Βιβλίο Δυο ζωές μακριά
Συγγραφέας Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τελεία
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γιόλα Δαμιανού-Παπαδοπούλου έγραψε ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα για τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής, έναν κόλαφο για τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης της γυναίκας στην Αφρική και ταυτόχρονα ένα κείμενο που ισορροπεί ανάμεσα στη συγχώρεση και στον θυμό. Εξαίρετα και διεισδυτικά ψυχογραφήματα, αξιέπαινος λυρισμός που ζωντανεύει τη σκοτεινή μα και τη φωτεινή πλευρά της Αφρικής, υποδειγματικός χειρισμός πλοκής που μας ταξιδεύει με πρωθύστερα στο παρελθόν και στο παρόν των ηρώων του βιβλίου κι ένας πλούτος ποικίλων συναισθημάτων είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που με μάγεψε, με ταξίδεψε, με προβλημάτισε.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, η Άννα από τη Λευκωσία θα πέσει τυχαία στο facebook profile της Ζωής και θα ανακαλύψει πως έχουν τον ίδιο πατέρα, μόνο που η άλλη κοπέλα ζει στο Κογκό. Μετά το πρώτο σοκ, αρχίζει μια έρευνα γύρω από έναν άνθρωπο που δε βρίσκεται πια στη ζωή ενώ η συνομιλήτριά της της αποκαλύπτει ότι ήξερε για κείνη από καιρό. Έτσι αρχίζουν να ξεδιπλώνονται οι ζωές των δύο κοριτσιών που μεγάλωσαν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες, με κοινό σημείο αναφοράς έναν πατέρα που πηγαινοερχόταν Κύπρο-Αφρική μαζί με την Άννα και τ’ αδέλφια της, ψάχνοντας για μια καλύτερη ζωή. Η μάνα της Άννας, «ψυχρή κι αγέλαστη», δείχνει την αγάπη της στα παιδιά της μόνο με πράξεις κι όχι λόγια, αναζητώντας και υποστηρίζοντας, αρχικά τουλάχιστον, έναν άντρα που ουσιαστικά απουσιάζει από τις ζωές τους. Είναι μια γυναίκα που σκλήρυνε, που αντιμετώπισε δύσκολες καταστάσεις με τον άντρα της και που αφοσιώθηκε τόσο πολύ στα παιδιά της ώστε, όταν αυτά μεγάλωσαν κι ακολούθησαν τις ζωές τους, την έπνιξε η μοναξιά. Ταγμένη  στο καθήκον και σ’ έναν άντρα που ζούσε μακριά της, κάνει ό,τι μπορεί για το καλό του σπιτικού της, μεταβαίνει κι αυτή στο Κογκό όπου τα τοπικά γεγονότα εκείνης της περιόδου την κάνουν ν’ αλλάξει γνώμη και προσπαθεί να βρει τον εαυτό της ανάμεσα στα χαλάσματα της ζωής του συζύγου της.

Μέσα από την οικογένεια της Άννας γνωρίζουμε και την ιστορία της Λευκωσίας πριν και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, τα γεγονότα που οδήγησαν στην ανεξαρτησία της Κύπρου, τις συνθήκες δημιουργίας της Πράσινης Γραμμής, την εισβολή του Αττίλα, με την κοινωνική τοιχογραφία της εκάστοτε εποχής να ζωντανεύει με αρτιότητα και ρεαλισμό. Εξίσου παραστατικά μας δίνεται και η συναρπαστική ιστορία του Κογκό (με επίκεντρο το Πουτέμπο) και της ελληνικής παροικίας που ζούσε εκεί, σε μια χώρα που στιγματίστηκε από σφαγές και εμφυλίους αλλά έζησε και ήρεμες περιόδους. Πώς μεγάλωσαν λοιπόν η Άννα και τ’ αδέλφια της, πώς στηρίχτηκε η μάνα στα πόδια της για να τα μεγαλώσει σωστά, πώς και γιατί κατέφυγε ο πατέρας στο Κογκό, πώς ήταν τα πράγματα εκεί, τι ακολούθησε στη σχέση των γονιών της Άννας και πολλά άλλα αποκαλύπτονται σταδιακά. Η Άννα μεγαλώνει με αυστηρότητα κι έναν ξένο στην ουσία πατέρα, ακροβατεί ανάμεσα Κύπρο και Κογκό ακολουθώντας πολλές φορές χωρίς τη θέλησή της τους γονείς της, κάτι που στιγματίζει την ψυχολογία της σε μια ευαίσθητη και τρυφερή ηλικία: «Χρειαζόμουν μια γέφυρα να ενώσω τις δύο άκρες του νήματος, χρειαζόμουν μια ιστορία να περπατήσω την απόσταση που μας χώριζε» (σελ. 82). Η ζωή της είναι γεμάτη αδικίες, προσμονή, υποταγή, κινδύνους αλλά και αγάπη, προστασία.

Το εντελώς αντίθετο βίωσε η Ζωή: απάτη, δυστυχία, πόνο, κακοποίηση, με αποκορύφωμα το ξεπούλημα από τη μάνα τη σ’ έναν σύζυγο που δεν έπαψε να τη χτυπάει και να την υποτιμά ενώ ταυτόχρονα τη γέμιζε παιδιά. Η μάνα της, μαθημένη να υπακούει στα απάνθρωπα και παράλογα θέσφατα της φυλής και του τόπου της, είναι κυνική: «Κορίτσια σαν κι αυτήν, μόλις μάθουν να περπατούν, είναι κιόλας γυναίκες, αποκτούν καθήκοντα και μοναδικός τους ρόλος είναι να υπηρετούν τον άντρα και να σπέρνουν τα παιδιά του. Πρώτα ένα κορίτσι ανήκει στον πατέρα και μετά στον άντρα που θα πληρώσει για να το κάνει κτήμα του… ο παππούς μου πλήρωσε τον πατέρα της [γιαγιάς μου] δυο κατσίκες όταν ήταν ακόμη τριών χρονών για να την καπαρώσει» (σελ. 142). Οπότε: «Οι γυναίκες στη χώρα της δεν ψάχνουν, αρπάζονται απ’ αυτό που θα τους λάχει για να είναι καλά» (σελ. 153). Η Ζωή μάς μεταφέρει  στη σκληρή καθημερινότητα του Κογκό και αφηγείται πώς γεννήθηκε και μεγάλωσε. Μουλάτο (νόθο) παιδί και μάλιστα μιγάς, ξεχωρίζει από τους ομοίους της. «Από τα πρώτα χρόνια της ζωής μου έμαθα να συνυπάρχω ανάμεσα στο λευκό και το μαύρο σαν κάτι φυσιολογικό. Μεγαλώνοντας, συνειδητοποιούσα πως αυτά τα δύο δεν είχαν την ίδια βαρύτητα, όμως έμαθα να τ’ αντιμετωπίζω μ’ έναν δικό μου τρόπο» (σελ. 170). Ζει σε μια χώρα όπου η θρησκεία και οι αντιλήψεις δε σου δίνουν το δικαίωμα να είσαι άνθρωπος και κατ’ επέκταση μάνα. Πώς γνωρίστηκε η μητέρα της με τον πατέρα της, πώς και γιατί εκείνος ξεκίνησε παράλληλη σχέση μαζί τους, πόσο δύσκολη ήταν η καθημερινότητά τους, πώς και γιατί άλλαξε η μητέρα της και σχεδίαζε πράγματα εις βάρος της Ζωής πίσω από την πλάτη του πατέρα της συγκροτούν τη δική της πλευρά της ιστορίας και με γέμισαν ποικίλα συναισθήματα.

Η ιστορία της κουμπώνει πάνω σε αυτήν της Άννας, συμπληρώνοντας το παζλ του πατέρα τους. Γνωρίζουμε λοιπόν έναν άντρα που αναδεικνύεται αρχικά μέσα από αυτές τις ιστορίες πότε με γκρίζα και πότε με φωτεινά χρώματα, μόνο που δεν προλαβαίνουμε να τον συμπαθήσουμε ή να τον μισήσουμε, αφού το βάρος των αφηγήσεων των δύο θυγατέρων του είναι πυκνό και ποικίλο. Σε πρώτο πλάνο είναι οι κόρες του, οι μητέρες τους που ακολουθούν η κάθε μία τα δικά της βιώματα και μεταλαμπαδεύει στα παιδιά της απόψεις, σκέψεις και πράξεις που είτε φαίνονται αρχικά λανθασμένες αλλά τις αγνοούν είτε αποδεικνύονται τέτοιες στη συνέχεια, οι τόσο συναρπαστικές χώρες τους και πολλά άλλα. Μέσα από όλα αυτά προσπαθούμε να καταλάβουμε έναν άντρα που αλλιώς ξεκινάει και αλλιώς καταλήγει. Σταδιακά αλλάζει κι αυτός, τιμωρείται, πληγώνεται, παγιδεύεται, παρασύρεται, υποκύπτει, λυγίζει όταν διαπιστώνει τα λάθη που έκανε για τις κόρες του και για τις γυναίκες της ζωής του. Η ιστορία του έχει μια δύναμη μοναδική που τον φέρνει με ευφάνταστο τρόπο σ’ ένα ήδη γεμάτο δράση και ανατροπές προσκήνιο. Διχασμένος ανάμεσα σε δύο οικογένειες αλλά όχι με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς, ένας άνθρωπος που ακροβατεί ανάμεσα στην αλαζονεία και την ποταπότητα, στην καλοσύνη και στο κακό. «Πώς κατάφερνε να σκορπά παντού τη συμφορά ενώ είχε πάντα καλές προθέσεις γι’ αυτούς που αγαπούσε;» (σελ. 269). Ξεδιπλώνεται λοιπόν «η τραγωδία ενός ανθρώπου που ενώ θα μπορούσε να διεκδικήσει αγάπη και στοργή, διάλεξε την απομόνωση και τη μοναξιά». Ένας άντρας με δύο οικογένειες, που ορθοπόδησε και γκρεμίστηκε για να ξανασταθεί στα πόδια ου σε δύο χώρες και τελικά κατέληξε μόνος και μπατίρης, χειριστικός με τις γυναίκες αλλά ταυτόχρονα καταπάτησε όλους τους ηθικούς φραγμούς. «Η τραγωδία ενός ανθρώπου που, ενώ θα μπορούσε να διεκδικήσει αγάπη και στοργή, διάλεξε την απομόνωση και τη μοναξιά» (σελ. 371). Τι έφταιξε και πήγε τόσο στράφι η ζωή του; «Οι λανθασμένες επιλογές ή που ήταν ευκολόπιστος και επέτρεψε στους γύρω του να τον εκμεταλλευτούν» (σελ. 371); Αμέλειες και λάθη που έφεραν δυστυχία σε όλους, παιδιά που τελικά δεν μπόρεσε να προστατέψει κι ένα διαρκές μετέωρο: έλλειψη αγάπης ή ανικανότητα να την εκφράσει έμπρακτα;

Το «Δυο ζωές μακριά» είναι ένα μυθιστόρημα για δυο γυναίκες που δεν είναι αντίζηλοι, δεν εποφθαλμιά η μία τη θέση ή τη ζωή της άλλης αλλά αδέλφια που μοιράζονται την ίδια ουτοπία, έναν πατέρα που ουσιαστικά δεν ανήκει σε καμία από τις δύο. Ένα δυνατό, συναρπαστικό κείμενο για δυο γυναίκες που ξεδιπλώνουν τη ζωή τους η μία στην άλλη τίμια και ειλικρινά, δίνοντας χώρο να εκφράσουν πίκρες, απογοητεύσεις, ανεκπλήρωτα όνειρα με κοινό άξονα έναν πατέρα που άθελά του άφησε πίσω του πληγές και παραλείψεις. Μετά από όλα αυτά πώς θα νιώσει η μία για την άλλη; Θα βρεθούν τελικά από κοντά; Τι άλλο έζησαν όταν χάραξαν τη «δική τους» (όσο γίνεται) πορεία στη ζωή; Πώς θα κλείσει αυτή η δυνατή ιστορία;

Χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

«Το σκοτάδι έχει έναν παράξενο τρόπο να σε στρέφει στα νοσηρά που δε θέλεις να θυμάσαι» (σελ. 17).

«Γιατί οι γονείς μόνο σαν γεράσουν τολμούν να ξανοιχτούν; Δεν μπορούν να καταλάβουν πως το παρελθόν τους διαμορφώνει το δικό μας παρόν και επηρεάζει το μέλλον των παιδιών τους;» (σελ. 25-26).

Η σαβάνα: «Η πανσέληνος, απαστράπτουσα στο στερέωμα, έριχνε το χρυσαφένιο φως στο νύχτωμα, αφήνοντας ένα μυστήριο να πλανιέται στις σκοτεινές φυλλωσιές… Γύρω μας είχαμε σαν μουσική υπόκρουση την οχλαγωγία της ζούγκλας, μικρές φωνές πουλιών, στριγκλιές μαϊμούδων, κοάσματα βατράχων και μέσα απ’ το βάθος έναν ανατριχιαστικό βρυχηθμό λιονταριού που μας γέμισε ανατριχίλα. Οι νύχτες στην Αφρική κρύβουν ένα μυστήριο που μπορεί να αποπλανήσει και το πιο λογικό πλάσμα» (σελ. 88-89).

Για τους πρόσφυγες: «Η μοίρα του κατατρεγμένου δεν αφήνει περιθώρια περισυλλογής. Αμπαλάρεις σκέψεις κι αισθήματα σ’ ένα κουτάκι του νου και της καρδιάς και ξεκινάς για το επόμενο ταξίδι προς άγνωστο προορισμό. Δεν έχει σημασία που ο μπόγος σε κάθε καινούργιο ξεσηκωμό γίνεται όλο και πιο μικρός…φτάνει να μη χάνεις την ελπίδα σου πως μια μέρα θα ριζώσεις κάπου για πάντα» (σελ. 116).

Βιβλίο Η φόνισσα των μυρμηγκιών 
Συγγραφέας Πασχαλία Τραυλού
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συγκινητικό και τρυφερό μυθιστόρημα, αφιερωμένο στη μοναξιά της ανθρώπινης ψυχής, στις συνέπειες του εγκλεισμού κατά τη διάρκεια του κορονοϊού και στον μαγικό κόσμο της λογοτεχνίας και της συγγραφής. Μου σύστησε δυο υπέροχες γυναίκες, απόλυτα αληθινές, με σημαντικό οικογενειακό παρελθόν και ποικίλα ερεθίσματα που δημιούργησαν την ψυχοσύνθεση που παρακολουθούμε να ανατέμνεται χειρουργικά από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Κεντώντας πάνω στις ολοκληρωμένες προσωπικότητές τους, η Πασχαλία Τραυλού μας δείχνει πώς επηρεαζόμαστε όλοι από τις παιδικές μας αναμνήσεις και τα βιώματα των πρώτων χρόνων ζωής, πώς γίνεται κάποιος να δείχνει διαφορετικός απ’ ό,τι πραγματικά είναι και πόσο δύσκολα και με τι κόστος κρύβουμε τον πραγματικό μας εαυτό από τους γύρω μας. Το μυθιστόρημα έχει αρκετές στιγμές μελαγχολίας και κατάθλιψης αλλά κατά βάση είναι αισιόδοξο, μιας και η περιπέτεια στην οποία μπαίνει η Γλυκερία για να κατανοήσει τη φίλη της, Διώνη, έχει γλυκόπικρες στιγμές, λίγο χιούμορ μα πάνω απ’ όλα νότες αυτοπεποίθησης και απαντοχής.

Βρισκόμαστε λοιπόν στα Εξάρχεια, λίγες μέρες μετά την έναρξη της καραντίνας του 2020, σ’ ένα διώροφο νεοκλασικό. Η Γλυκερία Βούρβαχη, η ιδιοκτήτρια, είναι χήρα, με «μια σύνταξη που φάνταζε σαν χαρτζιλίκι μπροστά στην ακρίβεια». Ο εγκλεισμός την έχει θυμώσει γιατί ήρθαν τα πάνω κάτω στην καθημερινότητά της. Περίμενε πώς και πώς να απαλλαγεί από το κάτεργο της θέσης όπου δούλευε και όπου μπήκε με μέσον του νονού της για χάρη του πατέρα της, μιας κι η ίδια δεν το θέλησε ποτέ. «Ένα χαμομηλάκι στο χωράφι της ζωής η Γλυκερία, μια ταπεινή και απόλυτα συμβιβασμένη ύπαρξη, έμοιαζε αόρατη δίπλα στη Διώνη που έκανε τα πάντα για να διαφέρει» (σελ. 13). Έσερνε το ωράριό της, υπέμενε τον εξάψαλμο προϊσταμένων και διευθυντών και επέστρεφε στο σπίτι της, όπου μεγαλουργούσε στην κουζίνα και στο πλέξιμο, πράγματα που αναστύλωναν την καταρρακωμένη της αυτοπεποίθηση: «έκλεινε αεροστεγώς τις πίκρα της μες στα βαζάκια των γλυκών και των μαρμελάδων της, θαρρώντας πως έτσι δεν θα μπορούσαν να το σκάσουν και να πειράξουν την καρδιά της» (σελ. 33). Από κεφάλαιο σε κεφάλαιο μαθαίνουμε πώς ήταν η ζωή της με τον άντρα της και τα παιδιά τους που πλέον ζουν στο εξωτερικό, «μια επιπολαιότητα πασπαλισμένη με την άχνη του έρωτα και τη στρυχνίνη της ασυνεννοησίας και της ανέχειας» (σελ. 31), ποιες οι σχέσεις των γονιών της μαζί τους και πολλά άλλα.

Από την άλλη έχουμε τη Διώνη Σπυροπούλου, που νοικιάζει το διπλανό διαμέρισμα στον δεύτερο όροφο, «κισσός ολόκληρος που όρθωνε το ανάστημά της πάντα ψηλότερα από τους άλλους, για να έχει τη θέα που ήθελε απ’ τη ζωή» (σελ. 13). Είναι εσωστρεφής και με αδιαφανή ιδιοσυγκρασία, συνάδελφοι και φίλες με τη Γλυκερία, «δυο κόντρα άνθρωποι», με την οποία γνωρίστηκαν στη δημόσια υπηρεσία όπου δούλευαν λίγο πριν η Γλυκερία συνταξιοδοτηθεί. Η Διώνη σχεδιάζει δύο ταξίδια τον χρόνο για να ανασαίνει και να αντέχει την τοξικότητα των συναδέλφων της, γενική διευθύντρια ούσα, με ευθύνες και πιέσεις ανωτέρων, παρ’ όλο που ξεκίνησε μετατρέποντας το καθήκον σε όραμα και την ανία σε έξαψη. Επιπλέον, η Διώνη είναι και συγγραφέας, κάτι που προστέθηκε στις αιτίες χλευασμού στη δουλειά της, έχει γράψει αρκετά μυθιστορήματα κι έχει γίνει αγαπητή από το περιορισμένο αναγνωστικό ελληνικό κοινό. Μαθαίνουμε λοιπόν για τη ζωή της μέσα από μικρά ψήγματα, για την πρωτοφανή δύναμη με την οποία έφυγε από έναν γάμο που δεν την ικανοποιούσε μόλις τακτοποιήθηκε ο γιος της στη ζωή του και για μερικά ακόμη.  Καταγράφονται συγκινητικές στιγμές συντροφιάς και σιωπηλής φιλίας, η ανησυχητική μοναξιά της Διώνης, η σιωπηλή παρουσία της που αντιδιαστέλλεται με την οξυδέρκεια και την πραότητα της Γλυκερίας κι όλα αυτά δημιουργούν έναν τρυφερό και συγκινητικό δεσμό, με ολοζώντανες εικόνες αγάπης και μοναξιάς. Πόσο γλυκό ο ήχος από το πληκτρολόγιο της μίας να έχει γιατρέψει τις αϋπνίες της άλλης!

Τελικά, η Διώνη κάνει απόπειρα αυτοκτονίας και όσα ήξερε και ένιωθε η Γλυκερία για κείνη καταρρέουν. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα μάλιστα όταν ο αστυνόμος Μάρκος Ανεμογιάννης ανακοινώνει στη χήρα ότι η φίλη της είναι ύποπτη για απόπειρα φόνου! Προσπαθεί λοιπόν η Γλυκερία βήμα προς βήμα να ξαναμπεί στη ζωή της Διώνης, μέσα από τις κοινές τους αναμνήσεις, μέσα από όσα παρατήρησε, ένιωσε και είδε να ανασυγκροτήσει ολόκληρη την προσωπικότητα της φίλης της, ώστε να δει ποια πραγματικά είναι, να μάθει τι της συνέβη και κυρίως να τη βοηθήσει ουσιαστικά να κερδίσει τη μάχη με τη ζωή. Τελικά βρίσκει ένα πρωτόλειο κείμενο, κάτι μεταξύ ημερολογίου και μαρτυρίας, κι εκεί ανακαλύπτει ανομολόγητα μυστικά. Στις σελίδες του ξεδιπλώνεται όλη η ζωή της Διώνης από την παιδική ηλικία ως το σήμερα μέσα από μια συγκινητική εξομολόγηση καρδιάς και ταξιδεύουμε πίσω στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1974, στην Τρίπολη όπου επέστρεψε η οικογένειά της μετά την εισβολή, τον αγώνα που έκαναν μαμά και παππούς να μεγαλώσουν σωστά εκείνη και την αδελφή της, πώς γνωρίστηκαν οι γονείς της, πώς ήταν η πόλη και ο κόσμος εκείνη την εποχή από ηθικής και όχι μόνο πλευράς, πόσο σκληρά και ψυχρά διαπαιδαγωγήθηκε από μια μάνα που ήξερε μόνο το ξύλο και πολλά άλλα. «Τα τραύματα αυξάνονταν και πληθύνονταν όσο η πίεση θέριευε και η καταπίεση τσαλάκωνε περισσότερο την ήδη τραυματισμένη μου παιδικότητα» (σελ. 200).

Καίρια ερωτήματα τίθενται από τη συγγραφέα για την ανατροφή των παιδιών και το πώς διαμορφώνονται οι χαρακτήρες μας: Φταίει η μάνα ή το παιδί; Το παιδί αναπόφευκτα θα «μαϊμουδίσει» την ανατροφή από τον γονιό στο δικό του, σωστά; Τι συνέπειες έχεις να αποφασίζεις για το παιδί σου χωρίς να το ρωτάς τι πραγματικά θέλει; «…οι γυναίκες σέρνουμε σαν βαρίδια τα ελλείμματά μας και η μητρότητα από μόνη της δεν μας καθαγιάζει και δεν διαλύει τα σκότη μας» (σελ. 203). Σκληρές και τρυφερές εικόνες εναλλάξ, η αφοσίωση της μικρής Διώνης στη μελέτη και στο διάβασμα, η αντιδιαστολή με την πιο επαναστατική αδελφή της, η επανάσταση μετά την εφηβεία, οι προσπάθειες της Διώνης να ισορροπήσει ανάμεσα στα θέλω της και στα πρέπει της μάνας της, νέοι πόλεμοι σε κάθε φάση της ζωής της, ο έρωτας στη σκιά του φόβου και πάνω απ’ όλα το καταφύγιο στη συγγραφή, σκηνές από τη ζωή μιας πεταλούδας φυλακισμένης στο κουκούλι μιας κάμπιας. Η προσωπικότητα της Διώνης αναδύεται μέσα από ένα κείμενο-ποταμό που ίσως αδυνατίζει την ένταση που δημιουργούν τα αίτια της αυτοκτονίας και το αν και κατά πόσο είναι όντως ένοχη, εξ ου και θα προτιμούσα να υπήρχαν αυτά τα ψήγματα διάσπαρτα στο μυθιστόρημα σε αντιδιαστολή με το σήμερα. Παρ’ όλ’ αυτά, τα άψογα ψυχογραφήματα, οι συναρπαστικές ιστορίες της ζωής της Διώνης και τα καίρια διαχρονικά μηνύματα με κράτησαν ως το τέλος, όπου κι ανταμείφθηκα, μιας και αρχίζει να εμφανίζεται μια καλοπλεγμένη σκευωρία που οδήγησε την πρωταγωνίστρια σε αυτά τα απονενοημένα διαβήματα. Αυτές οι νέες εξελίξεις που φέρνουν στην επιφάνεια το απόλυτο κακό με γέμισαν αγωνία, έβαλαν τα τελευταία κομμάτια του παζλ στη θέση τους και με οδήγησαν σ’ ένα τέλος λυτρωτικό.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο σε τριτοπρόσωπη γραφή κυρίως, μέχρι να φτάσουμε στη γραπτή εξομολόγηση της Διώνης, οπότε έχουμε εναλλαγή με πρωτοπρόσωπη. Μου άρεσε μάλιστα που επιλέχθηκε στην κρίσιμη στιγμή η οπτική γωνία του Λεωνίδα, του σπάνιελ της Διώνης, που χάλασε τον κόσμο όταν λιποθύμησε η αφεντικίνα του κι έτσι τη βρήκε η Γλυκερία. Η συγγραφέας έχει δύο κύριους θεματικούς άξονες αναφοράς: τον μαγικό κόσμο της συγγραφής και τις συνθήκες και τις συνέπειες του κορονοϊού. Μέσα από φράσεις γνωστών συγγραφέων (Έλενα Φεράντε και Γκιγιόμ Μουσό δίπλα στον Όσκαρ Ουάιλντ και τον Τζον Ίρβινγκ κ. ά.) και καταθέσεις ψυχής της ίδιας της Πασχαλίας Τραυλού διαπιστώνουμε πόσο όμορφο και πόσο σκληρό είναι να είσαι συγγραφέας, άλλος ένας από αυτούς που «μοχθούσαν πάνω από τα χαρτιά τους για να κερδίσουν το έπαθλο της λύτρωσης που προσφέρει η έκφραση». Πόσο σημαντική είναι γι’ αυτούς η «αλαφροΐσκιωτη αταραξία» τους και πόσο όμορφη εικόνα δίνει η «απόκοσμη γαλήνη» στο βλέμμα τους όσο είναι βυθισμένοι στο γραπτό τους. Η δημιουργός του βιβλίου δε χαρίζεται: «Οι συγγραφείς καθορίζονται από τις ψυχικές πληγές τους…και η πρώτη ύλη για να εκφραστεί κανείς συγγραφικά ήταν η τραγικότητα με την οποία τις προσέγγιζαν» (σελ. 78). «Κι αν τύχει κι ευτυχήσει ένας συγγραφέας, τότε πρέπει να επινοήσει ένα τραύμα για να μπορέσει να ξαναγράψει» (σελ. 82). Έχει θέση αυτός ο ρομαντισμός, αυτή η δικλείδα ασφαλείας που μας απομακρύνει από τα δύσκολα, στη σημερινή εποχή; «…το να είναι κάποιος συγγραφέας σε έναν κόσμο που καταπίνει ό,τι αδυνατεί να καταλάβει είναι μια πράξη ηρωική και όχι απλώς ένα έργο με αμοιβή» (σελ. 481).

Από την άλλη, καταγράφονται όλοι οι φόβοι, οι ανασφάλειες, η οργή των ανθρώπων που κλείστηκαν στα σπίτια τους κατά τη διάρκεια του κορονοϊού, μέσα από υποκειμενικές απόψεις και ρεαλιστικές περιγραφές. Όλα αυτά: «…διέλυσαν τις αντιστάσεις που έχουν οι άνθρωποι στην τρέλα, στην κατάθλιψη και στη βία, με συνέπεια να κατακρεουργούν άλλοι τον διπλανό τους και άλλοι τον ίδιο τον εαυτό τους « (σελ. 128). Επίσης, η ματιά της συγγραφέως είναι διεισδυτική και η γραφή της στήνει με ενάργεια και ζωντανεύει την περιοχή των Εξαρχείων: «Είχε θέα…σε όλο, τέλος πάντων, τον παράδοξο συρφετό αλλοπρόσαλλης ανθρώπινης δυστυχίας, φανατισμού και χαλαρότητας, που μπορούσε να προσφέρει τροφή στη σκέψη και πρωτότυπες ιδέες στο γόνιμο μυαλό μιας συγγραφέως» (σελ. 13). Εξίσου ζωντανά αποδίδεται και η ατμόσφαιρα σε μια δημόσια υπηρεσία, ήδη από τη δεκαετία του 1960: «υπήρχαν άφθονες κερκόπορτες και ελάχιστες δικλείδες ασφαλείας από επίορκος τυχοδιώκτες ή μακρυχέρηδες». Άλλωστε, αυτό είναι και το εργασιακό περιβάλλον της πρωταγωνίστριας, η μισή της ζωή, η αρένα όπου θα στηθεί μια μεγάλη δολοπλοκία εις βάρος της, εξ ου και τα, ίσως υπερβολικά λεπτομερή, πραγματολογικά στοιχεία περί ιεραρχίας, νόμων, τρόπου εργασίας και εξυπηρέτησης κλπ.

«Η φόνισσα των μυρμηγκιών» είναι ένα δυνατό, βαθιά ανθρώπινο και άκρως ρεαλιστικό μυθιστόρημα που δείχνει το μέγεθος αντοχής της ανθρώπινης ψυχής, αφήνει τις εξελίξεις να στηλιτεύσουν από μόνες τους τις συνέπειες ανατροφής που επιλέγουν ορισμένοι γονείς (κυρίως από άγνοια και ως φερέφωνα των αντιλήψεων των δικών τους γονιών) και μας ταξιδεύει στον σκληρά μαγικό και μαγικά σκληρό κόσμο της γραφής. Το κοριτσάκι που πατούσε τα μυρμήγκια με το ποδήλατό του είναι τελικά αθώα ή ένοχη; Γιατί αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει; Επιτέθηκε όντως στη γυναίκα που τώρα χαροπαλεύει στο νοσοκομείο; Τι ρόλο παίζει το σπουργιτάκι που τρυπώνει στο σπίτι της Διώνης όσο ψάχνει η Γλυκερία την αλήθεια; Πόσο εύκολο είναι να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας, σπάζοντας τον συνεκτικό δεσμό με τους γονείς μας; Μια πραγματικά αξέχαστη και βαθιά ανθρώπινη ιστορία.

Βιβλίο Deadline 
Συγγραφέας Αντώνης Ζερβός 
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δύο ερευνητές που δεν πάνε πουθενά, μια σειρά υποθέσεων που πρέπει να εξιχνιαστούν μέσα σε τέσσερις τοίχους, κάποιες εξελίξεις που έρχονται μόνο μέσα από ολιγόλεπτα τηλεφωνήματα ή σύντομα mail κι όμως όλη αυτή η στασιμότητα με κράτησε ως το τέλος. Κάτι ο έξυπνος χειρισμός της ιστορίας και οι συνεχείς εναλλαγές των οπτικών γωνιών, κάτι οι ευρηματικές σταδιακά προσθήκες στις ανεξιχνίαστες υποθέσεις που βάζαν άλλο ένα λιθαράκι και μετά άλλο ένα και με γέμιζαν με ελπίδα ότι πλησιάζουμε στο τέλος, κάτι ο πραγματικά δύσκολος γρίφος αν έχουμε ξεχωριστές αιτίες τυχαίων θανάτων ή / και αυτοκτονιών ή μια σειρά από εγκλήματα του ίδιου δολοφόνου και στη συνέχεια η ενδελεχής έρευνα για την ταυτότητά του, για τα κοινά στοιχεία του με τα θύματα, για τα κοινά στοιχεία μεταξύ των ίδιων των θυμάτων, ε, δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω! Δύο άνθρωποι σε μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα όπου όμως δεν παρεισφρέει η τρέλα της επιδημίας («Έξω κυκλοφορούσε μόνο η φοβισμένη σιωπή μας πόλης μουδιασμένης», σελ. 75) ψάχνουν, ρωτάνε και ξαναρωτάνε, κουράζονται, δέχονται αναλαμπές, κοιτούν εξονυχιστικά, φωτίζουν τους φόνους απ’ όλες τις πλευρές, καταγράφουν τα κίνητρα, σημειώνουν τις ασήμαντες λεπτομέρειες, βλέπουν τις διαφορές, συγκρίνουν. Με συγγραφική μαεστρία πέφτουν σε διαρκή αδιέξοδα κι εκεί που νιώθουν πως πλησιάζουν, ξαφνικά απομακρύνονται πολύ. Η πωλήτρια Αντιγόνη Χατζηανδρέα που τη μαχαίρωσαν το 2006, η Αριάδνη Στόκα που όλα δείχνουν ότι αυτοκτόνησε το 2007, ο λογιστής Ματθαίος Κόκκινος που έπεσε στις ράγες του τρένου το 2008 και η δικηγόρος Ιωάννα Ασπιώτη που κρεμάστηκε το 2011 είναι θύματα κακών συμπτώσεων ή ενός καλά οργανωμένου σατανικού σχεδίου;

Ο αστυνόμος Στάβαρης έχει μάθει ν’ αφήνει το ένστικτο και τη λογική του ανεπηρέαστα από τη ματιά των άλλων και να χαράζει δική του διαδρομή, μόνο που σε αυτήν την ιδιότυπη περίπτωση βυθίζεται στον κόσμο τους και η κοπέλα του του θέτει όρια: ό,τι καταφέρει μέχρι να περάσει η καραντίνα, μετά θα σταματήσει. Με χαρά υπόσχεται να τον βοηθήσει, θέλοντας έτσι να τον προσέχει για να μη χαθεί από κοντά της, να μην εξαφανιστεί στο σύμπαν με τα πτώματα που τον περιβάλλει. «Οι άλυτες υποθέσεις έχουν μια κακή συνήθεια, λατρεύουν να τυραννούν όσους έλκονται απ’ αυτές…Απολαμβάνουν να στοιχειώνουν το μυαλό τους…μια στο τόσο τους δίνουν ένα ψήγμα της ύπαρξής τους, κάτι που θα βάλει ξανά μπροστά την αποθαρρημένη φαντασία τους» (σελ. 150). Έτσι η άπειρη από εγκλήματα αλλά πανέξυπνη κοπέλα αποδεικνύεται πολύτιμη βοηθός και οι ερωταποκρίσεις τους παίζουν με το μυαλό του αναγνώστη από την αρχή ως το τέλος. Φυσικά, υπάρχει και χιούμορ σε κάποια σημεία που απαλύνει την ένταση και το σασπένς, όπως όταν η Πέρσα τονίζει στον Στάβαρη ότι με τον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του δε θα γινόταν ποτέ ήρωας αστυνομικού βιβλίου: δεν είναι μισάνθρωπος ούτε αλκοολικός, δε ζει σε αχούρι με κουτιά από αποφάγια, δεν έχει τσακωθεί με συναδέλφους, έχει σεξουαλική ζωή, περνάει χρόνο με το κορίτσι του αντί να γίνεται λιώμα στα μπαρ!

«Deadline» λοιπόν ως τη λήξη της καραντίνας να λυθούν οι υποθέσεις, ταυτόχρονα όμως και deadline να κερδίσουν δύο άνθρωποι κλεισμένοι σ’ ένα διαμέρισμα τη μάχη ενάντια στην τρέλα, μιας και βυθίζονται όλο και περισσότερο σε υποθέσεις που απομυζούν τη νοημοσύνη τους χωρίς άλλα ερεθίσματα και χωρίς να βγαίνουν έξω. Η ένταση κορυφώνεται όσο πλησιάζουμε στο τέλος, όπου πλέον η δράση μεταφέρεται από συναδέλφους του Στάβαρη σε σπίτια υπόπτων και σε απομακρυσμένες κατοικίες ενώ το καλοστημένο σκηνικό και τα άλλοθι κάποιων βασικών υπόπτων όχι μόνο κλονίζονται αλλά αρχίζουν να ενώνονται απρόσμενα. Ένα διαφορετικό, προκλητικό αστυνομικό μυθιστόρημα που θα θυμάμαι για καιρό.

Βιβλίο 188 μέρες
Συγγραφέας Βασίλης Πεσλής
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τις 7 Νοεμβρίου το μήνυμα στο κινητό μπήκε και πάλι στη ζωή μας ενώ η κυρα-Τασία δε βλέπει να απαλλαγόμαστε σύντομα από το «χτικιό». Η οποία, από κει που ήταν έτοιμη να κοινωνήσει στη ζούλα, τώρα δε χάνει ευκαιρία να λοιδωρεί τους ιερωμένους που καλούσαν τον κόσμο στις εκκλησίες και τους προέτρεπαν να μην πιστεύουν στη μεταδοτικότητα του ιού και να που άρχισαν να νοσηλεύονται ένας ένας! «Αλλιώς βίωνε τον εγκλεισμό ένα νιόπαντρο ζευγάρι, αλλιώς μια οικογέ­νεια με ένα παιδί, αλλιώς μια πολύτεκνη οικογένεια (και οι γείτονές τους) και εντελώς διαφορετικά ένας εργένης» (σελ. 48). Και φυσικά, αν έχετε διαβάσει τα προηγούμενα βιβλία, καταλαβαίνετε τι σημαίνει η λέξη «εμβολιασμός» για την κυρα-Τασία και τι ξεκαρδιστικά περιστατικά διαδραματίζονται, από το κλείσιμο του ηλεκτρονικού, το τονίζω, ραντεβού ως τη μετάβαση στο κέντρο εμβολιασμού, τις σκέψεις της για τις πιθανές παρενέργειες κλπ.! Από την άλλη, ο Αντώνης, που άρχισε να έχει πρεσβυωπία, πιάνει τον εαυτό του να μοιάζει στη μάνα του, κάτι τα κοινά λεγόμενά τους, κάτι που αποφεύγει τις κουβέντες που δεν τον συμφέρουν, κάτι που χρησιμοποιεί ατάκες δικές της για αλλαγή θέματος κλπ. καταλαβαίνει πως ο εγκλεισμός παρατράβηξε κι έχασετη δική του ταυτότητα. «Το μόνο σίγουρο ήταν ότι, ενώ πριν ήταν “μπουνταλάς σαν τον πατέρα του”, τώρα είχε αρχίσει σταδιακά να γίνεται “κολλημένος σαν τη μάνα του”» (σελ. 65).

Σε όλο το βιβλίο, μέσα από διασκεδαστικά περιστατικά, ξεπηδούνε σχόλια για όλες τις μικρολεπτομέρειες που βιώσαμε τον «κρίσιμο» χειμώνα του 2020-2021:  τηλεκπαίδευση (όπου το σύστημα πετάει κλωτσηδόν τους μαθητές), Μεγάλος Περίπατος, η στάση της Εκκλησίας απέναντι στην όλη κατάσταση, τα εμβολιαστικά κέντρα, το click away, τα Καραντινούγεννα του 2020 («Ήταν λες και οι δυο καραντίνες είχαν ξεπλύνει κάθε στοιχείο διαφορε­τικότητας από τις γιορτές και τις επετείους», σελ. 124), τα μαγαζιά που ανοιγόκλειναν σαν ακορντεόν, η αγωνία των επιστημόνων «να καταλήξουν σε κάποια απόφαση που έβγαζε νόημα. «Τουλάχιστον δεν βαριόμαστε. Κάθε μέρα ανεβαίνει και μια καινούργια παράσταση στο θέατρο του παραλόγου» (σελ. 152). Ο συγγραφέας δε λοιδωρεί τους τρόπους αντιμετώπισης της ασθένειας αλλά κυρίως τα εκάστοτε μέτρα, κατανοώντας φυσικά και την αβεβαιότητα απέναντι στην πρωτόγνωρη επιδημία, καθώς και τους ανθρώπους που παρασύρονταν τόσο εύκολα από επιφανειακές απόψεις, τρομολαγνείες και θρησκοληψίες, με αποτέλεσμα και πάλι η Ελλάδα να διχογνωμεί. Ο συγγραφέας και πάλι μας χαρίζει αλησμόνητες κωμικοτραγικές στιγμές και συναρπαστικά περιστατικά σε μια ιστορία που θα μπορούσε απλώς να σατιρίσει και να διακωμωδήσει τα γεγονότα, χωρίς βάθος και ανάλυση, εδώ όμως έχουμε και πάλι μια μεγάλη αγκαλιά για τους χαρακτήρες, οι οποίοι αλληλοεπιδρούν, ωριμάζουν και αλλάζουν.

Ευρηματικές σκηνές, έξυπνοι διάλογοι, ευφάνταστες αντιδράσεις, σαρκασμός κυριαρχούν σε όλες τις σελίδες: «Τα πάντα κλειστά, ελάχιστος κόσμος έξω και παντού έβλεπες παπάκια ντελιβεράδων και περιπολι­κά. Δυο από τα ελάχιστα επαγγέλματα στη χώρα που είχαν φόρτο εργασίας αυτή την περίοδο. Οι μεν μοίραζαν φαγη­τό και οι δε πρόστιμα. Και στις δυο περιπτώσεις, πάντως, έτρωγες καλά» (σελ. 21). Και η κυρα-Τασία εξακολουθεί να βλέπει ειδήσεις: «-Στους κρυόκωλους τους Άγγλους πήγαν και το έδωσαν πρώτα; ήταν η πρώτη αντίδραση της κυρα-Τασίας. Αυτοί φαγώθηκαν να φύγουν από την Ευρώπη, τελευταίοι έπρεπε να το πάρουν» (σελ. 84). Και να τσακώνεται με τον γιο της: «Ναι, ρε μάνα, αν με χτυπήσει αυτοκίνητο, η πρώτη μου έγνοια θα είναι αν φόρεσα καθαρό βρακί. Άσε που, όσο καθαρό και αν είναι, θα λερωθεί τη στιγμή που θα δω τον προφυλακτήρα να μου έρχεται στο κούτελο» (σελ. 126)!

Πι­στοί και άπιστοι, νομιμόφρονες και αντιφρονούντες, φταί­χτες και θύματα, όλοι εδώ, στην ελληνική κοινωνία και στον μικρόκοσμο της πολυκατοικίας στα Εξάρχεια, με τα οχτώ διαμερίσματα, όπου συναντάμε τα γνωστά μας πρόσωπα του δεύτερου βιβλίου, με αρκετές αναφορές σε αυτό καθώς και στο πρώτο, κλείνοντας έτσι σταδιακά την τριλογία της καραντίνας: το ηλικιωμένο ζευγάρι Απόστολος και Σταυρούλα του πρώτου, η μοιραία και πανέμορφη Μαιρούλα και η υποχόνδρια Ελένη του δευτέρου, η οικογένεια του μικροαστού Πελοπίδα και της Κασσιανής που θα βιώσει μια σοβαρή περιπέτεια και η οικογένεια του νοικάρη Φαρίντ του τρίτου, το ζευγάρι Φλωρεντία η ινφλουένσερ και Στάθης ο γκέιμερ ή Τρέντηδες και ο Σάββας του τετάρτου στον οποίο θα μετακομίσει η Μαιρούλα, ο Ορέστης του ισογείου βιώνουν τη ματαιότητα και την αβεβαιότητα του νέου εγκλεισμού. Ο συγγραφέας καταφέρνει ξανά με σωστό λόγο, μέτρο και αγάπη προς τον άνθρωπο να αποτυπώσει το χρονολόγιο των γεγονότων Νοεμβρίου 2020-Μαΐου 2021 μέσα από την ψυχολογία του Αντώνη και της μητέρας του. Ολοζώντανοι διάλογοι, γραφή που ρέει, ενδιαφέρουσες εξελίξεις στην πλοκή, ο συγγραφέας για άλλη μια φορά έχει δουλέψει σωστά και σοβαρά πάνω στο κείμενό του, χωρίς προχειρότητες και φθηνούς, κλισέ εντυπωσιασμούς.

Το «188 μέρες», το τελευταίο βιβλίο για την πανδημία, είναι η ολοκλήρωση της τριλογίας που ζωντανεύει ανθρώπους κυριολεκτικά της διπλανής πόρτας, μέσα από τις ζωές των οποίων το γέλιο βγαίνει αβίαστα και φυσικά κι έτσι βελτιώνεται η ψυχολογία όποιου αφεθεί να ταξιδέψει στις σελίδες του. Ο σεβασμός απέναντι στην τραγικότητα των στιγμών, η αποφυγή διδακτισμού, το ποιοτικό χιούμορ και η δουλειά που φαίνεται πως έχει γίνει ως προς την εξέλιξη των χαρακτήρων και την ολοκλήρωση του κειμένου, δείχνουν πως ο συγγραφέας έχει τα εχέγγυα για ένα πραγματικά καλό μυθιστόρημα, χωρίς να εκμεταλλεύεται καταστάσεις και χωρίς να καταφεύγει σε επιφανειακά αστεία μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσει. Απλώς σε αυτό το βιβλίο δεν υπάρχουν κύριοι άξονες πλοκής, αν εξαιρέσεις το τρίγωνο Μαίρη-Σάββας-Αντώνης, πιο πολύ μου φάνηκε δηλαδή σαν καταγραφή των γεγονότων όπως τα βιώνουν οι χαρακτήρες παρά σαν εξέλιξη των μεταξύ τους σχέσεων. Τέλος, το γεγονός πως στον επίλογο έχουμε την απαραίτητη γλυκόπικρη νότα του αποχαιρετισμού, μιας που οι ιστορίες τελειώνουν πια, με στενοχώρησε, κυρίως γιατί «αναγκάστηκα» να αποχαιρετήσω ως αναγνώστης αυτούς τους υπέροχους και ενδιαφέροντες χαρακτήρες. Θα ήθελα κάτι λιγότερο οριστικό και αμετάβλητο, ακριβώς για να ζω με την ελπίδα πως θα τους ξανασυναντήσω κι ας μην αποτυπώνονταν ποτέ ξανά στο χαρτί.

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε και να το κατεβάσετε δωρεάν εδώ.

Βιβλίο Μετέωρο ταξίδι
Συγγραφέας Στέλλα Ρωτού
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Γκοβόστης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ενδιαφέρουσα η προσωποποίηση του φόβου στον «Φόβο της απώλειας», συγκινητικό το «Μην της πάρεις σκυλί» με ρεαλιστικούς διαλόγους, τρυφερή και απελπισμένη η ματιά στους πρόσφυγες που πηγάζει μέσα από το «Στο λεωφορείο», ταιριαστό το δέσιμο της κλοπής των αγαλμάτων με την προσπάθεια να ριζώσουν σε ξένο τόπο όσων φεύγουν τρέχοντας μακριά από πολέμους στο «Άγαλμα», συγκινητικό το «Μετέωρο ταξίδι» κι ας επισκιάζεται από την εμφάνιση ενός θανατηφόρου ιού που θ’ αλλάξει την ανθρωπότητα, σκληρό μα και γλυκό το «Αναφορά στον πατέρα», είναι μερικά μόνο από τα αξιόλογα μικρά κείμενα του βιβλίου, που κυμαίνονται από δύο ή τρεις μέχρι δέκα σελίδες, συνθέτουν μια καλογραμμένη συντροφιά «βραχύσωμων» αλλά μεστών σε νοήματα και ιδέες διηγημάτων και μου κράτησαν κι αυτά, όπως και η προηγούμενη συλλογή, καλή παρέα.

Διορατικότητα χαρακτηρίζει τις περιγραφές της κυρίας Ρωτού, δηλαδή αν καθίσει κάπου και παρατηρήσει γύρω της μπορεί να καταγράψει με συναρπαστικές λεπτομέρειες, λεκτικά υπονοούμενα και κοφτές φράσεις τα πάντα και να ζωντανέψει ενδιαφέρουσες και ποικίλες ιστορίες. Βρήκα πολλά προτερήματα: εναλλαγές αφήγησης από πρώτο σε τρίτο πρόσωπο και από ενεστώτα διαρκείας σε αφηγηματικό αόριστο, ταξίδια σε ξένες πόλεις αλλά και πιο κοντινές, πανσπερμία χαρακτήρων και ιστοριών όπου πρόσφυγες, παιδεραστές, μεσήλικες κυρίες που καταφεύγουν σε νεότερες ηλικιακά αγκαλιές, νεαροί που αγκαλιάζουν τη μοτοσυκλέτα τους χάνοντας τα πάντα, έγκλειστοι εν όψει πανδημίας, υποψήφιοι για τον Παράδεισο ή την Κόλαση με γέμισαν εικόνες, με κράτησαν κοντά τους, μου έδειξαν τον μικρόκοσμό τους και  ποικίλα συναισθήματα. Αγγλία, Ιταλία, Μετέωρα, μέσα μας και γύρω μας, εδώ κι εκεί, όλα ένα «Μετέωρο ταξίδι» από μια στέρεη και προσγειωμένη γραφή.

Βιβλίο 187 μέρες
Συγγραφέας Βασίλης Πεσλής
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο συγγραφέας και πάλι μας χαρίζει αλησμόνητες κωμικοτραγικές στιγμές και συναρπαστικά περιστατικά σε μια ιστορία που θα μπορούσε απλώς να σατιρίσει και να διακωμωδήσει τα γεγονότα, χωρίς βάθος και ανάλυση, εδώ όμως έχουμε και πάλι μια μεγάλη αγκαλιά για τους χαρακτήρες, οι οποίοι αλληλοεπιδρούν, ωριμάζουν και αλλάζουν. Ο Αντώνης είναι ένας άνθρωπος με επιχείρηση που φυτοζωεί, είναι ερωτευμένος με μια κοπέλα που δεν πρέπει ν’ αγαπά, αγωνίζεται να στεριώσει στη σχέση που ήδη έχει κι όλα αυτά με τη μητέρα του να έχει τις δικές της ιδέες και αντιλήψεις. Η κυρα-Τασία, μετά το έμφραγμα που έπαθε μεσούσης της καραντίνας στο προηγούμενο βιβλίο, νοσηλεύεται χωρίς να έχει χάσει ούτε το χιούμορ της ούτε το ενδιαφέρον της για τα τρέχοντα γεγονότα. Το εξιτήριό της συνοδεύει ένα μερακλαντάν οικογενειακό τραπέζι χωρίς ιδιαίτερα μέτρα προστασίας, ακριβώς σαν τη χώρα που έβγαινε από το ανοιξιάτικο lockdown, προς απογοήτευση του Αντώνη για την ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζει η οικογένειά του την κατάσταση. Μπορεί να επιστρέφουμε σταδιακά στην καθημερινότητά μας, υπάρχουν όμως ακόμη μέτρα στα οποία πρέπει να υπακούμε. Ο Αντώνης στη συνέχεια παίρνει τη μητέρα του για ένα ταξιδάκι, παρά τις αντιρρήσεις της: «-Πού να μπούμε σε καράβι με το χτικιό, παιδάκι μου; Τόσο κόσμο θα έχει γύρω» (σελ. 33). Και θα κλείσουν σε Airbnb: «-Θα της πω ότι θα μείνουμε και σε έρπη-έρπη. -Ναι, έτσι να της πεις, να νομίζει ότι πάμε διακοπές στο Ανδρέας Συγγρός. Ερ-μπι-εν-μπι» (σελ. 35). Ο Αντώνης μπορεί να έχει ξεκινήσει μια σχέση με τη Μάρθα, τα αισθήματά του όμως για τη Μαίρη δεν έπαψαν να τον ταλαιπωρούν, ειδικά από τη στιγμή που η κοπέλα έγινε ζευγάρι με τον φίλο του, τον Σάββα!

Τη μερίδα του λέοντος την έχουν οι δύο ανωτέρω ήρωες, όμως και οι γείτονες δε μας αφήνουν ήσυχους! Τα γεγονότα διαδραματίζονται στην ίδια πολυκατοικία της Αθήνας, στα Εξάρχεια, με τα οχτώ διαμερίσματα. Η Μάρθα, η κοπέλα του Αντώνη, το ηλικιωμένο ζευγάρι Απόστολος και Σταυρούλα του πρώτου, η μοιραία και πανέμορφη Μαιρούλα και η υποχόνδρια Ελένη του δευτέρου, η οικογένεια του μικροαστού Πελοπίδα και της μεγαλοπιασμένης Κασσιανής του τρίτου, ο Σάββας ο Αγέλαστος και το ζευγάρι Φλωρεντία η ινφλουένσερ και Στάθης ο γκέιμερ ή Τρέντηδες του τετάρτου είναι ακριβώς ό,τι θα συναντήσει κανείς στις κλασικές πολυκατοικίες της πόλης μας. Τώρα μάλιστα που το διπλανό διαμέρισμά της ξενοικιάστηκε, η Κασσιανή ανέλαβε να το δείχνει σε νέους υποψηφίους, οπότε καταλαβαίνετε τι πέρναγαν οι άνθρωποι κι αναρωτιέται ο ιδιοκτήτης γιατί δε σταυρώνει άνθρωπο! Η παρέλαση των ανυποψίαστων «θυμάτων» του σουσουδισμού της και ο τρόπος συμπεριφοράς της απέναντί τους μου χάρισε πάρα πολλές ώρες γέλιου! Η κυρα-Τασία με τη φίλη της: «Μάλιστα, έβγαλαν και καρέκλες στον διάδρομο και καθάριζε η μια τα φασολάκια της και η άλλη πατάτες όσο απολάμβαναν το σώου» (σελ. 41). Και τελικά, μετά από τριάντα χρόνια, ήρθε άνθρωπος στο διαμέρισμα του ισογείου! Γκολ απ’ τα αποδυτήρια! Ποιος μένει; Γιατί; Για πόσο; Τι κάνει, πώς ζει, πού δουλεύει;

Ο συγγραφέας στήνει ξεκαρδιστικές σκηνές, χρησιμοποιώντας άφθονο υλικό από τη σύγχρονη πραγματικότητα και καταφέρνει μέσα από υποδειγματικούς διαλόγους να δείξει κάθε πλευρά μετά την πανδημία στο ταξίδι, στα ενοικιαζόμενα, στις διακοπές, στο γυμναστήριο, στις ελπίδες για το νέο εμβόλιο («-Δεν είσαι με τα καλά σου, που θα κάνω εγώ ρώσικο εμβόλιο να γίνω κομμουνίστρια στα γεράματα», σελ. 92), στο μετρό, δυστυχώς (για την καθημερινότητά μας) πάντα με επίκεντρο την τηλεόραση, με τους τίτλους, τη μουσική θρίλερ, τις υπερβολές, τα εκάστοτε ψέματα να μπολιάζουν εύπιστους εγκεφάλους. Οικεία και νέα πρόσωπα εξελίσσονται κατά την πορεία της ανάγνωσης, υφίστανται αλλαγές, δοκιμάζονται, τσακώνονται, ερωτεύονται κι όλα αυτά με μέτρο και πειθώ. Τα γέλια βγαίνουν αβίαστα όταν συγκατοικούμε αναγνωστικά με τη μάνα και τον γιο, οι οποίοι βιώνουν καταστάσεις οικείες πια σε όλους μας και δε σταματάει ο ένας να τσιγκλάει τον άλλον. Ειδικά μετά την περιπέτεια της υγείας της, η κυρα-Τασία έχει βγάλει ενδιαφέρουσες πτυχές συγκατάβασης, μεγαθυμίας και διορατικότητας. «-Τι fatality ήταν αυτό; Αυτή έχει γίνει αδίστακτη» (σελ. 77). Α, ναι, κι απ’ αυτό.

Ο Βασίλης Πεσλής εξακολουθεί να μην κατηγορεί κανέναν, ούτε να αποδίδει ευθύνες είτε για τον χειρισμό της καθημερινότητας είτε για τις πολιτικές αποφάσεις, αντίθετα, δείχνει μουδιασμένος, ανίδεος ως προς το τι να κάνει και πώς να αντιμετωπίσει αυτήν τη νέα πραγματικότητα. Παίρνει ίσες αποστάσεις: «-Ευθύνες έχουν όλοι… Το θέμα είναι να αναλάβει ο καθένας τις δικές του και να μην πετάει το μπαλάκι στους άλλους» (σελ. 84). Μετά την παράθεση όμως των γεγονότων που οδήγησαν στα 284 κρούσματα του Σεπτεμβρίου, παραδέχεται: «Στην ελληνική επικαιρότητα όμως τα πράγματα ήταν κωμικοτραγικά, διότι το μόνο που δεν κατάφερε να χτυπήσει η πανδημία, ήταν η προχειρότητα, η επιπολαιότητα και η ανοργανωσιά από την οποία διέπεται το ελληνικό έθνος» (σελ. 113). Και στο τέλος του φθινοπώρου τα πράγματα έγιναν χειρότερα: «Με λίγα λόγια, η κατάσταση είχε γίνει τόσο μπερδεμένη και τα δεδομένα άλλαζαν με τέτοιο ρυθμό που ο κόσμος είχε χάσει τα αυγά και τα πασχάλια… Φυσικά, μέσα σε όλον αυτόν τον πανικό και το κλίμα απόγνωσης και παράνοιας, βρήκαν πάτημα και κάποιοι άλλοι για να ξεκινήσουν τη δική τους προπαγάνδα. Εκείνοι με τις εναλλακτικές θεωρίες και τις τραβηγμένες απόψεις, οι περιθωριακοί, οι συνωμοσιολόγοι» (σελ. 126-127).

Βίωσε κι εκείνος ως άνθρωπος τον τρόμο και την αβεβαιότητα του εγκλεισμού του Μαρτίου και στη συνέχεια το «φτου ξελευθερία» του καλοκαιριού και καταφέρνει ξανά με σωστό λόγο, μέτρο και αγάπη προς τον άνθρωπο να αποτυπώσει το χρονολόγιο των γεγονότων Μαΐου-Νοεμβρίου 2020 μέσα από την ψυχολογία του Αντώνη και της μητέρας του. Δε γίνεται βέβαια να μη σχολιάσει την ανύπαρκτη χρησιμότητα (για να μην πει επικινδυνότητα) των αραιωμένων τραπεζιών στις καφετέριες και τα εστιατόρια, το άνοιγμα των συνόρων («-Αν δεν άφηναν τους ξένους να έρχονται, δε θα χρειαζόταν να προσέχουμε. -Δεν το ξέραμε να κόψουμε όλες τις διεθνείς σχέσεις για να μπορεί η κυρα-Τασία να ψωνίζει ντομάτες με τη μύτη έξω», σελ. 90), τις ιδιωτικές χορηγίες στον τομέα της υγείας όταν τόσα λεφτά χαρίστηκαν στα ΜΜΕ και πολλά άλλα, πάντα με έναν γλυκόπικρο λόγο

Ολοζώντανοι διάλογοι, γραφή που ρέει, ενδιαφέρουσες εξελίξεις στην πλοκή, καθημερινό λεξιλόγιο που αφήνει κάπου κάπου την κυρα-Τασία να πει τα δικά της («-Πήγαινε μια βόλτα στο κατάστρωμα. -Είσαι με τα καλά σου; Να φέρνει ο αέρας το χτικιό πάνω μου;», σελ. 67), επομένως ο συγγραφέας για άλλη μια φορά έχει δουλέψει σωστά και σοβαρά πάνω στο κείμενό του, χωρίς προχειρότητες και φθηνούς, κλισέ εντυπωσιασμούς. Τα δε περιστατικά ήταν ποικίλα και ξεχωριστά, αντικατοπτρίζοντας κάθε σκηνικό που αντιμετώπισε ο καθένας μας βγαίνοντας έξω, μόνο που αυτήν τη φορά ο συγγραφέας δεν έμεινε στη χιουμοριστική καταγραφή των γεγονότων αλλά αναφέρθηκε σε γεγονότα ρατσισμού και φυλετικού μίσους για να τονίσει ότι πρέπει να ορθώνουμε παράστημα στην αδικία, φωτογράφισε σωστά κάποιες έντονες διαπροσωπικές σχέσεις που βιώνουν μερικά ζευγάρια, έδειξε με ευρηματικά περιστατικά πως το μικρόβιο του εμφυλίου κυλάει πάντα στο αίμα μας και κατάφερε να εξισορροπήσει το απαρχαιωμένο παρελθόν με το διστακτικό για ένα πιο ανοιχτόμυαλο αύριο παρόν μέσα από φροντισμένες σκηνές. Φόβος, αγωνία και αβεβαιότητα κοντράρονται με την αισιοδοξία και τη θετικότητα ενώ οι ένοικοι της πολυκατοικίας γνωρίζονται ακόμη καλύτερα μεταξύ τους και υποδέχονται νέους γείτονες που δημιουργούν με τη σειρά τους νέες, ευφάνταστες ιστορίες.

187 μέρες ανεμελιάς και ρέστα από ελευθερία. Στις 7 Νοεμβρίου κλειστήκαμε και πάλι μέσα. Και τώρα; «Θα κάνουμε υπομονή σαράντα μερούλες το πολύ. Πόσο να κρατήσει κι αυτή η καραντίνα δηλαδή;» (σελ. 226). Το «187 μέρες», δεύτερο βιβλίο για την ίδια πανδημία, είναι η εξίσου καλοδουλεμένη συνέχεια του (σχεδόν) μυθιστορήματος «42 μέρες», που εξακολουθεί να σέβεται την κατάσταση πανικού και αβεβαιότητας που συνεχίζει να ζει ο πλανήτης και ζωντανεύει ανθρώπους κυριολεκτικά της διπλανής πόρτας, μέσα από τις ζωές των οποίων το γέλιο βγαίνει αβίαστα και φυσικά κι έτσι βελτιώνεται η ψυχολογία όποιου αφεθεί να ταξιδέψει στις σελίδες του. Ο σεβασμός απέναντι στην τραγικότητα των στιγμών, η αποφυγή διδακτισμού, το ποιοτικό χιούμορ και η δουλειά που φαίνεται πως έχει γίνει ως προς την εξέλιξη των χαρακτήρων και την ολοκλήρωση του κειμένου, δείχνουν πως ο συγγραφέας έχει τα εχέγγυα για ένα πραγματικά καλό μυθιστόρημα, χωρίς να εκμεταλλεύεται καταστάσεις και χωρίς να καταφεύγει σε επιφανειακά αστεία μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσει. Προσέξτε πώς χειρίζεται την ιστορία του ιδιοκτήτη του ισογείου και πώς «κουμπώνει» τον ανατριχιαστικό πρόλογο (που εμένα με προετοίμασε για κάτι άσχημο) με αναπάντεχο τρόπο στη ροή του κειμένου, αλλάζοντας την οπτική και φέρνοντάς μου γέλια (ναι, πάλι). Μάλιστα, περιμένω με αγωνία το επόμενο γιατί άφησε κάποια πράγματα ανολοκλήρωτα και θέλω να δω πώς θα τα προχωρήσει. Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε και να το κατεβάσετε δωρεάν εδώ.

Βιβλίο 42 μέρες
Συγγραφέας Βασίλης Πεσλής
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα αφορά κυρίως τη σχέση του Αντώνη με τη μητέρα του, κυρα-Τασία, και τα άλλα του αδέλφια που παντρεύτηκαν κι έκαναν οικογένεια. Ο Αντώνης ο μέτριος, «…ζούσε στον εικοστό πρώτο αιώνα και η ερωτική του ζωή στην Πλειστόκαινο» και η μητέρα του είναι μια χήρα γυναίκα, γεμάτη παράδοξα και οξύμωρες παρατηρήσεις, με «εσωτερικευμένο μισογυνισμό» («-Τι είναι αυτό; Σαν τον κομμουνισμό;… Δυο πράγματα φοβόταν η κυρα-Τασία: τα φίδια και τους κομμουνιστές», σελ. 24) και όλη εκείνη τη «γοητευτική» (#not) απλότητα των ανθρώπων του μόχθου και του κάματου («… εγώ αυτά δεν τα έμαθα, ήμουν απασχολημένη να μεγαλώνω τρία παιδιά»). Έλληνας γιος με δικό του μαγαζί, κληρονομιά από τον πατέρα του, Ελληνίδα μάνα με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Βάλτε τους σε μια πολυκατοικία με ιδιαίτερες προσωπικότητες και κλείστε τους σε lockdown. Καλή σας απόλαυση!

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη, πριν και κατά τη διάρκεια της καραντίνας, όπου πλέον μετράμε αντίστροφα ως την απελευθέρωση. Τη μερίδα του λέοντος την έχουν οι δύο ανωτέρω ήρωες, όμως και οι γείτονες δε μας αφήνουν ήσυχους! Τα γεγονότα διαδραματίζονται σε μια πολυκατοικία της Αθήνας στα Εξάρχεια με οχτώ διαμερίσματα. «Ένας διάχυτος σουρεαλισμός μπορούσε να γίνει αισθητός στην ατμόσφαιρα, λες και κάθε ένοικος ζούσε σε κάποια εξωφρενική, παράλληλη διάσταση» (σελ. 18). Το ηλικιωμένο ζευγάρι Απόστολος και Σταυρούλα του πρώτου, η μοιραία και πανέμορφη Μαιρούλα και η υποχόνδρια Ελένη του δευτέρου, η οικογένεια του μικροαστού Πελοπίδα και της μεγαλοπιασμένης Κασσιανής καθώς και η περιπτωσάρα Θωμάς, λάτρης της κρυφής, σατανικής συνωμοσιολογίας, του τρίτου, και τέλος ο Σάββας ο Αγέλαστος και το ζευγάρι Φλωρεντία η ινφλουένσερ και Στάθης ο γκέιμερ ή Τρέντηδες του τετάρτου είναι ακριβώς ό,τι θα συναντήσει κανείς στις κλασικές πολυκατοικίες της πόλης μας.

Ο συγγραφέας στήνει ξεκαρδιστικές σκηνές, χρησιμοποιώντας άφθονο υλικό από τη σύγχρονη πραγματικότητα και καταφέρνει μέσα από υποδειγματικούς διαλόγους να δείξει κάθε πλευρά της πανδημίας, τους λόγους εξάπλωσης, τις αντιδράσεις για χαρτί υγείας και αντισηπτικό, τα χειροκροτήματα στο νοσηλευτικό προσωπικό, το διαφορετικό Πάσχα, εν ολίγοις ένα χρονικό της πορείας του ιού και του αντίκτυπου σε όλα τα κοινωνικά στρώματα (ο νυχτεριδοπώλης στη Βαρβάκειο είναι μια σουρεαλιστικότατη κατάληξη ενός υποδειγματικού ιονεσκικού διαλόγου μεταξύ γιου και αμόρφωτης μάνας), με επίκεντρο φυσικά και δυστυχώς την τηλεόραση, με τους τίτλους, τη μουσική θρίλερ, τις υπερβολές, τα εκάστοτε ψέματα. Έχει διαλέξει εξίσου ενδιαφέροντα πρόσωπα που κι αυτά εξελίσσονται κατά την πορεία της ανάγνωσης, υφίστανται αλλαγές, δοκιμάζονται, τσακώνονται, ερωτεύονται κι όλα αυτά με μέτρο και πειθώ.

Τα γέλια βγαίνουν αβίαστα όταν συγκατοικούμε αναγνωστικά με τη μάνα και τον γιο, οι οποίοι βιώνουν καταστάσεις οικείες πια σε όλους μας. Απ’ όλα έχει ο μπαξές: γλυκά (όσο γίνεται) μαλώματα για κατάπαυση του πανικού («-Αφού είναι Κινέζος, δεν θα τον έχει; -Δεν τον έχουν όλοι τους εκ γενετής. Τι εμμονή είναι αυτή με τους Κινέζους πια; Η Ιταλία είναι δίπλα μας, δεν βλέπεις τι γίνεται; Από εκεί θα την πάθουμε τη ζημιά. -Οι Ιταλοί μας συμπαθούνε. -Ναι, διότι οι επιδημίες εξαπλώνονται με βάση τις συμπάθειες. Αν έχει τον ιό ο Ιταλός, δεν θα στον μεταδώσει, θα τον κρατήσει για κάνα Γάλλο!», σελ. 46), σκηνές απείρου κάλλους («-Παιδί μου, μαλλιοτραβήχτηκαν δυο γριές μπροστά στο ταμείο γιατί η μία κατηγόρησε την άλλη ότι της πήρε το κρεμοσάπουνο από το καρότσι… Καλά που δεν κατάλαβε κιόλας ότι της το πήρα εγώ από πίσω! -Ρε μάνα!, σελ. 59-60), απολαυστική ειρωνεία («…την κοιτούσε με ένα αυτάρεσκο μειδίαμα από την άλλη άκρη του τραπεζιού, μασουλώντας ένα κομμάτι λαγάνα με ελιές, λιαστή ντομάτα και πιπεριά. Τελικά, όταν τη συνόδευες με λίγη σως από γλυκιά εκδίκηση δεν ήταν και τόσο άσχημη», σελ. 69) και παρατηρήσεις που σπάνε κόκαλα («Ήταν προφανές ότι χρειάζονταν τα κατάλληλα μέτρα για ν’ αποφευχθεί η κατάρρευση ενός συστήματος υγείας, το οποίο ήδη κρατιόταν στη θέση του με χαρτοταινία»,σελ. 78).

Ο Βασίλης Πεσλής δεν κατηγορεί κανέναν, δεν αποδίδει ευθύνες είτε για τον χειρισμό της καθημερινότητας είτε για τις πολιτικές αποφάσεις, αντίθετα, δείχνει μουδιασμένος, ανίδεος ως προς το τι να κάνει και πώς να αντιμετωπίσει αυτήν τη νέα πραγματικότητα. Βίωσε κι εκείνος ως άνθρωπος τον τρόμο και την αβεβαιότητα του εγκλεισμού του Μαρτίου και τώρα καταφέρνει με σωστό λόγο, μέτρο και αγάπη προς τον άνθρωπο να αποτυπώσει όλο αυτό μέσα από την ψυχολογία του Αντώνη και της μητέρας του. Ο πρωταγωνιστής δεν ξέρει τι να κάνει ως προς το μέλλον, αγωνιά για την υγεία της κυρα-Τασίας, την οποία αγωνίζεται να εκπαιδεύσει σε skype και viber ώστε να τη φέρει σ’ επαφή με παιδιά κι εγγόνια που δε ζουν μαζί τους. Πόσο δύσκολο είναι τελικά να εξηγήσεις σε ηλικιωμένους ανθρώπους που έχουν συνηθίσει τη ρουτινούλα τους πώς και γιατί θα αλλάξουν κάποια πράγματα, που μόνο με νέα μέσα θα μπορούν να επιβιώσουν; «-Τα άτομα της ηλικίας σου είναι τα πιο ευπαθή. -Μπα; Τι έχει η ηλικία μου, δηλαδή; -Τρία ψηφία!» (σελ. 110). Ή το αγαπημένο μου: «-Δεν τα καταλαβαίνω εγώ αυτά τα νέα συστήματα. Ας βγαίναμε έτσι κι αν μας ρωτούσε ο αστυνομικός πού πάμε, θα του λέγαμε. -Ναι. Θα φιλούσαμε και σταυρό» (σελ. 118).

Ολοζώντανοι διάλογοι, γραφή που ρέει, ενδιαφέρουσες εξελίξεις στην πλοκή, επανάληψη σκηνικών και περιστατικών αλλά πάντα με ποικίλη παραστατικότητα, καθημερινό λεξιλόγιο που αφήνει κάπου να παρεισφρήσει και κάτι πιο εξεζητημένο («Ως εκλείπει καπνός εκλιπέτωσαν αντισηπτικά», σελ. 58) ή η κυρα-Τασία να πει τα δικά της («τα παιδιά του είναι ανάνταφλα») επομένως ο συγγραφέας έχει δουλέψει σωστά και σοβαρά πάνω στο κείμενό του, χωρίς προχειρότητες και φθηνούς, κλισέ εντυπωσιασμούς. Τα δε περιστατικά των ημερών καραντίνας ήταν ποικίλα και ξεχωριστά, αντικατοπτρίζοντας κάθε σκηνικό που αντιμετώπισε ο καθένας μας στο σούπερ-μάρκετ, στη βόλτα του, στο φαρμακείο, στο μπαλκόνι, στο ίδιο του το σπίτι (τι γέλιο έριξα με τον «βιολογικό πόλεμο» της σελίδας 168!), με τους παπάδες να κοινωνούν από την πίσω πόρτα και τις κομμώτριες να βγάζουν κρυφά μεροκάματο (και πάλι, προσοχή, δε λοιδωρείται κανείς, απλώς βγαίνει άφθονο γέλιο από διάφορα περιστατικά που συμβαίνουν υπό τέτοιες συνθήκες).

Πίσω από όλα όμως αυτά τα χαριτωμένα και τραγικωμικά, σελίδα τη σελίδα χτίζει ο συγγραφέας την ψυχολογία του Αντώνη, που είναι ιδιοκτήτης καταστήματος. Από τη μια ρουτίνα πέφτει στην άλλη με άπλετο ελεύθερο χρόνο και τα πάγια να τρέχουν, με τις ψυχολογικές επιπτώσεις του εγκλεισμού συν τις παλαβομάρες της μάνας του και τις μικροπεριπέτειες των γειτόνων να τον φέρνουν συχνά στα όριά του. Φόβος, αγωνία και αβεβαιότητα κοντράρονται με την αισιοδοξία και τη θετικότητα. «Διότι αυτή η απομόνωση τους είχε μάθει, αν μη τι άλλο, πως η ζωή δεν είχε καν νόημα χωρίς ελπίδα» (σελ. 132). «Ήταν λες και το γέλιο είχε μετατραπεί σε κάποιο είδος ένοχης απόλαυσης» (σελ. 138). Και στο 31^ο κεφάλαιο περιγράφεται μια ασυνήθιστη πασχαλιά μ’ έναν τόσο έντονα συγκινητικό τρόπο που δάκρυσα: τάπερ πηγαινοέρχονταν από μπαλκόνι σε παράθυρο και όλοι τρώγανε στις βεράντες τους ενώ οι ατάκες έκοβαν κι έραβαν.

Οι «42 μέρες», το (σχεδόν) μυθιστόρημα του Βασίλη Πεσλή, είναι ένα καλοδουλεμένο κείμενο που σέβεται την κατάσταση πανικού και αβεβαιότητας που ακόμη ζει ο πλανήτης και ζωντανεύει ανθρώπους κυριολεκτικά της διπλανής πόρτας, μέσα από τις ζωές των οποίων το γέλιο βγαίνει αβίαστα και φυσικά κι έτσι βελτιώνεται η ψυχολογία όποιου αφεθεί να ταξιδέψει στις σελίδες του. Ο σεβασμός απέναντι στην τραγικότητα των στιγμών, η αποφυγή διδακτισμού, το ποιοτικό χιούμορ και η δουλειά που φαίνεται πως έχει γίνει ως προς την εξέλιξη των χαρακτήρων και την ολοκλήρωση του κειμένου, δείχνουν πως ο συγγραφέας έχει τα εχέγγυα για ένα πραγματικά καλό μυθιστόρημα, χωρίς να εκμεταλλεύεται καταστάσεις και χωρίς να καταφεύγει σε επιφανειακά αστεία μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσει. Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε και να το κατεβάσετε δωρεάν εδώ.

Βιβλίο Με τη σκέψη μου αγκαλιάζω τον κόσμο: 121 παιδιά ζωγραφίζουν και γράφουν για τον κορονοϊό
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Ελληνοεκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όπως τονίζεται και στην ανακοίνωση των εκδόσεων: «Όλα τα παιδιά έχουν διακριθεί, καθώς η ίδια τους η προσπάθεια τα καθιστά νικητές». Έτσι κι εγώ με τη σειρά μου, γεμάτος ενθουσιασμό και αγάπη, δε θα ξεχωρίσω ονομαστικά ζωγραφιές και κείμενα. Γέλασα με τη μαγική συνταγή που έλεγε στα παιδιά ότι για να νικήσουν την πανδημία πρέπει να μείνουν σπίτι μόνο με τους γονείς τους κι έτσι αυτή η αγάπη μετέτρεψε τον ιό σε λουκουμά, με τον κύριο Ιό που ήθελε να ξεχωρίζει και γι’ αυτό φορούσε κορόνα και με πολλά άλλα παραδείγματα. Ταυτόχρονα συγκινήθηκα με την αίσθηση της υπακοής στον εγκλεισμό και την απουσία της φυσικής επαφής παππούδων, γιαγιάδων, φίλων και συμμαθητών αλλά και με τις νέες λέξεις που μπήκαν με το ζόρι στην καθημερινότητά μας: σύμπτωμα, ευπαθής ομάδα, αναστολή κλπ. Η δε εικονογράφηση περιλαμβάνει όλα τα εικονογραφικά στερεότυπα του ιού και χιλιάδες χρώματα, φωτεινά και σκούρα, ζωηρά και μελαγχολικά, ακόμη και Καραγκιόζη ή σούπερ ήρωες! Χάρη σε αυτό το βιβλίο κατάλαβα τι σημαίνει όλη αυτή η δοκιμασία για τα παιδιά και πόση προσοχή χρειάζεται, τόσο στις κοινωνικές επαφές όσο και στην ανατροφή τους. Είναι μια δύσκολη δοκιμασία, όμως δεν πρέπει να πάψουμε να ελπίζουμε.

Κλείνοντας, θα πω κι εγώ ένα μεγάλο «μπράβο» στις εκδόσεις και στα μέλη των επιτροπών γιατί μετουσίωσαν την αγωνία, την ανασφάλεια και τον φόβο όλων μας και κυρίως των παιδιών μας, σε δημιουργία, λύτρωση και ομορφιά. Η έκδοση είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και διατίθεται δωρεάν από το site της Ελληνοεκδοτικής σε μορφή e-book και pdf.

Βιβλίο Διάφανη ψυχή
Συγγραφέας Αναστασία Κορινθίου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αναστασία Κορινθίου επιστρέφει μ’ ένα μυθιστόρημα που αγγίζει παραβολικά και με διακριτική επαφή τις διάφορες μορφές της γυναικείας κακοποίησης, που βιώνεται στη δουλειά, στο σπίτι, στην οικογένεια, παντού. Μέσα από ένα καλειδοσκόπιο χαρακτήρων, που βγαίνουν ένας ένας στο φως, ξεδιπλώνεται η ζωή του διάσημου Αλέξανδρου Αλεξίου, που τελικά αποδεικνύεται πως δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας ιστός από ψέματα και μυστικά για τα οποία δεν είχε την παραμικρή ιδέα. Τι θα συμβεί λοιπόν τώρα που χρειάζεται όλους αυτούς τους ανθρώπους; Πόσες αποκαλύψεις μπορεί να δεχτεί ένας αναγνώστης; Πόσοι συμβιβασμοί χωράνε σ’ ένα γάμο και γιατί παραιτούμαστε σχεδόν αμέσως μετά την τελετή;

Διάφανη η ψυχή του Αλέξανδρου, ποτισμένη από κυριολεκτικά επιθετικούς προσδιορισμούς και μια πίκρα απέναντι σε όλα τα έωλα και ψεύτικα που έχει χτίσει η σημερινή μας πολιτιστική και ψηφιακή εποχή. Μίσος και αηδία της συγγραφέως και του χαρακτήρα της γι’ αυτά γίνονται ένα αδιάσπαστο κομμάτι κι έβλεπα μια απρόκλητη επίθεση απέναντι σε όσα κατέφαγαν την ουσία της επικοινωνίας και του έρωτα μεταξύ των ανθρώπων. Το κείμενο είναι κάπως πολύπλοκο και ίσως φανεί σε ορισμένους παρατραβηγμένο με τον τρόπο που δένονται μεταξύ τους οι χαρακτήρες γύρω από τη ζωή του Αλέξανδρου. Παρ’ όλ’ αυτά το πλούσιο λεξιλόγιο, η ενδιαφέρουσα σελιδοποίηση του βιβλίου και η παράθεση του θεατρικού κειμένου «Διάφανη ψυχή» στο τέλος, μέσα από το οποίο μπαίνουν όλα τα κομμάτια στη θέση τους, είναι θετικά γνωρίσματα μιας διαφορετικής συγγραφικής ματιάς σ’ ένα μυθιστόρημα. Το τραγούδι και το βίντεο-κλιπ του μυθιστορήματος μπορείτε να τα δείτε στο youtbe.