Βιβλίο Ο κώδικας του Τάλω 
Συγγραφέας Ian S. Cosmatos
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα είναι μια έξυπνη παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο μπορεί να κυριαρχήσει η τεχνητή νοημοσύνη στη ζωή μας και ταυτόχρονα ένα ταξίδι στο αρχαίο ελληνικό παρελθόν μέσα από τη μυθολογία και την κουλτούρα του. Ο Αντώνης Κάλφας, με σπουδές στην Κλασική Αρχαιολογία και την Αρχαία Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, προσπαθεί να ξαναβρεί τον εαυτό του μετά τις μεγάλες αποκαλύψεις στο πρώτο βιβλίο της σειράς που έφεραν τα πάνω κάτω στη ζωή του. Στο πλάι του, ο αστυνόμος πλέον Τάκης Ραΐσης από το Εγκλημάτων Κατά Ζωής της ΓΑΔΑ, εξίσου σημαδεμένος σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, που προβιβάστηκε χάρη στην επίλυση του «Φακέλου: Υπό σκιάν». Οι δυο τους είχαν μήνες να μιλήσουν, παρά το κοινό τραύμα που τους συνδέει μετά τα γεγονότα του πρώτου βιβλίου, γιατί ο ένας θυμίζει στον άλλον πράγματα που θέλει να ξεχάσει παρά την κάθαρση απ’ όσα ακολούθησαν. Η νέα υπόθεση όμως αναγκάζει τον Ραΐση να καλέσει τον Κάλφα στο Σούνιο, απ’ όπου γκρεμίστηκε ένας άντρας στο κενό. Ο θάνατός του, που φαίνεται για αυτοκτονία ή ατύχημα, δείχνει να θυμίζει την πτώση του Αιγέα στη θάλασσα όταν αντίκρισε τα μαύρα πανιά του καραβιού του Θησέα που ερχόταν από την Κρήτη. Να όμως που το QR code στην πλάτη του θύματος δίνει ένα σαφές μήνυμα: «Έρχεται πένθος».

Ο νεκρός είναι ιδρυτής μιας εταιρείας έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, big data και νευρωνικών δικτύων, που κατάφερε να ανασυνθέσει από αποσπάσματα και σβησμένες επιγραφές τις χαμένες τραγωδίες των σημαντικών αρχαίων δραματουργών. Τι τον είχε ενθουσιάσει όμως στο οποίο αφοσιώθηκε μέσω της εταιρείας του, πώς σχετιζόταν με την αρχαία Ελλάδα και ποιανού την προσοχή τράβηξε; Η βοηθός του, Δανάη Αργυρού, συνεργάτης του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι μια γυναίκα αδίστακτη και αποφασισμένη, που μπλέκεται στην υπόθεση δυσχεραίνοντας τη θέση του Κάλφα, μιας και ο ερωτικός τους δεσμός δεν πήγε και πολύ καλά. Οι δύο άντρες, στην προσπάθειά τους να εξιχνιάσουν την υπόθεση, θα παίξουν τη γάτα με το ποντίκι μαζί της για να αποσπάσουν σημαντικές πληροφορίες, σύντομα όμως θα έρθουν τα πάνω κάτω.

Τα μηνύματα του δολοφόνου είναι φράσεις γραμμένες από κάποιον που γνωρίζει σε βάθος τα έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αλλά χάνει τις λεπτές αποχρώσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Ποιος λοιπόν αποτελεί τη νέμεση στην ύβρη που έχει διαπραχθεί προκειμένου να επιτευχθεί η κάθαρση; Όποιος κρύβεται πίσω από αυτό το σημαντικό παιχνίδι εξουσίας και θανάτου προειδοποιεί με τα μηνύματά του για ένα λάθος που έκανε: έχει απελευθερώσει μια δύναμη που είναι αδύνατον να ελέγξει. Διέπραξε ύβρη και δε φοβάται να το πληρώσει αλλά η Νέμεση θα πέσει και πάνω σε αθώα θύματα, εκτός κι αν βρεθούν τέσσερα κλειδιά πριν το προδιαγεγραμμένο τέλος. Μήπως όμως υπάρχει και δεύτερος αντίπαλος που θέλει όντως να συμβεί αυτή η καταστροφή; Βήμα προς βήμα παρακολουθούμε τον αγώνα δρόμου του Ραΐση και του Κάλφα απέναντι σε μια σκοτεινή και αποφασιστική δύναμη που έχει προαναγγείλει τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων και οι γρίφοι του τους κατευθύνουν σε αντίστοιχα σημαντικά θέατρα της Ελλάδας. Μήπως όμως όλο αυτό είναι ένα παιχνίδι αποπροσανατολισμού και το κακό χτυπήσει αλλού;

Ταυτόχρονα, δολοφονείται κι ένας αστυνομικός στην Παλαιά Καμμένη και την υπόθεση ερευνά η συνάδελφός του, Ρούσσα Σιγάλα. Τι ρόλο παίζει όμως στην ιστορία ο Κωνσταντίνος Θαλασσινός του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης; Γιατί ξαναπλησιάζει ερωτικά τη Ρούσσα; Θέλει πραγματικά μια δεύτερη ευκαιρία μαζί της ή είναι μπλεγμένος στην υπόθεση; Ο Θαλασσινός έχει καταλάβει τι πραγματικά φταίει για τις σεισμικές δραστηριότητες στη Σαντορίνη και θα το εκμεταλλευτεί προς όφελός του με κάθε τρόπο. Χειριστικός, κακοποιητικός, θα ασκήσει ψυχολογική και όχι μόνο βία όπου κρίνει απαραίτητο ώστε να κερδίσει αυτό που θέλει. Μόνο που σύντομα η Ρούσσα θα οδηγηθεί στην υπόθεση του Ραΐση και οι εξελίξεις θα είναι καταιγιστικές.

Το μυθιστόρημα είναι χωρισμένο σε πέντε μέρη βασισμένα στα στάδια της αρχαίας τραγωδίας ή, κατ’ άλλους, στον κύκλο της τιμωρίας σύμφωνα με τον Ησίοδο: Ύβρις (τύφλωση), Άτη (υπέρβαση ορίων), Νέμεσις (οργή), Κάθαρσις (αποκατάσταση ηθικής τάξης), Τίσις (τιμωρία). Έτσι, από σελίδα σε σελίδα βυθιζόμαστε όλο και πιο πολύ σε μια σκοτεινή ιστορία όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και ταυτόχρονα πλησιάζουμε όλο και πιο κοντά στο τέλος του μεσογειακού κόσμου. Τα QR Codes του βιβλίου μπορούν όντως να σκαναριστούν και να οδηγήσουν στα χωρία που αναφέρονται στο μυθιστόρημα! Επίσης, η έρευνα του συγγραφέα μου έδειξε σε απόλυτο βαθμό πόσο άσχημα θα γίνουν τα πράγματα αν εκραγεί πραγματικά το ηφαίστειο της Σαντορίνης και πώς θα επηρεαστούν άλλα ηφαίστεια, πόσο μεγάλο τσουνάμι θα ακολουθήσει και πόσο καταστροφικοί θα είναι οι σεισμοί. Τέλος, με εντυπωσίασε ο τρόπος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αποκατάσταση αρχαίων φθαρμένων κειμένων και πόσο βοηθάει στην έρευνα σε αυτό το πεδίο.

«Ο κώδικας του Τάλω» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που βασίζεται και πάλι στην αρχαία ελληνική κουλτούρα που τόσο καλά ξέρει ο συγγραφέας, μαθαίνοντάς μας καινούργια πράγματα σχετικά με τη μυθολογία και όχι μόνο. Με αφορμή το αληθινό γεγονός της σεισμικής δραστηριότητας στη Σαντορίνη το 2025, ξεδιπλώνεται μια ιστορία γεμάτη ένταση και μυστήριο, που δείχνει ως υπαίτιο κάτι ασύλληπτο για τον ανθρώπινο νου. Ένα καλογραμμένο βιβλίο που με ταξίδεψε στο συναρπαστικό χτες και ταυτόχρονα με οδήγησε σ’ ένα δυσοίωνο αύριο.

Βιβλίο Φάκελος: Υπό σκιάν 
Συγγραφέας Ian S. Cosmatos
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το πρώτο μυθιστόρημα του Ian S. Cosmatos έχει όλα τα γνωρίσματα μιας κλασικής περιπέτειας με γρίφους και ανθρωποκυνηγητό, μια κεντρική ιδέα με ένα μυστικό που απειλεί την ανθρωπότητα, εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες και ρεαλιστικές περιγραφές της Αθήνας και των υπόγειων στοών της. Ο συγγραφέας έχει ρίξει πολλή δουλειά μελετώντας όσα στοιχεία γνωρίζουμε για τα Ελευσίνια μυστήρια και καταστρώνοντας έναν χάρτη της υπόγειας Αθήνας, την οποία επιλέγει ως επιμέρους τρόπο δράσης και κατάφερε να τα ενσωματώσει σε μια ιστορία με κλιμακούμενη πλοκή, εναλλαγές οπτικών γωνιών και απανωτές ανατροπές. Τα κομμάτια του παζλ ενώνονται σταδιακά, τα μέλη της σέκτας δημιουργούν ερωτηματικά μέχρι ν’ αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους, τα θύματα αρχίζουν ν’ αποκτούν συνεκτικούς δεσμούς όταν πρέπει κι έτσι το μυστικό για το οποίο γίνονται όλα, η πραγματική ταυτότητα του δολοφόνου και τα κίνητρά του έρχονται στο φως μόνο την κατάλληλη στιγμή. Από την άλλη, ίσως φανεί υπερβολική η ανατροπή στην ανατροπή (να τος ο κακός, όχι, μισό, άλλος κρύβεται από πίσω, ώπα, αυτός τώρα γιατί πετάγεται; ) στοιχείο που όμως προσθέτει αρκετά στο σασπένς, οπότε δεν ενοχλήθηκα ιδιαίτερα, κι ας νόμισα πως βρήκα τον ένοχο κι έπεσα έξω.

Ένας από τους πρωταγωνιστές του βιβλίου είναι ο Αντώνης Κάλφας, γιος αρχαιολόγου που έχει εξαφανιστεί εδώ και δώδεκα χρόνια μετά από μια πυρκαγιά που κατέστρεψε το σπίτι τους. Δουλεύει ως ξεναγός, «μια εύκολη απροβλημάτιστη δουλειά, χωρίς υψηλές απαιτήσεις και δεύτερες σκέψεις», αυτό θέλει για να ξεχνάει το χτες και να μη γυρίσει πίσω. Οι εξελίξεις όμως θα τον αναγκάσουν να το κάνει, να φέρει στο φως αναμνήσεις που έχει θάψει βαθιά γιατί πονάνε ώστε να καταφέρει να βρει την άκρη σε ένα μπλεγμένο κουβάρι. Στο πλάι του, ο αστυνόμος Τάκης Ραΐσης από το Εγκλημάτων Κατά Ζωής, που ερευνά τις εξαφανίσεις των επτά θυγατέρων επιφανών Αθηναίων. Στρέφεται στον Κάλφα όταν εντοπίζεται η πρώτη νεκρή, ενταφιασμένη σύμφωνα με τα αρχαιοελληνικά έθιμα, μαζί με ένα αίνιγμα που αφορά τα Ελευσίνια Μυστήρια, τον τομέα έρευνας του χαμένου αρχαιολόγου. Η τρίτη της ετερόκλητης αυτής παρέας είναι η ιδιωτική ερευνήτρια Μελίνα Βιτάλη, που δουλεύει για λογαριασμό της Αρσινόης Σταματέλου, μιας από τις σημαντικότερες ηθοποιούς του Εθνικού Θεάτρου, της οποίας η κόρη, Πέτρα, έχει εξαφανιστεί. Στο κρεβάτι της κοπέλας βρέθηκε ένα αντικείμενο του πατέρα Κάλφα, εξ ου και στρέφεται κι εκείνη στον ξεναγό για να τη βοηθήσει. Πόσο καλά λοιπόν ήξερε ο αρχαιολόγος την ηθοποιό και γιατί; Τι σχέσεις είχαν και γιατί εξαφανίστηκε; Πού βρίσκεται; Στα ίχνη τους βρίσκεται μια σέκτα που αποτελείται από μέλη παθιασμένα από τις ιδέες που έχουν κληθεί να διαφυλάξουν, με αποτέλεσμα να αρχίζουν να παρεκτρέπονται και να ψάχνουν κρυφές αλήθειες πίσω στην αρχαιότητα, κάτι που μπορεί να τους προσφέρει κάτι ανώτερο, κάτι που αξίζει κάθε θυσία για να το πετύχουν.

Η δράση εκτυλίσσεται βάσει των ημερομηνιών του αττικού ημερολογίου, φυσικά πάντα με τις απαραίτητες επεξηγηματικές υποσημειώσεις, και συγκεκριμένα την περίοδο όπου λάμβαναν χώρα τα Ελευσίνια μυστήρια στην αρχαιότητα. Όλα ξεκινάνε τη νύχτα της μύησης, της εποπτείας, «…που διακυβεύεται η μοίρα του πολυτιμότερου όλων». Έχει έρθει λοιπόν η ώρα να επιστρέψει η Κόρη από τη θανάσιμη παγίδα του Άδη και τότε θα έρθουν τα πάνω κάτω. Όπως αναφέρθηκε και πριν, στο μυθιστόρημα μαθαίνουμε πολλά για τα συγκεκριμένα μυστήρια και βρήκα έξυπνο τον τρόπο που αυτά μεταφέρθηκαν στο σήμερα και ενσωματώθηκαν σε μια ιστορία επάλληλων φόνων. Ο ιερός χώρος της Ελευσίνας («κανείς δεν εκτιμά τη μυσταγωγία, την ενέργεια, τη δύναμη αυτού του τόπου»), η Ακρόπολη, ο Αρδηττός δίνονται με ενάργεια και λεπτομέρειες που δίνουν αληθοφάνεια στις εξελίξεις του βιβλίου, για να μην αναφέρω πόσο συναρπαστικό είναι να υπάρχει μια πόλη κάτω από την πόλη, με στοές και περάσματα! Μεταξύ άλλων, έμαθα πως ο χριστιανισμός υιοθέτησε τα τελετουργικά της αρχαιότητας και τα έφερε στα μέτρα του, στερώντας τους κάθε ομορφιά και αίσθηση ελευθερίας και αυτενέργειας. Επιπλέον, με την κυριαρχία αυτής της θρησκείας στον σύγχρονο κόσμο, περάσαμε από μια μητριαρχική κοινωνία (Δήμητρα και Κόρη) σε μια απόλυτα πατριαρχική (Πατήρ και Υιός). Στα κεφάλαια έχουμε κυρίως τριτοπρόσωπη γραφή από διαφορετικές οπτικές γωνίες βάσει των χαρακτήρων που πρωταγωνιστούν σε αυτά κι αυτή η μέθοδος αφήγησης εναλλάσσεται με το δεύτερο ενικό πρόσωπο, μια δύσκολη επιλογή που όμως προσδίδει ένταση. Κάποιος ζει στις κατακόμβες και περπατάει στις υπόγειες διαδρομές της Αθήνας, οπότε έχει συνηθίσει: «…να απευθύνεσαι στον εαυτό σου στο δεύτερο πρόσωπο και με τον καιρό έχεις καθοδηγήσει και τις σκέψεις σου να κάνουν το ίδιο, καθώς έχεις ξεχάσει σχεδόν πώς είναι να μιλάς κανονικά» (σελ. 40).

«Φάκελος: Υπό σκιάν» λοιπόν, μια συναρπαστική, ανατρεπτική περιπέτεια γεμάτη ένταση, αγωνία, εκπλήξεις και σημαντικές πληροφορίες για τις τελετές της αρχαιότητας και για το δίκτυο των κρυφών στοών κάτω από την Αθήνα. Ελευσίνα, Ακρόπολη, Αρδηττός, Κοραή 4, νεκροταφείο Κεραμικού, Ποικίλη Στοά και Αρχαία Αγορά, Αγία Δύναμη, Ελαιώνας είναι μερικά μόνο από τα σημεία όπου δρουν οι ήρωες του βιβλίου και μέχρι το τέλος αναρωτιόμουν τι απ’ όσα ήξερα και διάβαζα εδώ είναι θεωρίες συνωμοσίας ή πραγματικότητα. Ποιος είναι ο μυστηριώδης Γρύπας και ποιος είναι ο ρόλος της ομάδας που ηγείται; Τι έκανε το μέλος με το όνομα Πλούτωνας και τους αναγκάζει να πάρουν δραστικά μέτρα; Τι δεν πρέπει ποτέ να έρθει στο φως και να χρησιμοποιηθεί ως όπλο κατά της ανθρωπότητας; Θα καταφέρουν τρεις διαφορετικοί άνθρωποι να συνεργαστούν και να λύσουν τους γρίφους που θα τους οδηγήσουν στην αλήθεια;