Βιβλίο Τα χρώματα της Χλόης
Συγγραφέας Κατρίνα Τσάνταλη
Εικονογράφος  Little Miss Grumpy
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κατρίνα Τσάνταλη έγραψε ένα συναρπαστικό αλληγορικό παραμύθι για τη δοτικότητα, την αυτοπεποίθηση, την ανάγκη για παρέα και τη φιλία. Με αφορμή τα παθήματα της πολύχρωμης Χλόης, μαθαίνουμε για τις σκέψεις και τα συναισθήματα όσων μένουν μόνοι γιατί είναι με κάποιον τρόπο διαφορετικοί από τους άλλους. Η Χλόη ενοχλεί τους γύρω της με τα πλουμιστά χρώματά της, υπάρχουν όμως κι άλλα γνωρίσματα σε κάποιους που κάνουν τους άλλους να τους ζηλέψουν: ένα ταλέντο, μια ιδιαιτερότητα, ένας άλλος τρόπος σκέψης. Όλοι αυτοί ενώνονται κάτω από τη Χλόη και η πλοκή της ιστορίας δείχνει στα μικρά παιδιά τα μειονεκτήματα της αλόγιστης δοτικότητας και του λάθους να αλλάξουμε τον εαυτό μας για να μοιάσουμε στους άλλους. Η εικονογράφηση της Little Miss Grumpy είναι απολαυστική και γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες προοπτικές. Οι ήρωες του βιβλίου ξεπηδάνε από κάθε σημείο της σελίδας, πολλές φορές μάλιστα από κει που δεν το περιμένεις με τρόπο που φέρνει πιο κοντά στο κείμενο τα παιδιά, ενισχύοντας τη φαντασία τους και το αισθητικό τους κριτήριο. Οι εκφράσεις των προσώπων είναι παραστατικές και μου άρεσαν πολύ τα φωτεινά κυρίως χρώματα που ποικίλλουν σε κάθε φόντο.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται κλιμακωτά, με πολλά επιμέρους περιστατικά, και από σελίδα σε σελίδα βλέπουμε μια Χλόη που αλλάζει, σκουραίνει, αποδυναμώνεται, χάνει τον εαυτό της κι όταν φτάνει στην ανάγκη των γύρω της όλοι τής γυρίζουν την πλάτη, εκτός από έναν. Σοφή η κίνηση της συγγραφέως να βρει η αρουρίνα στήριξη σε αυτόν τον καινούργιο της φίλο, μιας και στο πρόσωπό του βλέπουμε το μέλλον της επόμενης γενιάς, την οποία προσμένουμε με την ελπίδα να είναι καλύτερη από την προηγούμενη. Η Χλόη κάνει πράγματα για να είναι αρεστή και όχι γιατί ταιριάζουν με τα ενδιαφέροντα και τις επιθυμίες της ώσπου εξαντλείται και δεν αναγνωρίζει πλέον τον εαυτό της. Έδωσε τα πάντα για να γίνει αποδεκτή και τώρα νιώθει μόνη και αόρατη. Βήμα βήμα θα επανέλθει και θα διαλέξει με σοφία τους νέους της φίλους, ποντικούς και αρουραίους, που θα την αγαπούν γι’ αυτό που είναι και θα στηρίζουν τα όνειρα, τα ταλέντα και τις δυσκολίες ο ένας του άλλου. Τελικά, όλοι έχουμε χρώματα και είναι πάντα μέσα μας, αρκεί να πιστέψουμε στον εαυτό μας για να βγουν στην επιφάνεια.

«Τα χρώματα της Χλόης» είναι μια γλυκιά αλληγορία για τη δοτικότητα και την αυτοπεποίθηση. Η γλυκιά αρουρίνα θέλει να γίνει μέλος μιας κοινότητας και κάνει απανωτά λάθη, ελπίζοντας πως έτσι θα την αποδεχτούν. Συναρπαστικές εξελίξεις θα τη βοηθήσουν να καταλάβει τα λάθη της και θα κάνει μια νέα αρχή χάρη σ’ έναν ανέλπιστο φίλο. «Ποτέ ξανά μην κρύψεις ποια είσαι. Μην κάνεις ποτέ κάτι που δεν θέλεις, μόνο και μόνο για να ανήκεις κάπου», τονίζει η συγγραφέας. Επίσης: «Μη χάσεις ποτέ τον εαυτό σου για να αρέσεις στους άλλους. Θα σε αγαπήσουν γι’ αυτό που είσαι. Και το πιο σημαντικό απ’ όλα; Να σε αγαπάς πολύ, εσύ»! Τρυφερά και συγκινητικά μηνύματα θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να κατανοήσουν πόσο σημαντική είναι η εκτίμηση στον εαυτό μας και η πίστη στις δικές μας δυνάμεις, δεξιότητες και ικανότητες, έστω κι αν αυτές μας ξεχωρίζουν από το σύνολο.

Βιβλίο Ρόζα Παρκς: για μια θέση στον κόσμο
Συγγραφέας Χρυσάνθη Τσιαμπαλή
Εικονογράφηση Little Miss Grumpy
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα έχει πολλές λογοτεχνικές αρετές και απευθύνεται σε παιδιά προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας, που μαθαίνουν για τους σκληρούς αγώνες που έδιναν κάποτε οι άνθρωποι για πράγματα που σήμερα θεωρούμε αυτονόητα και ταυτόχρονα κατανοούν την αδικία και το λάθος στον φυλετικό ρατσισμό. Η συγγραφέας ξεκινάει από την παιδική ηλικία της Ρόζα, η οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε την εποχή των απηνών διώξεων της Κου-Κλουξ-Κλαν κι αυτός ο φόβος τη στοίχειωνε από μικρή. Με μεγάλη προσοχή και ταυτόχρονα με συναρπαστική αφήγηση ζωντανεύει την ατμόσφαιρα και την εποχή που επικρατούσε στο Πάιν Λέβελ της Αλαμπάμα τη δεκαετία του 1920, με τα μαύρα παιδιά να πηγαίνουν σχολείο τον Νοέμβριο, αφού μέχρι τότε δούλευαν στις φυτείες, να αποφεύγουν κάθε λευκό, στους οποίους απαγορευόταν να απευθύνουν τον λόγο, πόσο μάλλον να τους αντιμιλούν και πολλά άλλα. Περιγράφονται τα κτήρια, οι δρόμοι, το σχολείο, οι φυλετικές διακρίσεις, η μουδιασμένη ατμόσφαιρα που επικρατούσε εκείνη την εποχή εκεί αλλά και ευρύτερα, πώς παρακινούσαν γονείς και δάσκαλοι τα παιδιά να μορφωθούν για να μην έχουν την τύχη των προγόνων τους, για να μεγαλώσουν ανεξάρτητα και να έχουν αυτοεκτίμηση και να στηριχτούν στις δυνάμεις τους.

Με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Ρόζα γνωρίζουμε καλύτερα τον χαρακτήρα και τις αντιλήψεις της και σταδιακά φτάνουμε στη δεκαετία του 1950, όπου η Ρόζας έχει παντρευτεί και μένει πια στο Μοντγκόμερι, θυμωμένη που η τακτική των λευκών έχει ριζώσει για τα καλά: «Πριν το καταλάβεις έβλεπες τον εαυτό σου όπως τον έβλεπαν οι λευκοί» (σελ. 41). Το κλίμα παραμένει ίδιο, γεμάτο διακρίσεις και απαξίωση, ταπεινώσεις και κακομεταχείριση. Φυσικά και υπήρξαν λευκοί που υποστηρίζανε τα δικαιώματα των μαύρων κι ας πληρώνανε το τίμημα να παραγκωνίζονται από τους ομόφυλούς τους και να χάνουν φιλίες και γνωριμίες χρόνων. Διάφορα αποσπάσματα στο κείμενο τονίζουν την ισότητα μεταξύ των ανθρώπων: «Ο χειμώνας είχε μπει στο Μοντγκόμερι ορεξάτος και δίκαιος, με χαρά πάγωνε τις μύτες και τα αυτιά όλων μας, μαύρων και λευκών» (σελ. 53) και η Ρόζα έχει γίνει πια μια γυναίκα που ανησυχεί για όσα συμβαίνουν και θέλει να κάνει κάτι γι’ αυτό.

Κι έτσι έρχεται η μοιραία 1^η Δεκεμβρίου: «Δεν είχα κανένα λόγο να σηκωθώ. Είχα κουραστεί. Δεν είχε κουραστεί το σώμα μου. Είχε κουραστεί η καρδιά μου. Είχε κουραστεί να νιώθει πως την τσιμπούν. Είχα κουραστεί να προσέχω πώς ζω» (σελ. 55). Με ενδιαφέρουσες ανατροπές, με αντικειμενικότητα, με λεπτομέρειες που δεν κουράζουν, με ζωντανούς διαλόγους καταγράφονται οι πολλές και σκληρές προσπάθειες ενημέρωσης και πειθούς με αφορμή τη δίκη της Ρόζας, αφού ο κόσμος είναι διστακτικός, υποταγμένος στη μοίρα του: «Πόσοι θα επιλέξουν να ταλαιπωρηθούν για να διεκδικήσουν κάτι που δε νιώθουν καν σίγουροι ότι τους ανήκει» (σελ. 69); Καταγράφονται βήμα προς βήμα οι κινητοποιήσεις, η δημιουργία μαχητικών ενώσεων, οι προσπάθειες του αιδεσιμότατου Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, το μποϊκοτάζ στα λεωφορεία και πολλά άλλα που έγιναν «για μια θέση»… στον κόσμο!  Στο επίμετρο βιογραφικά σημειώματα των πρωταγωνιστών και βιβλιογραφία δίνουν τις απαραίτητες εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και ωθούν τα παιδιά σε περαιτέρω μελέτη.

Το βιβλίο είναι κατάλληλο για παιδιά από 11 ετών και πάνω και ανήκει στη Σειρά κατανόησης και ανάγνωσης «Φρούτα», στο στάδιο «Διαβάζω μυθιστορήματα». Η σειρά «Φρούτα» είναι «μια πρώτη γεύση από το πολύχρωμο περιβόλι της λογοτεχνίας, με ελκυστική εικονογράφηση και αισθητική αρτιότητα», ταυτίζεται με το γλωσσικό επίπεδο του παιδιού και το βοηθάει να διαχειρίζεται συναισθήματα με τέτοιο τρόπο που να αγαπήσει το διάβασμα. Τα βιβλία της σειράς είναι πολύτιμα για τα παιδιά που διαβάζουν με τους γονείς αλλά και για τον δάσκαλο που μπορεί να τα συστήσει στους μαθητές του στις ώρες της Ευέλικτης Ζώνης.