Βιβλίο Φίδι με κεφαλαία 
Τίτλος πρωτοτύπου Le serpent majuscule
Συγγραφέας Pierre Lemaitre
Μεταφραστής Claire Never
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Pierre Lemetre γράφει ένα διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα με μια ποικιλία πρωτοτυπιών που δε με άφησαν στιγμή ήσυχο. Χαρακτήρες που έρχονταν κι έφευγαν, ένας δολοφόνος που φυραίνει και φέρνει χάος γύρω του με τις απροσεξίες και τον αυθορμητισμό του, ένας επιθεωρητής που προσπαθεί να βγάλει άκρη σε δύο υποθέσεις δολοφονιών που συνδέονται λόγω του ίδιου όπλου αλλά διαφέρουν πέντε μήνες η μία από την άλλη, ένας ηλικιωμένος με άνοια που χάνει ξαφνικά τη σταθερότητα στη ζωή του από αστάθμητο παράγοντα, ένας σκύλος Δαλματίας και πολλά άλλα αποτελούν ένα απρόσμενο παζλ που δεν ξέρεις πού θα σε οδηγήσει το κάθε επόμενο κομμάτι που μπαίνει στη θέση του. «Μαύρο», υποδόριο χιούμορ, εκπλήξεις, ρεαλισμός και αξέχαστοι χαρακτήρες στήνουν ένα γαϊτανάκι που το περιστρέφει η αποδόμηση ενός εκτελεστή δολοφόνου που αρχίζει να έχει άνοια και σκοτώνει κόσμο με τέτοιο τρόπο που προκαλεί πανικό στις αστυνομικές αρχές του Παρισιού και ευρύτερα της χώρας, με το κάθε Τμήμα να προσπαθεί να βγάλει άκρη με το κίνητρο και τους ενόχους! Μπάχαλο! Η δράση εκτυλίσσεται κυρίως σε Τουλούζ, Νεϊγύ και άλλα χωριά και κωμοπόλεις της γαλλικής υπαίθρου, κάτι που χαρίζει ποικιλία σκηνών δράσης σ’ ένα κείμενο που ρέει ασταμάτητα και αλλάζει συνεχώς πορεία, στολισμένο από απρόσμενες παρομοιώσεις και μεταφορές: «Σ’ αυτό το σημείο, ο επαρχιακός δρόμος ακολουθεί τη μικρή κοιλάδα του Ζιού, ενός ρυακιού που περηφανεύεται γιατί οι χάρτες της περιοχής ο εμφανίζουν ως ποτάμι» (σελ. 57). Όλη αυτή η αφάνταστης σύλληψης πλοκή χαρίζει κατά καιρούς μειδιάματα ή εκρήξεις γέλιου, όσο τραγικά κι αν είναι τα γεγονότα που διαδραματίζονται. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί με μαεστρία ένα υποδόριο χιούμορ για να ντύσει τραγελαφικές καταστάσεις που δε γίνεται να συμβούν σε φυσιολογικούς ανθρώπους, είναι όμως απόλυτα πειστικό πως θα συμβούν!

Ο Μορίς Καντέν, ιδιοκτήτης μιας διεθνούς κοινοπραξίας και άνθρωπος με επιρροή, ένα από τα μεγάλα αφεντικά της Γαλλίας, δολοφονείται έξω από το σπίτι του μαζί με το σκυλί του που είχε βγάλει βόλτα. Παντρεμένος συμβατικά με μια γυναίκα, σ’ έναν γάμο οικογενειακών συμφερόντων όπου ο καθένας έκανε τη ζωή του, οπότε η ζωή του δημιουργεί ένα κουβάρι από σχέσεις, σκοτεινές υποθέσεις και ύποπτα κέρδη κι έτσι σύντομα μπαίνει στο αρχείο. Μόνο που, πέντε μήνες μετά, ένας φόνος σε πάρκινγκ εμπορικού κέντρου συνδέει τις δύο υποθέσεις με αναπάντεχο τρόπο! Η Κονστάνς Μανιέ, μετά από πέντε χρόνια, καταφέρνει να ξαναπάρει τον γιο της πίσω. Η φυλακή και τα ναρκωτικά, η εν γένει συμπεριφορά της της αφαίρεσαν την επιμέλεια του παιδιού, τώρα όμως κατάφερε να σταθεί στα πόδια της ξανά με σταθερή δουλειά και να αποτοξινωθεί κι ο δικαστής της επιτρέπει να ξαναβάλει τον Νατάν στη ζωή της. Ο γιος της έχει γυρίσει κάμποσα ιδρύματα, είναι αποστασιοποιημένος και ανέκφραστος, σχεδόν ψυχρός, αγνώστου πατρός, αυτάρκης, φέρνει αμηχανία στη μητέρα του, θα καταφέρουν να κερδίσουν τον χαμένο χρόνο; Ο Ανρί Λατουρνέλ ή «ταγματάρχης» ήταν διοικητής αντιστασιακού δικτύου στη νοτιοδυτική Γαλλία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, έχει ένα στεγνό, παγερό πρόσωπο και η εικόνα του εκπέμπει κάτι το αόριστα παρακμιακό. Είναι υπεύθυνος για τις αποστολές εξόντωσης που του αναθέτουν και άρα εντολοδότης της Ματίλντ, ποιος όμως κρύβεται πίσω από αυτό το δίκτυο εντολών και πώς επιλέγει τα θύματά του; Τώρα που διαπιστώνεται πως η Ματίλντ αρχίζει να βγαίνει εκτός ελέγχου θα καταφέρει ο Ανρί να τιθασεύσει τα προσωπικά αισθήματα γι’ αυτήν τη γυναίκα ώστε να βρει μια λύση και να τη βγάλει από το παιχνίδι πριν να είναι αργά;

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα πρόσωπα που συναναστρέφεται ο Επιθεωρητής της Δικαστικής Αστυνομίας Ρενέ Βασίλιεφ, ένας τριανταπεντάρης άντρας με υπομονή χωρίς όρια και με εντιμότητα, ψηλός, άγαρμπος και κοκαλιάρης, ο οποίος στον ελεύθερο χρόνο του επισκέπτεται τακτικά τον ηλικιωμένο ντε λα Οσερέ που παλεύει με την άνοια και τα γηρατειά κι έχει στο πλάι του τη νοσοκόμα Τέβι από την Καμπότζη. Ο πατέρας του Ρενέ ήταν ο σοφέρ του ντε λα Οσερέ που είχε συμπαθήσει τον Ρενέ και τον στήριξε οικονομικά στις σπουδές του. Να όμως που αρχίζει να αναπτύσσεται ένα ειδύλλιο μεταξύ της Τέβι και του Ρενέ. Πώς θα καταφέρει να εξισορροπήσει ο αστυνόμος το μπλεγμένο κουβάρι που καλείται να λύσει με τα πρωτόφαντα αισθήματα που αρχίζει να νιώθει για την εξωτική γυναίκα; Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως ο αστυνόμος Οκιπιντί, που καταβροχθίζει ολόκληρες χούφτες από κάθε είδους φιστίκια, ένας κλασικός δημόσιος υπάλληλος που χρωστάει τα πάντα στην ηλιθιότητά του και όχι στο ταλέντο του, αντιπαθεί τον Βασίλιεφ, τον οποίο δε διστάζει να χώνει σε υποθέσεις που δεν θα του αρέσουν αλλά ο Βασίλιεφ τις δέχεται με στωικότητα.

Το «Φίδι με κεφαλαία» είναι ένα ιδιαίτερο και ταυτόχρονα πρωτότυπο αστυνομικό μυθιστόρημα, με μια εκτελέστρια να αρχίζει να χάνει τον έλεγχο των πράξεών της δημιουργώντας χάος. Είναι ανεξέλεγκτη, παρορμητική και απρόσμενη, πυροδοτώντας έτσι μια σειρά από γεγονότα που προχωράνε την πλοκή σε αναπάντεχα μονοπάτια, με έναν αστυνομικό που προσπαθεί να συνδέσει δυο αταίριαστες υποθέσεις, με πολλούς χαρακτήρες που γνωρίζουμε σταδιακά μόνο και μόνο για να τους αποχαιρετήσουμε σύντομα με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, με μια ιστορία που πραγματικά δεν ξέρεις πού θα οδηγήσει αλλά είναι άκρως ρεαλιστική και χωρίς υπερβολές ή απιθανότητες. Το τέλος μου έφερε δάκρυα στα μάτια και μου έδειξε ως πού μπορεί να φτάσει μια μορφή αγάπης για να πάρει εκδίκηση, ακόμη κι αν είναι βαθιά παγιδευμένη σ’ έναν κόσμο σκοτεινό, με ελάχιστες εκλάμψεις. Η Ματίλντ Περέν είναι μια παχουλή εξηντάρα γυναίκα που δεν κινεί υποψίες, είναι όμως μια κινούμενη βόμβα κι όταν απασφαλίσει το μόνο που ακολουθεί είναι μακελειό και λουτρό αίματος!

Βιβλίο Ανν
Τίτλος πρωτοτύπου Camille
Συγγραφέας Pierre Lemaitre
Μεταφραστής Claire Never
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μέσα από τη σειρά των βιβλίων με τον επιθεωρητή Καμίγ Βεροβέν («Travail sogne» το 2006 που κυκλοφόρησε στα αγγλικά ως «Irene» το 2014, «Alex» το 2011, «Les grands moyens» το 2011 που ξανακυκλοφόρησε ως «Rosy & John» το 2013 και «Sacrifices» το 2012 που κυκλοφόρησε στα αγγλικά ως «Camille» το 2015 και ως «Ανν» στην Ελλάδα φέτος), ο συγγραφέας -όπως εκμυστηρεύτηκε στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Books and Style θέλησε «έναν επιθεωρητή που να αντιλαμβάνεται τον κόσμο με διαφορετικό τρόπο… Το ύψος του τον κάνει να βλέπει τον κόσμο υπό «χαμηλή γωνία», κάτι που είναι ασυνήθιστο, και το οποίο τον οδηγεί στο να παρατηρεί τη ζωή κάτω από διαφορετικό πρίσμα». Έτσι λοιπόν δημιούργησε «κάποιον που σκέφτεται τόσο με το μυαλό του όσο και με τα χέρια του: δεν καταλαβαίνει πραγματικά, παρά μόνο ό,τι μπορεί να ζωγραφίσει». Στην «Ανν», η Ανν Φορεστιέ, σύντροφος του αστυνόμου Βεροβέν (η γνωριμία τους διαδραματίζεται πρωθύστερα μέσα στο βιβλίο αυτό), είναι ο μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας μιας ληστείας σε κοσμηματοπωλείο, μιας και βλέπει τους ληστές λίγες στιγμές πριν φορέσουν τις κουκούλες τους και την σπάσουν στο ξύλο. Έτσι, αρχίζει ένας αγώνας δρόμου από τη μια του Βεροβέν να πιάσει τον ένοχο και από την άλλη του ενόχου για να σκοτώσει την Ανν!

Ο Καμίγ πλέον, ζώντας ξανά τις τραγικές στιγμές της δολοφονίας της πρώτης συζύγου του (που εκτυλίχτηκαν στο πρώτο βιβλίο της σειράς, το «Ιρέν») ξεπερνάει κάθε όριο δικαιοδοσίας και δυσαρεστεί τους πάντες: από την αστυνομική διευθύντρια ως τον ανακριτή! Κι όμως δεν σταματάει: «Η κακή αντίδραση είναι να φρενάρεις, τότε έχεις μεγαλύτερες πιθανότητες να βρεθείς στο χαντάκι. Παραδόξως, το να επιταχύνεις είναι πιο αποτελεσματικό, αλλά για να το καταφέρεις πρέπει να πολεμήσεις το ένστικτο της αυτοσυντήρησης που σε ωθεί να σταματήσεις σε κάθε σου κίνηση» (σελ. 238-239). Κινείται, λοιπόν, ενάντια στον χρόνο γιατί δεν έχει πει και δεν πρέπει να μαθευτεί πως σχετίζεται με το θύμα, αλλιώς θα του πάρουν την υπόθεση μέσα από τα χέρια. Σαν πληγωμένο αγρίμι, κάνει πράγματα που πιστεύει πως θα τον φέρουν πιο κοντά στην τελική επιτυχία, ενώ ταυτόχρονα ο συγγραφέας μας παραθέτει ξανά το συναισθηματικό αδιέξοδο στο οποίο βρέθηκε ο επιθεωρητής μετά τη δολοφονία της γυναίκας του (à propos, δεν νομίζω πως θα διαβάσω το «Ιρέν», μιας και οι λεπτομέρειες της υπόθεσης καταγράφονται εξίσου παραστατικά εδώ, ενώ ο δολοφόνος της πείθεται να βοηθήσει στην εξιχνίαση της ληστείας, κι ας είναι ακόμη φυλακισμένος).

Η αφήγηση ξεκινάει με καταιγιστικό ρυθμό: τα γεγονότα περιγράφονται σε ενεστώτα διαρκείας, ενώ ο συγγραφέας είναι θα έλεγα αμείλικτα ειρωνικός και κυνικός απέναντι στον ήρωά του, μιας και σχεδόν του απευθύνει κατηγορίες, μετά την ψυχολογική δοκιμασία που υπέστη από τη δολοφονία της πρώτης του συζύγου, για την πεποίθησή του «πως τίποτα χειρότερο δεν μπορεί να σου συμβεί»: «Αυτή ακριβώς είναι η παγίδα. Γιατί παύεις να βρίσκεσαι σε επαγρύπνηση. Για τη μοίρα που καραδοκεί, αυτή είναι η πιο κατάλληλη στιγμή για να σε πιάσει στον ύπνο. Και να σου θυμίσει πόσο αμείλικτα αξιόπιστο είναι το πεπρωμένο» (σελ. 14-15). Είναι μάλιστα τόσο έντονη η καταγραφή της ληστείας στο πρώτο κεφάλαιο, που η ακόλουθη πρόταση απλώς κάνει το στομάχι να σφιχτεί ακόμη περισσότερο: «Θα έλεγε κανείς ότι ο Θεός έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης και δεν ξέρει τι να πρωτοκάνει. Αποτέλεσμα: οι πρωταγωνιστές αρχίζουν τους αυτοσχεδιασμούς, αυτό όμως δεν βγάζει σε καλό, ποτέ» (σελ. 32). Επίσης βρήκα ευρηματικό το γεγονός να καταγραφεί η αρχή του βιβλίου μέσα από τα μάτια του Καμίγ, που έβλεπε τι είχαν καταγράψει οι κάμερες το πρωί κατά τη διάρκεια της ληστείας.

Όχι ότι η υπόλοιπη πλοκή δεν έχει ένταση και αγωνία! Το μυθιστόρημα ξεδιπλώνεται πότε με την τριτοπρόσωπη αφήγηση του Καμίγ που θέλει απεγνωσμένα και παθιασμένα να βρει τον ένοχο και πότε με την πρωτοπρόσωπη του αδυσώπητου, ψυχρού, είρωνα και κυνικού ληστή που δεν ορρωδεί προ ουδενός, προκειμένου να εξασφαλίσει τη σιωπή της Ανν. Κι εκεί που τα γεγονότα αρχίζουν να συγκλίνουν προς το τέλος και οι αντίπαλοι να κοντεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι, ο Πιέρ Λεμέτρ πετάει έναν άσο από το μανίκι που ανατρέπει όλη την εικόνα που είχα σχηματίσει ως τότε και παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική οπτική, μόνο και μόνο για να αρχίσω να διαβάζω πυρετωδώς και να αναρωτιέμαι τι πραγματικά συνέβη μπροστά στα μάτια μου και γιατί.

Η «Ανν» είναι μια συναρπαστική, ρεαλιστικότατη περιπέτεια, γεμάτη από μυστικά και εκπλήξεις και χαρίζει άφθονο σασπένς. Το τέλος του βιβλίου, εκτός από την έκβαση της υπόθεσης της ληστείας, είναι κι ένα γλυκόπικρο «αντίο» στον ίδιο τον επιθεωρητή Βεροβέν και την καριέρα του. Ίσως ένα από τα πιο συγκινητικά φινάλε μυθιστορημάτων που έχω διαβάσει ως τώρα, με γέμισε αντικρουόμενα συναισθήματα και με άφησε να καταλάβω πως αξίζει η θυσία για κάτι που ίσως αποδειχτεί πραγματικά καλό ή έχει να κάνει με την τιμή και την εκπλήρωση του καλώς εννοούμενου εγωισμού.

Βιβλίο Αλέξ
Τίτλος πρωτοτύπου Alex
Συγγραφέας Pierre Lemaitre
Μεταφραστής Claire Never
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μίνωας (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ήταν ένα από τα δυνατότερα σε ένταση και περιγραφές αστυνομικά μυθιστορήματα, με έναν διαφορετικό, βραχύσωμο αστυνόμο, τον Καμίγ Βεροβέν, που όσο μπόι του λείπει, τόσο μυαλό έχει. Η εμφάνισή του ξεγελάει όποιον έχει απέναντί του. Τετραπέρατος, απότομος, καθόλου ευγενικός, με το δικό του τραυματικό παρελθόν. Ένα παρελθόν που είναι άσχημο (διαδραματίζεται στο πρώτο βιβλίο της σειράς, με τίτλο «Ιρέν»), τον έχει επηρεάσει αρνητικά, καταφέρνει όμως να λύσει την υπόθεση που του αναθέτουν με τη βοήθεια αξιόλογων συνεργατών: του πάμπλουτου Λουί που αγνοεί την περιουσία του κι εργάζεται ως βοηθός αστυνομικού,  ο τρακατζής και κλεπτομανής Αρμάν (η σκηνή με την ανάκριση στο ψιλικατζίδικο ενώ αδειάζει το μαγαζί ήταν αξεπέραστη)

Μου άρεσε πολύ η διαφορετική οπτική της ιστορίας και ο τρόπος που το βάρος της υπόθεσης ξεκινάει από αλλού για να καταλήξει αλλού. Ενώ νομίζεις στην αρχή ότι έχεις να κάνεις με μια όμορφη κοπέλα που κάποιος τρελός την απήγαγε, όσο η υπόθεση προχωράει διαπιστώνεις ότι ο απαγωγέας και η απαχθείσα έχουν κάτι κοινό. Και όχι μόνο αυτό αλλά ξαφνικά τα θύματα που βρίσκει η αστυνομία με καμένο λάρυγγα από το θειικό οξύ που αναγκάζονται να καταπιούν αυξάνονται! Ποιος κρύβεται πίσω από αυτές τις δολοφονίες και τι σχέση έχει με την απαγωγή; Οι περιγραφές είναι σκληρές και εμετικές. Πολλές φορές βρέθηκα να κλείνω απότομα το βιβλίο για να μη διαβάσω παρακάτω. Ο συγγραφέας δεν είναι φειδωλός στις περιγραφές του, όχι για να γεμίσει σελίδες ή για να εκβιάσει την αηδία αλλά για να δείξει τον επικίνδυνο ψυχικό κόσμο του δράστη. Επιπλέον η ένταση κορυφώνεται, γιατί αποκαλύπτεται κι άλλο λιθαράκι γύρω από τη ζωή της απαχθείσας και του περιβάλλοντος στο οποίο κινείται.

Και το τέλος….αχ, το τέλος! Τοποθετεί τα κομμάτια του παζλ στη σωστή σειρά και με τη σωστή γωνία αναπαράστασης! Στο τρίτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου, η ένταση χτυπάει κόκκινο, η Αλέξ συνεχίζει να επηρεάζει τους γύρω της με έναν απίστευτα ευρηματικό τρόπο και διαπιστώνω πού το πάει η υπόθεση σχεδόν ταυτόχρονα με τους αστυνομικούς! Ειλικρινά, αυτό ήταν το καλύτερο φινάλε αστυνομικού βιβλίου, με την πρόταση: «Για μας αυτό που έχει σημασία δεν είναι η αλήθεια αλλά η δικαιοσύνη» να είναι το πιο μεσοβέζικο, διπλής σημασίας απόφθεγμα βιβλίου που έχω διαβάσει ως τώρα.

Πραγματικά, ένα κείμενο που με άφησε άφωνο για τον χειρισμό, την ιδέα και την εξέλιξη της πλοκής. Τελικά, πρέπει να παίρνει κανείς τον νόμο στα χέρια του κι αν ναι ως πού έχει το ηθικό και νόμιμο δικαίωμα να φτάσει; Εκπληκτικό κείμενο, γρήγορο, στακάτο, ανατρεπτικό ως την τελευταία σελίδα.