Βιβλίο Τα μάγια της πέτρας
Συγγραφέας Μπελίκα Κουμπαρέλη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο τέλος κατάλαβα ότι η ιστορία συνεχιζόταν μέσα από τους τρεις πρωταγωνιστές. Από το φινάλε δεν κατάλαβα τίποτε.  Μόνο ο τίτλος ήταν όμορφο. Κατά τα άλλα μπερδεμένο.

Βιβλίο Η μεταμόρφωση της πεταλούδας
Συγγραφέας Κατερίνα Κοφινά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, μπορεί να περιέχει SPOILERS (για να μη χάσετε το χρόνο σας άδικα)

Χριστέ μου τι διάβασα πάλι….Έχουμε μια ιστορία τραβηγμένη από τα μαλλιά (ερωτικό τρίγωνο, σαν κακέκτυπο της ταινίας Καμπαρέ, τουλάχιστον εκεί τραγουδούσε η Μινέλι και ξεχνιόσουν) και δυστυχώς η γραφή δε βοηθάει καθόλου να συμπαθήσεις τους ήρωες, πόσο μάλλον να τους κατανοήσεις. Ο Πέτρος ζει στο νησί (το οποίο ποτέ δεν κατονομάζεται αλλά τα μέρη του, οι παραλίες του, τα σοκάκια του κατονομάζονται, τι να πω) και τα έχει με την Εύη. Γνωρίζει τον Νίκο, γιο αστυνομικού που μετατίθεται στο νησί κι ερωτεύονται. Η Εύη τα ρίχνει στον Νίκο που γουστάρει αλλά παλεύει ανάμεσα σε αυτό και στα συναισθήματά του για τον Πέτρο. Ο Πέτρος και η Εύη χωρίζουν φιλικά κι η Εύη ρίχνεται στον Νίκο ο οποίος με το πρόσχημα να μην τσακωθεί με τον κολλητό του για το πρώην κορίτσι του επιμένει να μην το πουν πουθενά. Κι έρχεται η ώρα της εξαήμερης (της ποιας;) για Κρήτη όπου ο Πέτρος κι ο Νίκος επιτέλους το κάνουν (μπαρδόν, εκφράζουν τα ειλικρινή συναισθήματά τους ο ένας στον άλλον). Ο Νίκος δεν ξέρει ποια να διαλέξει από την Κική και την Κοκό, ο Πέτρος ως γνήσιος εγωιστής άντρας δεν μπαίνει, δεν βουτά σε αυτήν τη σχέση και στο τέλος τα θυσιάζει όλα για την πολιτική του καριέρα. Η Εύη γίνεται ηθοποιός κι ο Νίκος σκηνοθέτης. Κλπ. κλπ. Διάλογοι ρηχοί, γλυκανάλατοι και καθόλου σημερινοί (το νιώθεις ότι δεν μιλάνε έτσι οι μανάδες στα παιδιά τους ή οι κολλητοί μεταξύ τους σήμερα). Όλες οι συζητήσεις σχεδόν γίνονται πριν και κατά τη διάρκεια του φαγητού (δεν έχουν τίποτε άλλο να κάνουν οι οικογένειες; δεν μιλάνε ποτέ άλλοτε; στο πρωινό, στην τηλεόραση, σε μια βόλτα έστω;).

Η ροή της αφήγησης ενιαία, χωρίς ανατροπές, χωρίς πισωγυρίσματα, μια άχαρη ευθεία και μάλιστα με έναν εκβιασμένο τρόπο κακοτυχίας: η Εύη δεν ήξερε τότε ότι αυτή η υπέροχη νύχτα θα ήταν η μοναδική της ζωής της, ο Πέτρος σύντομα θα μάθαινε πόσο θα τον απογοήτευε η καριέρα που διάλεξε κλπ. Πολύ άσχημο αυτό να παρεμβαίνει ο συγγραφέας τόσο συχνά και τόσο προκλητικά του στυλ «εγώ ξέρω την ιστορία και δε σας τη λέω». Και ειλικρινά πολύ κακό για το τίποτα, να το τρενάρουμε σαν στόρι τουλάχιστον για 10 χρόνια; Γιατί; Υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που πνίγουν συναισθήματα και πισωγυρίζουν στα λάθη τους αλλά ακολουθούν μια πεπατημένη μα στραβή μα καλή, την ακολουθούν. Εδώ ούτε ο Γιάγκος με τη Βίρνα στη Λάμψη τόσο πισωγύρισμα, ο Πέτρος παρατά τον Νίκο (δεν είναι σωστό), του λείπει, επιστρέφει για ένα βράδυ (δεν πρέπει) και ξανά τα ίδια, ώσπου ο Νίκος του τα χώνει. Και; Τόσα συναισθήματα, τόσες σκέψεις ξαφνικά εκφράζονται σε έναν χειμαρρώδη μονόλογο (τουλάχιστον 2-3 φορές μες στο βιβλίο) και τέλος. Ούτε μια σταγόνα εδώ ή μια σταγόνα εκεί, μια συζήτηση παραπέρα, τίποτα: αφηγούμαστε, περιγράφουμε και ξαφνικά αρχίζει το μπλα μπλα. Για να μην αναφέρω τις θεωρίες της συγγραφέως για την ομοφυλοφιλία που, εντάξει, κατά ένα ποσοστό αγγίζουν την αλήθεια αλλά είναι τόσο χειμαρρώδεις και σε λάθος σημείο (ίσως και λάθος διατυπωμένες) μες στην πλοκή που δεν μπόρεσα να τις πάρω σοβαρά. Έχουμε δυο παιδιά κι έναν κύκλο δραστηριοτήτων και χόμπι σε μια συγκεκριμένη κοινωνία και στα χειμαρρώδη λόγια του Νίκου πετιέται και η Εκκλησία κι αν αποδέχεται τους ομοφυλόφιλους και γιατί. Τελείως άκυρα πράγματα. Ειλικρινά πιστεύω ότι αν ήταν αλλιώς γραμμένο, αλλιώς διατυπωμένο, τελείως διαφορετικό, ίσως και να συνέπασχα με τους ήρωες του βιβλίου και να ένιωθα το αδιέξοδό τους. Είναι τέτοιο το ύφος και η γραφή όμως που με απώθησαν.

ΥΓ. Το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο captainbook το 2011.

Βιβλίο Το Μάτι του Κόκκινου Τσάρου
Τίτλος πρωτοτύπου Eye of the Red Tsar
Συγγραφέας Sam Eastland
Μεταφραστής Ρένα Χατχούτ
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Modern Times
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καλό αστυνομικό. Παράλληλα με την ιστορία του σήμερα (1929) αναπτύσσεται η ιστορία του παρελθόντος του Πέκαλα, ποιος ήταν, ποιες οι αντιλήψεις του, γιατί τον επέλεξε ο τσάρος για στενό συνεργάτη του, ποια η σχέση του με τον αδερφό του, ποια τα καθήκοντά του και τι απέγινε όταν καταλύθηκε η παντοκρατορία του τσάρου. Στο σήμερα ο Πέκαλα επιστρέφει από τις φυλακές όπου τον έριξε το νέο κράτος για να τον παρακολουθεί συνέχεια και αναλαμβάνει να αναγνωρίσει τα πτώματα των Ρομανόφ. Το σοκ του είναι μεγάλο όταν διαπιστώνει ότι ο Αλέξιος, ο γιος, ζει. Αλλά δεν είναι ο Αλέξιος…. Κι έτσι ο Πέκαλα ανακαλύπτει ότι είναι πιόνι σε ένα κυνήγι θησαυρού, του θησαυρού των Ρομανόφ, ποιον όμως να εμπιστευτεί από το γύρω του περιβάλλον; Ανατροπές και μια μεγάλη έκπληξη στο τέλος. Το βιβλίο παίρνει τις τελευταίες στιγμές των Ρομανόφ και τις αναπαριστά σαν να ήταν εκεί ο συγγραφέας. Ωραίο γράψιμο, στρωτό, ρεαλιστικό και αρκετά αγωνιώδες. Παρόλο που ασχολείται με τους Ρομανόφ και τις φήμες που συνόδευαν για πολύ καιρό την εκτέλεσή τους (όχι, δεν εκτελέστηκαν, τους είδα εκεί, εκεί κι εκεί, ή ναι, εκτελέστηκαν, να κι ο θησαυρός τους), υλικό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε τερατολογίες ή αμερικανιές, τα πράγματα είναι απλά, σχεδόν καθημερινά (όσο καθημερινή θα μπορούσε να είναι η ζωή ενός μυστικού πράκτορα-αστυνομικού). Θα το απολαύσετε.

Βιβλίο Μια τέλεια μέρα
Τίτλος πρωτοτύπου Un giorno perfetto
Συγγραφέας Melania G. Mazzucco
Μεταφραστής Δήμητρα Δότση
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Για τον αποτυχημένο αστυνομικό που δέρνει τη γυναίκα του και όταν εκείνη το σκάει με δικαστική απόφαση μακριά του της κλέβει τα παιδιά; Για την έφηβη κόρη του που κάνει πίρσινγκ στον αφαλό ενώ αναζητά τον εφηβικό της έρωτα; Για τον μικρό της αδελφό που τον κοροϊδεύουν στο σχολείο και διάβασα μια ανατριχιαστική περιγραφή τιμωρίας του από τους νταήδες του σχολείου; Για τον υποψήφιο υπουργό που δεν παίρνει χαμπάρι ότι η δεύτερη γυναίκα του τα έχει φτιάξει με τον γιο του; Για τα αισθήματα του επαναστάτη εφήβου φοιτητή που πετά γκαζάκια στις πολυεθνικές ενώ τον έχει σημαδέψει ο έρωτας της μητριάς του; Σκηνές απίστευτης απεικόνισης. Η απόπειρα δολοφονίας της συζύγου από τον αστυνομικό, οι οικογενειακές έριδες (που μου θύμισαν οικεία κακά), η απόλυση της μητέρας αποδίδονται με πολύ καλό τρόπο. Και μου άρεσε τρομερά το στήσιμο του βιβλίου που μου θύμισε τη σειρά 24. Κι ενώ ξέρεις από την αρχή ποιος θα σκοτώσει, όταν φτάνεις στο ανατριχιαστικό τέλος βάζεις τα κλάματα μπροστά στην ανημπόρια του αθώου και στην παράνοια του ενόχου. Από τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει.

Βιβλίο Η πολιτεία των γιασεμιών
Συγγραφέας Ιωσήφ Αλυγιζάκης
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια αγάπη και πώς αυτή ολοκληρώνεται αρκετά χρόνια αργότερα, μέσα από μιαν άλλη ψυχή. Φοβερή η αναπαράσταση και του σήμερα αλλά κυρίως του τότε. Εικονοπλάστης και λογοτέχνης ο Ιωσήφ. Ανυπομονώ να διαβάσω και τα άλλα του έργα. Με παρέσυρε και δεν το άφησα εύκολα από τα χέρια μου.

Βιβλίο Κουβανέζικη ραψωδία
Τίτλος πρωτοτύπου Rhapsodie cubaine
Συγγραφέας Eduardo Manet
Μεταφραστής Δημήτρης Δημακόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ζωή του Χουλιάν και της οικογένειάς του από το 1960 που φεύγουν από την Κούβα ως τουλάχιστον το 1995 που εξακολουθεί να βλέπει την πατρίδα του από απόσταση. Φιλίες, έρωτες και ψεύτικες ελπίδες αλλά κι επιμονή κι υπομονή για έναν δύσκολο αγώνα. «Ψυχολογικό», «εσωτερικό» μυθιστόρημα κι ειδικά στις σχέσεις μεταξύ του Χουλιάν και της μετέπειτα γυναίκας του. Γιατί, παρόλο που αγαπιούνται, δεν παντρεύονται, γιατί δεν μπορούν να κάνουν παιδιά και κατά πόσο αυτό συνέβαλε στο διαζύγιο. Προσωπικά παρασύρθηκα από τις περιγραφές και τη νοοτροπία Κούβας και Φλόριντα (στο Μαϊάμι ταξίδεψα πρόσφατα κι έναν τέτοιο παλμό κάπου κάπου τον ένιωθα) κι έτσι μπήκα για τα καλά στο στόρι πριν το καταλάβω. Αν όμως κάποιος δεν ενδιαφέρεται για τη συγκεκριμένη περίοδο, ιστορία ή πολιτισμό θα δυσκολευτεί να το παρακολουθήσει. Παρόλο που δεν είναι αργό ούτε κουραστικό κάπου κολλάει, κάπου ξενίζει.

Κάποια σημεία που τονίζουν τις ελπίδες και την αγωνία των μεταναστών ήταν ατόφια και αληθινά («δεν έφυγα από τη σκλαβωμένη χώρα μου για να έρθω στη γη της ελευθερίας για να με φωνάζει κάποιος σκυλάραπα», λέει ένας μετανάστης). Ιστορίες ανθρώπινου πόνου και εικόνες που ζούμε καθημερινά και από άλλες χώρες, από άλλους προσφυγικούς καταυλισμούς. Και η κουλτούρα της Αβάνας με τα ντάκιρι και τα μοχίτο να ποτίζει κάθε σελίδα.

Βιβλίο Love for ever-Ωχ!
Συγγραφέας Λύο Καλοβυρνάς
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Έλενα είναι μοριακή βιολόγος και εργάζεται σε Ινστιτούτο Ερευνών στην Κοπεγχάγη πάνω σε κάτι που δε μας αποκαλύπτεται από την αρχή. Αντιθέτως, η Έλενα έχει πονοκεφάλους από τις δύο ως τώρα αποτυχημένες προσπάθειες των ερευνών της και καταφεύγει στα χάπια για να κοιμηθεί. «Κατάπιε το μικρό ροζ χαπάκι κι ευχήθηκε οι βενζοδιαζεπίνες να εισχωρήσουν γρήγορα στους υποδοχείς GABAa. Αυτά παθαίνεις όταν είσαι μοριακή βιολόγος: ούτε ένα γαμωηρεμιστικό δεν μπορείς να πάρεις χωρίς να ξέρεις τι σου κάνει» (σελ. 19). Αυτό ήταν, ένας νέος έρωτας γεννήθηκε και ξενύχτησα για να  το τελειώσω.

Το βιβλίο είναι πανέξυπνο, ευρηματικό και ρεαλιστικότατο. Η μοριακή μας βιολόγος, πληγωμένη από τους εφηβικούς έρωτες στο λύκειο και τον πόνο που αφήνουν, μόλις μαθαίνει πώς λειτουργεί ο έρωτας και πως όλα είναι θέμα χημείας μεταξύ των φερομόνων (γι’ αυτό έχει τιγκάρει ο κόσμος στα αταίριαστα εμφανισιακά ή χομπιστικά ζευγάρια, γιατί «οι συγκεκριμένες φερομόνες που εκκρίνουν ταιριάζουν με τις δικές μας») τάσσεται στο πλάι της επιστήμης μόνο και μόνο για να καταφέρει να φτιάξει τη φερομόνη του σώματός της και να ψεκάσει έναν χώρο ώστε όποιος τη μυρίσει να την ερωτευτεί. Και όχι μόνο αυτό, η Έλενα ψάχνει να βρει τον ιδανικό συνδυασμό των φερομόνων, που θα γεννήσει στον άλλον το αίσθημα του μόνιμου έρωτα, δηλαδή τα ζευγάρια θα ερωτευτούν για πάντα! Και φυσικά τα πράγματα πάνε κατά διαόλου, με έναν κωμικό αλλά όχι γελοίο τρόπο, με ένα διδακτικό αλλά όχι «κουνώ-το-δάχτυλο» στυλ γραφής. Τρομερό, αν σκεφτεί κανείς πως όλα ξεκίνησαν από κάτι απλό: «Ήταν απλώς θέμα ορμονών, αυτός τις παρήγαγε κι εκείνη τις μύρισε» (σελ. 60).

Το μυθιστόρημα είναι καλοδουλεμένο και έχει τόσες πολλές αλήθειες, οι οποίες, ακόμη χειρότερα, έρχονται κατακέφαλα την ώρα που δεν το περιμένεις, γύρω από τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, τον αιώνιο έρωτα, αλήθειες και ψέματα γύρω από τις σχέσεις και τη διαχρονικότητά τους και πάρα πολλά άλλα που αφορούν την ανθρώπινη κοινωνία και ειδικά τα νανομόριά της, τα ζευγάρια. Γιατί ερωτευόμαστε; Γιατί χωρίζουμε; Πώς χωρίζουμε; Γιατί πονάμε και κλαίμε μετά από ένα τέλος ακόμη και δύο εβδομάδων, πόσο μάλλον δύο και παραπάνω χρόνων; Ποιο είναι το μυστικό για μια μακροχρόνια σχέση; Τι αποκομίζουμε από κάθε σχέση και σε τι μας βοηθάει να πειραματιζόμαστε με νέες σχέσεις αντί να μένουμε μόνιμα προσκολλημένοι σε μία; Ακόμη κι αν έχουμε μακροχρόνια σχέση πώς διαιωνίζεται αυτή η αγάπη και η τρυφερότητα;

Τα πειράματα της Έλενας σε πρώτο στάδιο έχουν επιτυχία και η έρευνά της προχωράει σε κλινικό επίπεδο πάνω σε ανθρώπους. Επομένως, τι; Όλα ωραία και καλά, μυρίζουμε τις φερομόνες και ερωτευόμαστε για πάντα; Κι όμως, όχι! Πάμπολλα ζευγάρια-πειραματόζωα δεν ανταποκρίθηκαν θετικά και δεν ερωτεύτηκαν από την αρχή. Άλλοι χώρισαν και άλλοι ένιωθαν το ίδιο με πριν από τα πειράματα. Απ’ όσους χώρισαν, μόνο ο ένας από τους δύο ήταν ερωτευμένος ξανά από την αρχή, οπότε ο άλλος, όταν τον χώρισε γιατί έγινε «της προσκολλήσεως», πιέζοντάς τον αφόρητα, είτε είχαμε αυτοκτονίες, είτε είχαμε ασφαλιστικά μέτρα, μύλος! Επομένως, τι πήγε στραβά; Γιατί το πείραμα απέτυχε κι άρχισε να βάζει σε κίνδυνο τα ζευγάρια-πειραματόζωα; Η απάντηση με άφησε πραγματικά άφωνο, γιατί ο έρωτας είναι τόσο πολύπλευρος, με εκατομμύρια άλλες παραμέτρους που δε φαίνονται διά γυμνού οφθαλμού και γιατί φυσικά δεν είναι ένα προκαθορισμένο παιχνίδι στρατηγικής, Αυτή ειδικά η επεξήγηση μου έδωσε νέα ώθηση στα ερωτήματα για τον έρωτα και τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της αιώνιας σχέσης και τη βρήκα τρομερά έξυπνη και ουσιώδη.

Όλα αυτά λοιπόν τα δημιουργεί η Έλενα, ένα κορίτσι που στα επτά της χρόνια εγκαταλείφθηκε από τη μάνα της, γιατί «πήγε να βρει την πραγματική ευτυχία» σύμφωνα με τον πατέρα της, έναν άντρα που τη γαλούχησε με έναν ηλίθιο κατ’ εμέ τρόπο διαπαιδαγώγησης! Φανταστείτε να πηγαίνετε για πικ νικ στο δάσος κι ο μπαμπάς αντί να σας δείχνει το μεγαλείο της φύσης να σας βάζει μπροστά σε μια σωρεία do-it-yourself περιστάσεων ώστε να σταθείτε στα δικά σας πόδια και να αναπτύξετε τους δικούς σας μηχανισμούς ωριμότητας: αν πάθω τώρα καρδιακή προσβολή πώς θα βρει κάποιον να με σώσει, αν πέσει πάνω μου βράχος πώς θα με ξεπλακώσεις, ή ακόμη χειρότερα αν κάποιος της χαρίσει μια κούκλα γιατί να μην τη δεχτεί (καλά, αυτό ήταν κορυφαίο, γιατί δεν έπρεπε να δίνει σημασία στην εξωτερική εμφάνιση αλλά στα εσωτερικά χαρίσματα και φυσικά να μην κλάψεις, γιατί θα δείχνεις ηλίθια!). Αυτό το ανασφαλές λοιπόν πλάσμα τρώει τα μούτρα της πέφτοντας στους εφηβικούς έρωτες, οπότε αυτό είναι και το κατηγορώ της προς τον πατέρα: ότι δεν την έμαθε να αντιμετωπίζει σωστά τον έρωτα. Γι’ αυτό λοιπόν και το μπάχαλο στην ιστορία μας.

Κι όμως, πρωταγωνιστής δεν είναι η Έλενα, εκείνη είναι απλά ο μηχανισμός που βάζει σε κίνηση τα γρανάζια της ιστορίας. Κατ’ εμέ, πρωταγωνιστές είναι το παντρεμένο ζευγάρι Όε και Φρέδερικ που ζουν στην Κοπεγχάγη, μιας και ο Όε είναι ο επικεφαλής ερευνών του Ινστιτούτου όπου εργάζεται η Έλενα, ένας άντρας παντρεμένος για πάνω από δεκαπέντε χρόνια με τον σύντροφό του και αρχίζει να πανικοβάλλεται όταν καταλαβαίνει ότι ο χρόνος περνάει και ΙΣΩΣ η σχέση τους αρχίζει να φθείρεται. Δέχεται λοιπόν, αν και με δισταγμό, να γίνει κι αυτός πειραματόζωο, με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Μέσα από αυτήν τη σχέση, και χωρίς να εστιάζει ο συγγραφέας αποκλειστικά στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια, ξεδιπλώνεται η πραγματική ιδέα του μυθιστορήματος, γιατί το ζευγάρι κυριολεκτικά αποδομείται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη και μέσω αυτών λέγονται οι μεγαλύτερες αλήθειες που με άφησαν άφωνο και σκεπτικό για πολλές ώρες. Χώρια που μου παρουσίασε το ιδανικό ζευγάρι μόνο και μόνο για να μου το τινάξει στον αέρα με έναν ευρηματικό, ρεαλιστικό τρόπο, μιας και έχω κατασταλάξει πλέον πως δεν υπάρχει ιδανικό ζευγάρι αλλά ιδανικοί τρόποι για να σώζεις τη σχέση σου. Ο τρόπος που παλεύουν για να μείνουν μαζί, οι απανωτές ανατροπές στη ζωή τους, οι αλήθειες που ξεπετιούνται χωρίς να σε ρωτήσουν, σε συνδυασμό με την αποκάλυψη της πραγματικής αιτίας που δε γίνεται να μένεις ερωτευμένος για πάντα δημιούργησαν κατ’ εμέ το πιο αρραγές εν συνόλω μυθιστόρημα που αγάπησα βαθιά. Ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως εκτός από τις επιλογές μας υπάρχουν και αστάθμητοι παράγοντες, όπως ο θάνατος ή μια αρρώστια, επομένως τι κάνουμε τότε, που ως άλλοι θεοί καταφέραμε να υλοποιήσουμε αυτό το «ερωτευμένοι για πάντα;» Μήπως η φύση ξέρει κάτι καλύτερο που στα ζώα ο έρωτας κρατάει το πολύ τρία χρόνια και μετά προχωράμε σε νέα φάση αναπαραγωγής;

Το «Love for ever-Ωχ!» είναι πανέξυπνο, αληθινό, άμεσο, καίριο, διαχρονικό, διεισδυτικό, γραμμένο με έναν κωμικό τρόπο που βοηθάει τον αναγνώστη να δεχτεί και να χωνέψει τις αλήθειες που συντροφεύουν μια σχέση, έναν έρωτα, ένα ζευγάρι και ως κείμενο απέχει παρασάγγας από κάτι «ελαφρύ». Τα πανέξυπνα μηνύματα περνάνε μέσα από το χιούμορ και τις ακραίες καταστάσεις μόνο και μόνο για να γίνουν πιο εύκολα αποδεκτά. Συν το γεγονός ότι το μυθιστόρημα είναι καλογραμμένο, με ευρύ λεξιλόγιο, παραστατικότατες σκηνές, δυνατούς διαλόγους και μια απίστευτη αληθοφάνεια στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, συν ότι το τελευταίο μέρος διαδραματίζεται στο νησί καταγωγής μου, τη Σάμο, συν τις σελίδες 272-273 που είναι οι πιο δυνατές του βιβλίου και με έκαναν να κλάψω γοερά, τρομάζοντας τους γύρω μου, συν τα κατά τόπους πλούσια καλολογικά στοιχεία (κυρίως παρομοιώσεις και μεταφορές), ε, τι άλλο πια να γράψω για να ψάξετε να βρείτε αυτό το βιβλίο; Μπράβο στον συγγραφέα, που ήδη έχει διανύσει σημαντικές αποστάσεις ως προς την ενημέρωση για ευαίσθητα θέματα όπως το AIDS και η κοινωνική ανισότητα, γιατί κατάφερε όλη αυτήν την εμπειρία του να την αποδώσει με ένα ευαίσθητο, συγκινητικό, αληθινό βιβλίο που με κέρδισε από την αρχή.

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Του έδωσε ένα καλαθάκι με αποδεικτικά στοιχεία: ορίστε το «δε με παίρνεις τόσο συχνά τηλέφωνο», πάρε κι ένα «όλο εγώ σε παίρνω», α, βρήκα κι ένα «όταν μιλάμε, ακούγεσαι σα να βαριέσαι», το «αποφεύγεις να βρισκόμαστε» σου το ‘δωσα;» (σελ. 54-55).

«Άλλωστε δεν είναι μόνο οι περαστικοί άντρες που βάζουν σε κίνδυνο μια σχέση. Αρκεί η εντροπία της συμβίωσης, η πλήξη που απειλεί να σκουριάσει σαν αρμύρα τους αρμούς του γάμου. Πριν το καταλάβεις, βρίσκεσαι να κοιτιέσαι με τον άλλο καθώς απομακρύνεστε, άθελά του, άθελά σου, σαν καράβι που έχει λύσει τους κάβους» (σελ. 156).

Βιβλίο Η επίδραση του Κρόνου
Συγγραφέας Μανώλης Χαρίνος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μοντέρνοι Καιροί (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ομολογώ ότι με κράτησαν τα πρώτα κεφάλαια και κυρίως η ιστορία του Φώτη που πάλευε με το AIDS και έδινε αγώνα ενάντια στο χρόνο. Δεν ανταμείφθηκα αλλά αυτό το βιβλίο έχει τόσες πολυεπίπεδες αναγνώσεις (και τόσο βαθιά κρυμμένες) που σίγουρα κάποια στιγμή θα το ανακαλύψεις, δεν μπορεί, αρκεί να έχεις υπομονή (προσωπικά ποτέ δεν έχω, μιας και τα αδιάβαστα βιβλία στοιβάζονται στο πάτωμα κι ο χρόνος είναι τόσο λίγος). Στα θετικά του βιβλίου: η νυχτερινή ζωή της Αθήνας, φυσιογνωμίες, άνθρωποι και χαρακτήρες που κάπου τους είδα κι εγώ, κάπου τους γνώρισα, κάπου τους πόνεσα, πρεζάκηδες, τσαντάκιες, νονοί, μοναχικοί άνθρωποι που αναζητούν το εφήμερο για να βρουν αιώνια απάντηση στα ερωτήματα της ζωής, πόρνες και νταβατζήδες, νυχτερινή ξενάγηση σε μια άγνωστη και υποβαθμισμένη πόλη, με διευθύνσεις και ονόματα παρακαλώ. Και σε κάποια η γραφή, μάλλον οι σκέψεις του συγγραφέα, που φωνάζει για την προσωπική του μοναξιά και ψάχνει διέξοδο γράφοντας στις άσπρες σελίδες ενός άψυχου χαρτιού. Διαβάστε αποσπάσματα που με έκαναν να σταματήσω και να σκεφτώ: “Ανοιγοκλείνοντας τα μάτια σου, τα χρόνια πέρασαν λαθραία, πέρασαν αθόρυβα κι απαρατήρητα, χωρίς να υπάρχει πουθενά κανείς που να σε έχει συμπονέσει αρκετά για να σε προετοιμάσει, αλλά το πιθανότερο είναι ότι, κι αν παρουσιαζόταν αυτός ο λαχανιασμένος αγγελιαφόρος, δε θα καταλάβαινες το μήνυμά του, γιατί υπάρχουν πράγματα που μόνο αν τα βιώσουμε μπορούμε να τα κατανοήσουμε. Απελπισμένος, θα παρηγορηθείς ανάβοντας ένα καινούργιο τσιγάρο, αλλά προτού το τελειώσεις θα έχουν περάσει κι άλλα χρόνια, με τον ίδιο τρόπο. Τέλος, με δάκρυα θα παρακαλέσεις για παράταση, αλλά ποιος άνθρωπος ή θεός θα μπορούσε να σου χαρίσει αυτό το ανεκτίμητο δώρο; Δε θα υπάρχει τίποτα παρά μόνο τόσος χρόνος για να διαπιστώσεις με πανικό ότι δεν υπάρχει χρόνος ” (σελ. 85). “Κανένας δε μου είπε ξεμέθυστος σ ‘ αγαπώ, εκτός από τη μάνα μου ” (σελ. 96). “Η πόλη είναι σίγουρα γυναίκα, η πλατεία τα απόκρυφά της και το όνομά της ερμηνεύει κυριολεκτικά τη φύση και την αποστολή της…Η τσίκνα από τις καντίνες της Αθήνας πλούσιες σπονδές που, ακόμα κι αν βρουν τον προορισμό τους, δε θα συγκινήσουν κανένα θεό ” (σελ. 197). “Έχεις σκεφτεί ποτέ ότι οι σκέψεις, οι επιθυμίες, τα αισθήματά μας είναι το ποίημα που έχουμε στο μυαλό και πρέπει να μεταφράσουμε με αποφάσεις και πράξεις στη ζωή; Είμαστε μεταφρασμένες ζωές ” (σελ. 325).

Από την άλλη ενώ ξεκινάει με κωμική στόφα και ξεκαρδίζεσαι σε κάποια σημεία μετά την 30ή-40ή σελίδα πέφτει μια σκοτεινιά, μια πενθίλα άλλο πράμα, λες και το έγραψε άλλος συγγραφέας ή λες και το παράτησε ο δημιουργός του και ασχολήθηκε ξανά μαζί του μετά από χωρισμό και λέει “θα εκδικηθώ, ξεσπώντας στο βιβλίο μου!” Κι είχε αρκετά καλά κωμικά στοιχεία, όπως στη σελ. 46: “Για μια μαλακία! (πετάει το πιάτο μου) Άκου λέει για μια μαλακία! (το βαθύ πιάτο της σαλάτας) Το άτομο με γ… (το δικό της πιάτο και τουλάχιστον τρία μικρά από τους μεζέδες). Με ισοπέδωσε… (το ποτήρι της και τα άδεια μπουκάλια κρασιού). Με εξευτέλισε… (το δικό μου μισογεμάτο ποτήρι). Κι όσον αφορά το παρελθόν (κοιτάει με λύσσα το τραπέζι αλλά δεν έχει τίποτε άλλο από τα κουβέρ), τελείωσε… (παίρνει στα χέρια της το καλάθι που έχει μέσα φέτες ψωμιού και το κοιτάει απογοητευμένη). Είναι ιστορία που δε θέλω να θυμάμαι (μου το πετάει στο κεφάλι). Πλήρωσε το λογαριασμό εσύ!…(ξεστρώνει το τραπεζομάντηλο και μου το πετάει στη μούρη) ” (σελ. 46).

Δυστυχώς, παρόλο που διακρίνω πλούσιο εσωτερικό κόσμο (του συγγραφέα) και μια ανήσυχη σκέψη, είναι τόσο αναλυτικές οι σκέψεις που καταθέτει ο συγγραφέας, μιλώντας μέσω του ήρωά του που κουράζεσαι….(οκ σκέψου τι θα κάνεις, πες τι θα κάνεις αλλά μην το αναλύουμε πια τόσο πολύ)….Ο Αγγελόπουλος της λογοτεχνίας. Κι επίσης δεν γίνεται οι 300 πρώτες σελίδες να εξελίσσονται σε μια νύχτα, την οποία περιγράφεις λεπτό προς λεπτό (βλ. τη σειρά 24) και μετά να χάνεται η αρχική ιδέα και να ξεδιπλώνεται γενικά μέσα στο χρόνο η ιστορία. Τέλος, το πιο απογοητευτικό όλων, ο ταξιδιωτικός οδηγός του Μεξικού (και μιλάμε ΟΛΟΥ του Μεξικού, όχι μόνο της Πόλης). Μα ήταν ανάγκη; Εκεί πήγαν για να ξεσκάσουν, να περάσουν καλά και να ομορφύνει τις τελευταίες μέρες του κολλητού του, είναι ανάγκη να κάνουμε μάθημα μεξικανικής ιστορίας; Σε τόσο αναλυτικό βαθμό; Αν ποτέ αξιωθώ να πάω στο Μεξικό θα πάρω αυτό το βιβλίο για ταξιδιωτικό οδηγό. Εκεί πηδούσα τις σελίδες και πιστέψτε με, δεν έχανα τον ειρμό. Να γιατί με κούρασε και με παραξένεψε αυτό το βιβλίο. Γενικά δε θα το συνιστούσα αλλά αν πέσει στα χέρια σας ξεφυλλίστε το για τα σκόρπια συναισθήματα που έχει απλώσει ο συγγραφέας στις σελίδες του και μόνο γι ‘ αυτό.