Άλκη Ζέη – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com Βιβλιοκριτικές Thu, 07 Dec 2023 16:02:11 +0000 en hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.4.5 https://www.vivliokritikes.com/wp-content/uploads/2019/12/cropped-black-white-computer-icons-book-png-book-icon-32x32.jpg Άλκη Ζέη – Πανος Τουρλης https://www.vivliokritikes.com 32 32 «Άλκη Ζέη: μάτια σαν γαλάζια θάλασσα», της Μαρίζας Ντεκάστρο, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%ac%ce%b6%ce%b9%ce%b1-%ce%b8%ce%ac%ce%bb%ce%b1%cf%83%cf%83%ce%b1-%ce%bd%cf%84%ce%b5%ce%ba%ce%ac%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7-%25ce%25b3%25ce%25b1%25ce%25bb%25ce%25ac%25ce%25b6%25ce%25b9%25ce%25b1-%25ce%25b8%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25b1%25cf%2583%25cf%2583%25ce%25b1-%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25b5%25ce%25ba%25ce%25ac%25cf%2583%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25bf https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%ac%ce%b6%ce%b9%ce%b1-%ce%b8%ce%ac%ce%bb%ce%b1%cf%83%cf%83%ce%b1-%ce%bd%cf%84%ce%b5%ce%ba%ce%ac%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf/#respond Thu, 07 Dec 2023 15:55:34 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=14526 Η Άλκη Ζέη, η αγαπημένη συγγραφέας πολλών παιδιών, είχε μάτια αεικίνητα σαν τη θάλασσα, που άλλαζαν χρώματα και φωτεινότητα. Τα αντίκριζε κανείς άλλοτε ανοιχτά και άλλοτε ανταριασμένα, εξ ου και η Μαρίζα Ντεκάστρο προτίμησε τον κομψό υπότιτλο «Μάτια σαν γαλάζια θάλασσα» για τη βιογραφία που ετοίμασε. Η προσεγμένη αυτή έκδοση είναι μια διαφορετική ματιά στη ζωή, στα συναισθήματα, στα επιτεύγματα, στη νοοτροπία, στις αντιλήψεις, στις σκέψεις, στην ψυχοσύνθεση της Άλκης Ζέη κι όλα αυτά αναδύονται μέσα από ένα κείμενο τυλιγμένο με γαλάζιες κλωστές, ένα χρώμα που κυριαρχεί με πρωτότυπο τρόπο σχεδόν σε κάθε σελίδα. Φωτογραφίες, λόγια, κείμενα μας ξεναγούν σε μια ζωή γεμάτη συγκινήσεις και τρυφερότητα, σκληρή και ταυτόχρονα γλυκιά.

Βιβλίο Άλκη Ζέη: μάτια σαν γαλάζια θάλασσα 
Συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αγγελική, η Άλκη της μαμάς της, το Κουτοκούλι των ξαδέλφων της, γεννήθηκε το 1923 στα Πατήσια και πέθανε πλήρης ημερών το 2020. Το κείμενο ρέει σα νεράκι και στην αφήγηση παρεμβάλλονται διάλογοι, μαρτυρίες και απόψεις της ίδιας της Άλκης, αποσπάσματα από τα έργα της, τα οποία εντάσσονται σε σημεία τέτοια που αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο τον ψυχισμό της και τις συνθήκες υπό τις οποίες αποτυπώθηκαν οι σκέψεις, οι φόβοι της, η ίδια της η ψυχή στα κείμενά της.  Μέσα από τη συναρπαστική αυτή βιογραφία που έγραψε η Μαρίζα Ντεκάστρο ζωντανεύει μια γυναίκα ελεύθερη, αεικίνητη, δημιουργική, ταλαντούχα, μια αγωνίστρια που εξορίστηκε αλλά δε λύγισε, μια σύζυγος και μητέρα, μια λογοτέχνιδα με ποικίλες απόψεις επί παντός επιστητού μα πάνω απ’ όλα με αγάπη για το παιδί και μ’ ένα ταλέντο που ήξερε να οικειοποιείται πληροφορίες και περιστατικά και να τα αποδίδει με προσοχή και αυθεντικότητα στο κοινό. Το κείμενο είναι τυπωμένο με διαφορετικές γραμματοσειρές για εναλλαγή και έμφαση, ενώ πολλές προτάσεις είναι σχεδιασμένες λίγο πιο παιχνιδιάρικα και παρεμβάλλονται στο κείμενο προσδίδοντάς του χάρη και τσαχπινιά. Τα πάντα συμμετέχουν στην αφήγηση: κεφαλίδες, υποσέλιδα, λέξεις στο περιθώριο, όλα!

Πόσοι χαρακτήρες και πόσες στιγμές περνάνε μπροστά στα μάτια μας! Ο παππούς Γεώργιος Σωτηρίου και η αγάπη του για τα βιβλία, η αδελφή της Άλκης, η Λένα, το νησί της Σάμου, η ανοιχτόμυαλη μητέρα που ανέθρεψε τις κόρες της με τόλμη και πρωτοποριακές ιδέες κρυφά από τον μπαμπά, η θεία Διδώ Σωτηρίου και ο θείος Πλάτων, η Δραματική Σχολή, το πατάρι του Λουμίδη, ο πόλεμος και η Κατοχή, η ΕΠΟΝ και η Αντίσταση, τα Δεκεμβριανά και η «εκτόπισις», ο Γιώργος Σεβαστίκογλου και η Τασκένδη, το «Καπλάνι της βιτρίνας» και οι εκδόσεις Θεμέλιο, οι κατηγορίες ότι ενέταξε την πολιτική σε βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά και οι ανταπαντήσεις της, η αυτοεξορία στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, οι εκδόσεις Κέδρος, οι Βρυξέλλες, οι συζητήσεις με χιλιάδες παιδιά σε πολλά σχολεία της Ελλάδας, η Ξένια Καλογεροπούλου και η Ζωρζ Σαρρή, οι κουζίνες της, μια ζικ-ζακ ζωή ξεδιπλώνεται με ευφάνταστο, λυρικό, γρήγορο και προσεγμένο τρόπο. Σελίδες ντυμένες με γαλάζιο χρώμα, γεμάτες με την αύρα και την προσωπικότητα της σημαντικής συγγραφέως μικρών και μεγάλων, φωτογραφίες και κείμενα, περιπέτειες και οικογενειακά στιγμιότυπα είναι όλα εδώ για μια πρώτη γνωριμία με την Άλκη της καρδιάς μας. Κατάλογος φωτογραφιών και πηγές, βιβλιογραφία βιογράφου και βιογραφουμένης είναι τα απαραίτητα συμπληρώματα αυτής της ξεχωριστής και φροντισμένης έκδοσης.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7-%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%ac%ce%b6%ce%b9%ce%b1-%ce%b8%ce%ac%ce%bb%ce%b1%cf%83%cf%83%ce%b1-%ce%bd%cf%84%ce%b5%ce%ba%ce%ac%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf/feed/ 0 «Με βάρκα ένα παπούτσι», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5-%ce%b2%ce%ac%cf%81%ce%ba%ce%b1-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%84%cf%83%ce%b9-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25ce%25b5-%25ce%25b2%25ce%25ac%25cf%2581%25ce%25ba%25ce%25b1-%25ce%25ad%25ce%25bd%25ce%25b1-%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%258d%25cf%2584%25cf%2583%25ce%25b9-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5-%ce%b2%ce%ac%cf%81%ce%ba%ce%b1-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%84%cf%83%ce%b9-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Wed, 06 Dec 2023 15:57:34 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=14513 Η Άλκη Ζέη, όταν επισκεπτόταν την κόρη της, Ειρήνη Σεβαστίκογλου και τα εγγόνια της στις Βρυξέλλες, περνούσε αξέχαστες στιγμές αλλά δεν έπαυε να γράφει ούτε στιγμή. Την περίοδο της πανδημίας η Ειρήνη αποφάσισε να συγυρίσει το δωμάτιο όπου έμενε η μητέρα της και ανακάλυψε σ’ ένα παλιό τετράδιο ένα κείμενο που έγραψε και αφιέρωσε η Άλκη Ζέη στον εγγονό της, Αντουάν («Στον Αντώνη που δεν τρώει πεπόνι»). Πρόκειται για παιγνιώδη επαναφήγηση του παραμυθιού του Μολυβένιου στρατιώτη του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και οι εκδόσεις Μεταίχμιο το χαρίζουν με αγάπη σε παιδιά και γονείς με αφορμή το Λογοτεχνικό Έτος 2023 «Άλκη Ζέη» σε μια υπέροχη σκληρόδετη έκδοση μεγάλου μεγέθους.

Βιβλίο Με βάρκα ένα παπούτσι 
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Εικονογράφος Φωτεινή Τίκκου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια φορά κι έναν καιρό λοιπόν υπήρχαν οι μικροί Πόκεμον, φιγούρες ζωγραφισμένες σε πλαστικοποιημένες κάρτες που τις μάζευαν τα παιδιά και προσπαθούσαν να συμπληρώσουν τη συλλογή τους. Μεγάλη αγωνία να τους πέσουν διαφορετικοί ήρωες για να συμπληρώσουν το άλμπουμ! Ένας από αυτούς τους χαρακτήρες βγήκε στον κόσμο ακούγοντας τις λέξεις «Άχρηστος Πόκεμον», μιας και είναι κοινός ανάμεσα στα παιδιά και τον έχουν όλοι. Έτσι καταλήγει στα σκουπίδια με μια κούκλα Μπάρμπι που της λείπει το ένα χέρι και μαζί ζουν συναρπαστικές περιπέτειες στους υπονόμους της πόλης όπου παρασύρονται από τα νερά της βροχής. Τι να πεις και τι να γράψεις για το ταλέντο της Άλκης, για τη μυθοπλασία που αναπτύσσει, για τον ρεαλισμό και ταυτόχρονα για τη φαντασία της…Η ιστορία έχει πολλές ανατροπές, βασίζεται σε αντικείμενα οικεία στα περισσότερα παιδιά και περνάει υποδόρια το μήνυμα της αποδοχής της διαφορετικότητας. Είχα παρασυρθεί τόσο πολύ που όταν έφτασα στην τελευταία σελίδα ένιωθα πως κάτι μου λείπει, πως ήθελα να διαβάσω κι άλλο όμως κατάλαβα και ενστερνίστηκα το ότι το κείμενο είναι περισσότερο ένα παιχνίδισμα, κάτι σαν άσκηση, παρά μια από τις ιστορίες της που όλοι γνωρίζουμε κι έτσι το έπιασα από την αρχή! Η εικονογράφηση της Φωτεινής Τίκκου είναι χορταστική, ρεαλιστική και με πολλές εκφράσεις αποτυπωμένες που δίνουν ποικιλία και στηρίζουν σωστά τις εξελίξεις του κειμένου. Η δυσκολία αποτύπωσης του καλαθιού αχρήστων και του περιεχομένου του μέσα από τη διχτυωτή του πλέξη ξεπερνιέται με ωραίες ιδέες ενώ οι φωτισμοί είναι σωστοί και οι αποτυπώσεις παραστατικές.

Το «Με βάρκα ένα παπούτσι» είναι οι περιπέτειες που ζουν ένα συνηθισμένο κι ένα ελαττωματικό παιχνίδι όταν τα παραπετάει ο ιδιοκτήτης τους και καταλήγουν στους υπονόμους. Ανατροπές, τρυφερότητα, ρεαλισμός, διαχρονικά μηνύματα θα κρατήσουν συντροφιά στους μικρούς αναγνώστες από 4 ετών και πάνω και θα τους βοηθήσουν να κατανοήσουν τη σημασία και την αξία της διαφορετικότητας μέσα από ένα τρυφερό παραμύθι.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5-%ce%b2%ce%ac%cf%81%ce%ba%ce%b1-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%84%cf%83%ce%b9-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%85-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25ce%25b5%25ce%25b3%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25b5%25cf%2581%25ce%25af%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2584%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25ad%25cf%2584%25cf%2581%25ce%25bf%25cf%2585-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%85-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Sun, 31 Jan 2021 15:45:31 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=11391 Μέσα από τη ζωή του εννιάχρονου Πέτρου κατά τη διάρκεια της γερμανικής και ιταλικής Κατοχής στην Αθήνα ξεδιπλώνονται πολλά σημαντικά γεγονότα της περιόδου μα πάνω απ’ όλα ξεγυμνώνονται οι ανθρώπινες ψυχές φίλων, συγγενών και γνωστών του μικρού και παρατηρητικού αυτού παιδιού. Η καθημερινότητα κατά την υποδούλωση, οι αντιστασιακοί, οι μαυραγορίτες, οι δωσίλογοι, τα μπλόκα και οι «Μάσκες», οι γαβριάδες, τα σφραγισμένα ραδιόφωνα, οι σαμποτέρ, οι ελπίδες για τη σωτηρία από τους Άγγλους ή τους Ρώσους, τα παιδιά που αγωνίζονταν να επιζήσουν μένοντας πάνω από τις σχάρες του τρένου και κοκαλώνανε ξαφνικά εκεί που κάθονταν, περνάνε μέσα από τις σελίδες του υπέροχου και συγκινητικού αυτού μυθιστορήματος που είναι γραμμένο λες από το ίδιο το χέρι ενός μικρού ήρωα που καλείται αθέλητα να προσαρμοστεί σε μια ανθρωποφάγα αλλαγή πραγμάτων.

Βιβλίο Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1971 από τον Κέδρο και από τότε αγκαλιάστηκε και αγαπήθηκε από πάμπολλους μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Είναι η ιστορία μιας κοινωνίας που μεταμορφώνεται για να προσαρμοστεί κι ενός παιδιού που διαπιστώνει πως αλλάζει κι αυτό συν τω χρόνω, αντρώνεται, βλέπει διαφορετικά τα πράγματα, ωριμάζει, βιώνει πρωτόγνωρα γεγονότα, αρχίζει να διαβλέπει μέσα από τους ανθρώπους γύρω του τον χαρακτήρα τους και τις αντιλήψεις τους. Η ιστορία ξεκινάει με ένα αθώο παιδί που στενοχωριέται για το τριζόνι του που πέθανε την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου και τελειώνει με έναν ώριμο άντρα που έχει θάψει κάτι αναπάντεχο. Αυτό το παιδί καταφεύγει σε λογοτεχνικές αναφορές αγαπημένων του βιβλίων για να καταφέρει είτε να εξηγήσει όσα τραγικά βιώνει είτε να ξεφύγει από τις δύσκολες καταστάσεις. Κάνει όνειρα και σχέδια, συμμετέχει ενεργά, διαβάζει, κάνει κασκαρίκες με τον κολλητό του και τόσα άλλα!

Το βιβλίο είναι ένα καλειδοσκόπιο χαρακτήρων που αντιπροσωπεύουν όλες τις γνωστές κοινωνικές φυσιογνωμίες της Αθήνας του 1940-1944: η Εβραία Ρίτα, ο στρατιώτης Άγγελος που επέστρεψε από το μέτωπο κι εντάχθηκε στην Αντίσταση, ο Σωτήρης που καταφεύγει σε μικροσαμποτάζ και μαύρη αγορά για να επιβιώσει, παρατημένος ουσιαστικά από τη μάνα του, ο φούρναρης που μοσχοπουλά το αλεύρι αναγκάζοντας τον κόσμο να ξεπουλά ό,τι έχει, η Λέλα που σπιτώνεται με Γερμανό στρατιώτη, η ηρωίδα Δοξούλα που μπαίνει μπροστά στις πορείες και τόσοι άλλοι! Η οικογένεια του Πέτρου επίσης ξεγυμνώνεται: ο πατέρας χωρίς δουλειά, η μάνα αναγκάζεται να σκέφτεται τα πάντα για να κερδίσει ένα πιάτο φαΐ παραπάνω, ο παππούς γκρινιάζει για τις λιγοστές μερίδες, βάζοντάς τα ακόμη και με τον εγγονό του και κλέβοντας από τις μπουκιές των δικών του ανθρώπων, η Αντιγόνη προσπαθεί να ξεφύγει απ’ όλα αυτά κι ερωτεύεται ιδεαλιστικά τον δικό της ήρωα της Εθνικής Αντίστασης…

Άνθρωποι που πείνασαν, που θυσιάστηκαν, που ξεπουλήθηκαν για ένα κομμάτι ψωμί, που πίστεψαν στην πατρίδα και τη βοήθησαν όπως και όσο μπορούσαν ακούμπησαν στην πένα της κυρίας Άλκης Ζέη και της χάρισαν τον παλμό της καρδιάς τους. Η συγγραφέας γράφει υπέροχα, στρωτά, συναρπαστικά, με μικρά μα έντονα συναισθηματικά κεφάλαια. Η ματιά της στρέφεται παντού και καταγράφει οτιδήποτε της κινεί το ενδιαφέρον, καλό και κακό. Δεν παίρνει θέση, δεν υπερασπίζεται ούτε λοιδωρεί, απλώς αφήνει τα γεγονότα να μιλήσουν από μόνα τους και μέσα από τον πρωτόφαντο αυτόν ρεαλισμό μπορεί ο καθένας να καταλάβει τι πραγματικά συνέβη στα δύσκολα χρόνια της κατοχικής Αθήνας, να ξεχωρίσει την ήρα απ’ το στάρι, να χειροκροτήσει τους ήρωες και να στρέψει το βλέμμα του από τους δοσίλογους. Περίμενα πώς και πώς, με την αποχώρηση των Γερμανών, να τιμωρηθούν από τους συμπατριώτες τους άνθρωποι που κοιμήθηκαν μαζί τους ή που πλούτισαν από τη δυστυχία και τη χρεία των άλλων όμως κάτι τέτοιο το απέφυγε με μαεστρία η κυρία Ζέη. Ίσως έτσι θέλησε να δείξει πως η αντεκδίκηση δεν κάνει καλό, το αίμα μόνο αίμα φέρνει και μιας κι απελευθερωθήκαμε από τους κατακτητές δεν έχει πλέον καμία σημασία. Την ώρα λοιπόν που η συγγραφέας τονίζει την αξία της μεγαλοψυχίας, ταυτόχρονα καταγράφει μια ατμόσφαιρα τραγικής ειρωνείας, μιας και τις χαρμόσυνες στιγμές της Απελευθέρωσης θα ακολουθήσουν οι αδελφοκτόνες του Εμφυλίου.

«Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου» είναι ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα της κυρίας Άλκης Ζέη, γεμάτο συναισθήματα, ανατροπές, ρεαλισμό και τρυφερότητα που διαβάζεται ξανά και ξανά χωρίς να χάνει τη γοητεία του όσα χρόνια κι αν περάσουν. Η παρούσα έκδοση μάλιστα (Μεταίχμιο, 2011) έχει το πιο όμορφο και ταιριαστό εξώφυλλο, ζωγραφισμένο από την κυρία Μαριλίτσα Βλαχάκη, μιας και αποτυπώνεται γλαφυρά η μορφή του Πέτρου να αγκαλιάζει το αγαπημένο του κατοικίδιο, τον Θόδωρο, να κρατάει το δοχείο με την πράσινη μπογιά με την οποία έγραφε στους τοίχους, και το λυκόσκυλο Στορμ στα πόδια του και στο βάθος να αχνοφαίνεται η μορφή της γυναίκας που του ενέπνευσε τα πρώτα αισθήματα αλτρουισμού, αγάπης προς την πατρίδα και, γιατί όχι, του έρωτα, μιας γυναίκας που δημιουργούσε ολοζώντανα γλυπτά στο ατελιέ της και τη λέγανε Δροσούλα.

Το βιβλίο κυκλοφορεί ξανά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο ως ένα από τα βιβλία που περιέχονται στη συλλεκτική κασετίνα «Η Βιβλιοθήκη της Άλκης Ζέη». Πρόκειται για ένα σημαντικό απόκτημα για κάθε παιδί και έφηβο, μιας και περιέχονται τα αντιπροσωπευτικότερα μυθιστορήματα της κυρίας Άλκης Ζέη, που μεγάλωσαν, γαλούχησαν και επηρέασαν γενιές και γενιές ενώ χάραξαν το δικό τους μονοπάτι στη νεότερη μεταπολεμική πεζογραφία.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%ad%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%85-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5-%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8d%ce%b2%ce%b9-%cf%86%ce%ac%ce%bc%cf%80%ce%b5%cf%81-%ce%bd%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%b4%cf%8d%ce%bf-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25ce%25b5-%25ce%25bc%25ce%25bf%25ce%25bb%25cf%258d%25ce%25b2%25ce%25b9-%25cf%2586%25ce%25ac%25ce%25bc%25cf%2580%25ce%25b5%25cf%2581-%25ce%25bd%25ce%25bf%25cf%258d%25ce%25bc%25ce%25b5%25cf%2581%25ce%25bf-%25ce%25b4%25cf%258d%25ce%25bf-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5-%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8d%ce%b2%ce%b9-%cf%86%ce%ac%ce%bc%cf%80%ce%b5%cf%81-%ce%bd%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%b4%cf%8d%ce%bf-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Sat, 16 Jan 2021 20:25:46 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=10712 Υπέροχη, λατρεμένη, αξεπέραστη, ταλαιπωρημένη Άλκη Ζέη. Η αγαπημένη συγγραφέας παιδικών χρόνων πολλών από εμάς, έρχεται να μας εκμυστηρευτεί τα όνειρα και τις φιλοδοξίες της με το νέο της βιβλίο. Γράφει με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο στην ακουαρέλα της ζωής και χρωματίζει και με σκούρα και με φωτεινά χρώματα τα ιστορικά γεγονότα που έζησε και τη σημάδεψαν βαθιά και ανεξίτηλα. Με τη γνωστή, αγαπημένη γραφή της μας αφηγείται τα περιστατικά της ζωής της από τη γέννησή της μέχρι το 1945 (τα άλλα, όπως γράφει, τα έγραψε στην «Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα»).

Βιβλίο Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πώς είναι δυνατόν ένα κοριτσάκι που μεγάλωσε στο καταπράσινο νησί της Σάμου και στην καλλιτεχνική και λογοτεχνική «σφηκοφωλιά» της Αθήνας τη δεκαετία του 1930, την Κυψέλη, να μην γίνει η Άλκη Ζέη; Με αγαπημένη θεία τη Διδώ Σωτηρίου και την αδελφή της Διδώς, την Έλλη Παππά; Με καλλιτεχνικές ανησυχίες και γραπτά όνειρα; Με άμεση συμμετοχή και βοήθεια στο στήσιμο του εκδοτικού οίκου Ίκαρου; Με τη συντροφιά και την αγάπη του Γιώργου Σεβαστίκογλου, ιδρυτικού μέλους του Θεάτρου Τέχνης και λαμπρού συγγραφέα και σκηνοθέτη; Με την αδελφή της, Λένα, αρχικά σύντροφο του Νίκου Γκάτσου; Ένα καλειδοσκόπιο συναισθημάτων και ερεθισμάτων, μια μεγάλη και ξένοιαστη (αλλά και αποφασιστική όταν το καλούσε η ανάγκη της Ιστορίας) παρέα σημάδεψαν την Άλκη Ζέη και σφυρηλάτησαν τον χαρακτήρα της και το στυλ της. Η ταλαιπωρημένη Άλκη Ζέη, που έγινε πολιτική πρόσφυγας στην Τασκένδη στον Εμφύλιο για να μην προδώσει τον σύζυγό της και μετά ξανά με την οικογένειά της στο Παρίσι γιατί δεν άντεχε τα δεσμά της Χούντας. Ένας πολίτης του κόσμου λοιπόν μας ανοίγει τον κόσμο της κι εμείς ρουφάμε άπληστα κάθε στάλα-λέξη, κάθε συναίσθημα, κάθε της ιδέα. Μια όμορφη αυτοβιογραφία, ένα ενθύμημα όχι μόνο για το ξεκίνημα της λατρεμένης συγγραφέως αλλά και για τις δύσκολες στιγμές που έζησε η Ελλάδα μετά τα Δεκεμβριανά.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%ce%b5-%ce%bc%ce%bf%ce%bb%cf%8d%ce%b2%ce%b9-%cf%86%ce%ac%ce%bc%cf%80%ce%b5%cf%81-%ce%bd%ce%bf%cf%8d%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf-%ce%b4%cf%8d%ce%bf-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Σπανιόλικα παπούτσια και άλλες ιστορίες», της Άλκης Ζέη, εκδ. Πατάκη https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%8c%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%b1-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%84%cf%83%ce%b9%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25cf%2583%25cf%2580%25ce%25b1%25ce%25bd%25ce%25b9%25cf%258c%25ce%25bb%25ce%25b9%25ce%25ba%25ce%25b1-%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%258d%25cf%2584%25cf%2583%25ce%25b9%25ce%25b1-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%8c%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%b1-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%84%cf%83%ce%b9%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Mon, 04 Jan 2021 18:03:38 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=9827 Πώς είναι δυνατόν ένα κοριτσάκι που μεγάλωσε στο καταπράσινο νησί της Σάμου και στην καλλιτεχνική και λογοτεχνική «σφηκοφωλιά» της Αθήνας τη δεκαετία του 1930, την Κυψέλη, να μην γίνει η Άλκη Ζέη; Με αγαπημένη θεία τη Διδώ Σωτηρίου και την αδελφή της Διδούς, την Έλλη Παππά; Με καλλιτεχνικές ανησυχίες και γραπτά όνειρα; Με τη συντροφιά και την αγάπη του Γιώργου Σεβαστίκογλου, ιδρυτικού μέλους του Θεάτρου Τέχνης και λαμπρού συγγραφέα και σκηνοθέτη; Με την αδελφή της, Λένα, αρχικά σύντροφο του Νίκου Γκάτσου;

Βιβλίο Σπανιόλικα παπούτσια και άλλες ιστορίες
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα καλειδοσκόπιο συναισθημάτων και ερεθισμάτων, μια μεγάλη και ξένοιαστη (αλλά και αποφασιστική όταν το καλούσε η ανάγκη της Ιστορίας) παρέα σημάδεψαν την Άλκη Ζέη και σφυρηλάτησαν τον χαρακτήρα της και το στυλ της. Η ταλαιπωρημένη Άλκη Ζέη, που έγινε πολιτική πρόσφυγας στην Τασκένδη στον Εμφύλιο για να μην προδώσει τον σύζυγό της και μετά ξανά με την οικογένειά της στο Παρίσι γιατί δεν άντεχε τα δεσμά της Χούντας.

Σε αυτήν τη συλλογή ενθυμημάτων από τη ζωή της βρίσκονται τα σπάργανα του αυτοβιογραφικού «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο» που κυκλοφόρησε τέσσερα χρόνια μετά από αυτήν τη συλλογή. Μικρές αναμνήσεις της αγαπημένης συγγραφέως από τη Σάμο, την οδό Λευκωσίας και την πλατεία Θάσου στην Κυψέλη, από την εξορία στη Μόσχα και στο Παρίσι, άνθρωποι και κατοικίδια, στιγμές και καιροί, εποχές και καταστάσεις. Διερευνητικά, διεισδυτικά, τρυφερά, μελαγχολικά. Αφεθείτε στις ιστορίες της αξεπέραστης αυτής συγγραφέως φορώντας τα αγαπημένα σας παπούτσια και αφαιρώντας κάθε δυσκολία της ζωής σας.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%cf%83%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b9%cf%8c%ce%bb%ce%b9%ce%ba%ce%b1-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%84%cf%83%ce%b9%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Ο νυχτερινός περίπατος της γιαγιάς», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bf-%25ce%25bd%25cf%2585%25cf%2587%25cf%2584%25ce%25b5%25cf%2581%25ce%25b9%25ce%25bd%25cf%258c%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25b5%25cf%2581%25ce%25af%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2584%25ce%25bf%25cf%2582-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Tue, 17 Nov 2020 18:19:25 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=8312 Η γιαγιά ζει στις Βρυξέλλες με τα παιδιά και τα εγγόνια της. Ένα βράδυ, που διαβάζει στην αγαπημένη της πολυθρόνα, αποφασίζει να βγει έξω στον κήπο και ν’ ανέβει μια σκάλα. Τι θα αντικρίσει στην κορυφή της; Τι είναι αυτά τα φώτα που αναβοσβήνουν; Τι κοιτούν οι γάτες στα κεραμίδια;

Βιβλίο Ο νυχτερινός περίπατος της γιαγιάς
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Εικονογράφος Νικόλας Χατζησταμούλος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άλκη Ζέη, που έφυγε πλήρης ημερών στις αρχές του 2020, μας εμπιστεύτηκε το στερνοπούλι της, ένα παραμύθι για μια ηλικιωμένη που κάνει μια μεγάλη βόλτα και κλείνει με τον πιο συγκινητικό τρόπο τη ζωή της. Πλήρης ημερών η ηρωίδα, όπως και η συγγραφέας, έμπλεη εμπειριών, ευτυχισμένη και περιτριγυρισμένη από παιδιά κι εγγόνια, αποφασίζει ν’ ανέβει εκείνη τη σκάλα. Με πόσο γλυκό και τρυφερό τρόπο δίνεται στα παιδιά η αίσθηση της απώλειας και του οριστικού αποχαιρετισμού! Το παραμύθι διαπραγματεύεται ένα δύσκολο θέμα και η συγγραφέας καταφέρνει με το ταλέντο της και την αγάπη της να το παρουσιάσει όσο γίνεται λιγότερο επώδυνα και αλληγορικά. Με απλό και ταυτόχρονα δυνατό λεξιλόγιο, με υπέροχες μεταφορές που θα βοηθήσουν καλύτερα την επικοινωνία των παιδιών με τους μεγαλύτερους ως προς το ζήτημα του θανάτου και με ένα τόσο γλυκό φινάλε η Άλκη Ζέη δείχνει πόσο ταλέντο χρειάζεται για να αγκαλιάσει κανείς τον ευαίσθητο ψυχικό κόσμο των παιδιών.

Η εικονογράφηση του Νικόλα Χατζησταμούλου είναι υπέροχη και τόσο ζωντανή που ένιωθα σα να έχω μπροστά μου φωτογραφίες και όχι ζωγραφιές. Η γιαγιά αποτυπώνεται ακριβώς όπως έχουμε όλοι στο μυαλό μας αυτό το αγαπημένο πρόσωπο: ροζ μαγουλάκια στρογγυλά, γυαλάκια, άσπρα χιονάτα μακριά μαλλιά πιασμένα σε κότσο, άσπρο φόρεμα και ροζ ζακέτα, φυσικά κοκέτα, με χτενάκι και στο στήθος μια καρφίτσα που παριστάνει ένα πουλί. Οι αποτυπώσεις των κινήσεων, οι οπτικές γωνίες, ο τρόπος που κάθεται και διαβάζει είναι εξαίρετα. Αγάπησα τον σκαντζόχοιρο που ξεπηδάει από τις σελίδες του βιβλίου που διαβάζει και είναι παρών σχεδόν σε κάθε εικόνα: κοιτάει τις βιτρίνες των Βρυξελλών, κάθεται πλάι της, παίζει μαζί της, ανεβαίνει κι αυτός στη σκάλα, πάντα κρατώντας ένα κόκκινο μπαλόνι, το οποίο διστακτικά στο τέλος ετοιμάζεται να το αφήσει (κι αυτό) ελεύθερο. Οι γάτες στα κεραμίδια που πρωταγωνιστούν στο φινάλε του παραμυθιού είναι ρεαλιστικότατες, χαδιάρες και γλυκύτατες. Οι λεπτομέρειες των αντικειμένων είναι σχεδόν τρισδιάστατες.

«Ο νυχτερινός περίπατος της γιαγιάς» είναι μια τρυφερή αλληγορία για τον αποχαιρετισμό κι η ολοκλήρωση ενός βραβευμένου και σημαντικού κύκλου ζωής (η γιαγιά τιμήθηκε με μια μεγάλη οικογένεια, η συγγραφέας απέκτησε επιπλέον και βραβεία). Ρεαλισμός και φαντασία, συναίσθημα και πραγματικότητα είναι μερικά από τα στοιχεία του παραμυθιού που με συγκίνησε.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%bd%cf%85%cf%87%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%82-%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af%cf%80%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Ο θείος Πλάτων», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%b8%ce%b5%ce%af%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%bb%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bf-%25ce%25b8%25ce%25b5%25ce%25af%25ce%25bf%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25bb%25ce%25ac%25cf%2584%25cf%2589%25ce%25bd-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%b8%ce%b5%ce%af%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%bb%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Sat, 13 Jun 2020 10:18:45 +0000 https://www.vivliokritikes.com/?p=5149 «Ο θείος Πλάτων» είναι ένα συγκινητικό, τρυφερό μυθιστόρημα για παιδιά από 10 ετών και πάνω που περιγράφει τις δύσκολες συνθήκες επιβίωσης των πολιτικών προσφύγων στη Μόσχα λίγα χρόνια μετά τον Εμφύλιο ιδωμένα μέσα από τα μάτια δυο μικρών παιδιών. Αστεία παιδικά καμώματα εναλλάσσονται με την ελπίδα των γονιών τους για επαναπατρισμό, πάμπολλες απορίες για όσα συμβαίνουν σε αυτήν την οικογένεια επεξηγούνται με τρόπο εύληπτο, ουσιαστικό μα πάνω απ’ όλα με αγάπη. Τι θα γίνει λοιπόν αν επιτρέψει τελικά η Ελλάδα την επιστροφή των προσφύγων; Με τι καρδιά θ’ αφήσουν έναν τόπο που προσπάθησαν ν’ αγαπήσουν και τους φίλους που έκαναν αυτό το διάστημα;

Βιβλίο Ο θείος Πλάτων
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Την ιστορία αφηγείται ένας γαϊδαράκος-παιχνίδι, που φτάνει στα «ξυλιασμένα χέρια» της Ειρήνης και του Γιάννη, ως δώρο από τον θείο Πλάτωνα.  Τα αδέλφια βαφτίζουν το παιχνίδι με το όνομα του ανθρώπου που τους το χάρισε κι έτσι ξεδιπλώνεται ένα τρυφερότατο μυθιστόρημα για μικρά και μεγάλα παιδιά που καταφέρνει να γίνει κατανοητό και αγαπητό σε όλους. Οι μικρότεροι αναγνώστες ίσως δυσκολευτούν να κατανοήσουν το ιστορικό υπόβαθρο όμως οι περιπέτειες των μικρών πρωταγωνιστών και η φροντίδα της συγγραφέως για ένα όμορφο και συναρπαστικό κείμενο δίνουν ένα άρτιο σύνολο κωμικοτραγικών καταστάσεων που κάθε παιδί μπορεί να κάνει κτήμα του, να διασκεδάσει, να μάθει, να κατανοήσει, να αγαπήσει.

Ο γαϊδαράκος είναι ένα πλάσμα που παρατηρεί τα πάντα γύρω του, προσπαθεί να τους δώσει ονόματα και να καταλάβει τον ρόλο τους στην καθημερινότητα των μικρών φίλων του, με τους οποίους φυσικά συνομιλεί κανονικά (μόνο παρουσία ενηλίκων δε μιλάει). Με αφορμή λοιπόν αυτήν την ιστορία ξεδιπλώνονται γλυκόπικρα περιστατικά ανθρώπων που εξορίστηκαν από την πατρίδα τους τα δύσκολα χρόνια μετά τον Εμφύλιο ενώ η λαμπρή ιδέα της αφήγησης από ένα φιλομαθές πλάσμα που τώρα εξερευνάει το περιβάλλον του, δίνει την ευκαιρία στη συγγραφέα να ξεδιπλώσει απλά και κατανοητά την τραγικότητα τέτοιων στιγμών: «-Και γιατί, αφού είστε Έλληνες, δε μένετε τότε στην Ελλάδα, απόρησα κι εγώ με το δίκιο μου. -Αυτό είναι μια πολύ μπερδεμένη ιστορία και θα σου την πω την άλλη φορά, τώρα δεν έχω καιρό, απαντά η Ειρήνη» (σελ. 13).

Η γραφή ζωντανεύει ολοκάθαρα και παραστατικά τη φιλομάθεια που έχουν τα μικρά παιδιά και μέσα από τις συνεχείς και πάμπολλες απορίες του Πλάτωνα ξεδιπλώνεται η πίκρα της ήττας από τον Εμφύλιο και η αγωνία της φυγής σε μια ξένη χώρα, μακριά από τα κακά του Εμφυλίου. Δε γίνεται να μη σταθείς στη φράση: «Από τη μια, πολεμούσανε Έλληνες που τους λέγανε στρατιώτες, κι από την άλλη, πάλι Έλληνες που τους λέγανε αντάρτες και στη μέση εγώ με την κουδούνα μου και την Κατερίνα μου και να μην ξέρω με ποιους να πάω» και να μη σκεφτείς ταυτόχρονα πόσο απλά δίνει στα παιδιά η συγγραφέας την κατάσταση του Εμφυλίου και πόσο λιτά τη δεινή θέση της Ελλάδας εκείνα τα χρόνια. Η συνήθεια μάλιστα των γονιών της Ειρήνης και του Γιάννη να μη λένε τη λέξη «Ελλάδα» αλλά να την αντικαθιστούν με την περίφραση «ο θείος Πλάτων» με συγκίνησε αφάνταστα. Επίσης, δε σταματώ να σκέφτομαι στιγμή πως η φράση «Άργησε πολύ η άνοιξη φέτος» δεν αναφέρεται τόσο στα καιρικά φαινόμενα όσο στην πιθανότητα επιστροφής στην Ελλάδα.

Τα υπέροχα καλολογικά στοιχεία της αφήγησης δίνουν το έναυσμα στους μικρούς αναγνώστες να σχηματίσουν έντονες και αληθινές εικόνες από μια μακρινή χώρα όπως η «Σοβιετική Ένωση» και ταυτόχρονα η παραστατικότητα και ο ρεαλισμός των σκηνών τα εξοικειώνουν με καταστάσεις που ζουν στη δική τους οικογένεια (παιχνίδια, ώρα φαγητού και ύπνου, αναπάντητες απορίες, οι πρώτες μέρες στο σχολείο κ. ά.). Κορυφαία στιγμή όλου του κειμένου είναι η θεατρική σκηνή που στήνουν τα δυο αδέλφια με τις φίλες της Ειρήνης, αναπαριστώντας τις τελευταίες στιγμές του Πούσκιν και απαγγέλοντας ποιήματά του! Όλα αντικατοπτρίζουν στιγμιότυπα που έζησε η ίδια η συγγραφέας από το 1954 ως το 1964 στην Τασκένδη και τη Μόσχα, μικρολεπτομέρειες που σημάδεψαν μια δυνατή προσωπικότητα και συγκρότησαν ένα αξιέπαινο και βραβευμένο ταλέντο.

Η οικογένεια του Γιάννη και της Ειρήνης (ή Βάνια και Ίρα στα ρωσικά) συναναστρέφονται διάφορους ανθρώπους μέσω των οποίων ξεδιπλώνεται η καθημερινότητα στην παγωμένη, αφιλόξενη Μόσχα. Η Μπάμπουσκα που έχασε τους γιους της στον μεγάλο πόλεμο, η δασκάλα της Ίρα, Ταμάρα Σεργκέεβνα, ο σκαντζόχοιρος που λατρεύει το γιαούρτι Μπορίς Ιγνάντιεβιτς, ο ηλικιωμένος πραματευτής «Ντιν-νταν-Ντον» που κατέφυγε στη Μόσχα μαζί με τους γονείς των παιδιών και άλλοι είναι πλάσματα που στολίζουν τη ζωή των πολιτικών προσφύγων της ιστορίας, τους εντάσσουν στην καθημερινότητά τους και στα πιστεύω του ιδεαλισμού που κατατρύχει και τη δική τους ζωή κι έτσι δικαιολογείται απόλυτα το πείσμα της Ίρα να μείνει στη Μόσχα αν η Ελλάδα ανοίξει ξανά τα σύνορά της γι’ αυτούς καθώς και το φορτισμένο συναισθηματικά φινάλε που μου έφερε δάκρυα στα μάτια. Άνθρωποι που περνούν τις μέρες τους αναμένοντας το πράσινο φως για να γυρίσουν κι όταν ανάψει αυτό ψάχνουν τρόπο να αντέξουν το συναισθηματικό βάρος της νέας αλλαγής στη ζωή τους.

«Ο θείος Πλάτων», που εκδόθηκε το 1975, κυκλοφορεί ξανά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο ως ένα από τα βιβλία που περιέχονται στη συλλεκτική κασετίνα «Η Βιβλιοθήκη της Άλκης Ζέη». Πρόκειται για ένα σημαντικό απόκτημα για κάθε παιδί και έφηβο, μιας και περιέχονται τα αντιπροσωπευτικότερα μυθιστορήματα της κυρίας Άλκης Ζέη, που μεγάλωσαν, γαλούχησαν και επηρέασαν γενιές και γενιές ενώ χάραξαν το δικό τους μονοπάτι στη νεότερη μεταπολεμική πεζογραφία.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%ce%b8%ce%b5%ce%af%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%bb%ce%ac%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Ο ψεύτης παππούς», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%cf%88%ce%b5%cf%8d%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bf-%25cf%2588%25ce%25b5%25cf%258d%25cf%2584%25ce%25b7%25cf%2582-%25cf%2580%25ce%25b1%25cf%2580%25cf%2580%25ce%25bf%25cf%258d%25cf%2582-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%cf%88%ce%b5%cf%8d%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Mon, 20 Apr 2020 09:18:33 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=4038 Ο Αντώνης μεγαλώνει μ’ έναν παππού, συνταξιούχο ηθοποιό, που σκαρφίζεται συνέχεια ιστορίες και απαγγέλλει αποσπάσματα από θεατρικά κείμενα. Είναι μάλιστα τόσο σουρεαλιστικά και απίθανα όσα του συμβαίνουν που το παιδί μετά δυσκολίας τον πιστεύει. Σε αυτό το συγκινητικό μυθιστόρημα, έχουμε την τρυφερή σχέση παππού κι εγγονιού αλλά και τη μυστηριώδη εξαφάνιση της γιαγιάς που δε γνώρισε ποτέ ο μικρός πρωταγωνιστής της ιστορίας. Ένα ταξίδι στο Παρίσι κι ένα στην Κω θα φέρουν την αλήθεια στο φως με απρόσμενο τρόπο.

Βιβλίο Ο ψεύτης παππούς
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο μικρός Αντώνης σκιαγραφείται με ρεαλισμό και αγάπη, είναι ένα παιδί που διαβάζει μετά μανίας Χάρι Πότερ όμως οι γονείς του δεν τον αφήνουν να δει τηλεόραση (και ειδικά reality shows!). Με μαμά αρχαιολόγο και μπαμπά αρχιτέκτονα, μεγαλώνει σχεδόν μόνος του, αν εξαιρέσει κανείς την καταλυτική παρουσία του αγαπημένου του παππού στη ζωή του. Ο παππούς Μάριος του μεταλαμπαδεύει όσες γνώσεις κι εμπειρία έχει, τον διασκεδάζει, του λέει ιστορίες, τον προσέχει με τον τρόπο του, αναπτύσσεται λοιπόν ένας γλυκός δεσμός. Ειδικά στο πρώτο ταξίδι είδα ένα παιδί που ακροβατούσε ανάμεσα στη λαχτάρα να διαβάσει τα Αστερίξ που πήρε και στη δίψα του να ακούσει τις περιπέτειες του παππού, σε περίπτωση που επιτέλους μέσα από τα λεγόμενά του καταλάβει τι απέγινε η γιαγιά του!

Από τη μεριά του ο παππούς έχει ζήσει τα σκληρά χρόνια της εξορίας στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας (1967-1974), όντας συνδικαλιστής στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών αλλά και επαναστατικός χαρακτήρας. Η συγγραφέας καταγράφει τα γεγονότα του γαλλικού Μάη του ’68 και αναπολεί, ίσως απογοητευμένη από τη μεταγενέστερη εξέλιξη των πραγμάτων, την ορμή που γεννούσε μέσα στους φερέλπιδες φοιτητές η ιδέα της αλλαγής! «Δε λυπάμαι για τίποτ’ άλλο, μόνο που χάθηκαν τόσα όνειρα που κάναμε τότε. Οι φοιτητές ονειρεύονταν το ακατόρθωτο» (σελ. 40). Και πιο κάτω: «Η Μαργκώ ήταν σαν τον Μάη του ’68. Εξέγερση… ελπίδες… κι ύστερα σιωπή» (σελ. 51). Ποια ήταν αυτή η Μαργκώ και τι σχέση έχει με την εξαφανισμένη γιαγιά της ιστορίας είναι κάτι που θα αφήσω να το ανακαλύψει ο αναγνώστης.

Το κείμενο έχει πολλά υπονοούμενα που περνάνε σχεδόν αθέατα ανάμεσα στις γραμμές, αν όμως κάποιος σταθεί πιο προσεκτικά θα ακούσει την αγωνία της κυρίας Άλκης Ζέη για το μέλλον των παιδιών ως προς την εκπαίδευση και την παιδεία τους, θα αφουγκραστεί τη γιαγιά που ξέρει τι αρέσει σε ένα παιδί της εποχής μας μα και τον φόβο της για τις ατέλειωτες ώρες που δουλεύουν οι γονείς και τι αντίκτυπο έχει αυτό στη ζωή του εγγονιού της, θα νιώσει τον πόνο και την αγωνία του ανθρώπου που έζησε ή άκουσε για τις εξορίες τον καιρό της δικτατορίας και τις κακουχίες των αιχμαλώτων στο Ελ Ντάμπα κατά το τέλος του εμφύλιου πολέμου στην Ελλάδα και τέλος θα δυσανασχετήσει με τα φαινόμενα ρατσισμού που εξαπλώνονται στις σχολικές κοινότητες, υποκινημένα από στενόμυαλους γονείς που μεταφέρουν τις αντιλήψεις τους στα παιδιά τους.

«Ο ψεύτης παππούς» είναι ένα γλυκόπικρο σύνολο ιστοριών, μέσα από τις οποίες ξεπηδάνε εικόνες και γνωρίσματα αντιπροσωπευτικά της εποχής μας που ταυτόχρονα αποτελούν κι ένα αρραγές σύνολο με το παρελθόν, μιας και μέσα από κάθε λογής εμπειρίες ωριμάζει κάποιος και συγκροτεί τη δική του, ξεχωριστή προσωπικότητα. Είναι η φωνή μιας γυναίκας που μεγάλωσε μαζί με την εποχή που τη γαλούχησε και τώρα, με τη διεισδυτική της ματιά, παρατηρεί τα πάντα γύρω της και εφιστά την προσοχή στην ανατροφή των παιδιών, των πλασμάτων που θα συνεχίσουν τη γενιά μας, τα οράματά μας κι ας ελπίσουμε πως θα αποφύγουν τα λάθη και τις αστοχασιές μας. Είναι η ιστορία ενός ψεύτη παππού και μιας αληθινής αγάπης που μόνο μια συγγραφέας σαν την κυρία Άλκη Ζέη θα μπορούσε να αποτυπώσει στο χαρτί τόσο παραστατικά, οικεία, άμεσα και ειλικρινά.

«Ο ψεύτης παππούς», που εκδόθηκε το 2007, κυκλοφορεί ξανά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο ως ένα από τα βιβλία που περιέχονται στη συλλεκτική κασετίνα «Η Βιβλιοθήκη της Άλκης Ζέη». Πρόκειται για ένα σημαντικό απόκτημα για κάθε παιδί και έφηβο, μιας και περιέχονται τα αντιπροσωπευτικότερα μυθιστορήματα της κυρίας Άλκης Ζέη, που μεγάλωσαν, γαλούχησαν και επηρέασαν γενιές και γενιές ενώ χάραξαν το δικό τους μονοπάτι στη νεότερη μεταπολεμική πεζογραφία.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf-%cf%88%ce%b5%cf%8d%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%cf%80%ce%bf%cf%8d%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Κοντά στις ράγιες», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%ac-%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%81%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%b5%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25ba%25ce%25bf%25ce%25bd%25cf%2584%25ce%25ac-%25cf%2583%25cf%2584%25ce%25b9%25cf%2582-%25cf%2581%25ce%25ac%25ce%25b3%25ce%25b9%25ce%25b5%25cf%2582-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%ac-%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%81%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%b5%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Tue, 14 Jan 2020 16:32:55 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=2587 Η Σάσα, το Κουκούτσι, όπως τη φωνάζει ο πατέρας της, είναι ένα κορίτσι που μεγαλώνει με κατ’ οίκον διδασκαλία και ονειρεύεται να πάει πέρα από τις ράγιες που περνάνε έξω από το σπίτι της. Ο μικρόκοσμός της είναι γεμάτος ερεθίσματα και ακατανόητα για κείνη πράγματα, ο γιατρός μπαμπάς της όμως τον λίγο ελεύθερο χρόνο που έχει τον διαθέτει με χαρά για κείνη. Κάποια στιγμή οι γονείς της αποφασίζουν να τη στείλουν στο γυμνάσιο κι έτσι η Σάσα γνωρίζει τον πραγματικό κόσμο, με τις αδικίες και τα προβλήματά του.

Βιβλίο Κοντά στις ράγιες
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Άλλο ένα διαμαντάκι της αγαπημένης όλων Άλκης Ζέη, που διαβάζεται ακόμη και σήμερα από μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Το ιστορικό υπόβαθρο γνωστοποιείται από ψήγματα καθημερινότητας και παραστατικούς διαλόγους, χωρίς διδακτισμούς και δύσκολες πληροφορίες. Η Σάσα ζει στα τέλη του 19ου αιώνα στην τσαρική Ρωσία και η μεγάλη αλλαγή στη ζωή της έρχεται το 1894 που σπουδάζει στο γυμνάσιο και ταυτόχρονα αναλαμβάνει την ηγεσία ο τσάρος Νικόλαος Β΄, λίγα χρόνια πριν τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και την Οκτωβριανή Επανάσταση. Είναι μια ζωηρή μαθήτρια, με ηθικές αρχές, γεμάτη απορίες για τις κοινωνικές και οικογενειακές καταστάσεις των ανθρώπων που απαρτίζουν το περιβάλλον της. Δραστήρια και κοινωνική, γνωρίζει φτωχά και πλούσια παιδιά, σιωπηλή και διακριτική, γίνεται μάρτυρας συζητήσεων για τις πολιτικές αλλαγές στη χώρα κι όλα αυτά είναι ερεθίσματα που βάζουν σε κίνηση τους μηχανισμούς της σκέψης της και προσπαθεί να μάθει και να καταλάβει τα πάντα.

Ο πατέρας της, Ίγκορ Λβόβιτς, είναι γιατρός, ανήκει στη μεσαία τάξη, αρνείται να εξυπηρετήσει μόνο τους πλούσιους, αντίθετα δείχνει σαφή προτίμηση στους φτωχούς και τους άπορους, από τους οποίους φυσικά δε δέχεται να πληρωθεί. Η στάση του είναι αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα στους συναδέλφους του, οι οποίοι τον θαυμάζουν. Είναι αυστηρός με την οικογένειά του αλλά λογικός. Αφιερώνει όσο χρόνο έχει ελεύθερο για δημιουργικές συζητήσεις με την κόρη του, την οποία προσπαθεί να στηρίξει στα δικά της πόδια και να την απομακρύνει από τα υπερβολικά χαϊδολογήματα της μητέρας της, Ελένα Μιχαήλοβνα (μια γυναίκα κάπως οπισθοδρομική στις κοινωνικές αλλαγές, μάλλον από φόβο παρά από αδιαφορία) και της υπηρέτριας, Ντούνια. Δε δίστασε να τη στείλει μόνη της στο απέναντι γυμνάσιο, δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά ν’ απολύσει τη Γερμανίδα που τη νουθετούσε με γελοίες προκαταλήψεις της δικής της κουλτούρας και γενικά καταφέρνει να συγκρατήσει ακριβοδίκαια την τάξη στην οικογένειά του.

Ιδιαίτερο ρόλο παίζει στη ζωή της Σάσα ο νέος της δάσκαλος, Πάβελ Γκριγκόρεβιτς ή κατ’ εκείνη Φεγγάρης Φεγγάροβιτς λόγω του προσώπου του, που είναι από τους «μπουζουριασμένους», όπως τον χαρακτηρίζουν, μιας και λόγω των ιδεών του εστάλη στη Σιβηρία για τρία χρόνια και τώρα είναι «υπό επιτήρησιν». Άλλη μια πρωτοτυπία του πατέρα της Σάσα, που κατάλαβε πως ο άνθρωπος θα παράσχει ουσιαστική μάθηση στην κόρη του, αγνοώντας τις πολιτικές του αντιλήψεις. Ο Πάβελ όμως δεν έχει ξεχάσει την ιδεολογία του και οργανώνει τους εργάτες σε συλλαλητήρια, κάτι που θα τον οδηγήσει σε νέες περιπέτειες και τη Σάσα σε νέες ερωτήσεις.

Ένα δαιμόνιο πλασματάκι λοιπόν μας καλωσορίζει στη ζωή της, γεμάτο ιδέες, απορίες και ερωτήσεις, που προσπαθεί να κατανοήσει τη μεταφορική σημασία πολλών προτάσεων, τις καταστάσεις που ζει και καθρεφτίζονται μέσα από τη συμπεριφορά των φίλων, γειτόνων, γνωστών και συγγενών και να γίνει κι η ίδια όσο γίνεται καλύτερο μέλος αυτής της κοινωνίας. Οι σπουδές της στο γυμνάσιο της αποκαλύπτουν τι πραγματικά συμβαίνει στο κράτος που ζει, με τις αλλόθρησκες και αλλόγλωσσες να θεωρούνται κατώτερης στάθμης, με πλήρη υποταγή στον τσάρο, με αυστηρή αλλά κενή διαπαιδαγώγηση και πολλά άλλα. Σύντομα όμως κάνει νέες φιλίες κι έτσι οι σκανδαλιές και η παιδική αντίληψη προσφέρουν απολαυστικές σελίδες, σωτήριες για το ιστορικό χάος που έρχεται καλπάζοντας, μιας και ο νέος τσάρος διαψεύδει τα όνειρα και τις ελπίδες του λαού του για κοινωνική ισότητα, ακολουθώντας την πολιτική του προκατόχου του, Αλέξανδρου Γ΄ ενώ η υπόθεση Μουλτάν είναι η αρχή του τέλους!

Μέσα από μια σειρά γεγονότων, μεγαλώνει η Σάσα Βελιτσάνσκαγια, γίνεται ατρόμητη, ηρωίδα, άφοβη, δε διστάζει να βοηθάει κρυφά τις αδύναμες στα μαθήματα συμμαθήτριές της ή να διαβάζει βιβλία απαγορευμένα, όπως του Μαξίμ Γκόρκι («φτερωτή βιβλιοθήκη» τη λένε μάλιστα κωδικοποιημένα), χαρίζοντας τον τρόμο στη μάνα της και την περηφάνια στον πατέρα της, που προσπαθεί να βρίσκει τις χρυσές τομές για να μην μπλέξουν. Μέσα από τα μάτια της η συγγραφέας περιγράφει εύληπτα και ουσιαστικά την κατάσταση που σιγόβραζε στη Ρωσία των τελών του 19ου αιώνα και ταυτόχρονα μέσα από μια σειρά περιστατικών και γεγονότων δείχνει την αρμονική ισορροπία στη ζωή, με τα καλά και τα κακά περιστατικά να εναλλάσσονται, δίνοντας στη ζωή την πληρότητα που όλοι αγαπάμε. Η Άλκη Ζέη δίνει με μαεστρία τις συνθήκες ζωής και αντίδρασης στην Πετρούπολη και σκιαγραφεί αδρά εκπληκτικές προσωπικότητες που συστήνουν τον κόσμο στον οποίο καλείται να ζήσει, να σπουδάσει και, γιατί όχι, να πολεμήσει η Σάσενκα. Να αγωνιστεί για τα «απερίσκεφτα» όνειρα των ανθρώπων που πίστεψαν σε μια ιδεολογία πριν τους λιώσει η ιστορική πραγματικότητα.

Ένα εξαίρετο γλυκόπικρο μυθιστόρημα που πρέπει όλοι να διαβάσουν, κυκλοφορεί τώρα με εξώφυλλο της Διατσέντας Παρίση από τις εκδόσεις Μεταίχμιο ως ένα από τα βιβλία που περιέχονται στη συλλεκτική κασετίνα «Η Βιβλιοθήκη της Άλκης Ζέη». Πρόκειται για ένα σημαντικό απόκτημα για κάθε παιδί και έφηβο, μιας και περιέχονται τα αντιπροσωπευτικότερα μυθιστορήματα της κυρίας Άλκης Ζέη, που μεγάλωσαν, γαλούχησαν και επηρέασαν γενιές και γενιές ενώ χάραξαν το δικό τους μονοπάτι στη νεότερη μεταπολεμική πεζογραφία.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%ba%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%ac-%cf%83%cf%84%ce%b9%cf%82-%cf%81%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%b5%cf%82-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0 «Η μωβ ομπρέλα», της Άλκης Ζέη, εκδ. Μεταίχμιο https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%89%ce%b2-%ce%bf%ce%bc%cf%80%cf%81%ce%ad%ce%bb%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%25ce%25bc%25cf%2589%25ce%25b2-%25ce%25bf%25ce%25bc%25cf%2580%25cf%2581%25ce%25ad%25ce%25bb%25ce%25b1-%25ce%25ac%25ce%25bb%25ce%25ba%25ce%25b7-%25ce%25b6%25ce%25ad%25ce%25b7 https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%89%ce%b2-%ce%bf%ce%bc%cf%80%cf%81%ce%ad%ce%bb%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/#respond Tue, 14 Jan 2020 16:16:37 +0000 http://www.vivliokritikes.com/?p=2579 Η Ελευθερία με τα δίδυμα αδέρφια της, Σωκράτη και Ζήνωνα, ζουν σ’ ένα διώροφο σπίτι στο Μαρούσι με τους γονείς τους και περνάνε το καλοκαίρι του 1940 όπως πάντα παρέα με την κολλητή τους φίλη, Βίτω, με την τρομερή γιαγιά της με τη μωβ ομπρέλα και τον γείτονά τους, κύριο Μαρσέλ εκ Γαλλίας. Παιχνίδια, σκανταλιές αλλά και οι εξελίξεις του πολέμου και σημαντικές οικογενειακές καταστάσεις δίνονται ανάγλυφα και συναρπαστικά μέσα από παιδικά μάτια όλο αθωότητα και αγνότητα. Το όνειρο των παιδιών να επισκεφθούν την Τήνο τον Δεκαπενταύγουστο θα είναι το έναυσμα για μια σειρά απροσδόκητων περιπετειών.

Βιβλίο Η μωβ ομπρέλα
Συγγραφέας Άλκη Ζέη
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία Άλκη Ζέη, μετά το «Καπλάνι της βιτρίνας» και τον «Μεγάλο περίπατο του Πέτρου», επιστρέφει στην ταραχώδη και δύσκολη περίοδο του Δεύτερου Παγκοσμίου πολέμου με μια νέα εκπληκτική περιπέτεια, γραμμένη με το στυλ και τον τρόπο που αγαπήσανε όλα τα παιδιά από 11 ετών και πάνω αλλά και οι μεγάλοι. Ενδιαφέροντες χαρακτήρες, σημαντικές αναφορές για τις ενδοοικογενειακές καταστάσεις της εποχής αλλά και ευρηματικοί τρόποι παρείσφρησης στην ιστορία των γεγονότων που προετοιμάζανε τον πόλεμο μέσα από μια παιδική ματιά. Η συγγραφέας μάλιστα δε διστάζει να χρησιμοποιήσει άγνωστες λέξεις, όπως το «πλασμώδιο του Λαβεράν» όπως αποκαλούν τ’ αδέλφια της την Ελευθερία! Πλούσιο λεξιλόγιο λοιπόν, κωμικοτραγικά περιστατικά, σκανταλιές και αυστηρότητα, παιχνίδι και φόβος ζωντανεύουν με ρεαλισμό εκείνο το καλοκαίρι του 1940.

Η Ελευθερία ή Λέτρω είναι ένα δεκάχρονο κοριτσάκι αρκετά ώριμο για την ηλικία της, συμπονετικό, πανέξυπνο, αφοσιωμένο στο διάβασμα και συνδρομήτρια της «Διαπλάσεως των Παίδων» («Τίποτα δεν έχω δει στη ζωή μου. Ούτε την Αθήνα καλά καλά. Γι’ αυτό μ’ αρέσει να διαβάζω βιβλία, που περιγράφουν ένα σωρό χώρες, κι έτσι ταξιδεύω με τη φαντασία μου», σελ. 186) κι όλα αυτά εξοργίζουν τον πατέρα της που τη στέλνει στην κουζίνα να μάθει «κάτι χρήσιμο». Ο Σωκράτης ή Σάκης και ο Ζήνων ή Νούλης είναι τα αγόρια της οικογένειας που όμως απογοητεύουν τα όνειρα του πατέρα τους για σπουδές, μιας και ίσα που περνάνε τις τάξεις. Η σκέψη να σπουδάσει το κορίτσι έχει απορριφθεί αυτοστιγμεί: «-Υπάλληλος είμαι, δεν είμαι βιομήχανος να σπουδάσω τρία παιδιά», έλεγε ο πατέρας! Επιπλέον, της έφερνε πάντα για πρότυπο την ξαδέρφη Ηλέκτρα, ένα υπόδειγμα κόρης και νοικοκυράς! Τελικά, η κυρία Άλκη Ζέη, μέσα από την Ελευθερία, υψώνει μια διακριτική φωνή αγανάκτησης, όχι μόνο για τον ρόλο της νοικοκυράς που καλείται φύσει και θέσει να επιτελέσει μια γυναίκα, περιορίζοντας τη μόρφωση και την ευρυμάθειά της, αλλά και για τη θέση του παιδιού σε μια οικογένεια: «Τα παιδιά δεν τα ρωτάνε. Τα παιδιά δεν έχουν γνώμη» (σελ. 186). Αχ, κι αυτός ο θείος Μίλτος, ο πατέρας της Ηλέκτρας, που αναγκάστηκε εν όψει του πολέμου να ξεπουλήσει την περιουσία του στο Παλαιό Φάληρο και να μείνουν οικογενειακώς σ’ ένα σχεδόν καλύβι στα βουνά του Ελληνικού… Εν τω μεταξύ, η μητέρα των παιδιών είναι η κλασική υπάκουη νοικοκυρά που δεν τολμάει να ζήσει κάτι για τον εαυτό της ούτε να παρεκκλίνει της γραμμής εντολών του πατέρα. Τέλος, τα δύστυχα παιδάκια ζουν ακριβώς ό,τι έχουν βιώσει σχεδόν όλα τα Ελληνόπουλα: τα κλειδώνουν στο δωμάτιό τους το μεσημέρι για να κοιμηθεί ο πατέρας! Ατέλειωτες βαρετές μονότονες ώρες, ώσπου τα κλαδιά μιας κερασιάς κι ένας ηθοποιός γείτονας ανοίγουν νέους ορίζοντες στη σκανδαλιά!

Με συγκίνησε η ιστορία του γείτονα κυρίου Μαρσέλ, καθηγητή γαλλικών στην Αλλιάνς Φρανσέζ, πολυμαθή και ευρύνου, που μοίραζε αφειδώς εγκυκλοπαιδικές γνώσεις στην οικογένεια της Ελευθερίας. Ήταν ένας άντρας ερωτοχτυπημένος, που ακόμη περιμένει να επιστρέψει η Ζενεβιέβ του που τον εγκατέλειψε για να γυρίσει στη Γαλλία. Μέσα από τη δική του ματιά μαθαίνουμε για την κατάληψη της Γαλλίας, την κυβέρνηση του Βισύ και τη Ρεζιστάνς, εξαιτίας της οποίας έρχεται στην Αθήνα ο ανιψιός του, Μπενουά, που γίνεται νέο αναπόσπαστο μέλος της παρέας των παιδιών.

Και αντίβαρο σε όλα αυτά τα δύσκολα περιστατικά, οι σκανταλιές και η αθωότητα που προκαλούν αβίαστα το γέλιο. Τα δίδυμα πουλάνε στη λαϊκή τα φιρίκια που σιχαίνονται ως φρούτο κι έχουν άφθονα στο σπίτι, η Ελευθερία μπερδεύει το θωρηκτό «Αβέρωφ» με τις φυλακές, βοηθώντας έτσι να ευθυμήσουν οι γονείς της μετά από ένα σοβαρό περιστατικό, η μαμά πείθεται να φορέσει πατίνια και να παίξει με τα παιδιά της, κάτι που την ξανακάνει κι εκείνη παιδί, όμως επιστρέφει ο μπαμπάς κι όλα πάνε στραβά, ξανά τα δίδυμα θέλουν να γίνουν Μονγκολφιέροι και να ρίξουν από ψηλά τη γάτα τους, τη Μιμή, με τη μωβ ομπρέλα της γιαγιάς της Βίτως, κάνουν μέχρι και τάμα στην Παναγία να τρώνε κάθε μέρα ΕΒΓΑ ξυλάκι («-Τι είναι η Παναγία, παγωτατζής;», εξανίσταται η αδελφή τους, σελ. 193) και τόσα άλλα όμορφα και τρυφερά περιστατικά!

Την ιστορία αφηγείται η Ελευθερία στα εγγόνια της, χρόνια αργότερα, ένα εύρημα που χρησιμοποιεί η συγγραφέας για να δείξει έμπρακτα αλλά χωρίς δασκαλίστικο ύφος πόσο έχουν αλλάξει οι εποχές και η «αθωότητα» των παιδιών. Κάποτε ήταν ευχαριστημένα με τη φαντασία, την απλότητα, τα τρενάκια και τις κατασκευές ενώ τώρα, με την πλάτη το ένα στο άλλο, παίζουν «ηλεκτρονικά παιχνίδια». Κι απ’ αυτό το περιστατικό βγαίνει μόνο μια πίκρα και μια γλυκιά νοσταλγία. Οι εποχές αλλάζουν και πρέπει να τις αποδεχόμαστε, απλώς χρειάζεται λίγη προσοχή. Να γιατί λοιπόν η κυρία Ζέη είναι μια γυναίκα που όλοι θα θέλαμε για γιαγιά μας και δε θα τη βαριόμασταν ποτέ, γιατί ξέρει να κάνει τα πικρά γλυκά, να μην κρατάει κακία για τίποτα και ν’ αφήνει τα γεγονότα καθαυτά να δείχνουν ανάγλυφα τις αλλαγές και τους κινδύνους από την καθημερινότητα των σημερινών παιδιών.

«Η μωβ ομπρέλα» είναι ένα υπέροχο, γλυκό, τρυφερό μυθιστόρημα για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες, που ζωντανεύει με αγάπη και παραστατικότητα τον μικρόκοσμο μιας παρέας παιδιών που μεγαλώνουν το καλοκαίρι του 1940, καταγράφοντας συναισθήματα, εντυπώσεις, απορίες, ιδέες και με διεισδυτική παρατηρητικότητα ζωντανεύοντας εύληπτα τον ψυχισμό μικρών και μεγάλων χαρακτήρων. Το μυθιστόρημα, που εκδόθηκε το 1995, κυκλοφορεί τώρα από τις εκδόσεις Μεταίχμιο με εξώφυλλο της Κέλυς Ματαθία Κόβο ως ένα από τα βιβλία που περιέχονται στη συλλεκτική κασετίνα «Η Βιβλιοθήκη της Άλκης Ζέη». Πρόκειται για ένα σημαντικό απόκτημα για κάθε παιδί και έφηβο, μιας και περιέχονται τα αντιπροσωπευτικότερα μυθιστορήματα της κυρίας Άλκης Ζέη, που μεγάλωσαν, γαλούχησαν και επηρέασαν γενιές και γενιές ενώ χάραξαν το δικό τους μονοπάτι στη νεότερη μεταπολεμική πεζογραφία.

]]> https://www.vivliokritikes.com/%ce%bc%cf%89%ce%b2-%ce%bf%ce%bc%cf%80%cf%81%ce%ad%ce%bb%ce%b1-%ce%ac%ce%bb%ce%ba%ce%b7-%ce%b6%ce%ad%ce%b7/feed/ 0