σταυροδρόμια ως θέμα ενός πίνακα ζωγραφικής. Ποτέ μου δεν έχω σκεφτεί πόσα πολλά μπορείς να ζωγραφίσεις σε ένα σταυροδρόμι μιας πόλης! Διαβάστε:

«Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο πολυποίκιλη είναι η ζωή σε ένα σταυροδρόμι. Άλλοι τρέχουν, άλλοι ψάχνουν το δρόμο τους. Συναντά κανείς όλα τα μέσα μεταφοράς: άμαξες, αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, ποδήλατα, πεζούς, διανομείς μπίρας που σπρώχνουν τα καρότσια τους, γυναίκες και άντρες κάθε ηλικίας και τάξης πέφτουν ο ένας πάνω στον άλλον, εκνευρίζονται, κάνουν ότι δε βλέπουν, χαιρετιούνται, στριμώχνονται, βρίζονται. Το σταυροδρόμι είναι μέρος καταπληκτικό!» (σελ. 43).

Διαβάστε άμεσα αυτό το βιβλίο και αφεθείτε στα αρώματα από μπαχαρικά και κανέλα που αναδίδει η μαγευτική και μαγική Κωνσταντινούπολη, στις τύχες που αλλάζουν και τις εκπλήξεις που συναντούν οι άνθρωποι. Ένα διαφορετικό μυθιστόρημα για αναγνώστες με απαιτήσεις.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%84%ce%bf-%ce%ac%cf%81%cf%89%ce%bc%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%bd%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b3%ce%af%ce%b1%cf%82-marc-levy/feed/ 0 «Αντίο Ιστανμπούλ», της Esmahan Aykol, εκδ. Κριτική https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bf-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb-esmahan-aykol/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25af%25ce%25bf-%25ce%25b9%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25bc%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%258d%25ce%25bb-esmahan-aykol https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bf-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb-esmahan-aykol/#respond Sun, 08 Nov 2020 16:18:55 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8017 H Eτζέ ζει μια δύσκολη ζωή με την οικογένειά της: τον αυταρχικό, γκρινιάρη και δύστροπο πατέρα και την πάντα σιωπηρή μητέρα της. Μετά από μακροχρόνια σχέση με τον παντρεμένο Ταϊμούρ, η Ετζέ πείθεται ότι την κοροϊδεύει κι αλλάζει πορεία. Πηγαίνει στο Λονδίνο για σπουδές. Έτσι η συγγραφέας ξεκινάει την ιστορία της για τις δυσκολίες της μετανάστευσης, τα προβλήματα που παρουσιάζονται με τις αρχές της χώρας, τις ευκαιρίες που δίνονται αν έχεις νόμιμα χαρτιά παραμονής και για τις φιλίες που εύκολα χτίζονται μεταξύ μεταναστών.

Βιβλίο Αντίο Ιστανμπούλ
Τίτλος πρωτοτύπου Savrulanlar
Συγγραφέας Esmahan Aykol
Μεταφραστής Αθανάσιος Ζαράγκαλης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κριτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια απλή και όμορφη ιστορία, μας συστήνει έναν άνθρωπο της διπλανής πόρτας, που ειδικά στην «πολυ-πολιτισμική» Αθήνα δεν αποτελεί ξένη εικόνα. Μια νέα κοπέλα έρχεται στην Αγγλία για να σπουδάσει και να δουλέψει. Βασικό πρόβλημα η γλώσσα, οπότε πρέπει να εξασκηθεί και να τη μάθει καλά. Άλλο πρόβλημα η διαμονή. Άλλο πρόβλημα η οικονομική διαχείριση. Ένα ένα τα βιώνει αυτά η Ετζέ, που με πείσμα, αγάπη και δύναμη τα ανταπεξέρχεται. Στήριγμά της μια οικογενειακή φίλη με την οποία συγκατοικούν και ο λατρεμένος της παππούς, που όταν πέθανε της άφησε ένα μεγάλο ποσόν για να το διαθέσει όπως εκείνη νομίζει. Με αυτό το πλεονέκτημα, η Ετζέ ζει όλα τα προβλήματα ενός μετανάστη στο Λονδίνο με κάποια σχετική απόσταση. Σπάνια χρησιμοποιεί τα χρήματα που έχει στη διάθεσή της κι αυτό για να βοηθήσει τους γύρω της. Πιάνει δουλειά, κάνει γνωριμίες, ερωτεύεται. Οι ιστορίες του Αρμένη παππού της από το Βαν, οι μύθοι και τα παραμύθια του τόπου του, η σφαγή των Αρμενίων, είναι γεγονότα που τα μοιράζεται με τους ανθρώπους γύρω της και αντλεί κι από αυτά δύναμη και σοφία.

Ένα όμορφο μυθιστόρημα, που καλύπτει όλες τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει ένας Τούρκος ιδιαίτερα μετανάστης στο Λονδίνο, περιγράφει με γνήσιο ανατολίτικο χρώμα τους καιρούς και τα ήθη της Αρμενίας, μελετά εξονυχτικά την τέχνη και την τεχνική των αργυροχόων στο Καπαλί Τσαρσί της Κωνσταντινούπολης όπου μετακόμισαν οι παππούδες της Ετζέ και γεννήθηκε αργότερα η εγγονή τους. Και η Ετζέ σιγά σιγά συνηθίζει στο βροχερό Λονδίνο, αρχίζει να στήνει τη ζωή της ξανά από την αρχή, στην αγκαλιά ενός νέου άνδρα. Τρυφερό και νοσταλγικό διιαμαντάκι.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bf-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb-esmahan-aykol/feed/ 0 «Γειτονιές της Κωνσταντινούπολης», του Θρασύβουλου Ορ. Παπαστρατή, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%8d%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b3%25ce%25b5%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25b9%25ce%25ad%25cf%2582-%25ce%25ba%25cf%2589%25ce%25bd%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b1%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b9%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%258d%25cf%2580%25ce%25bf%25ce%25bb%25ce%25b7%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%8d%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7%cf%82/#respond Sat, 26 Sep 2020 13:15:51 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=6957 Έχω επισκεφθεί ήδη μια φορά την Κωνσταντινούπολη και ανυπομονώ για μια δεύτερη επίσκεψη. Προσπάθησα να μείνω αμέτοχος σε εθνικιστικές κορόνες και να αποστασιοποιηθώ από εύκολα δάκρυα αλλοτινών καιρών και ένδοξων εποχών και να δω τη φυσική ομορφιά του τόπου, την ιστορικότητα του ελληνισμού, τα ίχνη που άφησε από την αρχή του μέχρι το άδοξο τέλος. Σήμερα έπεσε στα χέρια μου αυτό το βιβλίο. Και λύγισα. Στο βιβλίο αναφέρονται μνημεία χριστιανικής, αγγλικανικής, αρμενικής και εβραϊκής πίστης που έμειναν ακόμη ζωντανά, θαμμένα ή φυτοζωόντα. Στο βιβλίο γνωρίζουμε αγιάσματα, εκκλησίες, συναγωγές, ναούς, κτήρια που μαρτυρούν μια ιστορία, κι ένα σημαντικό παρελθόν που πέρασε πια ανεπιστρεπτί, θύμα της απερισκεψίας κι ενός σχεδίου που στρέφεται κατά των μειονοτήτων (πλέον).

Βιβλίο Γειτονιές της Κωνσταντινούπολης
Συγγραφέας Θρασύβουλος Παπαστρατής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αν και οι περισσότεροι Αρμένιοι και Εβραίοι, έχοντας διαπιστώσει ότι το ποίμνιό τους αραιώνει, προτιμούν να νοικιάσουν σε άλλες χρήσεις ή οι ίδιοι να χρησιμοποιήσουν για άλλους σκοπούς τα εκκλησιαστικά τους κτήρια, οι Ρωμιοί της Πόλης, οι τελευταίοι των Μοϊκανών, έχοντας τη βεβαιότητα και τη γνώση ότι φυλλάττουν Θερμοπύλες, επιμένουν με ένα μικρό σοβάντισμα, με μια λειτουργία κάπου εδώ και κάπου εκεί, με μικρές συγκεντρώσεις των Ρωμιών να διατηρούν τις μικρές ιστορίες των εκκλησιαστικών κτισμάτων στο διηνεκές του χρόνου. Κάποια κτήρια καταστράφηκαν, κάποια «φαγώθηκαν» εν μια νυκτί, κάποια περισώθηκαν. Γι’ αυτό συγκινητικός ο περίπατος του συγγραφέα σε ξεχασμένες γωνίες και πολύτιμες οι ελάχιστες φωτογραφίες που μπόρεσε να αποτυπώσει στον φακό του. Δοσμένες μάλιστα σε τόνο ασπρόμαυρο δείχνουν μια τραγικότητα και ένα φθαρμένο χτες που συγκινεί τον καθένα.

Πέραν του αισθηματικού βάρους, το βιβλίο δίνει σημαντικά στοιχεία ιστορικά και αρχιτεκτονικά για όλες αυτές τις εκκλησίες και βοηθά να σωθούν πράγματα που για κάποιους τελευταίους επιζώντες είναι απλώς μια αμυδρή ανάμνηση. Πότε χτίστηκαν, από ποιους και γιατί και τι απέγιναν και πώς μπορούμε να τις εντοπίσουμε (δυστυχώς στις συναγωγές απαιτείται ειδική άδεια από την ανώτατη εκκλησιαστική αρχή των Εβραίων, κάτι που δυσκολεύει τον απλό τουρίστα). Έτσι διατηρούνται τα εκκλησιάσματα και μαζί η μαρτυρική ζωή και ο φόβος που συνοδεύει τους τελευταίους Έλληνες της Πόλης. Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν αρχικά με τη μορφή σημειωμάτων στην εφημερίδα «Ο Πολίτης» και συγκεντρώθηκαν στον παρόντα τόμο. Επιπλέον στο τέλος παρατίθεται γλωσσάριο όρων (λέξεις αρμένικες, εβραϊκές και τουρκικές) και βιβλιογραφία. Μια σημαντική βοήθεια και μια σοβαρή ενίσχυση στη βιβλιογραφία των ξεχασμένων εκκλησιών κάθε θρησκεύματος της Πόλης.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%bf%cf%8d%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7%cf%82/feed/ 0 «Γειτονιές του Βοσπόρου», του Θρασύβουλου Παπαστρατή, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%ce%b2%ce%bf%cf%83%cf%80%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%ae%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b3%25ce%25b5%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25b9%25ce%25ad%25cf%2582-%25ce%25b2%25ce%25bf%25cf%2583%25cf%2580%25cf%258c%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2585-%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2583%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25b1%25cf%2584%25ce%25ae%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%ce%b2%ce%bf%cf%83%cf%80%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%ae%cf%82/#respond Sat, 26 Sep 2020 13:09:50 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=6950 Στο 2ο μέρος της τριλογίας που μας ξεναγεί σ συγγραφέας (μετά τις «Γειτονιές της Κωνσταντινούπολης») γνωρίζουμε την ευρωπαϊκή πλευρά της Πόλης. Περπατάμε σε 12 βοσπορινά χωριά που σήμερα θεωρούνται αναπόσπαστο προαστιακό κομμάτι της Πόλης: Μπεσίκτας, Ορττάκιοϊ, Κουρούτσεσμε, Μέγα Ρεύμα, Ρούμελι Χισάρ, Μπεμπέκ, Μπογιατζίκιοϊ, Στένη, Νιχώρι, Θεραπειά, Μπουγιούκντερε, Γενί Μαχαλέ.

Βιβλίο Γειτονιές του Βοσπόρου
Συγγραφέας Θρασύβουλος Παπαστρατής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο βιβλίο αναφέρονται μνημεία χριστιανικής, αγγλικανικής, αρμενικής και εβραϊκής πίστης που έμειναν ακόμη ζωντανά, θαμμένα ή φυτοζωόντα. Στο βιβλίο γνωρίζουμε αγιάσματα, εκκλησίες, συναγωγές, ναούς, κτήρια που μαρτυρούν μια ιστορία, κι ένα σημαντικό παρελθόν που πέρασε πια ανεπιστρεπτί, θύμα της απερισκεψίας κι ενός σχεδίου που στρέφεται κατά των μειονοτήτων (πλέον).

Αν και οι περισσότεροι Αρμένιοι και Εβραίοι, έχοντας διαπιστώσει ότι το ποίμνιό τους αραιώνει, προτιμούν να νοικιάσουν σε άλλες χρήσεις ή οι ίδιοι να χρησιμοποιήσουν για άλλους σκοπούς τα εκκλησιαστικά τους κτήρια, οι Ρωμιοί της Πόλης, οι τελευταίοι των Μοϊκανών, έχοντας τη βεβαιότητα και τη γνώση ότι φυλλάττουν Θερμοπύλες, επιμένουν με ένα μικρό σοβάντισμα, με μια λειτουργία κάπου εδώ και κάπου εκεί, με μικρές συγκεντρώσεις των Ρωμιών να διατηρούν τις μικρές ιστορίες των εκκλησιαστικών κτισμάτων στο διηνεκές του χρόνου. Κάποια κτήρια καταστράφηκαν, κάποια «φαγώθηκαν» εν μια νυκτί, κάποια περισώθηκαν. Γι’ αυτό συγκινητικός ο περίπατος του συγγραφέα σε ξεχασμένες γωνίες και πολύτιμες οι ελάχιστες φωτογραφίες που μπόρεσε να αποτυπώσει στον φακό του. Δοσμένες μάλιστα σε τόνο ασπρόμαυρο δείχνουν μια τραγικότητα και ένα φθαρμένο χτες που συγκινεί τον καθένα.

Πέραν του αισθηματικού βάρους, το βιβλίο δίνει σημαντικά στοιχεία ιστορικά και αρχιτεκτονικά για όλες αυτές τις εκκλησίες και βοηθά να σωθούν πράγματα που για κάποιους τελευταίους επιζώντες είναι απλώς μια αμυδρή ανάμνηση. Πότε χτίστηκαν, από ποιους και γιατί και τι απέγιναν και πώς μπορούμε να τις εντοπίσουμε (δυστυχώς στις συναγωγές απαιτείται ειδική άδεια από την ανώτατη εκκλησιαστική αρχή των Εβραίων, κάτι που δυσκολεύει τον απλό τουρίστα). Έτσι διατηρούνται τα εκκλησιάσματα και μαζί η μαρτυρική ζωή και ο φόβος που συνοδεύει τους τελευταίους Έλληνες της Πόλης. Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν αρχικά με τη μορφή σημειωμάτων στην εφημερίδα «Ο Πολίτης» και συγκεντρώθηκαν στον παρόντα τόμο. Επιπλέον στο τέλος παρατίθεται γλωσσάριο όρων (λέξεις αρμένικες, εβραϊκές και τουρκικές) και βιβλιογραφία. Μια σημαντική βοήθεια και μια σοβαρή ενίσχυση στη βιβλιογραφία των ξεχασμένων εκκλησιών κάθε θρησκεύματος της Πόλης.

Στο συγκεκριμένο βιβλίο δύο είναι τα αποσπάσματα που θέλω να σταθώ περισσότερο: στο αφιέρωμα στο Μέγα Ρεύμα και στον Επίλογο. Στο κομμάτι για το Μέγα Ρεύμα ο συγγραφέας εξομολογείται ότι αγγίζει το προάστιο αυτό με δισταγμό και αμηχανία. «Το Μέγα Ρεύμα, και με τη θύμησή του μονάχα, με γεμίζει δέος και σεβασμό. Περπατώ νοερά τα στενά του, κοιτάζω τα μέγαρα που αλλάξανε χέρια, υποκλίνομαι στη γοητεία του, μελαγχολώ και το αναζητώ με τη θύμηση» (σελ. 67). Πράγματι, και για μένα αυτό είναι το πιο συγκλονιστικό κεφάλαιο του βιβλίου. Χωρίς να καταφεύγουμε στα λόγια, χωρίς να αγγίζουμε περιττές συναισθηματικές κορωνίδες, βλέποντας μόνο τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες δεν υπάρχει περίπτωση να μη στενοχωρηθείς για το τότε και το τώρα της περιοχής ή του εκεί ελληνισμού ή και για τα δύο. Υπέροχα αρχοντικά, πληγωμένες εκκλησίες, φαντάσματα του παρελθόντος που κραυγάζουν σε όσους μένουν εκεί μόνιμα παρένθετοι και ψιθυρίζουν σε όσους τα επισκέπτονται.

Στον επίλογο ο συγγραφέας μας εξομολογείται πόσο δύσκολο ήταν να καταγράψει αυτά τα οδοιπορικά. Δεν πας απλά δηλαδή στην Πόλη και αρχίζεις να περπατάς, να ψάχνεις, να ρωτάς, ειδικά όταν θες να βγάλεις ένα βιβλίο-μάρτυρα περασμένων γεγονότων, με επισταμένη έρευνα και τεκμηριωμένη αναζήτηση. Έτσι ο συγγραφέας πέρασε του λιναριού τα πάθη εδώ και 15 χρόνια και για να εντοπίσει εκκλησίες και για να φωτογραφίσει (ειδικά σε περιπτώσεις φωτογράφισης οι δυσκολίες πολλές φορές ήταν ανυπέρβλητες). Πάντως το αποτέλεσμα αυτής της περιπλάνησης είναι 4000 φωτογραφίες και τρία μοναδικά βιβλία.

Κλείνοντας ως μοναδική έλλειψη τουλάχιστον σε αυτό το βιβλίο βρήκα την απουσία χαρτών. Μιας και ο συγγραφέας περπατά υπολογισμένα και τμηματικά ένας χάρτης απλός, όχι κάτι εξειδικευμένο, θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερο στην κατανόηση της χωροθεσίας της ξενάγησης και να περπατήσει και ο ίδιος ο αναγνώστης είτε νοερά είτε πηγαίνοντας εκεί στα χνάρια του συγγραφέα.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%ce%b2%ce%bf%cf%83%cf%80%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%85-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%ae%cf%82/feed/ 0 «Γειτονιές της Χαλκηδόνας», του Θρασύβουλου Ορ. Παπαστρατή, εκδ. Τσουκάτου https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%ba%ce%b7%ce%b4%cf%8c%ce%bd%ce%b1%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%ae%cf%82/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25b3%25ce%25b5%25ce%25b9%25cf%2584%25ce%25bf%25ce%25bd%25ce%25b9%25ce%25ad%25cf%2582-%25cf%2587%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7%25ce%25b4%25cf%258c%25ce%25bd%25ce%25b1%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25b1%25cf%2584%25ce%25ae%25cf%2582 https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%ba%ce%b7%ce%b4%cf%8c%ce%bd%ce%b1%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%ae%cf%82/#respond Sat, 26 Sep 2020 13:00:14 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=6946 Στο 3ο μέρος της τριλογίας που μας ξεναγεί ο συγγραφέας (μετά τις «Γειτονιές της Κωνσταντινούπολης» και τις «Γειτονιές του Βοσπόρου») γνωρίζουμε την ασιατική πλευρά της Πόλης. Περπατάμε σε γειτονιές που αντικρύζουν τον Βόσπορο από τη μακρινή ασιατική ακτή, σε ένα μέρος που ακόμη κι εδώ υπήρχε ελληνικό, εβραϊκό, αρμένικο στοιχείο: Χαϊντάρπασα, Ουζούν Τσαΐρ, Φαναράκι (Φενέρμπαχτσε), Μπακάλκιοϊ, Γκιόζτεπε, Παντείχι, Αρετσού, Σκούταρι, Πασαλιμάνι, Μπέηκοζ και πάρα πολλά άλλα.

Βιβλίο Γειτονιές της Χαλκηδόνας
Συγγραφέας Θρασύβουλος Παπαστρατής
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο βιβλίο αναφέρονται μνημεία χριστιανικής, αγγλικανικής, αρμενικής και εβραϊκής πίστης που έμειναν ακόμη ζωντανά, θαμμένα ή φυτοζωόντα. Στο βιβλίο γνωρίζουμε αγιάσματα, εκκλησίες, συναγωγές, ναούς, κτήρια που μαρτυρούν μια ιστορία, κι ένα σημαντικό παρελθόν που πέρασε πια ανεπιστρεπτί, θύμα της απερισκεψίας κι ενός σχεδίου που στρέφεται κατά των μειονοτήτων (πλέον).

Αν και οι περισσότεροι Αρμένιοι και Εβραίοι, έχοντας διαπιστώσει ότι το ποίμνιό τους αραιώνει, προτιμούν να νοικιάσουν σε άλλες χρήσεις ή οι ίδιοι να χρησιμοποιήσουν για άλλους σκοπούς τα εκκλησιαστικά τους κτήρια, οι Ρωμιοί της Πόλης, οι τελευταίοι των Μοϊκανών, έχοντας τη βεβαιότητα και τη γνώση ότι φυλλάττουν Θερμοπύλες, επιμένουν με ένα μικρό σοβάντισμα, με μια λειτουργία κάπου εδώ και κάπου εκεί, με μικρές συγκεντρώσεις των Ρωμιών να διατηρούν τις μικρές ιστορίες των εκκλησιαστικών κτισμάτων στο διηνεκές του χρόνου. Κάποια κτήρια καταστράφηκαν, κάποια «φαγώθηκαν» εν μια νυκτί, κάποια περισώθηκαν. Γι’ αυτό συγκινητικός ο περίπατος του συγγραφέα σε ξεχασμένες γωνίες και πολύτιμες οι ελάχιστες φωτογραφίες που μπόρεσε να αποτυπώσει στον φακό του. Δοσμένες μάλιστα σε τόνο ασπρόμαυρο δείχνουν μια τραγικότητα και ένα φθαρμένο χτες που συγκινεί τον καθένα. Η έρευνα του συγγραφέα στην ασιατική πλευρά δυσκολεύει, γιατί εδώ το ελληνικό στοιχείο έχει εξαφανιστεί ολότελα, όμως δεν το βάζει κάτω, δοθείσης ευκαιρίας ταξιδεύει σε κάθε μικρό και μεγάλο χωριουδάκι, ψάχνει, ξεθάβει, ερευνά, δεν αφήνει τίποτα στην τύχη! Και η επιμονή του και το θάρρος του και η φιλομάθειά του ανταμείβεται και ανταμείβει και τον αναγνώστη που πλέον γνωρίζει τα πάντα για τη μειονοτική παρουσία στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης.

Πέραν του αισθηματικού βάρους, το βιβλίο δίνει σημαντικά στοιχεία ιστορικά και αρχιτεκτονικά για όλες αυτές τις εκκλησίες και βοηθά να σωθούν πράγματα που για κάποιους τελευταίους επιζώντες είναι απλώς μια αμυδρή ανάμνηση. Πότε χτίστηκαν, από ποιους και γιατί και τι απέγιναν και πώς μπορούμε να τις εντοπίσουμε (δυστυχώς στις συναγωγές απαιτείται ειδική άδεια από την ανώτατη εκκλησιαστική αρχή των Εβραίων, κάτι που δυσκολεύει τον απλό τουρίστα). Έτσι διατηρούνται τα εκκλησιάσματα και μαζί η μαρτυρική ζωή και ο φόβος που συνοδεύει τους τελευταίους Έλληνες της Πόλης. Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν αρχικά με τη μορφή σημειωμάτων στην εφημερίδα «Ο Πολίτης» και συγκεντρώθηκαν στον παρόντα τόμο. Επιπλέον στο τέλος παρατίθεται γλωσσάριο όρων (λέξεις αρμένικες, εβραϊκές και τουρκικές) και βιβλιογραφία. Μια σημαντική βοήθεια και μια σοβαρή ενίσχυση στη βιβλιογραφία των ξεχασμένων εκκλησιών κάθε θρησκεύματος της Πόλης.

Κλείνοντας ως μοναδική έλλειψη τουλάχιστον σε αυτό το βιβλίο βρήκα την απουσία χαρτών. Μιας και ο συγγραφέας περπατά υπολογισμένα και τμηματικά ένας χάρτης απλός, όχι κάτι εξειδικευμένο, θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερο στην κατανόηση της χωροθεσίας της ξενάγησης και να περπατήσει και ο ίδιος ο αναγνώστης είτε νοερά είτε πηγαίνοντας εκεί στα χνάρια του συγγραφέα.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%b3%ce%b5%ce%b9%cf%84%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ad%cf%82-%cf%87%ce%b1%ce%bb%ce%ba%ce%b7%ce%b4%cf%8c%ce%bd%ce%b1%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%ae%cf%82/feed/ 0