Βιβλίο Η τέλεια ζωή 
Τίτλος πρωτοτύπου The perfect life
Συγγραφέας Nuala Ellwood
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα της Nuala Ellwood αφορά τη σωματική και λεκτική κακοποίηση, καθώς και τα παιδικά ψυχολογικά τραύματα που κουβαλάει κανείς μαζί του για πάντα («Όλοι πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να ξεπεράσουμε τα παιδικά μας χρόνια», σελ. 315) και δείχνει πόσο κακό κάνει στη ζωή μας η συνήθειά μας να ανεβάζουμε όλες μας τις προσωπικές στιγμές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αρχικά γνωρίζουμε τη Βανέσα Άνταμς και τη σχέση της με τον Κόνορ Ντόκινς, κάτι που θα επιφέρει προβλήματα στη φιλία της με τη Λότι. Ταυτόχρονα, η Βανέσα είναι εθισμένη στο να κοιτάει μεγάλα και πολυτελή σπίτια τα οποία δεν έχει ούτε θα αποκτήσει ποτέ την οικονομική ευχέρεια για να αγοράσει, παρ’ όλ’ αυτά, η αναζήτησή τους στο διαδίκτυο κατευνάζει τους φόβους της και σταματάει τις μαύρες σκέψεις. Μέχρι που ο ιδιοκτήτης ενός εξ αυτών δολοφονείται λίγα λεπτά μετά την αναχώρησή της.

Η σχέση της Βανέσα και του Κόνορ περνάει τα γνωστά στάδια που βιώνει ένα ζευγάρι: ενθουσιασμός, καλό σεξ, συγκατοίκηση, αρχίζουν όμως οι υποχρεώσεις, η κούραση και η μονοτονία να κερδίζουν όλο και περισσότερο χώρο. Θα μπορούσε να πει κανείς πως «Η τέλεια ζωή» είναι ένα καλό κοινωνικό μυθιστόρημα με την απαραίτητη χρυσόσκονη του ρομάντσου, επειδή όμως η Nuala Ellwood έχει γράψει ένα βιβλίο γεμάτο σασπένς και χιλιάδες ερωτηματικά που οδηγούν σε απανωτές εκπλήξεις, έπιασα τον εαυτό μου να ψάχνει στο κείμενο για δισημίες και υπονοούμενα, για ό,τι τέλος πάντων χρειάζεται που θα με βοηθήσει να ξεδιαλύνω τον γρίφο της δολοφονίας του Τζέφρι Ρίβερς και να κατανοήσω, όσο με αφήνει η συγγραφέας, τον χαρακτήρα της Βανέσα. Η κύρια πλοκή, όπως σημείωσα και πιο πριν, αφορά τη σωματική και ψυχολογική κακοποίηση μιας γυναίκας μέσα από μια παραμορφωτική αφήγηση που με έκανε να ρίχνω το φταίξιμο στη Βανέσα, τα πράγματα όμως φυσικά δεν είναι έτσι, αφού η συγγραφέας επέλεξε τον δικό της τρόπο για να φέρει στο φως την αλήθεια, κάνοντάς με να συνειδητοποιήσω πως τόσο καιρό δε διάβαζα για μια γυναίκα που άρχισε να «τα χάνει» (αν και αυτό βοηθάει να αποκρύπτονται πράγματα από τον αναγνώστη) αλλά για ένα θύμα που γινόταν με έξυπνο τρόπο υποχείριο ενός ανθρώπου που ήθελε να  της κάνει κακό. Θα έφτανε όμως στον φόνο ή η αλήθεια κρύβεται κάπου αλλού;

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση με βοήθησε να κατανοήσω την αλληλουχία των γεγονότων που διαδραματίζονται πότε στο σήμερα και πότε στο χτες, με τη μαθήτρια του 1996 να αναρωτιέμαι διαρκώς ποια είναι και ποιον ρόλο θα έχει στις εξελίξεις. Η κλιμάκωση δημιουργεί τη σωστή ατμόσφαιρα προβληματισμού για το τι πραγματικά συμβαίνει και διάβαζα με κομμένη ανάσα κάθε κεφάλαιο. Σεργιάνισα στο «Σπίτι του Λαβύρινθου των Βάτων» και μπήκα στο μυαλό ενός ανθρώπου που κατάφερε να πετύχει στη ζωή του γιατί εύκολα και ανενδοίαστα υπέκλεψε ανθρώπινες ζωές για να μπολιάσει με αυτές τα κείμενά του που θα γεμίσουν μικρά παιδιά με ευχάριστες αναμνήσεις και θα τους χαρίσουν δύναμη και αυτοπεποίθηση. Αυτό λειτουργούσε ως αντίβαρο γιατί την ίδια στιγμή μια γυναίκα θα χάσει ακριβώς αυτά και θα γίνει υποχείριο ενός κακού ανθρώπου. Ίσως το επιμύθιο της κακοποίησης να αποτελείται από λόγια «παρηγοριάς» και «κουράγιου» που όλοι μας έχουμε ακούσει κι ίσως να μην έχουν τα θύματα τη δύναμη να τα ακολουθήσουν, πρέπει όμως να ξεθάψουν την αυτοπεποίθησή τους εγκαίρως, ώστε να μην πέσουν στον πάτο ενός βαρελιού όπου άλλοι τα έχουν ρίξει, εκμηδενίζοντας έτσι την προσωπικότητά τους. Η δικαίωση που επέρχεται είναι θετικά αποδεκτή κι ας πραγματοποιείται σπάνια στον αληθινό κόσμο (βάσει πάντα του ψυχολογικού πολέμου και των σκληρών δοκιμασιών που περιμένουν την κακοποιημένη γυναίκα όταν και αν προβεί σε μια τέτοια κίνηση).

Δυστυχώς το σασπένς και η έξυπνη ανάμιξη του σήμερα και του χτες, με τις προσεκτικά επιλεγμένες οπτικές γωνίες, δεν ήταν αρκετά για να κρατήσουν τη θετική μου γνώμη όταν έγινε η μεγάλη αποκάλυψη και τελείωσε το βιβλίο. Η εντύπωση που αποκόμισα έμοιαζε με το ότι είναι σα να έχουμε δύο παζλ που φαίνεται να τα έριξε κάποιος τυχαία στο ίδιο κουτί και μένει στον αναγνώστη να ξεδιαλέξει ποιο είναι κομμάτι ποιας ιστορίας. Η βασική αποκάλυψη που βάζει τα πράγματα στη θέση τους μου φάνηκε εντελώς παράταιρη με την καθαυτή ιστορία και μου δημιούργησε αμφιβολίες, όπως επίσης και το κίνητρο της δολοφονίας. Κατ’ εμέ, όλα αυτά είναι αστοχίες, ακριβώς γιατί ξέρω πως η συγγραφέας μπορεί να χειριστεί ένα μυθιστόρημα με τον καλύτερο τρόπο. Επίσης, ίσως επειδή από νωρίς έριξα τις υποψίες μου στην καλύτερη φίλη της Βανέσα, τη Λότι, μου φάνηκε ελαφρώς αμήχανος ο χειρισμός της από τη συγγραφέα όσο πλησιάζαμε στο τέλος, γιατί ήταν τόσο έντονα αρνητικά τα συναισθήματά της στην πορεία της πλοκής που δεν περίμενα αυτό το γλυκανάλατο φινάλε.

«Δεν είναι έγκλημα να θέλεις να είσαι κάποιος άλλος, να θέλεις να ζήσεις τη ζωή ενός άλλου. Είναι όμως έγκλημα να αφαιρείς μια ζωή…» (σελ. 131). Τελικά υπάρχει τέλεια ζωή; Είναι πραγματική ή τη δημιουργούμε στη φαντασία μας; Και γιατί; Το νέο μυθιστόρημα της Nuala Ellwood διαπραγματεύεται σημαντικά προβλήματα της σημερινής εποχής, όπως η κακοποίηση και οι συνέπειες της δημόσιας ανάρτησης των προσωπικών μας στιγμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και τα εντάσσει έξυπνα σε μια αστυνομική ιστορία γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Οι επιμέρους εξελίξεις πάντως μάλλον τέμνονται βεβιασμένα, κάνοντάς τες να μοιάζουν ακόμη περισσότερο παράλληλες, παρ’ όλ’ αυτά η αγωνία είναι στα ύψη, οι εναλλαγές απανωτές και οι εξελίξεις απρόσμενες.

Βιβλίο Η μέρα του ατυχήματος
Τίτλος πρωτοτύπου Day of the accident
Συγγραφέας Nuala Ellwood
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα γρήγορο, έντονο και ανατρεπτικό θρίλερ που με κράτησε καθηλωμένο ως την τελευταία σελίδα. Η Μάγκι Άλαν είναι μια γυναίκα που έχει ν’ αντιμετωπίσει ταυτόχρονα πολλά πράγματα: να επιβιώσει με τα ελάχιστα χρήματα που έχει στην τράπεζα ώσπου να βγουν τα επιδόματά της, να καταλάβει γιατί την εγκατέλειψε ο Σον, να προσπαθήσει να θυμηθεί την ημέρα του ατυχήματος και να καταλάβει γιατί κάποιοι της ρίχνουν την ευθύνη για τον θάνατο της Έλσπεθ. Η συγγραφέας κρατάει βασικά δύο άξονες πλοκής: μια σειρά από επιστολές απελπισίας που γράφει ένα κορίτσι στη μητέρα του και την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Μάγκυ, που παρατίθεται σε ενεστώτα διαρκείας, δίνοντας ένταση, νεύρο και αγωνία στο κείμενο. Η προσωπικότητα της πρωταγωνίστριας είναι πραγματικά χίλια κομμάτια, που το καθένα δείχνει να αιωρείται σε παράλληλες ή άσχετες τροχιές με άλλα. Εκεί που έχω μπει σε μια σειρά, που έχω μάθει πράγματα από το παρελθόν της, που έχω καταλάβει κάποια κίνητρα για τη μοιραία στιγμή, τότε είναι που θα εμφανιστεί κάτι εντελώς αντίθετο και θα ρίξει ένα στιγμιαίο φως σε κάτι που δεν κολλάει, σε πρώτη ανάγνωση έστω. Βρέθηκα λοιπόν να πονοκεφαλιάζω πάνω από ένα παζλ χωρίς γωνίες και διακριτά χαρακτηριστικά ενώ η κάθε σελίδα με προκαλούσε όλο και περισσότερο. Η Μάγκυ κάνει όλα εκείνα τα απαραίτητα διαδικαστικά που θα της φέρουν πίσω τη ζωή της στο Λούις του Σάσεξ, ως συγγραφέα και ίσως αποτυχημένη μαμά, μιας και έδινε προτεραιότητα στο γραπτό της κι όχι στην προσοχή που επιζητούσε το παιδί της. Δέχεται τη στήριξη και τη βοήθεια γιατρών και της εθελόντριας από την Πρόνοια, της Σόνια, κάνει ό,τι μπορεί για να νιώσει και πάλι άνθρωπος όμως…

Εξίσου κλιμακωτή είναι και η εξέλιξη του κοριτσιού που γράφει επιστολές στη μητέρα της, παρακαλώντας την να έρθει να την πάρει. Ξεκινάνε ως γράμματα μιας τραυματισμένης παιδικής ψυχής που επέζησε από ένα μεγάλο σοκ και βρίσκεται εγκαταλειμμένη σε άγνωστους χώρους, με ξένους ανθρώπους που την πιέζουν να μελετάει και να συμπεριφέρεται ευπρεπώς.  Μέσα από μια σειρά περιστατικών, αυτό το παιδί αρχίζει να γεμίζει μίσος, να «ωριμάζει» μέσα από τη γραφή του, προβαίνοντας σε πράξεις απρόσμενες και αρκετά σοβαρές. Ήταν πολύ προσεγμένη αυτή η αποδόμηση του χαρακτήρα, με το λεξιλόγιο να αλλάζει από επιστολή σε επιστολή, με τον χαρακτήρα της γράφουσας να προσαρμόζεται για να επιβιώσει σ’ έναν κόσμο εκφοβισμού και μάταιων ελπίδων σωτηρίας!

Καλύτερα να πάρει κάποιος μια βαθιά ανάσα πριν προχωρήσει στο τρίτο μέρος του μυθιστορήματος, γιατί οι εκπλήξεις είναι απανωτές, τα γεγονότα αναπάντεχα και οι χαρακτήρες απεκδύονται χωρίς ωραιότητες και προετοιμασίες. Έχοντας ήδη γεμίσει το μυαλό μου με χιλιάδες περιπτώσεις εξέλιξης της πλοκής, έχοντας σκεφτεί κάθε πιθανή κι απίθανη ανατροπή, μένοντας ακόμη ανάμεσα στο «αθώα» ή «ένοχη» η Μάγκι για τη μοιραία στιγμή της Έλσπεθ, η σφαλιάρα που έφαγα μπαίνοντας στο τρενάκι του τρόμου που η συγγραφέας θα μπορούσε να αποκαλέσει «φινάλε», ήταν δυνατή, ηχηρή και απόλυτα ενδεικτική του αξεπέραστου ταλέντου της Nuala Ellwood. Το μυθιστόρημα λοιπόν δεν αφορά τίποτα παρατραβηγμένο, απίθανο ή ανεδαφικό, παρά μόνο ξεκάθαρα, ωμά και τραγικά τη δύναμη της μητρότητας, «μια άγρια, πρωτόγονη και μερικές φορές βίαιη παρόρμηση…» (σελ. 362). Μια μητέρα μπορεί να κάνει τα πάντα για να προστατεύσει το παιδί της, ισχυρίζεται η Μάγκι Άλαν και αυτό ακριβώς συμβαίνει.

Ίσως φανεί επιτηδευμένο το γεγονός πως η ιστορία έχει απόλυτη ρεαλιστική βάση και απλώς η συγγραφέας φρόντισε, σαν κακομαθημένο παιδί, να ξηλώσει την ιδέα της, μετατρέποντάς την σε αταίριαστα ξέφτια, μόνο και μόνο για να υφάνει από την αρχή, μπροστά σ’ έναν έκθαμβο αναγνώστη, τον ιστό της, ίσως λοιπόν σε κάποιους να φανεί πως εξαπατήθηκαν, μιας και ως το τέλος φωτίζονταν μόνο όσα κομμάτια του παζλ ήθελε η συγγραφέας. Ναι, αλλά αυτή είναι και η μαγεία του σασπένς. Τι να γράψω λοιπόν για ένα τέλος που έβαλε την ιστορία στις σωστές της διαστάσεις, μου έφερε στο φως απρόσμενες τροπές, μου σύστησε εκ νέου χαρακτήρες που είχα αγαπήσει ή μισήσει ή ακόμη και ξεχάσει κατά την πορεία της ανάγνωσης, μόνο και μόνο για να εντείνει ή να αλλάξει τα αισθήματά μου απέναντί τους;

«Η μέρα του ατυχήματος» είναι ένα στην κυριολεξία συναρπαστικό ψυχολογικό θρίλερ, που υμνεί με τον δικό του «παράλογο» ή «διεστραμμένο» τρόπο τη δύναμη και τα καλά της μητρότητας, που κάθε σελίδα του είναι και μια μεγάλη έκπληξη, που η τελική αποκάλυψη των γεγονότων θα αφήσει πολύ κόσμο με ανοιχτό στόμα και χέρια που κινούν πυρετικά τις σελίδες ως την τελευταία κυριολεκτικά λέξη. Ένα παιχνίδι που μπερδεύει το μυαλό χωρίς να κοροϊδεύει τον αναγνώστη!

Βιβλίο Τα κόκαλα της αδερφής μου
Τίτλος πρωτοτύπου My sister’s bones
Συγγραφέας Nuala Ellwood
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κέιτ -που ζει με χάπια για να μπορέσει να κοιμηθεί ενώ το Σύνδρομο Μετατραυματικού Στρες (PSTD: Post-Traumatic Stress Disorder), απότοκο των δύσκολων συνθηκών επιβίωσης σε εμπόλεμες ζώνες- την κάνει να ακούει φωνές και να βλέπει εφιάλτες. Είναι έτσι ή όντως οι φωνές που ακούει στο πατρικό της ανήκουν σε κάποιο παιδί; Ποιο είναι το μυστηριώδες πλάσμα που ξεγλιστρά από το διπλανό σπίτι ως τον κήπο της; Ποια είναι η συνεσταλμένη γειτόνισσα και τι μυστικό κρύβει;

Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που ξεκινάει ως κοινωνικό και καταλήγει αστυνομικό, με μια μεγάλη ανατροπή που ανεβάζει την ένταση σε αναπάντεχο σημείο! Στο πρώτο μέρος, η αφήγηση έχει πολυπρισματικό άξονα: από τη μια η Κέιτ ανακρίνεται από την αστυνομία και μέσα από τις ερωταπαντήσεις μαθαίνουμε για τα δύσκολα παιδικά της χρόνια καθώς και για το συναισθηματικό της δέσιμο με ένα μικρό αγόρι στο Χαλέπι της Συρίας, και από την άλλη εκτυλίσσεται η ιστορία της όταν επιστρέφει στο Χερν Μπέι και αγωνίζεται να βάλει σε μια τάξη τη ζωή της και τις προτεραιότητές της. Έχει χιλιάδες λογαριασμούς να κλείσει και κυρίως να αντιμετωπίσει τους εφιάλτες του παρελθόντος, ενώ ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον από προσφιλές της πρόσωπο την κολακεύει.

Όσες φορές και να διαβάσω περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, πάντα θα νιώθω την ίδια αποστροφή και αγωνία για την τύχη των εμπλεκόμενων θυμάτων και πάντα τα απόνερα αυτής της συμπεριφοράς θα έχουν μια ποικιλία μορφών, συνεπειών και έκφρασης. Η συγγραφέας αφηγείται παραστατικά, δυνατά και ρεαλιστικά την καθημερινότητα αυτών των τριών γυναικών με έναν άνθρωπο-κτήνος, δυνάστη και θρασύδειλο που έχει στοιχειώσει τις ζωές τους και το μέλλον τους, μιας και η Σάλι δεν ξέφυγε από το ποτό.

Ένα οικογενειακό μυστικό και οι δυσκολίες της Σάλι με την κόρη της, Χάνα, είναι περιστατικά που κάνουν ακόμη πιο ασφυκτική την ατμόσφαιρα. Πόσες φορές έλεγα μέσα μου να μην εναντιωθούν τα κορίτσια, κυρίως η Κέιτ, στους παραλογισμούς του πατέρα τους και να περάσουν ένα ήσυχο βράδυ, αλλά φευ…

Εξίσου καλοδουλεμένες είναι και οι σκηνές των βομβαρδισμών και του αποκλεισμού στο Χαλέπι, με τους αμάχους να χάνουν ανά πάσα ώρα και στιγμή τα υπάρχοντά τους, την ελπίδα, την ίδια τους τη ζωή. Οι δημοσιογράφοι που καλούνται να καλύψουν τα γεγονότα, τι νιώθουν που τους παρακινεί να αδιαφορήσουν για τις συνθήκες διαβίωσης και την ίδια τους τη ζωή, ώστε να μεταβούν εκεί και να καταγράφουν τα γεγονότα; Είναι αξιοθαύμαστα το σκεπτικό, η νοοτροπία και η αυτοθυσία τους ακόμη. Κίνδυνοι, αγωνία, ανασφάλεια και καμία σιγουριά!

Στη συνέχεια, η Κέιτ επιστρέφει στο Χαλέπι για να συνεχίσει το ρεπορτάζ της, έτσι ώστε να αφήσει χώρο στην αδερφή της να αφηγηθεί τη δική της ιστορία, κι έτσι με την ίδια παραστατικότητα μπαίνουμε στο μυαλό και τη ρουτίνα ενός αλκοολικού. Η Σάλι έχει την αμέριστη συμπαράσταση του άντρα της και πατριού της Χάνα, Πολ, και οι σκηνές που εκτυλίσσονται μεταξύ τους είναι δραματικότατες. Η Σάλι εκπίπτει σταδιακά, εκτίθεται σε φίλους και γνωστούς, στο τέλος επιτίθεται στον Πολ, μόνο και μόνο για να πιει λίγο ακόμη, ένα ποτηράκι κρασί, τι κακό έχει ένα ποτήρι κρασί;

Όταν πέφτει στο τραπέζι η πρώτη αποκάλυψη, η ιστορία αρχίζει σχεδόν να τρέχει και τα γεγονότα ακολουθούν το ένα το άλλο με καταιγιστικό ρυθμό. Οι αμφιβολίες αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν, κάποιος παίρνει τη ζωή στα χέρια του, κάποιος δεν είναι αυτός που δείχνει και κάπου ένα παιδί αναρωτιέται πότε θα τελειώσει η φυλάκισή του.

Δεν έχω κατασταλάξει ακόμη αν το μυστικό που φυλαγόταν καλά κρυμμένο ανάμεσα στις γραμμές και η τροπή που πήρε η ιστορία μού άρεσε ή όχι, κυρίως γιατί ένιωσα πως οι δύο πόλοι της αφήγησης ήταν σχετικά ασύμμετροι σε ένταση μεταξύ τους ή ίσως σε διαφορετικές τροχιές. Έχουμε μια ιστορία με πολλά μυστικά, τις προσπάθειες δύο αδελφών να τα βρουν μεταξύ τους, την εμμονή της Κέιτ να ανακαλύψει αν υπάρχει παιδί απέναντι ή όχι, μια ψύχωση που όλοι αποδίδουν στις αποστολές της στο Χαλέπι και τις τραγικές συνθήκες που ζούσε εκεί, μια εύστροφη εναλλαγή αφηγητή και ξαφνικά… μπουμ! Όλα αλλάζουν, οι μάσκες πέφτουν και τα κομμάτια του παζλ μπαίνουν στη θέση τους.

Μήπως η ίδια η κεντρική ιδέα ήταν παρατραβηγμένη για τον δικό μου, «ροζ» κόσμο, όπου έχουν μπει κάποια όρια στις ανθρώπινες πράξεις και έτσι με απώθησε η εξέλιξη της ιστορίας; Δεν ξέρω, σε καμία περίπτωση όμως αυτοί οι ενδοιασμοί μου δεν θα μου μειώσουν το γόητρο του βιβλίου και δεν θα μου αλλάξουν γνώμη για τα πάμπολλα θετικά του χαρακτηριστικά.

«Τα κόκαλα της αδερφής μου» είναι ένα διαφορετικό μυθιστόρημα για τις αδελφικές σχέσεις και μια εναλλακτική οπτική επί της αστυνομικής λογοτεχνίας. Ρεαλιστικό, ανατρεπτικό και καταιγιστικό, θέτει καίρια ερωτήματα για τις ενδοοικογενειακές σχέσεις, δείχνει με έξυπνο τρόπο τις συνέπειες της αμφισβήτησης, της προδοσίας και του πληγωμένου εγωισμού και αποτελεί ένα καλό ντεμπούτο για τη Nuala Ellwood.