Βιβλίο Παράλληλες τροχιές
Συγγραφέας Κωνσταντίνος Ιωακειμίδης
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κάπα Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Κωνσταντίνος Ιωακειμίδης δημιούργησε έξι χαρακτήρες που με όλους ταυτίστηκα και συγκινήθηκα. Είτε σ’ ένα ταξίδι με το τρένο είτε στις πλούσιες συνοικίες των βορείων προαστίων είτε στα χαμόσπιτα έξω από την Πάτρα είτε και κάπου αλλού υπάρχουν άντρες και γυναίκες που γεννιούνται σε περιβάλλοντα που δεν επέλεξαν, πλήττονται από ασθένειες που δε θέλησαν (ποιος ποτέ θέλησε μιαν ασθένεια στη ζωή του άλλωστε; ), ερωτεύονται, απομονώνονται, ζουν τις δικές τους δυσκολίες ο καθένας. Με υποδειγματικό τρόπο μπλέκονται προσωπικά βιώματα του δημιουργού με την αχαλίνωτη φαντασία του και παρουσιάζονται με τον καλύτερο συγγραφικά ως τώρα τρόπο, μιας και η πένα του Κωνσταντίνου σε κάποια εξ αυτών δείχνει πόσο πολύ έχει βελτιωθεί συν τω χρόνω. Όσο κι αν σε κάποια συναντάμε το οικείο χιούμορ του ή τον γνωστό ρομαντισμό του, υπάρχουν και καινοφανείς τεχνοτροπίες που δείχνουν πόσο πολύ έχει ασχοληθεί με τη γραφή.

Στο «Ταξίδι στο όνειρο», ένας διάσημος πλέον συγγραφέας ζει στον Πειραιά και συναντά μια φορά την εβδομάδα τους φίλους του στην Κηφισιά. Μεγάλωσε γράφοντας ιστορίες και τώρα, μόνος και μοναχικός, κατάφερε να δημοσιεύσει τα έργα του. Γράφει ακόμη μυθιστορήματα, διηγήματα, ό,τι τον εμπνέει και ό,τι αναπολεί από τη ζωή του. «…από τόσο δα μικρός ήξερα τι ήθελα να κάνω. Να καταγράφω στο χαρτί τις μικρές μου ιστορίες και να τις μοιράζω στους ανθρώπους να τις διαβάζουν» (σελ. 16). Αυτήν τη φορά το καθιερωμένο ραντεβού με την παρέα του είναι παραμονή Πρωτοχρονιάς και προς έκπληξή του διαπιστώνει πως μια κοπέλα στο βαγόνι διαβάζει δικό του έργο. Η Ελπίδα είναι στριφνή και κοφτή αρχικά, γλυκιά και λιγότερο απόμακρη στη συνέχεια. Ο Μάνος παραδέχεται στον εαυτό του: «Ξεκίνησα από τον Πειραιά απλώς ερωτευμένος με την ομορφιά της και κόντευα να την αγαπήσω» (σελ. 26). Πράγματι, πόσο γλυκιά είναι η στιγμή που αφήνεται η κοπέλα να κοιμηθεί στον ώμο του και τον παρακαλά να της πει μια ιστορία, «Ευχάριστη, σαν αυτή που θα έγραφες για μας». Όσο γνωρίζονται, τόσο την ερωτεύεται ο Μάνος, εκείνη όμως τι νιώθει γι’ αυτόν; Γιατί το κορίτσι πρέπει να τελειώσει το βιβλίο του ως τα μεσάνυχτα που θ’ αλλάξει ο χρόνος;

Από σελίδα σε σελίδα, ο άντρας που υποστηρίζει πως: «Σε όλη μου τη ζωή αποζητούσα την επιβεβαίωση… Ίσως να μην την άξιζα τελικά  αφού δεν είχα το θάρρος να τη διεκδικήσω» (σελ. 40) μεταμορφώνεται, αλλάζει ενώ σταδιακά ανακαλύπτουμε το τραυματικό του παρελθόν, με τον κακοποιητικό πατέρα που τον πίεσε να δουλέψει μαζί του παρατώντας το σχολείο, που έδερνε τη μητέρα του, που οι σχέσεις τους καταστράφηκαν οριστικά εκείνη τη μοιραία στιγμή ενώ δάκρυσα με την έντονη συναισθηματικά σκηνή στον σταθμό του Ταύρου. Θύμησες που διακόπτουν την ευτυχία του με την Ελπίδα όσο ταξιδεύουμε προς Κηφισιά, διακόπτοντας μια τρυφερή ρομαντική ιστορία, με κάποιες όμως σκοτεινές στιγμές, όπως ακριβώς είναι η ζωή: «συγχρόνως τόσο θλιβερή και όμορη». Το τέλος ήταν γροθιά στο στομάχι: «Η φαντασία μου εξαντλήθηκε», μια διττή φράση, που έδειξε το τέλος της φαντασίας του αφηγητή αλλά και το όριο των ψυχολογικών του αντοχών. Βούρκωσα…

Στο «Σ’ αγαπώ που δε μου είπα», ο Φίλιππος βιώνει μια ζωή δύσκολη και σκληρή, με τη μητέρα του να παλεύει σκληρά με τον καρκίνο και τον πατέρα του να πάσχει από αλτσχάιμερ. Από τα πιο σκληρά και απαισιόδοξα κείμενα της συλλογής, όσο κι αν λάμπει κάτι φωτεινό στο φινάλε του κειμένου. Πεσιμιστικές και αποθαρρυντικές οι σκέψεις και οι περιγραφές του αφηγητή, άκρως ρεαλιστικός ο τρόπος που βρίσκει καταφύγιο σε τραγούδια και στην απομόνωση για να τα βγάλει πέρα, διάχυτη σκοτεινιά και ταυτόχρονα εντυπωσιακή καταγραφή του ψυχοσυναισθηματικού φορτίου που κουβαλάει κάποιος με διπολική διαταραχή. Ο συγγραφέας όμως παρασύρθηκε από τη θέλησή του να γράψει καταλεπτώς τα όσα συμβαίνουν γύρω και μέσα σε έναν τέτοιο άνθρωπο, με αποτέλεσμα να έχουμε ένα καλογραμμένο αλλά εκτενές κείμενο για το αλτσχάιμερ και τη διαταραχή, ασθένειες για τις οποίες μαθαίνουμε πολλά και εξαιτίας των οποίων καταγράφονται άφθονα στιγμιότυπα. Ένα χρονικό για τα φάρμακα που παίρνει για να διώχνει τις φωνές και τις φοβίες και για να έχει ήρεμο ύπνο χωρίς εφιάλτες, για το πώς λειτουργεί ο δικός του εγκέφαλος εν αντιθέσει με των άλλων, για τους κανόνες που δεν πρέπει να παραβλέπει επ’ ουδενί, μα πάνω απ’ όλα για την απελευθέρωση ότι μπορεί να μιλήσει για την ασθένειά του πλέον χωρίς να τον αποκαλούν «τρελό» και να τον αποφεύγουν είναι όσα αφορούν το πρώτο σκέλος της ιστορίας. Τι είναι η διπολική διαταραχή ή μανιοκατάθλιψη, ποιοι γιατροί πρέπει πάντα να βρίσκονται δίπλα στον ασθενή, πότε και πώς εμφανίζεται, ποιο το στίγμα και τα στερεότυπα που τη συνοδεύουν, πώς συνδέεται με τη δημιουργικότητα και την ιδιοφυία;

«Κι εμένα με αγαπώ αλλά πάντα ξεχνάω να μου το πω. Λάθος!… Γιατί αν δεν αγαπάμε τον εαυτό μας εμείς, κανένας άλλος δε θα μας αγαπήσει» (σελ. 66), τονίζει ο αφηγητής, που βιώνει ταυτόχρονα μια εξίσου σκληρή κατάσταση με τον πατέρα του, με τις κρίσεις του ανθρώπου αυτού, τις αστοχίες του, την αδυναμία του να αντιληφθεί τα βασικά, να θυμάται, να αναγνωρίζει: «Δεν καταλαβαίνει τι κάνει. Δεν καταλαβαίνει γιατί βάζει τις φωνές με το παραμικρό… Γιατί με πονάει τόσο που δε με αναγνωρίζει;… …ήταν πάντα δίπλα μου, να μου κρατάει το χέρι, να με ενθαρρύνει. Τώρα μου τράβαγε το παντελόνι να με διώξει γιατί “ήμουνα ένας ξένος”» (σελ. 71). Ο αφηγητής παραθέτει και γι’ αυτήν την ασθένεια τα αίτια, τις συνέπειες, την καθημερινότητα, τα προβλήματα, τις παρενέργειες, τα φάρμακα που παίρνει ο ασθενής για να τον κοιμίζουν και όχι για να τον θεραπεύουν αφού η νόσος είναι ανίατη, τις φωνές των συγγενών του «λες και με το μάλωμα θα καταλάβαινε τον κίνδυνο που διατρέξαμε»! Μια απολογία ζωής, ένα ξεσκαρτάρισμα «φίλων», λάθη, αβλεψίες, αδυναμίες, όλα χαρίζονται στον αναγνώστη με ειλικρίνεια, αμεσότητα και αντικειμενικότητα, αν και με έκταση μεγαλύτερη απ’ όσο χρειαζόταν.

Το «Δεν είμαι εγώ η Σταχτοπούτα» είναι ένα ξεκαρδιστικό, ανάλαφρο κείμενο που βρίσκεται λες σκόπιμα ανάμεσα στα άλλα κείμενα της συλλογής ακριβώς για να ελαφρύνει το κλίμα με τις ατάκες και το χιούμορ του. Είναι μια ιστορία που κινείται ανάμεσα στο φανταστικό και στον ρεαλισμό, με ηρωίδα μια κοπέλα που έζησε στη σκιά της πατρικής απουσίας και πάλεψε να επιβιώσει. Η Μαρία-Λουίζα ή Σταχτοπούτα λοιπόν είναι υπομονετική, υποτακτική, ήρεμη, κόρη παντρεμένου που τον είδε ελάχιστες φορές και μεγάλωσε μόνο με τη μάνα της, την Πηνελόπη, στα Εξάρχεια, αναρχικιά από τα Lidl, νερόβραστη όπως τη χαρακτήριζαν οι «συναγωνιστές» της. Από την άλλη, στην Πολιτεία, έχουμε την Μπαμπέτ, κούκλα και χωρίς μυαλό, και τη Σαμάνθα Βρανά, πανούκλα, δίδυμες αδελφές που ζουν στον πύργο που κληρονόμησαν και ροκανίζουν τα χρηματικά αποθέματα των γονιών τους χωρίς έλεος και χωρίς να σκέφτονται ότι θα μείνουν απένταρες. Λίγο πιο πέρα, ο εφοπλιστής Πιπερόπουλος, που ξεκίνησε από φτωχές καταβολές, έχει φάει τ’ αυτιά του γιου του, Αλέξανδρου, να σταματήσει να σπαταλάει τα χρήματά τους και να στρωθεί στη δουλειά, να συνεχίσει την εταιρεία τους, και κυρίως να παντρευτεί, αλλιώς θα τον αποκληρώσει. Πώς θα συνδεθούν αυτές οι αλλοπρόσαλλες οικογένειες; Με τον πιο ευφάνταστο τρόπο θα έλεγα, που θα σκορπίσει άφθονα γέλια και αξέχαστες ατάκες. Μια ιστορία που ακολουθεί τη δομή του κλασικού παραμυθιού της Σταχτοπούτας αλλά είναι έξυπνα προσαρμοσμένη στο σήμερα και διανθισμένη με κωμικά στιγμιότυπα.

Οι «Δέκα μαύρες εντολές» είναι ένα αστυνομικό διήγημα, γραμμένο ως μονόλογος στο πλαίσιο μιας δίκης. Πρωταγωνιστεί η Ελίζα Περόν που παραδέχεται πως δολοφόνησε δέκα άντρες, όσες και οι εντολές του Κυρίου, ανθρώπους που στάθηκαν εμπόδιο στη ζωή της είτε εν γνώσει είτε εν αγνοία τους και τους τιμώρησε. Θύμα κακοποίησης από τον πατέρα της, γνώρισε άτομα που τα εμπιστεύτηκε και τα αγάπησε, το καθένα τους όμως την πρόδωσε ή την κακομεταχειρίστηκε, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα ψυχρό τέρας. Πώς εκτέλεσε τους φόνους, πώς δεν εντοπίστηκε νωρίτερα, γιατί παραδέχτηκε τα εγκλήματά της, πώς θα τιμωρηθεί; Βρήκα έξυπνη την ταύτιση των δολοφονιών και των κακοποιητικών στιγμών που ζούσε η Ελίζα με τη διατύπωση των δέκα εντολών.

Στο σύντομο «Έρωτας είναι» η Μιρέλλα Σάλτη, μια μοναχική γυναίκα, επιστρέφει στο σπίτι της στην Εκάλη μετά από ψώνια στο κέντρο ερωτευμένη με τον ταξιτζή που την έφερε. Η ιστορία που θα ζήσει μαζί του θα την ανεβάσει στα ουράνια αλλά ταυτόχρονα θα τη ρίξει στα τάρταρα, με κίνδυνο να καταστραφεί η καριέρα της ως τηλεπερσόνα. Μια σύντομη, γλυκόπικρη, ανατρεπτική ρομαντική ιστορία. Τέλος, στης «Πατρινιάς ο γιος», έχουμε έναν γοητευτικό άντρα, μοντέλο καριέρας αλλά στις προσωπικές του στιγμές μελαγχολικό, που βάζει τα κλάματα χωρίς λόγο και που η διάθεσή του χαλάει στο άψε σβήσε. Με διαρκή πρωθύστερα ταξιδεύουμε στο παρελθόν του, οπότε και βλέπουμε πώς μεγάλωσε με τη Φωφώκα έξω από την Πάτρα ως κτηνοτρόφος, πώς έγινε μοντέλο και πόσο διαφέντευε τη ζωή του η μάνα του και με τι συνέπειες. Το κείμενο έχει ένα ιδιαίτερο στυλ γραφής, ανακατεύοντας τον σαρκασμό και το χιούμορ με το δράμα, εκεί δηλαδή που πήγα να πάρω στα σοβαρά τις εξελίξεις του σήμερα, έρχεται το χτες σα φαρσοκωμωδία με απανωτές ατάκες και αλλάζει τη διάθεση και το κλίμα. Το τέλος μάλιστα, εκτός του ότι αποτελεί μια καλή κορύφωση της πλοκής, μπλέκει υποδειγματικά την πραγματικότητα με τη φαντασία. Μια ιστορία που δείχνει την αρρωστημένη εξάρτηση μάνας με γιο και τις ανυπολόγιστες ζημιές από κάτι τέτοιο, αν και ο το τέλος ανατρέπει τα πάντα.

«Παράλληλες τροχιές» έξι ανθρώπων που βιώνουν διαφορετικά στιγμιότυπα και ερεθίσματα αποτελούν την καλογραμμένη αυτή συλλογή διηγημάτων που μου χάρισε ποικίλα συναισθήματα και μου έδειξε το εύρος του ταλέντου του Κωνσταντίνου Ιωακειμίδη. Πότε γελώντας και πότε κλαίγοντας βίωσα ερωτικές στιγμές, σκληρές δυσκολίες, ανολοκλήρωτους έρωτες και πολλά άλλα. Έξι κείμενα με ποικίλους τρόπους γραφής και πολλές κεντρικές ιδέες που δημιουργούν προβληματισμό και συγκίνηση.

Βιβλίο Πριν κρυώσει ο καφές
Τίτλος πρωτοτύπου Coffee ga samenai uchini
Συγγραφέας Toshikazu Kawaguchi 
Μεταφραστής Βάσια Τζανακάρη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Toshikazu Kawaguchi ήταν μια πραγματική έκπληξη. Ατμοσφαιρικό, υποβλητικό, φαντασιακό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό, ανθρώπινο, συγκινητικό, τρυφερό μα και σκληρό, με κέρδισε από την πρώτη στιγμή. Αν και δε μου αρέσουν πολύ τα βιβλία με «υπερφυσικό» περιεχόμενο, αυτό με κέρδισε από την πρώτη στιγμή λόγω της αφηγηματικής του δεινότητας και για την άκρως ανθρωποκεντρική ιδέα του: πώς μπορεί κάποιος να διορθώσει τα λάθη του, να μάθει κάτι που δεν πρόλαβε, να δει κάποιον που δε γνώρισε; Ρεαλιστική γραφή, στακάτοι διάλογοι και μια υποβλητική ατμόσφαιρα ζωντανεύουν πολλές και διαφορετικές αξέχαστες ιστορίες. Ο συγγραφέας περιγράφει πολύ καλά τη μεταφορά στο παρελθόν και μου άρεσε που οι χαρακτήρες θα γυρίσουν στο χτες για να διορθώσουν τα γεγονότα, πάντα όμως θα συμβεί κάτι που θα δώσει στον καθένα τους μια διαφορετική οπτική γωνία, θα ανατρέψει την αρχική εικόνα και θα τους οδηγήσει σε άλλα μονοπάτια. Επίσης, ξετυλίγονται με διαφορετικό τρόπο οι ιστορίες, δεν έχουμε δηλαδή ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο (αφήγηση στο παρόν ή στο σύντομο παρελθόν, εντοπισμός του προβλήματος, επιστροφή στο χτες) αλλά ποικίλα κέντρα βάρους ή διαφορετικές αφορμές για ταξίδι στον χρόνο ενώ ταυτόχρονα ξετυλίγονται οι ζωές και των ιδιοκτητών του καφέ. Όλα αυτά δημιουργούν ένα γοητευτικό αρραγές σύνολο με πολλά κι ενδιαφέροντα πρόσωπα και ποικίλα συναισθήματα.

Η Φουμίκο Κιοκάουα ζει μόνο για τη δουλειά της αλλά έχει κάνει και σχέσεις, απλώς δεν την ενδιέφεραν όσο η εργασία της, ώσπου γνώρισε τον Γκόρο Κατάντα, τον άντρα που ύστερα από τρία χρόνια τη χώρισε χωρίς εξήγηση κι έφυγε για την Αμερική. Η Φουμίκο θέλει να του φωνάξει «μην πας» αλλά την έπιασε ο εγωισμός της. Μαθαίνουμε πώς γνωρίστηκαν, πώς ήταν η καθημερινότητά τους και πώς χτίστηκε η σχέση τους, η οποία έληξε αδικαιολόγητα και μονομερώς στο γνωστό υπόγειο καφέ, έναν χώρο τόσο μικρό που με εννιά πελάτες γέμιζε, με τοίχους σε χρώμα σέπιας, με τρία ρολόγια να δείχνουν διαφορετική ώρα. «Ήταν μέρος για ύποπτες δουλειές», σκέφτηκε η Φουμίκο μόλις μπήκαν. Ένα καφέ που το συνοδεύει η φήμη ότι μπορεί να σε ταξιδέψει στο παρελθόν, κάτι που της γεννά την ελπίδα να γυρίσει σ’ εκείνη τη στιγμή και να προσπαθήσει να εκφράσει όσα πραγματικά νιώθει γι’ αυτόν τον άντρα. Εφόσον όμως δε θ’ αλλάξει το παρόν, έχει νόημα να το κάνει;

Στο καφέ αυτό θα συναντήσουμε καθημερινά και τον Φουσάγκι που του αρέσει να διαβάζει στη δική του γωνία το περιοδικό του. Έχει αλτσχάιμερ και αυτό επηρεάζει τη σχέση του με τη γυναίκα του, τη νοσοκόμα Κοτάκι. Τι της έγραψε ο Φουσάγκι λίγες μέρες αφού άρχισαν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου και τι απέγινε το γράμμα; Γιατί θέλει να γυρίσει η Κοτάκι στο παρελθόν και να το διαβάσει; Μια συγκλονιστική ιστορία που με έκανε να δακρύσω με τον αγώνα που δίνει η Κοτάκι όσο οι αναμνήσεις του άντρα της μαζί της χάνονται. Ένας άλλος μόνιμος θαμώνας είναι η Γιάεκο Χιράι, ιδιοκτήτρια σνακ μπαρ, η οποία έχει το φυσικό χάρισμα να λέει οτιδήποτε και να τη γλυτώνει. Της αρέσει να φορά φανταχτερά ρούχα και δε δίνει δεκάρα για τη γνώμη των άλλων. Αποφεύγει επισταμένως την αδελφή της, Κούμι Χιράι, η οποία έρχεται τακτικά στο Τόκιο για να τη βρει και να μιλήσουν. Η Κούμι χωρίς να το θέλει υπήρξε από την αρχή μια δεύτερη μάνα για την αδελφή της και στη συνέχεια φορτώθηκε τις ευθύνες της οικογενειακής επιχείρησης ώστε να είναι αρεστή στους γονείς της. Τι συνέβη λοιπόν και αποζητά τη Γιάεκο, η οποία έχει κόψει οριστικά και αμετάκλητα τους οικογενειακούς δεσμούς; Γιατί πρέπει τελικά η Γιάεκο να γυρίσει στο παρελθόν;

Τέλος, η Κέι Τοκίτα, από τη φύση της ανέμελος άνθρωπος, πάντα ευχάριστη, ποτέ επιφυλακτική, άνετη ακόμα και με τους δύσκολους πελάτες, έχει πρόβλημα με την καρδιά της. Έρχεται όμως η στιγμή που μένει έγκυος αλλά υπάρχει κίνδυνος, αν γεννήσει, να μη ζήσουν και οι δύο: «Δεν ξέρω τι να κάνω. Θέλω το παιδί μου να είναι ευτυχισμένο. Πώς γίνεται μια τόσο απλή ευχή να είναι τόσο αδιανόητα τρομακτική»; (σελ. 216). Και ο σύζυγος: «…είχε πει στην Κέι ότι ήταν αντίθετος αλλά μέχρι εκεί είχε φτάσει. Δεν μπορούσε να της πει ούτε «μην το κάνεις» ούτε «θέλω να το κάνεις». Δεν μπορούσε να διαλέξει ανάμεσα στην Κέι και το μωρό» (σελ. 213). Η Κέι αποφασίζει λοιπόν να ταξιδέψει στο μέλλον κι αυτό θα την αλλάξει απρόσμενα και βαθύτερα.

«Πριν κρυώσει ο καφές» πρέπει να γυρίσεις στο παρόν, τονίζει η σερβιτόρα Κάζου Τοκίτα, μια γυναίκα που περνάει απαρατήρητη αλλά θέτει τους όρους των επισκεπτών. Τι μπορείς λοιπόν να δεις, να βιώσεις, να ζήσεις, να πεις σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα; Ειδικά όταν ο δεύτερος κανόνας είναι εξίσου απαράβατος: «Ακόμη και να γυρίσεις στο παρελθόν, όσο κι αν προσπαθήσεις, το παρόν δεν θα αλλάξει»; Τι θα συμβεί σε περίπτωση που ξεχαστείς; Ποια είναι η μυστηριώδης γυναίκα που κάθεται στην επίμαχη καρέκλα και πώς μπορείς να τη σηκώσεις για να πάρεις τη θέση της; Μικρές ανθρώπινες και καθημερινές ιστορίες δημιουργούν ένα συναρπαστικό μωσαϊκό χαρακτήρων και αφηγήσεων με ποικίλη θεματολογία και συναισθήματα. Άνθρωποι που δίστασαν, που μετάνιωσαν, που δεν ξέρουν πρέπει να προλάβουν πριν κρυώσει ο καφές να γυρίσουν στο χτες και να επιστρέψουν στο σήμερα. Πώς θα επηρεαστούν, τι θα κάνουν, πόσο θα τους ικανοποιήσει μια τέτοια επιλογή; Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν αλλά το μέλλον είναι στο χέρι μας. Άλλωστε: «…ό,τι δυσκολίες κι αν αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, πάντα θα έχουν τη δύναμη να τις ξεπεράσουν. Απλώς πρέπει να το λέει η καρδιά τους» (σελ. 247). Δυνατό, ανατρεπτικό και πρωτότυπο μυθιστόρημα που με κράτησε ως το τέλος.

Βιβλίο Αλφαβητάρι με στίχους 
Συγγραφέας Δημήτρης Χασιώτης
Εικονογράφος Τάσος Αναστασίου
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Susaeta
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το «Αλφαβητάρι με στίχους» του Δημήτρη Χασιώτη απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας και τα βοηθάει να κατανοήσουν και να μάθουν το αλφάβητο και τη γλώσσα. Το παιδί θα αναγνωρίσει, θα ονομάσει, θα γράψει και θα πει τους ήχους των γραμμάτων μέσα από θέματα που συναντάει στην καθημερινότητά του μέσα από μια διαδικασία που θα κάνει την αλφαβήτα παιχνίδι. Κάθε γράμμα συνοδεύεται από μια εικόνα, ένα ομοιοκατάληκτο ποίημα γεμάτο χιούμορ και φαντασία και με διαφορετικό ύφος και περιεχόμενο το καθένα, ερωτήσεις κατανόησης, ασκήσεις μέσω των οποίων τα παιδιά αναγνωρίζουν και βρίσκουν το γράμμα μέσα στις λέξεις, πώς γράφεται το γράμμα και διάφορα θέματα προς συζήτηση που αναπτύσσουν ένας λαγός και μια χελώνα (συμπεριφορά, συναισθήματα, περιβάλλον, διατροφή κ. π. ά.). Μόλις τελειώσουν τα γράμματα της αλφαβήτου ξεκινάνε οι συνδυασμοί των γραμμάτων, διπλά σύμφωνα και φωνήεντα κλπ.

Δράκοι, βατράχια, αρκουδάκια, γατούλες, ψάρια, νυφίτσες και άλλα ζώα αποτελούν κυρίως τους ήρωες των ποιημάτων και οι περιπέτειές τους ποικίλουν. Από την άλλη, ο λαγός και η χελώνα είναι δύο πολύ καλοί φίλοι και οι μικρές ιστορίες τους δίνουν έμπνευση για συζήτηση και προκαλούν γέλιο και σκέψη. Απλοί διάλογοι, σύντομες αλλά πυκνογραμμένες προτάσεις και ωραία ελληνικά χαρίζουν αξέχαστες στιγμές στα παιδιά. Η εικονογράφηση του Τάσου Αναστασίου συμπληρώνει και ενισχύει το κείμενο και χρησιμοποιεί λιτές γραμμές και απλές εικόνες ώστε να μην αποσπά την προσοχή των παιδιών από την εκμάθηση.

Βιβλίο Θυμάμαι
Τίτλος πρωτοτύπου I remember
Συγγραφέας Jeanne Willis
Εικονογράφος Raquel Catalina
Μεταφραστής Ράνια Μπουμπουρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Susaeta

Η γιαγιά Κάθριν υποδέχεται κάθε μέρα ένα αγοράκι με γαλάζιο παλτό και παίζουν μαζί, μόνο που δε θυμάται τι της είναι αυτό το παιδί. Ο μικρός Τζορτζ από την άλλη επισκέπτεται τη γιαγιά του με λαχτάρα και δε βαρυγκωμά όποτε χρειάζεται να την ντύσει ή να τη βγάλει βόλτα. Η Jeanne Willis ζωντανεύει μικρά καθημερινά περιστατικά που βιώνουν γιαγιά και εγγονός με τέτοιο τρόπο που τα δάκρυα έρχονται αβίαστα. Πόσο γλυκά και μαλακά θυμίζει το παιδί στην Κάθριν ποιος είναι, με πόσο απλό τρόπο τη βοηθά να νιώσει ασφάλεια κοντά του και με πόση αφοπλιστική παιδική «αφέλεια» νικάει τους φόβους της! «-Σε κέρασα μπισκότα; Δε θυμάμαι πού τα έχω βάλει! -Θυμάμαι εγώ, έχω ταλέντο στο να βρίσκω μπισκότα». Όταν η γιαγιά δεν καταφέρνει να κουμπώσει το παλτό της, ο Τζορτζ με χαρά τής δείχνει πώς έμαθε να το κάνει μόνος του ώστε να νιώσει περήφανη γι’ αυτόν. Και τι τρυφερή ατάκα: «-Δεν μπορώ να θυμηθώ τι έκανα πριν πέντε λεπτά. -Μάλλον επειδή θα έκανες κάτι βαρετό»! Κι όταν η γιαγιά κλαίει από τη στενοχώρια της που δε θυμάται το όνομα του εγγονού της, ο Τζορτζ της θυμίζει πόσο τον αγαπάει, κάτι που έχει μεγαλύτερη αξία για κείνον!

Μέσα λοιπόν από πολλά μικρά τέτοια στιγμιότυπα τα παιδιά κατανοούν τι σημαίνει να έχει κάποιος αλτσχάιμερ και πώς μπορούν να τον φροντίσουν με τον δικό τους τρόπο. Η εικονογράφηση της Raquel Catalina είναι εξαίρετη από κάθε άποψη. Είτε με μικρά καρέ που θυμίζουν κόμικς είτε με ολοσέλιδες εικόνες ζωντανεύει την ιστορία με παραστατικότητα και ρεαλισμό. Ο σκεπτικός Τζορτζ της σελίδας τίτλου εξαφανίζεται όταν μπαίνει στο σπίτι της γιαγιάς και οι στιγμές που περνάνε μαζί είναι σα να ζωντανεύουν φωτογραφίες από το οικογενειακό άλμπουμ όσων είχαμε την τύχη να ζήσουμε με γιαγιάδες. Αν δεν κλάψατε με το κείμενο, οι δύο τελευταίες σελίδες θα το κάνουν.

Βιβλίο Το μέλλον [δεν] μπορεί να περιμένει 
Συγγραφέας Δώρος Αντωνιάδης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Δώρος Αντωνιάδης μέσα σε μόλις 200 σελίδες καταφέρνει να στήσει ένα ελκυστικό, καλογραμμένο, κινηματογραφικά δοσμένο αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο υπόπτους, ενόχους και αθώους και να ξεδιπλώσει μια ιστορία της οποίας κάθε πλευρά παρακολουθούμε απ’ όλες τις μεριές. Κάθε κεφάλαιο μας δίνει και μια νέα διάσταση των γεγονότων, ρίχνει περισσότερο μυστήριο στις ταυτότητες των χαρακτήρων και στον ρόλο τους μες στο κείμενο και μας πηγαινοφέρνει από το παρελθόν στο σήμερα. Υπόκοσμος, ρωσική μαφία, καζίνο και τζόγος, αστυνομικοί που παίζουν σε διπλό ταμπλό, μια ομάδα ανθρώπων που επέζησαν από πυροβολισμό και συναντιούνται τακτικά για να το συζητήσουν, μια εξαφανισμένη σύζυγος, ένα νοσοκομείο με παράνομα πειράματα και πολλά άλλα συγκροτούν ένα γρήγορο και ανατρεπτικό μυθιστόρημα με χαρακτήρες που γνωρίσαμε στο προηγούμενο βιβλίο «ΚεχριBARΙ». Αυτό όμως το κατάλαβα αφού είχα τελειώσει το βιβλίο και διάβασα τις περιλήψεις των προηγούμενων οπότε ξαφνιάστηκα, γιατί το μυθιστόρημα στέκεται και αυτοτελώς για όποιον δε διάβασε κανέναν άλλον τίτλο της σειράς.

Ο Αντρέι αφήνει τη Ρωσία για να εγκατασταθεί σε κλινική πολυτελείας στη Λευκωσία που μάχεται αποκλειστικά το αλτσχάιμερ, αν και με παράνομες και μη εγκεκριμένες θεραπείες. Άνθρωπος της νύχτας, καλά δικτυωμένος στον υπόκοσμο, περιμένει με αγωνία να παραλάβει ένα πακέτο αλλά το ατύχημα με το λεωφορείο του ανατρέπει τα σχέδια. Ο Μίλτος, που αναλαμβάνει τη μεταφορά για λογαριασμό του Αντρέι, εξαφανίζεται μετά το τροχαίο. Επιβιβάστηκε στο λεωφορείο; Εξαφανίστηκε στον τόπο του ατυχήματος ή νωρίτερα; Έτσι ο Αντρέι ρίχνει στο κατόπι του τη Χοντρή και τον Λιγνό, ντετέκτιβ της Αστυνομίας, που δουλεύουν για λογαριασμό του. Τι πραγματικά συνέβη τη νύχτα του ατυχήματος και πώς θα καταφέρουν να βρουν τον εξαφανισμένο Μίλτο; Επιπλέον, ο Λιγνός έχει μπλέξει με τον τζόγο και σχεδιάζει να αποκτήσει εκείνος το πολύτιμο πακέτο ώστε να διαπραγματευτεί με τον Αντρέι, κάτι που βρίσκει αντίθετη τη Χοντρή. Τι θα συμβεί λοιπόν παρακάτω; Ταυτόχρονα, ο Αθανασίου, νέος προϊστάμενος στο Τμήμα Εγκλημάτων Κατά Ζωής, αναστατώνεται από το ατύχημα στην Κύπρο κι αναρωτιέται αν γνωρίζει το θύμα ενώ ο Πέτρος Ελευθεριάδης, που παρέδωσε αυτήν τη θέση και βγήκε στη σύνταξη, αναζητά την εξαφανισμένη γυναίκα του, Ελπίδα, η οποία όχι απλά χάθηκε αλλά υπάρχουν σοβαρές υπόνοιες πως είναι μπλεγμένη με πληρωμένους εκτελεστές! Ένα λάθος κι ένα ατύχημα την ξαναβγάζουν στην επιφάνεια, αναπτερώνοντας τις ελπίδες του Ελευθεριάδη και μπλέκοντάς τον με την υπόθεση. Σε αυτό το μπερδεμένο κουβάρι παρεμβάλλονται τα κεφάλαια του χτες, όπου ένας άντρας ξυπνάει από το κώμα σε νοσοκομείο της Αθήνας, έχει μια σφαίρα στο κεφάλι και δεν μπορεί να μιλήσει, οπότε ξεκινάει να καταγράφει ό,τι θυμάται για να βοηθήσει την αστυνομία. Σύντομα όμως αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του για να εκδικηθεί για τον θάνατο της οικογένειάς του. «Μόνο εγώ ήξερα πώς να ολοκληρώσω τη δουλειά» (σελ. 22). Στην απόφασή του να φύγει από το νοσοκομείο συμβάλει μια απόπειρα δολοφονίας εναντίον του. Τι έχει συμβεί στο παρελθόν του; Πώς σκοτώθηκε η οικογένειά του; Γιατί αναζητά εκδίκηση; Γιατί τον παρενοχλεί ο Ελευθεριάδης; Ποιος είναι ο μυστηριώδης Βίκτωρας που γνώρισε σε μια ομάδα επιζώντων από πυροβολισμούς; Ποιος είναι ο ρόλος της καμέο εμφάνισης του Κρις Πάπας από τον «Δύτη» του Μίνωα Ευσταθιάδη;

Η γραφή είναι στακάτη και γρήγορη με ελάχιστα καλολογικά στοιχεία που όμως δίνουν μια ιδιαίτερη ταυτότητα στο βιβλίο, όπως για παράδειγμα τη νύχτα του ατυχήματος: Λευκωσία, εννιά το βράδυ: «Η φύση παραδίδεται στη νωθρότητα της υγρής νύχτας» (σελ. 12). Ή αργότερα που μπαίνει κάποιος σ’ ένα πάρκινγκ και «Σειρές από νυσταγμένα αυτοκίνητα την κοιτάζουν σιωπηλά» (σελ. 116). Επίσης, έχουμε παράλληλη αρίθμηση κεφαλαίων, με αύξουσα σειρά σε αυτά που αφορούν το σήμερα, με αντίστροφη σε αυτά που αφορούν το παρελθόν. Η πλοκή κλιμακώνεται, οι ήρωες του βιβλίου ξεδιπλώνουν σταδιακά τα μυστικά τους και το ατύχημα αποκτάει διαστάσεις θρίλερ, αφού στήνεται σταδιακά ένα καλοπαιγμένο παιχνίδι που θα φέρει απανωτές εξελίξεις και ανατροπές στις ζωές όλων. Με συγγραφική μαεστρία οι χαρακτήρες αλλάζουν προτεραιότητες, θέσεις, ρόλους μέσα στην ιστορία και όλο αυτό πάει ως το τέλος όπου πλέον όλα τα κομμάτια έχουν μπει στη θέση τους και η ιστορία μπαίνει σε νέες βάσεις. Προδοσίες και συμμαχίες, μυστικά που βγαίνουν στο φως και αλήθειες που πρέπει να μείνουν κρυμμένες, συμβόλαια θανάτου που εκτελούνται με τρόπο που δεν έχει συμφωνηθεί και πολλά άλλα συγκροτούν ένα βιβλίο του οποίου η πλοκή ρέει σα νεράκι και παίζει με το μυαλό του αναγνώστη. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως: «Το σχέδιο για να πετύχει θέλει υπομονή και κάποιες φορές το μέλλον μπορεί να περιμένει»!

Βιβλίο Μήνας του μέλιτος
Τίτλος πρωτοτύπου Honeymoon
Συγγραφείς James Patterson, Howard Rougan
Μεταφραστής Γωγώ Αρβανίτη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο «Μήνας του μέλιτος» είναι ένα συναρπαστικό θρίλερ που φωτίζει σταδιακά τους πρωταγωνιστές της ιστορίας και τους τοποθετεί στις σωστές θέσεις μόνο όταν ο αναγνώστης έχει φτάσει με την ψυχή στο στόμα περίπου στη μέση. Κινηματογραφική δράση, πάμπολλες ανατροπές, μια γυναίκα-αράχνη, ένας άντρας που την παρακολουθεί στενά ενώ αγωνίζεται να μην υποκύψει στη σαρκική έλξη γιατί μάλλον θα είναι ο επόμενος στόχος της, δυο αθώα παιδιά που περιμένουν τον πατέρα τους, μυστικοί λογαριασμοί ύποπτοι για χρηματοδότηση τρομοκρατικών ενεργειών κλπ. είναι λίγα μόνο από τα συστατικά της ανατρεπτικής αυτής ιστορίας. Επίσης με συγκίνησε πολύ η περίπτωση της μητέρας της Νόρα, που νοσηλεύεται με αλτσχάιμερ στο νοσοκομείο και κρύβει ένα πολύ σημαντικό μυστικό.

Οι αντιρρήσεις μου είναι ελάχιστες: ο λόγος για τον οποίο το FBI έπεσε πάνω στη Νόρα και γι’ αυτό ασχολούνται μαζί της, ειδικά όταν αρχίζουν να την υποψιάζονται για τους φόνους και όχι γι’ αυτό που τη στόχευσαν εξαρχής και το γεγονός ότι ένας ικανός πράκτωρ, παρ’ όλο που είχε στήσει αριστοτεχνικά την παγίδα του, αφέθηκε και χαλάρωσε, με αποτέλεσμα να υπάρξει το σημείο-καμπή στην ιστορία και να πυροδοτηθούν οι εξελίξεις που θα οδηγήσουν στο τέλος της ιστορίας. Τέλος, η διαρκής εναλλαγή από πρώτο σε τρίτο πρόσωπο ενώ πρωτοπρόσωπα μιλάνε και η Νόρα και ο πράκτορας ήταν κάτι αρκετά μπερδεμένο. Κατά τα άλλα, ο γνωστός και αγαπημένος James Patterson που μας χαρίζει το πρώτο μιας σειράς βιβλίων με πρωταγωνιστή τον πράκτορα του FBI Τζων Ο ‘Χάρα.

Βιβλίο Σαλόνι ομορφιάς
Συγγραφέας Νένα Κοκκινάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δεν με τράβηξε. Ευτυχώς που ήταν μικρό και το τελείωσα, αλλιώς θα το άφηνα στη μέση. Μεγάλες προτάσεις; Καμία ανατροπή; Καμία λογοτεχνική αρετή; Δεν ξέρω τι δεν μου άρεσε σε αυτό το βιβλίο. Η Μάνια είναι σε διάσταση με έναν άντρα που αποσύρεται σε χωριό της Λαυρεωτικής και σιγά σιγά βυθίζεται στον κόσμο του Αλτσχάιμερ. Ο γιος της τα φτιάχνει με την καλύτερή της φίλη. Κι η ίδια ζει έναν νέο έρωτα με έναν κατά πολλά χρόνια μικρότερό της. Θα μπορούσε να αναπτυχθεί αλλιώς, θα μπορούσε να γραφτεί αλλιώς; Δεν ξέρω. Ωραίο στόρι αλλά οι ήρωες δεν γίνονται δικοί μας άνθρωποι, ίσως επειδή δεν υπάρχει αίτιο και αιτιατό στην πλοκή; Πολλές οι απορίες μου, πολλές οι απογοητεύσεις μου, δεν μου άρεσε πάντως. Κι ακόμη αναρωτιέμαι τι μου έφταιγε.