Βιβλίο Χαμένος 
Τίτλος πρωτοτύπου The lost man
Συγγραφέας Jane Harper
Μεταφραστής Χίλντα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα δυνατό μυθιστόρημα αγωνίας που διαδραματίζεται σ’ έναν τόπο ακραίων συνθηκών, με τους ανθρώπους που ζουν εκεί να είναι εντελώς καλά ή εντελώς χάλια, εξ ου και το πτώμα βρέθηκε σχεδόν είκοσι τέσσερις ώρες μετά την εξαφάνιση και δυστυχώς 200 χιλιόμετρα μακριά από την κύρια περιοχή έρευνας. Γιατί όμως το θύμα εγκατέλειψε το αμάξι του δέκα χιλιόμετρα πιο πέρα, γεμάτο από εφόδια, εργαλεία και χωρίς μηχανολογικό πρόβλημα; Τα μυστικά της οικογένειας, οι ζήλιες, οι απιστίες βγαίνουν αργά αργά στη φόρα μέσα από πρωθύστερα που αποκαλύπτουν τις τραυματικές σχέσεις μεταξύ των μελών. Κακός και αδίστακτος πεθερός, γυναίκα που υποκύπτει στα θέλγητρα κάποιου όσο τη διεκδικεί κάποιος άλλος, εξορία από την πόλη για ένα παράπτωμα ζωής και θανάτου, σχέσεις μεταξύ των αδελφών αλλά και των παιδιών με τον πατέρα τους, η σκιά της μάνας, μια κακοποιημένη σύζυγος, μια απιστία είναι λιθαράκια που χτίζουν ένα οικοδόμημα σάπιο εκ θεμελίων, λες και ο θάνατος του Κάμερον άνοιξε τον ασκό του Αιόλου: «Τώρα που ο Καμ βρισκόταν με ασφάλεια κάτω απ’ το χώμα, όλοι ένιωθαν πιο άνετα να πουν αυτά που δεν τολμούσαν όσο εκείνος ήταν ανάμεσά τους» (σελ. 393).

Η Jane Harper ξεδιπλώνει μια ιστορία που με καθήλωσε κι ας εξελισσόταν σε περιορισμένο χώρο και με συγκεκριμένους υπόπτους. Αυτό φάνηκε εξαρχής, αφού η συγγραφέας ξέρει πώς να γράφει προλόγους, γνωρίζει δηλαδή πολύ καλά από ποιο σημείο να ξεκινήσει την ιστορία της και η οπτική της είναι πάντα πρωτότυπη και κλέβει τις εντυπώσεις. Έτσι κι εδώ, λοιπόν, το άνυδρο, ξερό τοπίο της αυστραλιανής ερήμου δεν είναι και οι καταλληλότερες συνθήκες επιβίωσης ενός ανθρώπου που βρέθηκε εκεί. Άμμος, ανελέητος ουρανός, άνεμοι και ήλιος κι ένα μνημείο με τον ευφημισμό «τάφος του κτηνοτρόφου»: «Η δύση σπανίως ήταν η πρώτη επιλογή οποιουδήποτε» (σελ. 9). Κατοικήσιμη περιοχή; Ένα υποστατικό στα βόρεια κι ένα στα νότια, «κοντινοί γείτονες τρεις ώρες απόσταση ο ένας από τον άλλον» (σελ. 10). Ασύρματη επικοινωνία; Στα δυτικά όρια του αγροκτήματος, τέσσερις ώρες από το σπίτι, υπάρχει μια κεραία αναμετάδοσης, έτσι και χαλάσει δεν υπάρχει επικοινωνία στην έκταση των Μπράιτ. Μια οικογένεια σε μια ερημιά, μ’ ένα τοπίο απαράλλαχτο, χωρίς κίνηση, χωρίς περαστικούς κι όλα αυτά παραμονές Χριστουγέννων (ο ήλιος καίει πάνω από  τα κεφάλια τους, η ζέστη και η σκόνη είναι ανυπόφορες κι όμως είναι Χριστούγεννα!) και παρ’ όλ’ αυτά δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω παρακάτω, αναρωτώμενος πώς καταφέρνει η συγγραφέας να με κρατάει δέσμιο της γραφής της. Δε μας νοιάζουν τα άλλοθι, δε ρωτάμε πού ήσουν και τι έκανες την ώρα του φόνου, μας νοιάζουν τα πετραδάκια του μακρινού ή κοντινού παρελθόντος που άρχισαν ξαφνικά να πετιούνται πάνω στον φόνο του Κάμερον. Φευγαλέες ιδέες, λεπτομέρειες που δεν ταιριάζουν με τη στιγμή της αφήγησης αλλά το διαπιστώνουμε όταν φωτίζονται σωστά, υποψίες και μια ανελέητη ύπαιθρος δημιούργησαν ένα σφιχτοδεμένο θρίλερ.

Η Λιζ Μπράιτ είναι η μητέρα των τριών παιδιών, χήρα μετά το ατύχημα του συζύγου της και προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες στην οικογένεια. Ο Νέιθαν και ο Μπαμπ έχουν τις διαφορές τους που εντείνονται μετά τον θάνατο του μεσαίου αδελφού τους. Ο Νέιθαν μάλιστα έχει στο πλάι του τον 16χρονο γιο του, Ζάντερ, που τον βλέπει μόνο μετά από φασαρίες και καβγάδες με την πρώην σύζυγό του, όταν τον εγκατέλειψαν και πήγαν στο Μπρίσμπεϊν. Ο Ζάντερ μάλιστα ίσως είναι και η μόνη φωνή της λογικής, μια πλήρης αντίθεση με τους γαιοκτήμονες συγγενείς του: «Οι γωνίες του είχαν λειανθεί απαλά από πολιτισμένες συζητήσεις, καφέδες εισαγωγής και τις πρωινές ειδήσεις. Δεν είχαν φαγωθεί με το σκαρπέλο και τριφτεί με γυαλόχαρτο για να μείνει από κάτω σκληρό πετσί» (σελ. 25). Η Ίλζε, που ζει κι αυτή στο κτήμα με τις κόρες της, διαπιστώνει πως πλέον νιώθει ελεύθερη, χωρίς την κακοποιητική σκιά του νεκρού Καμ κι αυτό ίσως ξυπνήσει κάτι από το παρελθόν που καλύτερα ήταν να μείνει κρυμμένο. Στο κτήμα υπάρχουν και ένα ζευγάρι εποχικών εργατών κι ένας οικογενειακός πλέον φίλος που ο καθένας τους έχει τα δικά του μυστικά.

«Το κόκκινο του χώματος και του ουρανού έσμιγαν και γίνονταν ένα, μέχρι που και τα δύο σκούραιναν και γίνονταν μαύρα» (σελ. 205). Ακριβώς έτσι είναι τα βήματα που οδηγούν στη λύση του μυστηρίου, σκόρπια και φωτεινά κι όσο ενώνονται σχηματίζουν ένα σκοτεινό φόντο μέσα από το οποίο ξεπηδούν τα αρχέγονα ένστικτα του ανθρώπου, με αποτέλεσμα η δράση να φέρνει αντίδραση, η βία εκδίκηση και οι αποφάσεις να ζυγίζονται στο δευτερόλεπτο χωρίς δεύτερες σκέψεις. Άγρια φύση, άγρια ζωή, άγρια ένστικτα, άγριοι άνθρωποι, ποιος θα επιβιώσει; Ανατριχιαστικό, εσωστρεφές, δίκαιο και καλογραμμένο μυθιστόρημα με πολλές σκέψεις και αισθήματα που με προβλημάτισαν και με ξενύχτησαν.

Βιβλίο Άγρια φύση
Τίτλος πρωτοτύπου Force of nature
Συγγραφέας Jane Harper
Μεταφραστής Χίλντα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στο δεύτερο μυθιστόρημα με πρωταγωνιστή τον ομοσπονδιακό πράκτορα Άρον Φαλκ, του Οικονομικού Εγκλήματος, έχουμε μια υπόθεση εξαφάνισης μιας γυναίκας που εργαζόταν σε εταιρεία με υποψίες για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, κάτι που επιτρέπει την ανάμιξη του Φαλκ και της νέας συνεργού του, Κάρμεν Κούπερ. Η ιστορία ξετυλίγεται διττά, με την πορεία των ερευνών και τις ανακρίσεις των υπόπτων (κυρίως των γυναικών της ομάδας που έκανε την εκδρομή) στο σήμερα και την καθημερινότητα των συνεργάτιδων τις τρεις μέρες της μοιραίας εκδρομής.

Ο Φαλκ ανακαλύπτει διάφορες μικρολεπτομέρειες που τον οδηγούν σε πολλά και ποικίλα συμπεράσματα ενώ κατά τη διάρκειατης εκδρομής έχουμε μια κλιμάκωση των σχέσεων μεταξύ των γυναικών, σε συνδυασμό με τις δύσκολες καιρικές και κλιματικές συνθήκες που έχουν να αντιμετωπίσουν πέντε άνθρωποι, όχι και τόσο δεμένοι μεταξύ τους. Δε φτάνουμε σε ακρότητες επιβίωσης, άλλωστε μιλάμε για τρεις μέρες μόνο, αλλά μια σπίθα είναι αρκετή για να ανάψει μια φωτιά που υπέβοσκε πολύ καιρό τώρα στον εργασιακό τους και όχι μόνο περίγυρο. «Απομονωμένες εκτάσεις όπου η βλάστηση φύτρωνε πυκνή και άγρια σε μια γη απρόθυμη ν’ αφήσει οτιδήποτε να της ξεφύγει» (σελ. 27), αυτό είναι το περιβάλλον στο οποίο μπαίνουν πέντε γυναίκες με ελάχιστη εμπειρία κατασκήνωσης και με βασικά εφόδια επιβίωσης, που έτσι και χαθείς λιγοστεύουν επικίνδυνα. Η Άλις Ράσελ, η Μπριάνα ΜακΚένζι, η αδελφή της, Μπέθανι, η Λόρεν Σο και η Τζιλ Μπέιλι καλούνται να δαμάσουν την άγρια φύση γύρω τους αλλά κυρίως μέσα τους. Θα τα καταφέρουν;

Ο Άρον Φαλκ μεταβαίνει σ’ ένα μέρος γεμάτο παγίδες και κινδύνους έχοντας μαζί του τους χάρτες πεζοπορίας που χρησιμοποιούσε ο πατέρας του στα διαλείμματά του από την καθημερινότητα, γεμάτους σημειώσεις και παρατηρήσεις. Πρόκειται για μια τρυφερή ανάμνηση που ακόμη πονάει και σταδιακά την αποκαλύπτει στη συνεργάτιδά του, οπότε καταγράφονται με τρυφερό και γλυκό τρόπο οι στιγμές με τον άνθρωπο που τον έφερε στη ζωή και η σταδιακή απομάκρυνσή τους. Ο Φαλκ παρουσιάζει τον πατέρα του με όλα τα χρώματα, δεν κρύβει τίποτα (τουλάχιστον στον εαυτό του) και η αγάπη του γεννήτορά του για τα μονοπάτια είναι μια ευκαιρία να ακολουθήσει τα χνάρια του σε διαδρομές της φύσης, εφόσον δεν κατάφερε να τα ακολουθήσει στη ζωή.

Η «Άγρια Φύση» είναι ένα απλό σχετικά στην πλοκή του μυθιστόρημα, με δυο παράλληλες πορείες που οδηγούν στη λύση του μυστηρίου, με λιτές αλλά δυνατές περιγραφές της αυστραλιανής φύσης, με ωραίο ψυχογράφημα του Άρον Φαλκ, μόνο που μου έλειπαν πολλά από τα θετικά γνωρίσματα που αγάπησα στο πρώτο βιβλίο της σειράς, την «Ξηρασία».

Βιβλίο Ξηρασία
Τίτλος πρωτοτύπου The dry
Συγγραφέας Jane Harper
Μεταφραστής Χίλντα Παπαδημητρίου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι ένα εξαίρετο ψυχογράφημα και ένα αρμονικό σύνολο επιμέρους ιστοριών που μπλέκουν όλες μαζί και συγκροτούν ένα κουβάρι φαινομενικά χωρίς άκρη. Την ξηρασία, τη δίψα, τη στείρα γη την ένιωσα στο πετσί μου σχεδόν από την αρχή και κατάλαβα πόσο πολύ μπορεί να επηρεάσει αυτή η ατμόσφαιρα τον ανθρώπινο παράγοντα. Οι περιγραφές της φύσης γύρω και μέσα στην Κιβάρα είναι ρεαλιστικές και γεμάτες ίχνη μιας παραιτημένης ζωής που εδώ και δύο χρόνια δεν έχει πιει σταγόνα νερό. Ο ποταμός φυσικά έχει στερέψει, στις όχθες του έχουν αναπτυχθεί ξεραμένα δείγματα πρώην ζωής, «η σκιά ήταν φευγαλέα πολυτέλεια» (σελ. 12) και «Μερικά κακόμοιρα πρόβατα σήκωσαν το κεφάλι με ελπίδα όταν πέρασε από δίπλα τους» (σελ. 327). Επομένως, με τη σειρά τους, οι αγρότες αρχίζουν να παραιτούνται και ο τόπος να ερημώνει: «Τα καταστήματα στις δυο πλευρές του δρόμου είχαν κλείσει οριστικά, οι βιτρίνες τους άδειες. Η ίδια ιστορία και πιο πέρα… -Αυτό είναι το ζήτημα με τα οικονομικά προβλήματα. Είναι μεταδοτικά. Οι αγρότες δεν έχουν λεφτά να ξοδέψουν στα μαγαζιά, τα μαγαζιά χρεοκοπούν και μετά έχεις ακόμα περισσότερους ανθρώπους χωρίς λεφτά για ξόδεμα» (σελ. 121).

Η συγγραφέας φροντίζει να διαλύσει μια για πάντα τη ροζ τσιχλόφουσκα της γαλήνιας ζωής σ’ ένα χωριό, μακριά από την κίνηση και τον θόρυβο της πόλης: «Η ιδέα μιας υγιεινής και ήσυχης ζωής έμοιαζε θελκτική, όταν τη ζύγιζες κολλημένος στην κίνηση ή στριμωγμένος σ’ ένα διαμέρισμα χωρίς κήπο. Όλοι είχαν το ίδιο όραμα, να ανασαίνουν φρέσκο καθαρό αέρα και να γνωρίζουν τους γείτονές τους… Φτάνοντας, κι ενώ το φορτηγό της μετακόμισης χανόταν από τα μάτια τους, κοιτούσαν τριγύρω και πάντοτε αιφνιδιάζονταν από το πόσο απελπιστικά αχανής ήταν η ύπαιθρος. Ο χώρος ήταν το πρώτο πράγμα που τους τρόμαζε. Τόσο πολύς χώρος. Αυτό από μόνο του ήταν αρκετό για να τους τσακίσει. Να κοιτάς και να μη βλέπεις ψυχή ανάμεσα σε σένα και στον ορίζοντα… Μπορεί να μην ήσουν κολλημένος καθημερινά στην κίνηση αλλά δεν είχες και πουθενά να πας» (σελ. 237).

Έτσι λοιπόν το βιβλίο έχει πολλά φρέσκα και διαφορετικά πραγματολογικά στοιχεία για να βυθιστεί κανείς σε μια συναρπαστική ιστορία δολοφονιών, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει σύντομα πως και η ιστορία καθαυτή είναι ξεχωριστή και δημιουργεί δικά της μονοπάτια στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας, ειδικά όταν φτάνουμε στο τέλος και τα πράγματα μπαίνουν επιτέλους στη θέση τους. Πρώτα απ’ όλα, ο Πρόλογος είναι από τις πιο πρωτότυπες αρχικές επαφές με το κείμενο, μιας και ο τόπος δολοφονίας και τα πτώματα μας συστήνονται μέσα από τα μάτια ενός σμήνους από κρεατόμυγες που βρήκαν άφθονο αίμα για να χορτάσουν! Προσεγμένες λέξεις και σωστός ανθρωπομορφισμός βοηθάνε να ξεκινήσουν οι πρώτες ανατριχίλες! Ποτέ δεν περίμενα πως ένα έντομο θα είχε τέτοιες προσδοκίες!

Ο Λιουκ φέρεται να δολοφόνησε τη σύζυγό του, Κάρεν και τον γιο τους, Μπίλι Χάντλερ και ν’ αυτοκτόνησε, αφήνοντας ζωντανή τη δεκατριών μηνών κόρη του, Σάρλοτ: «Ο Λιουκ Χάντλερ ίσως να είχε ένα φως να τον περιμένει όταν γύριζε σπίτι, αλλά κάτι απ’ αυτήν την άθλια, απελπισμένη κοινότητα είχε εισχωρήσει μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Κάτι σάπιο, πηχτό και μαύρο, ώστε να σβήσει εκείνο το φως για πάντα» (σελ. 190). Ο Άρον Φαλκ, ομοσπονδιακός αστυνομικός στη Μελβούρνη, που δουλεύει στη Δίωξη Οικονομικού Εγκλήματος, επιστρέφει μετά από είκοσι χρόνια στην Κιβάρα κατόπιν αυστηρής εντολής του πατέρα του Λιουκ, Τζέρι κι έρχεται αντιμέτωπος με τις αλλαγές σε κτήρια κι ανθρώπους. Η ατμόσφαιρα είναι τεταμένη γιατί η δική του ιστορία δεν έχει ξεχαστεί: η Έλι Ντίκον είχε βρεθεί πνιγμένη στο ποτάμι κι όλοι κατηγόρησαν αυτόν, αναγκάζοντας τον πατέρα του να τα μαζέψει και να φύγουν άρον άρον, αφήνοντας πίσω τους τις ρίζες τους, τα χωράφια των προγόνων τους, το σπίτι τους. Αυτό το γεγονός, παρά τις επίμονες διαβεβαιώσεις του Λιουκ ότι δεν το έκανε αυτός, έφερε και την τελευταία ρήξη στη σχέση του με τον πατέρα του. Τι απέγινε λοιπόν σε αυτό το μεσοδιάστημα η Γκρέτσεν Σόνερ και πώς έφτασε ο Λιουκ να κάνει αυτό το έγκλημα; Ο θάνατος της Έλι ήταν δολοφονία ή αυτοκτονία και γιατί; Τι μπορεί να κατέστρεψε μια παρέα και μια φιλία; Ποιες ήταν οι συνέπειες για όσους διάλεξαν να μείνουν και για όσους αναγκάστηκαν να φύγουν;

Ο Φαλκ είναι ανεπιθύμητος στην πόλη, άλλωστε κι ο ίδιος θέλει να φύγει, σταδιακά όμως αρχίζει να μπλέκεται όλο και περισσότερο στην υπόθεση, προσπαθώντας να τη διαλευκάνει με τη βοήθεια του Αρχιφύλακα Ράκο, ώστε να βεβαιωθεί πως ο δολοφόνος είναι όντως ο παλιός του φίλος. Ταυτόχρονα, η εχθρικότητα του πατέρα και του ξαδέλφου της Έλι βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του, ακριβώς όπως είχε γίνει και στο παρελθόν. Έχουμε λοιπόν έναν αγώνα ενάντια στον χρόνο, να λυθεί η υπόθεση πριν κινδυνέψει θανάσιμα ο ίδιος, έχουμε μια βουτιά σε σκοτεινές αναμνήσεις που καλύτερα να είχαν μείνει θαμμένες και να μην είχαν ξαναβγεί στην επιφάνεια και γενικότερα η κάθε σελίδα μυρίζει από χιλιόμετρα μπαρούτι. Αυτή η κορύφωση της αγωνίας και της έντασης επιτείνεται με την παράθεση των γεγονότων του χτες όχι σε δικά τους κεφάλαια αλλά σε κοφτές, παρένθετες παραγράφους που προχωράνε την ιστορία όλο και περισσότερο. Γεγονότα, μυρωδιές, οικείες εικόνες, κουβέντες ξυπνάνε την αντίστοιχη ανάμνηση στον Φαλκ και διάβαζα με λαχτάρα για όσα συνέβησαν και διέλυσαν τη χαρούμενη και ανέμελη παρέα των τεσσάρων παιδιών, του Φαλκ, του Λιουκ, της Έλι και της Γκρέτσεν, μόνο και μόνο για να γυρίσουμε στο σήμερα, πάντα στο πιο κρίσιμο σημείο της εξιστόρησης.

Η αλήθεια πίσω από όλα αυτά ήταν πανέξυπνη και ευρηματική, μιας και χρησιμοποίησε όλες τις μικρολεπτομέρειες που άφησε σκόρπιες η συγγραφέας μπροστά στα μάτια μου για να τις ενώσει στο λυτρωτικό τέλος, χωρίς υπερβολές και ανακρίβειες. Πολλές φορές, κάποιες λέξεις είχαν διττό ρόλο, στρέφοντας τις υποψίες μου κάπου αλλού ενώ διάφορα μικροπράγματα ήταν εκεί και μου έκλειναν το μάτι, περιμένοντας να λύσω την υπόθεση πριν το τέλος! Μαγεμένος και συνεπαρμένος από την ατμόσφαιρα και τους ενδιαφέροντες χαρακτήρες, διάβασα με ανακούφιση και λυτρωμένος τη λύση του μυστηρίου, μόνο και μόνο για να διαπιστώσω πως αμέσως μετά έκλειναν και οι υπόλοιπες ιστορίες, βάζοντας τα πράγματα σε μια αναπάντεχη θέση, θίγοντας θέματα όπως ο αλκοολισμός, η ενδοοικογενειακή βία και η μελαγχολία της εφηβείας. Δε φτάνει δηλαδή που έκλεισε η κεντρική υπόθεση, με τις αναπάντεχες ανατροπές της, έχουμε και τα επιμέρους γεγονότα που έμπλεξαν περισσότερο την ιστορία να τοποθετούνται σε εντελώς διαφορετικές βάσεις, αφήνοντάς με και πάλι άφωνο και σ’ ένα σημείο δακρυσμένο.

«Ξηρασία» λοιπόν, ρωγμές στο έδαφος, ρωγμές και στην επιφάνεια των σχέσεων, ρωγμές και στο μυαλό που ξεπροβάλλει αθέλητες αναμνήσεις. Μίσος, υποκειμενικότητα, κρυφοί ρόλοι και πολλές τραγικές αλήθειες περιμένουν τον ανυποψίαστο αναγνώστη να του αφηγηθούν τα καθέκαστα. Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα, εντεταγμένο σε ακραίες καιρικές συνθήκες, που καταγράφει πρόσωπα και καταστάσεις ακριβοδίκαια και κατορθώνει ν’ ανεβάσει την αδρεναλίνη στα ύψη.