Βιβλίο Το μυστικό των μυστικών
Τίτλος πρωτοτύπου The secret of secrets
Συγγραφέας Dan Brown
Μεταφραστής Χρήστος Καψάλης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του Dan Brown κινείται στα γνωστά, οικεία και πάντα συναρπαστικά μονοπάτια συνωμοσιολογίας, μυστικών και ανατροπών. Καλοδουλεμένη πλοκή, cliffhangers στο τέλος σχεδόν κάθε κεφαλαίου, σταδιακή κορύφωση της δράσης, ανάμιξη πραγματολογικών στοιχείων με αχαλίνωτη φαντασία, ένας αγαπημένος πρωταγωνιστής, κώδικες και σύμβολα (κεντροπερίβλητα, εικονογράμματα), μυστικά και απειλή κατά της ανθρωπότητας, ανατροπές, ενδιαφέρουσα κεντρική ιδέα που παίρνει βασικές εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες, συμπεράσματα ερευνών και πορίσματα και «την προχωράει παρακάτω», σε ένα γνωστικό και γνωσιακό επίπεδο που μπορεί να το εκμεταλλευτεί κάποιος για κακό σκοπό, ένας ισχυρός εχθρός που κρύβεται στα σκοτάδια, απρόσμενες συμμαχίες, προδοσίες, ανθρωποκυνηγητά, μυστικές υπηρεσίες, απαγωγές, επιθέσεις, δολοφονίες, όλα αυτά συγκροτούν άλλο ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα δράσης και αγωνίας που με άφησε απόλυτα ικανοποιημένο.

Τη λαμπερή μέρα της διάλεξης της Κάθριν Σόλομον ακολουθούν μια σειρά από φρικιαστικά γεγονότα: η Κάθριν εξαφανίζεται, ο Λάνγκντον κάνει κάτι που θα  τραβήξει την προσοχή της Ούζι, της τσέχικης υπηρεσίας πληροφοριών, με αποτέλεσμα να τον κυνηγάει ο αστυνόμος Όλντριχ Γιανάτσεκ αλλά και ο Μάικλ Χάρις, νομικός εκπρόσωπος της αμερικανικής πρεσβείας. Τα ίχνη για τον εντοπισμό της επιστήμονα είναι κωδικοποιημένα κι ο Λάνγκντον αναλαμβάνει δράση. Αρχαίοι Έλληνες μαθηματικοί, αραβικοί αριθμοί, λατινικό αλφάβητο, ενωχιανά (γλώσσα μέσω της οποίας υποτίθεται ότι τα μέντιουμ επικοινωνούν με τα πνεύματα) παίρνουν και πάλι τη σκυτάλη σ’ έναν αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο.

Σταδιακά μπαίνουν κι άλλοι χαρακτήρες στο παιχνίδι που θα δείξουν σε κρίσιμα σημεία την πραγματική τους ταυτότητα και τι πραγματικά αποζητούν. Για παράδειγμα, ο Μάικλ Χάρις παίζει έναν ιδιαίτερο ρόλο στην αμερικάνικη πρεσβεία, με αποτέλεσμα να διαπιστώσει αμέσως τι πραγματικά συμβαίνει, μόνο που έχει ήδη αναθέσει στην ερωμένη του, Ντάνα Ντάνεκ, υπεύθυνη των δημοσίων σχέσεων της πρεσβείας, κάτι που θα τη βάλει σε κίνδυνο. Η Δρ Μπριγκίτα Γκέσνερ, κορυφαία Τσέχα νευροεπιστήμονας, επιτυχημένη στον τομέα τεχνολογίας απεικόνισης του εγκεφάλου και στα νευροπληροφοριακά δίκτυα, είναι εκείνη που κάλεσε τη Σόλομον για τη διάλεξη, τι έχει όμως δημιουργήσει με τους συνεργούς της; Γιατί ενδιαφέρεται τόσο πολύ για το βιβλίο της Κάθριν Σόλομον και θέλει σχεδόν με το ζόρι να την οδηγήσει στο εργαστήριό της; Η Σάσα Βέσνα, βοηθός της Μπριγκίτα, είναι μια γυναίκα που ήρθε από τη Ρωσία και παθαίνει κρίσεις επιληψίας, μια κατάσταση που την οδήγησε σ’ ένα παρακμιακό κρατικό ψυχιατρικό ίδρυμα, όπου έζησε «μια ζωή ποτισμένη από τα φάρμακα και τη μοναξιά». Η Μπριγκίτα Γκέσνερ την έφερε στην Πράγα και τη θεράπευσε από τις κρίσεις της, ποιο ήταν όμως το τίμημα; Και τι θα γίνει με τα κενά μνήμης που εξακολουθεί να έχει;

Επίσης, ποιο είναι το μυστηριώδες Γκόλεμ, μια φιγούρα με μανδύα, βαριά υποδήματα, πασαλειμμένο με πηλό στο κεφάλι και γιατί στο μέτωπό του έχουν χαραχτεί τρία εβραϊκά γράμματα; Σε ποιον είναι αφοσιωμένο να προστατεύει και ως πού θα φτάσει για να το καταφέρει; Η πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Πράγα Χάιντε Νάγκελ διαπιστώνει πως ήρθε η ώρα να πάρει την κατάσταση στα χέρια της και να εκδικηθεί όσους τη δελέασαν να πάρει αυτήν τη θέση, αποκρύπτοντάς της τους πραγματικούς λόγους που την ήθελαν σε αυτό το πόστο. Έχουμε όμως και τον Τζόνας Φόκναμ, επιμελητή εκδόσεων στα κεντρικά του Penguin Random House στη Νέα Υόρκη, που είναι έτοιμος να διαβάσει το χειρόγραφο της Σόλομον, όταν μια επίθεση από χάκερ το εξαφανίζει, περνώντας από όλες τις δικλείδες ασφαλείας. Πιστός όμως στην πατροπαράδοτη σχολή έχει εκτυπώσει ένα αντίγραφο, εξ ου και πέφτει θύμα απαγωγής. Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες και μερικοί ακόμη αγωνίζονται ο καθένας με τον τρόπο του να φυλάξει κρυμμένο ή να φέρει στο φως ή να ανακαλύψει το μυστικό των μυστικών.

Για άλλη μια φορά, ο Dan Brown έχει εντρυφήσει βαθιά στο θέμα του κι έχει στήσει έναν καλοπλεγμένο ιστό, αποκαλύπτοντας σταδιακά διάφορα πραγματολογικά στοιχεία, οδηγώντας τον αναγνώστη όλο και πιο κοντά στην κεντρική ιδέα εξαιτίας της οποίας η Κάθριν Σόλομον έχει μπει στο στόχαστρο. Ξεκινάμε από τον ορισμό της νοητικής επιστήμης: «Είναι η μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης, ένα αντικείμενο που απασχόλησε τον άνθρωπο για αιώνες, μόνο που τα ερωτήματα αυτά τα ερευνούσαμε μέσω της θρησκείας». Οι άνθρωποι αναλογίζονται τη συνείδηση αλλά δυσκολεύονται να την προσδιορίσουν ή και να συζητήσουν γι’ αυτήν. Η μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης χωρίζεται σε Υλισμό και Νοητική, με τους υλιστές να θεωρούν πως η συνείδηση είναι υποπροϊόν σωματικών διεργασιών και τους νοητιστές πως η συνείδηση προήλθε από μια θεμελιώδη πτυχή του σύμπαντος που δεν εντοπίζεται καν μέσα στο σώμα. Όλα αυτά γυρίζουν γύρω από τον ανθρώπινο εγκέφαλο που περιέχει 86 δισεκατομμύρια νευρώνες, οι οποίοι σχηματίζουν περισσότερες από 1 τρισεκατομμύριο συνάψεις. Αντιστοιχεί στο μόλις 2% του ανθρώπινου βάρους και καταναλώνει το 20% της ενέργειας και του οξυγόνου του αίματος.

Όσο βαθύτερα προχωράμε στην κεντρική ιδέα, τόσο πιο περίπλοκα γίνονται διάφορα συναφή θέματα γύρω από τη συνείδηση, τον φόβο του θανάτου (ο συγγραφέας κατακεραυνώνει: «Ο φόβος του θανάτου είναι ο πατέρας της θρησκείας»!), την άλω και το φωτοστέφανο, την ενόραση, ακόμη και το «σύνδρομο του σοφού», όπου κάποιος, μετά από ατύχημα, μπορεί να εμφανίσει ιδιαίτερες δεξιότητες ή γνώσεις που δεν κατείχε πριν, να παίξει βιολί π. χ. ή να μιλάει μια ξένη γλώσσα (συναρπαστικά και αυθεντικά τα παραδείγματα των ανθρώπων που αναφέρονται). Αυτές οι ανεξήγητες «γνήσιες ανωμαλίες» αμφισβητούν σε θεμελιώδες επίπεδο το υφιστάμενο μοντέλο της συνείδησης και βοηθούν στην αποδοχή πως οι εδραιωμένες επιστημονικές απόψεις για τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου έχουν πάψει να είναι επαρκείς. «Είναι καιρός για ένα νέο μοντέλο. Είναι καιρός να ομολογήσουμε ότι δε γνωρίζουμε την απάντηση σε μια απλούστατη ερώτηση: από πού πηγάζουν οι σκέψεις, τα ταλέντα και οι ιδέες μας;» (σελ. 177). Από την άλλη, μπορεί η ανθρώπινη σκέψη όταν εστιάζεται να μεταβάλλει κυριολεκτικά τη χημεία του σώματος; Υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο; Γιατί η αγγλική λέξη για το σύμπαν βασίζεται στο uni-versum («τα πάντα ως ένα»); Γιατί οι άνθρωποι αδυνατούν να αντιληφθούν την πραγματικότητα στις γνήσιες διαστάσεις της; Συνεχίζει η συνείδηση πέρα από τον θάνατο;

Φυσικά, διατυπώνονται και καταγράφονται πληροφορίες και για δευτερεύοντα ζητήματα, όπως τι είναι η ενόραση, αν μπορεί κάποιος να προβλέψει το μέλλον και γιατί πάντα ο άνθρωπος κατέφευγε σε αστρολόγους, χαρτορίχτρες κλπ.;  Ο σκεπτικιστής Ρόμπερτ Λάνγκντον δε διστάζει να αποκαθηλώσει μέχρι και τον Νοστράδαμο: έγραψε «εκτενώς, αινιγματικά και κοινότοπα», με αμφίσημες διατυπώσεις και αναφορά σε κοινότοπα γεγονότα, όπως πολέμους, φυσικές καταστροφές και συγκρούσεις εξουσίας κι αυτό μας οδηγεί στο φαινόμενο Μπαάρνουμ («είναι έντονη η επιθυμία του ανθρώπου να διακρίνει προσωπική αλήθεια σε γενικόλογες τοποθετήσεις»). Η θρησκεία είναι και σε αυτό το βιβλίο παρούσα, ώστε να αντιδιαστέλλεται με τον πραγματισμό της νευροεπιστήμης, με ενδιαφέροντα στοιχεία ανάλογα με την εκάστοτε αφορμή. Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο είναι η αναφορά στο φωτοστέφανο, το συνηθέστερο θρησκευτικό σύμβολο του πλανήτη. Είναι ο φωτεινός δίσκος που εμφανίζεται πάνω από το κεφάλι ενός πεφωτισμένου όντος και το εντοπίζουμε στην αιγυπτιακή στήλη του Ρα, στο βουδιστικό φέρετρο του Κανίσκα, σε αναγεννησιακούς πίνακες, όχι μόνο στους αγίους. Εξειδικευμένη μορφή του φωτοστέφανου είναι το ακτινωτό στέμμα που συναντάμε στα κεφάλια του Ώρου, του Πτολεμαίου, του Καίσαρα, ακόμη και του Κολοσσού της Ρόδου ή του Αγάλματος της Ελευθερίας. Ήσσονος σημασίας για την πλοκή αλλά συναρπαστικές είναι οι πληροφορίες για το λογότυπο των Starbucks (δεν είναι γοργόνα αλλά σειρήνα αφού έχει δύο ουρές) και για την ανέλιξη του Penguin Random House, του μεγαλύτερου και σημαντικότερου εκδοτικού οίκου του κόσμου, με 20.000 τίτλους κάθε χρόνο και μεικτά έσοδα πέντε δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενός κολοσσού που ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα από δύο ανθρώπους με ποικίλες και διαφορετικές λογοτεχνικές προτιμήσεις που φάνταζαν «τυχαίες» (random).

Τέλος πάντων, η καθαυτή πλοκή κλιμακώνεται διαρκώς, οι χαρακτήρες αποκαλύπτουν πολλά κρυμμένα μυστικά, όσο βυθιζόμαστε στη νευροεπιστήμη, στα μυστικά του εγκεφάλου, στη μαγεία της συνείδησης και του γύρω μας κόσμου, τόσο αρχίζει να αποκαλύπτεται το μυστικό των μυστικών. Κι όλα αυτά συμβαίνουν κυρίως στην Πράγα: «Ένα μνημείο παγωμένο στον χρόνο», ένας συνδυασμός κτηρίων ρομανικού, γοτθικού, μπαρόκ, αρ νουβό και νεοκλασικού ρυθμού, με περισσότερα από εφτακόσια καμπαναριά και πύργους, μια πόλη που για αιώνες είχε αποτελέσει ευρωπαϊκό κόμβο αποκρυφισμού. Ο Dan Brown έχει πάρει όλα τα τοπόσημα και στήνει αξέχαστες σκηνές δράσης και σασπένς: η Γέφυρα του Καρόλου, ο ποταμός Μολδάβας, η Αίθουσα Βλάντισλαβ του Κάστρου της Πράγας, η πλατεία Σταρομάκ, η Συναγωγή της συνοικίας του Γιοζέφοβ που παραμένει ανέπαφη από τον 13^ο αιώνα, η έπαυλη Πέτσεκ (εδράζεται η Αμερικανική Πρεσβεία), η Βίβλος του Διαβόλου με την ανατριχιαστική ιστορία της δημιουργίας της που απεικονίζει τον Σατανά με περίζωμα από ερμίνα (σύμβολο των γαλαζοαίματων), ο Πύργος Πετρίν, το παλιό Εβραϊκό Νεκροταφείο, το καταφύγιο Φολιμάνκα των 1500 τ.μ., το πιο στοιχειωμένο μέρος της πόλης, το Καφέ Λα Μποέμ, το Κλεμεντίνουμ με τους 20.000 τόμους θεολογικής βιβλιογραφίας (αξέχαστη θα μου μείνει η απόπειρα απόδρασης με άναμμα φωτιάς μέσα σε αυτόν τον σπάνιο και πανέμορφο χώρο) και πολλά άλλα.

«Το μέλλον έρχεται καταπάνω μας όλο και γρηγορότερα, σε καθημερινή βάση» (σελ. 687). Αυτό είναι το βασικό μότο ενός μυθιστορήματος που καταφέρνει να παρασύρει τον αναγνώστη ως την τελευταία σελίδα και που αναλύει βαθιές έννοιες της συνείδησης, της νευροεπιστήμης και της εγκεφαλικής λειτουργίας, κάτι που απαιτεί λίγο χρόνο κατανόησης παραπάνω αλλά το τελικό αποτέλεσμα εντυπωσιάζει. Σίγουρα θα υπάρξουν και ενστάσεις ή εύλογες απορίες, όπως για παράδειγμα η χτυπητή έλλειψη φύλαξης σε ένα σημαντικό μέρος με τη δικαιολογία ότι «δεν είναι σε λειτουργία ακόμη» ή ότι, αντί να το βάλουν στα πόδια αυτοί που βρίσκουν τις αποδείξεις που ζητάνε, προτιμούν να αναλύσει ο ένας στον άλλον τι βρήκαν και πόσο σημαντικές είναι κλπ. Με χιούμορ («Μέσα κοινωνικής δικτύωσης… Το μεγαλύτερο δώρο για τις υπηρεσίες πληροφοριών, από την εποχή που η Καθολική Εκκλησία εφηύρε την εξομολόγηση», σελ. 192), εκπλήξεις, πραγματολογικά στοιχεία, καλογραμμένη πλοκή εκτυλίσσεται μια συναρπαστική περιπέτεια γεμάτη καλούς και κακούς, προδοσίες και εγκλήματα, ανατροπές και απρόσμενες εξελίξεις, μυστικές υπηρεσίες και επιστημονικά εργαστήρια, γενικά με όλα τα γνωστά και οικεία χαρακτηριστικά γνωρίσματα των μυθιστορημάτων του Dan Brown.

Βιβλίο Ποτέ
Τίτλος πρωτοτύπου Never
Συγγραφέας Ken Follett 
Μεταφραστής Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου
Κατηγορία Περιπέτεια / Τρόμου
Εκδότης Bell 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το νέο μυθιστόρημα του σημαντικού αυτού συγγραφέα συστήνει στο αναγνωστικό κοινό όλες τις ισορροπίες δυνάμεων που επικρατούν σε Αμερική και Ασία κυρίως, εντρυφεί στις σχέσεις των χωρών μεταξύ τους και παραθέτει με συναρπαστικές λεπτομέρειες όλο τον στρατιωτικό εξοπλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, της Βόρειας και Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας. Οι διπλωματικές σχέσεις, βασισμένες στον ανθρώπινο παράγοντα, δοκιμάζονται συνέχεια, σχέδια ευοδώνονται ή καταποντίζονται, πραξικοπήματα χειροτερεύουν τις καταστάσεις, άνθρωποι που αποσκοπούν να γίνουν ηγέτες εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες, λάθος χειρισμοί δημιουργούν εφιαλτικά σενάρια κι έτσι η γεωπολιτική σκακιέρα βάφεται με αίμα αθώων όσο οι ανώτεροι ενορχηστρωτές επελαύνουν, επιτίθενται, υποχωρούν και συνδιαλέγονται πολύ προσεκτικά, μιας και στη διεθνή διπλωματική κονίστρα κάθε λέξη μετράει. Το βιβλίο χωρίζεται σε πέντε μέρη, όσα και οι βαθμίδες Defcon, με το 5 να είναι η χαμηλότερη κατάσταση αμυντικής ετοιμότητας και στο 1 να επίκειται ή να έχει ξεκινήσει πυρηνικός πόλεμος. Στο επίπεδο 3 μάλιστα είχαμε φτάσει την 11^η Σεπτεμβρίου 2001 και στο 2 το 1962 με την πυραυλική κρίση της Κούβας!

Στην αρχή, ξεκίνησα να κρατάω σημειώσεις ώστε να μη χαθώ με τα πολλά πρόσωπα που περιβάλλουν τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών και τους ηγέτες του ανατολικού κόσμου, να κατανοήσω το πολιτικό και διπλωματικό παρελθόν των χωρών μεταξύ τους και να γνωρίσω καλύτερα τους κύριους χαρακτήρες της ιστορίας:
-την Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Πολίν Γκριν, παντρεμένη και μητέρα μιας έφηβης κόρης με τα γνωστά προβλήματα αντικοινωνικής συμπεριφοράς της ηλικίας της και τον γερουσιαστή Τζέιμς Μουρ να είναι ο αντίπαλός της στον αγώνα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων που υπηρετεί η Πολίν. Δίπλα της βρίσκεται ένα αξιόλογο επιτελείο ανθρώπων με διορατικότητα, πείσμα, διπλωματικότητα και σωστή εκπαίδευση.
-τον υφυπουργό Διεθνών Πληροφοριών Τσανγκ Κάι στο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας και υπεύθυνο για τη λειτουργία της κινέζικης Υπηρεσίας Πληροφοριών Εξωτερικού, τον κατασκοπικό οργανισμό που χειρίζεται τις μυστικές πληροφορίες μέσα και έξω από τη χώρα. Γιος του αντιπροέδρου της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας, του οργάνου που παίρνει όλες τις σημαντικές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, θεωρεί τον εαυτό του ικανό να γίνει Πρόεδρος της χώρας ώστε να φροντίσει η Κίνα να σταθεί στο ύψος του πεπρωμένου της. Εργάζεται σ’ ένα αυστηρό περιβάλλον, χωρισμένο σε σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς και ήπιων τόνων υπαλλήλους και κατασκόπους. Είναι παντρεμένος με την ηθοποιό Τάο Τινγκ, πρωταγωνίστρια σε μια από τις δημοφιλέστερες τηλεοπτικές σειρές της χώρας και συμβουλεύεται έμπιστα πρόσωπα για το τι γίνεται στη Βόρεια Κορέα.
-την Ταμάρα Λέβιτ, μέλος της αμερικανικής πρεσβείας στην Ντζαμένα, πρωτεύουσα του Τσαντ, αλλά στην πραγματικότητα πράκτορας της CIA με πίστη στην ελευθερία, τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Συνεργάζεται με τον Γαλλοαλγερινό Ταμπντάρ Σαντούλ, μέλος της DGSE, δηλαδή της γαλλικής CIA, ακόλουθο στην Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ντζαμένα.
-τον Αμερικανό μυστικό πράκτορα Αμπντούλ Τζον Χαντάντ, έναν από τους πράκτορες που έχει στείλει η CIA για να εντοπίσουν τις διαδρομές των ναρκωτικών, με την ελπίδα να οδηγηθούν στα κρησφύγετα του ισλαμικού κράτους και ίσως στην ηγετική φυσιογνωμία του ISGS και δράστη μαζικών δολοφονιών Αλ-Φαράμπι. Ο Αμπντούλ ανακαλύπτει ένα μεγάλο φορτίο κοκαΐνης, οπότε το ακολουθεί μεταμφιεσμένος σε ντόπιο και μπλέκεται σε κύκλωμα λαθρομετανάστευσης. Στο ταξίδι προς τη Μεσόγειο θάλασσα, γνωρίζει την Κία, που δε βλέπει μέλλον και προκοπή ούτε για κείνη ούτε για τον γιο της στον φτωχότοπο του Τσαντ οπότε επέλεξε με βαριά καρδιά και δυσκολίες να φύγει προς την Ευρώπη μέσω των παράνομων δικτύων μεταναστών.

Σύντομα όμως κατάφερα να διακρίνω τον σκελετό της πλοκής κι έτσι αφοσιώθηκα χωρίς περισπασμό στις εξελίξεις, τις ανατροπές και τα παιχνίδια που πάντα παίζονται στα γραφεία των επιτελών. Το μυθιστόρημα είναι ένα ταξίδι στις άκρες της γης, με παραστατικές εικόνες και ρεαλιστική γραφή. Αξιοθρήνητοι φτωχοί οικισμοί στην Αφρική, με απελπισμένους άπορους κατοίκους και τους τζιχαντιστές να δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά τους, αφού τους αρπάζουν τα τρόφιμα και όχι μόνο. Οι ένοπλες συμμορίες που συνεργάζονται με το ισλαμικό κράτος δολοφονούν, απάγουν και βιάζουν Αφρικανούς που οι φονταμενταλιστές πολέμαρχοι δεν εγκρίνουν τη θρησκεία ή την εθνότητά τους. Στην άλλη άκρη της γης, η Κίνα οδεύει προς την κατάκτηση της θέσης της πλουσιότερης και ισχυρότερης χώρας στον κόσμο, κάτι που φέρνει φόβο σε Ευρωπαίους και Αμερικανούς που βλέπουν την παγκόσμια κυριαρχία να ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια τους μέρα με τη μέρα. Ως προς τη Βόρεια Κορέα, «τη μεγάλη αδυναμία της Κίνας», είναι σύμμαχοι ζωτικής σημασίας και ταυτόχρονα αναξιόπιστοι, απόλυτα εξαρτημένοι από την Κίνα, με τη μόνη επιτυχημένη βιομηχανία να κατασκευάζει και να εξάγει πολεμικούς εξοπλισμούς. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με την έντονη υπερεθνικιστική και μεταρρυθμιστική τάση του στρατού της χώρας, ο οποίος θέλει την πατρίδα του ανεξάρτητη από την Κίνα κι ετοιμάζει στρατιωτικό πραξικόπημα: «Η Βόρεια Κορέα έπρεπε να είναι σταθερή, η σταθερότητά της αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της κινεζικής άμυνας» (σελ. 374). Κι επιπλέον η Νότια Κορέα βρίσκει πως ήρθε η στιγμή να πάρει το αίμα της πίσω για όσα πάνδεινα τράβηξε η χώρα της από το 1945 κι εντεύθεν κι η ηγέτης της οραματίζεται μία ενιαία πατρίδα!

Το μυθιστόρημα σε κάποια σημεία με κέρδιζε και σε άλλα με έχανε, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να αποφασίσω ως το τέλος αν μου άρεσε ή όχι. Ίσως περίμενα ένα στακάτο, γρήγορο, ανατρεπτικό θρίλερ αλλά οι υπερβολικά πολλές λεπτομέρειες και ο σχετικά αργός αρχικά αφηγηματικός ρυθμός με κούρασαν και διάβαζα σχεδόν στα πεταχτά το κείμενο, χωρίς να χάνω τις εξελίξεις. Έχουμε παραστατικότητα και ζωντάνια αλλά οι υπερβολικές επεξηγήσεις και αναλύσεις καθυστερούν τη δράση και αποδυναμώνουν τις ανατροπές, μειώνοντας αισθητά τον ρυθμό που απαιτεί μια τέτοια περιπέτεια. Από την άλλη, δεν μπορώ να παραβλέψω τη σωστή σκιαγράφηση των χαρακτήρων ως προς τις επιλογές που πραγματοποιούν, πώς αποτυπώνεται η απελπισία τους σε κρίσιμες στιγμές, ο παρανοϊκός τρόπος σκέψης κάποιων, οι αφόρητες, μακρόχρονες και ψυχοφθόρες προσπάθειες κάποιων διπλωματών και επιτελών να επηρεάσουν θετικά τις εξελίξεις και να μαλακώσουν την αποφασιστικότητα των ηγετών ώστε να αποφευχθεί ο πυρηνικός πόλεμος που θα μας φέρει όλους πιο κοντά στο τέλος του κόσμου που ξέρουμε. Πράξεις και αντίποινα, δράση και αντίδραση είναι ένα δύσκολο γαϊτανάκι, με λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στο «δραστικό» (διπλωματία, αντίποινα) και στο «παρανοϊκό» (πλήρης αφανισμός με τη χρήση πυρηνικών όπλων). Ζούμε ακόμη στην κόψη του ξυραφιού και το μυθιστόρημα το δείχνει με τον καλύτερο τρόπο. «Η δύναμη δεν ανήκε αποκλειστικά σ’ ένα μεμονωμένο κέντρο αλλά σ’ ένα απίστευτα πολύπλοκο δίκτυο, μια ομάδα σημαντικών ανθρώπων και θεσμών χωρίς συλλογική βούληση, που έσπρωχναν προς διαφορετική κατεύθυνση ο καθένας» (σελ. 660). Φανταστείτε λοιπόν πόσα παιχνίδια παίζονται για την τύχη του κόσμου μεταξύ εκείνων που θέλουν εκδίκηση και αίμα και εκείνων που βλέπουν πιο διορατικά, έστω κι αν αποσκοπούν σε προσωπικά οφέλη.

Και πάλι, με αφορμή τον τρόπο χειρισμού συνολικά και ολοκλήρωσης ειδικά της ιστορίας, που με εξέπληξε όχι ευχάριστα, δε γίνεται να μην προβληματιστώ πάνω σε αρκετά θέματα, όπως την επιλογή μιας γυναίκας για Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι γιατί δεν πιστεύω στις ηγετικές ικανότητες του φύλου αλλά γιατί ο συγγραφέας δε με έπεισε για τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα της. Έχοντας διαβάσει παρεμφερή μυθιστορήματα με Προέδρους και χώρα σε κρίση, δεν μπορώ να πειστώ εύκολα πως σε τόσο σοβαρές και δύσκολες καταστάσεις η Πολίν έχει ερωτικές αφυπνίσεις που τις κρατάει για τον εαυτό της ώστε να μην τινάξει καριέρες στον αέρα ή αναρωτιέται για το αν ο Πρώτος Κύριος την απατά ή τι συνέπειες θα έχει η ελαφρώς παραβατική συμπεριφορά της κόρης της στην ψυχολογία εκείνης ή στην πολιτική καριέρα της. Σίγουρα όταν κρατάς την τύχη του κόσμου στα χέρια σου δεν παύεις να έχεις και προσωπική ζωή, απλώς δε μου άρεσε όπως παρουσιάστηκε. Καλογραμμένη είναι και η περιπέτεια που έζησαν ο Αμπντούλ και η Κία, μόνο που ίσως ο συγγραφέας δεν είχε τι να την κάνει αφότου χρησιμοποιήθηκε ως πρώτο σκαλοπάτι για το ντόμινο της καταστροφής που θα ακολουθούσε. Σωστές ανατροπές, αναπάντεχες εκπλήξεις, αποτύπωση των εξτρεμιστικών οργανώσεων και όλου του δικτύου λαθρεμπορίας (ανθρώπων, ναρκωτικών και όπλων) στην έρημο της Σαχάρας, εξαπατήσεις, δυσκολίες και άλλα κι όλο αναρωτιόμουν, ειδικά όσο παράλληλα άρχιζε να κλιμακώνεται ο πυρηνικός κίνδυνος, πώς ταιριάζουν πλέον αυτοί οι δύο χαρακτήρες με την υπόλοιπη ιστορία. Σασπένς και εκπλήξεις δεν κατάφεραν να κρύψουν την αμηχανία χειρισμού της ιστορίας τους, η οποία, παρ’ όλ’ αυτά, έχει εξίσου πολλές σελίδες. Και όλοι αυτοί οι προβληματισμοί κουμπώνουν με τον τρόπο που τελείωσε το μυθιστόρημα, κάτι που μου έδειξε πως ίσως ο συγγραφέας δεν είχε σκοπό να αφήσει επιμύθιο στην ιστορία του. Χαίρομαι που η Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν ήταν άλλο ένα καρτούν, όπως σε άλλα αντίστοιχου θέματος μυθιστορήματα, εκπρόσωπος της κραταιάς χώρας που θα σώσει τον κόσμο και θα τα ισοπεδώσει όλα για να δείξει ποια είναι, αλλά ένας άνθρωπος με προβληματισμούς, διλήμματα, αμφιβολίες και πάντα συζητήσιμη για εναλλακτικές λύσεις. Έτσι όμως όπως τελείωσε το βιβλίο η όλη αίσθηση που αποκόμισα είναι πως ο συγγραφέας κατέγραψε τη βαθμιαία κλιμάκωση που θα οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο με τον αφανισμό χιλιάδων ανθρώπων και όχι ένα κείμενο που θα δείξει το μέγεθος της καταστροφής κι ίσως αυτό αλλάξει τη γνώμη σε ορισμένους και μέσω αυτών των ελιγμών να δει κι ο αναγνώστης πως ναι, τέτοιος πόλεμος πρέπει να αποφεύγεται.

Το «Ποτέ» είναι μια κλιμακούμενη περιπέτεια που εμπλέκει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, τη Βόρεια και τη Νότια Κορέα, ακόμη και την Ιαπωνία σε απανωτούς διπλωματικούς χειρισμούς, με κάποιους να τραβάνε το σκοινί και κάποιους άλλους να το χαλαρώνουν. Ανατροπές, εκπλήξεις, εμπόδια, αστάθμητος ανθρώπινος παράγοντας και πολλές λεπτομέρειες γύρω από τα οπλικά συστήματα, τα γραφεία αποφάσεων, την ίδια την καθημερινότητα των χαρακτήρων συγκροτούν ένα χορταστικά φλύαρο ή λεπτομερώς εκτεταμένο μυθιστόρημα γύρω από την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου. Ειδική μνεία οφείλω να κάνω στη μετάφραση, η οποία θα πρέπει να ήταν πολύ δύσκολη, μιας και τα οπλικά συστήματα, τα περίπλοκα κινεζικά ονόματα, λέξεις όπως «διάδρομος προσαπογείωσης» ή «αλεξίβομβος υπόγειος χώρος» που δεν τις έχω ξανασυναντήσει ως τώρα θα δυσχέραναν αρκετά τη Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου στο έργο της.

Βιβλίο Μίσος και αίμα
Τίτλος πρωτοτύπου Ont blod
Συγγραφέας Arne Dahl
Μεταφραστής Γρηγόρης Κονδύλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα δεμένο θρίλερ με πολιτικές προεκτάσεις. Πάρα πολύ καλό το δέσιμο των στοιχείων του παζλ και το σημείο έναρξης της ιστορίας. Τη στιγμή που ο δολοφόνος το σκάει στη Σουηδία αναστατώνοντας τις αστυνομίες και των δυο χωρών αρχίζει ένα γαϊτανάκι γεγονότων, κυνηγού, αναζήτησης στοιχείων. Ομολογώ ότι κατάλαβα από νωρίς πως έχουμε να κάνουμε με δύο δολοφόνους αλλά ο συγγραφέας τα παρουσιάζει και τα αιτιολογεί τόσο ωραία που αισθάνεσαι ότι δεν σου κρύβει στοιχεία αλλά και δεν σου αποκαλύπτει τίποτα πριν την ώρα του! Ανθρώπινα αισθήματα όταν διαπιστώνουμε τη βασική ιδέα πίσω από τα εγκλήματα και ενδιαφέρουσες πολιτικές προεκτάσεις. Εντυπωσιακό που σου αποκαλύπτει συνέχεια στοιχεία αλλά οι εκπλήξεις δεν τελειώνουν ποτέ. Άντε μέχρι να βρεις την ταυτότητα του δράστη, άντε μέχρι να βρεις τα αίτια και τα κίνητρα των φόνων, άντε βρες τώρα και την αιτία των δολοφονιών και τον κοινό τους δεσμό! Δε σε αφήνει να ανασάνεις αυτό το βιβλίο. Κρίμα που είναι μια άτυπη συνέχεια του «Μιστεριοσο» αλλά διάβασα αυτό ως πρώτο. Αν και δεν έχει τρελές αναφορές στο πρώτο βιβλίο, η Ομάδα Άλφα επιτυγχάνει άλλον έναν άθλο! Το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Οι συνωμότες
Τίτλος πρωτοτύπου Counterparts
Συγγραφέας Gonzalo Lira
Μεταφραστής Μάρκος Χρόνης
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, η παρουσίαση μπορεί να περιέχει SPOILERS

Αξέχαστη η πρώτη σκηνή με την πράκτορα του FBI να κόβει τα δάχτυλα του βομβιστή. Μου την έδωσαν οι έντονες περιγραφές των μυαλών που χύνονται, των περιττωμάτων που εκκρίνουν τα πτώματα κατά το θάνατό τους κλπ. που μόνο σε  Stephen King τα έχω συνηθίσει. Και πρέπει η καλόγρια να πάει στο Βατικανό για να συνεχίσει τις εργασίες αναστήλωσης του Αγίου Πέτρου. Το αταίριαστο ζευγάρι πρέπει να πάει να την προστατεύσει. Και τους ακολουθούν ένας διεθνής τρομοκράτης, ρεπλίκα του Κάρλος του Τσακαλιού. Κι ο καθένας δουλεύει για δικό του λογαριασμό. Παράλληλες ιστορίες μέσα στην κεντρική, που ξεδιπλώνονται αβίαστα, ο ένας εκβιάζει τον άλλον για δικούς του σκοπούς που όλα ξετυλίγονται στο τέλος με μια καταιγιστική σειρά ανατροπών.

Κορυφαίο όλων το γεγονός ότι η καλόγρια ήταν απλώς το μέσον για να ξεσπάσει θρησκευτική διαμάχη μεταξύ του καθολικισμού και των Ισραηλινών κι έτσι να επέμβουν οι ΗΠΑ στα πετρέλαια του Ιράν, Ολοζώντανες περιγραφές της Ρώμης και του Βατικανού και των μερών φύλαξης του Πάπα. Γεμάτο, περίπλοκο, ανατρεπτικό, αγωνιώδες, με πολλές εκπλήξεις κι ένα παρελθόν που πολύ θα ήθελα να διαβάσω. Άξιζε και με το παραπάνω.

Βιβλίο Πέτρινοι κύκνοι
Συγγραφέας Ευαγγελία Ευσταθίου
Κατηγορία Περιπέτεια / Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Καλή η προσπάθεια για αμερικανικό μυθιστόρημα αγωνίας και περιπέτειας από Ελληνίδα συγγραφέα. Ξεκινάει απότομα και συνδέει μετά τα κομμάτια ένα ένα. Αγωνία, πού είναι το άγαλμα και ποιος το έχει αλλά αυτές οι σκηνές της αντιπαράθεσης, του φλερτ κλπ. δεν μπορούσαν να είναι λιγότερες; Πολλές σκηνές θα μπορούσαν να λείπουν. Καλή η γνώση των όπλων και των γεωγραφικών τόπων. Στο τέλος αναγκάστηκα να πηδάω σελίδες (ερωτικού παροξυσμού) μπας και δω λίγη δράση. (το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο captainbook το 2010).

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι από το προφίλ της Κατερίνας Κατσινοπούλου στο facebook.

Βιβλίο Οίδα
Συγγραφέας Αθανάσιος Πανταζόπουλος
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Λιβάνης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, spoilers

Ως προς το στόρυ: καλό και εντυπωσιακό το γεγονός ότι ο Πυθαγόρας διατύπωσε πρώτος το περιεχόμενο των δέκα εντολών και η διδασκαλία του διασπάστηκε σε Ακουστικούς και Μαθηματικούς (Εκκλησία και Μασόνοι στα χρόνια μας), από τους οποίους οι δεύτεροι στηρίζονταν στην αρχιτεκτονική και οι πρώτοι στην πίστη για να διαφυλάξουν την έννομη τάξη και να εξηγήσουν το νόημα και την αλήθεια της ζωής από το ποίμνιο. Εντυπωσιακός, αν και το περνά αρκετά ελαφρά, ο ρόλος της ομάδας Ε στην Ιστορία (ήρθαν, λέει, σε συμφωνία με τους Ρωμαίους με αντάλλαγμα πληροφορίες για να μην διασπαστεί η ενότητα του ελληνικού κράτους αλλά η παραγνωρισμένη με τον καιρό Ομάδα Ε τσατίστηκε που την αγνόησαν με τα χρόνια και συμφώνησε με τους Τούρκους να μπουν και να ρημάξουν τον ελληνικό πολιτισμό). Δεν μπορώ να καταλάβω πώς συνδέονται όλα αυτά μεταξύ τους στο κείμενο. Γιατί κυνηγάνε τους ήρωες της Ιστορίας η CIA, η Μοσάντ και η ΕΥΠ; Τι θέλει να διαφυλάξει η παπική εκκλησία που εξαπολύει ανθρωποκυνηγητό; Ότι ο Ιησούς μαθήτευσε στη σχολή του Πυθαγόρα (υποδιαίρεση Ακουστικοί) από τους οποίους πήρε το μέγεθος της γνώσης για να το εφαρμόσει στη σωτηρία του κόσμου; Ε και; Σιγά το συνταρακτικό και ανατρεπτικό μυστικό. Έτσι ξαφνικά του ήρθε να ασχολείται με θαύματα και παραβολές; Δεν έπρεπε από κάπου να επηρεαστεί κι αυτός; Και δώστου φόνους, και δώστου βασανιστήρια, και δώστου κυνηγητά από Αθήνα σε Χαλκίδα, Επίδαυρο, Ναύπλιο, Δελφούς. Ξενέρωσα τελείως. Και με το ζόρι να χωρέσει και έναν έρωτα ανάμεσα στο πρωταγωνιστικό ζευγάρι που δεν κολλάει με τίποτα. Για να μη σχολιάσω το γεγονός ότι κάθε φορά που θα είχαμε μια αποκάλυψη που θα πάει το κείμενο παρακάτω τα παρατάμε όλα για να φάμε. Πολλές ανούσιες λεπτομέρειες, επιμονή στην έννοια του χρόνου (τώρα είναι 22.30, τώρα είναι 23.30), επιμονή στο τι τρώνε πρωί και μεσημέρι, επιμονή στις μάρκες των αυτοκινήτων, με το ζόρι να εξηγηθούν όλα. Και να σκοτώνεται τόσος κόσμος για το μυστικό, ποιο μυστικό; Τι έχω χιάσει; Τέσπα, δε μου άρεσε.

Βιβλίο Κωδικό όνομα Ιαπετός
Συγγραφέας Αντώνης Καράς
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γεμάτο ένταση, εκπλήξεις και αληθοφάνεια που δεν μπόρεσα να το αφήσω από τα χέρια μου πριν το τελειώσω. Δεν είναι μόνο ο κινηματογραφικός τρόπος της αφήγησης ή οι απανωτές ανατροπές αλλά και η ικανότητα του συγγραφέα να πλάθει χαρακτήρες με σάρκα και οστά, να περιγράφει σκηνές και γεγονότα που όλοι είδαμε στα δελτία ειδήσεων αλλά κανείς δεν έζησε από κοντά, να συστήνει στον αναγνώστη ήρωες με προσωπικότητα που δε μένουν ίδιοι ή χωρίς εξέλιξη παρά μέσα από σοκαριστικά γεγονότα και σκληρές στιγμές αρχίζουν να αναθεωρούν πολλές απόψεις και να μεταφέρουν με τις πράξεις τους το μυθιστόρημα σε άλλο επίπεδο εξελίξεων.

Η πλοκή εκτυλίσσεται σε τρέχοντα χρόνο, με κάποιες αναφορές στο παρελθόν, κυρίως της ζωής του Μηνά Ασλανίδη, και  υπάρχει κλιμακούμενη εξέλιξη, μιας και κανείς από τους χαρακτήρες δεν ξέρει τι θα συναντήσει παρακάτω στον δρόμο που διάλεξε ή του επέβαλαν να αναλάβει. Από το κείμενο ξεπηδάνε σημαντικά διαχρονικά πανανθρώπινα μηνύματα ενώ τα πρόσωπα είναι επιλεγμένα ένα προς ένα και δημιουργούν ένα καλομελετημένο παζλ, με άριστη απεικόνιση και ρεαλιστικές εξελίξεις. Η Σαΐντα και ο Αμίρ είναι δύο παραδείγματα προσφύγων διαφορετικά απ’ όσα έχω διαβάσει ως τώρα. Δεν είναι δηλαδή «απλώς» αυτοί που θέλουν να φύγουν από τον ρημαγμένο τόπο τους αλλά έχοντας προδώσει μια πολύ σημαντική προσωπικότητα, υπό τη στέγη του οποίου ζούσαν, αναγκάζονται να δραπετεύσουν στην Ελλάδα, βιώνοντας φυσικά τις κακουχίες, την αγωνία και την εξάντληση, έχουν όμως ξοπίσω τους και δολοφόνους να τους κυνηγάνε.

Ο συγγραφέας αποτυπώνει έτσι με την ακριβοδίκαιη ματιά του τον φόβο, την απελπισία και τις απάνθρωπες συνθήκες που εξασφαλίζουν οι δουλέμποροι, καπηλευόμενοι την ανάγκη των ανθρώπων να φύγουν από τις εμπόλεμες ζώνες και να κάνουν μια νέα αρχή στην Ευρώπη χωρίς να ξέρουν τι τους περιμένει αν γλυτώσουν από τον πνιγμό. Ο Αμίρ είναι ερωτευμένος με τη Σαΐντα και για χάρη της δέχτηκε να ζήσει ακριβώς ό,τι φοβόταν, αρκεί να φύγουν μακριά από τον Ισκαντέρ, έναν τρομακτικό βαρόνο του Αφγανιστάν, που έχει διπλωματικά ανορθόδοξες σχέσεις με τους Μουτζαχεντίν αλλά και την αμερικανική κυβέρνηση! Έμπλεος αγωνίας παρακολουθούσα τα βήματά τους από τη Μυτιλήνη στην Αθήνα κι από κει στην Ειδομένη, με όλα τα προβλήματα και τα εμπόδια που έχει ένα τέτοιο σχέδιο και προς τιμήν του συγγραφέα όλα γίνονταν γρήγορα, απανωτά, με περιεκτικά κεφάλαια και απολύτως απαραίτητες σκηνές. Θα καταφέρουν λοιπόν να φτάσουν όλοι μαζί στα σύνορα; Τι θα συμβεί στις ζωές τους όσο είναι κυνηγημένοι και καταδιώκονται;

Μου έκανε εντύπωση ο φαύλος κύκλος επιβίωσης των προσφύγων: ο συγγραφέας δίνει κάθε δίκιο στους ανθρώπους που ρημάζεται η ζωή τους και θέλουν να φύγουν και υποστηρίζει πως αυτή είναι η σωστή λύση, ταυτόχρονα όμως κάθε χώρα έχει τους δικούς της όρους και προϋποθέσεις και το κύμα των προσφύγων δεν είναι ευρέως καλοδεχούμενο, πόσο μάλλον στην Ελλάδα και με τον τρόπο που εξαπλώνεται. Δεν είναι ειρωνική η στάση του κυρίου Καρά αλλά βαθιά ανθρώπινη και μάλιστα δείχνει πολλές φορές πως αισθάνεται κι ο ίδιος ανήμπορος μπροστά στο αδιέξοδο της καταφυγής στην Ελλάδα. Είναι σα να τονίζει: φύγετε από κει, προσπαθήστε να μπείτε στην Ευρώπη αλλά αν δεν τα καταφέρετε υπάρχουν άνθρωποι στην Ελλάδα που θα ανακουφίσουν τον πόνο σας (απλοί πολίτες από το υστέρημά τους και μέλη ΜΚΟ). Δυστυχώς όμως για το απώτερο μέλλον δεν υπάρχει ούτε λύση ούτε πρόταση.

Η φράση αυτή μου χαράχτηκε στο μυαλό και την καρδιά: «Η ίδια η γη στην οποία ο άνθρωπος καλείται να επιστρέψει, στέκεται εμπόδιο στην πορεία του» (σελ. 196), όπως και η παρομοίωση της λαοθάλασσας των προσφύγων προς την Ειδομένη με την Έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο για τη Γη της Επαγγελίας. Ποια Γη; Ποια Επαγγελία; Αυτήν ακριβώς την απελπισία θέλησε να αποτυπώσει ο συγγραφέας, που ακόμη δεν μπορεί να δεχτεί το παράλογο του φράχτη στα σύνορα της Ειδομένης το 2016 και τη χρήση χημικών απέναντι σε ανθρώπους που ήθελαν μια νέα αρχή, μια καινούργια πατρίδα. Γι’ αυτό ακριβώς κι έγραψε αυτήν την εκπληκτική σε σύλληψη ιστορία, με έρεισμα ένα «ρεπορτάζ» που σχεδόν έχει ξεχαστεί πια κι ας είναι ακόμη στη χώρα μας οι άνθρωποι εκείνοι που αγωνίζονται να στεριώσουν, να ξεκινήσουν από το μηδέν και να ξεχάσουν τον θάνατο που αντιμετώπισαν ερχόμενοι.

Μέσα σε όλη αυτήν τη δυστυχία και τη μιζέρια, νότα αισιοδοξίας είναι τα παιδιά που κάνουν φίλους στους καταυλισμούς και παίζουν με όλη τους τη λαχτάρα, αγνοώντας πως τα σύνορα θα είναι κλειστά ή πως ίσως μείνουν για πάντα στην Ελλάδα. Ένα συγκινητικό μήνυμα που ο συγγραφέας το τονίζει με όμορφο τρόπο αρκετές φορές. «Ακόμα και μέσα στα μεγαλύτερες κακουχίες, ακόμα και μέσα στη λάσπη, το κρύο ή τη ζέστη και την ξηρασία της ερήμου, τα μικρά παιδιά έβρισκαν πάντα έναν λόγο για να χαμογελάσουν» (σελ. 197).

Το μυθιστόρημα όμως δεν αφορά μόνο τους πρόσφυγες αλλά και την εμφάνιση του νεοναζισμού τα τελευταία χρόνια. Και πάλι ο συγγραφέας ξεφεύγει από την παγίδα των κλισέ, αποφεύγοντας να τονίσει τον ρατσισμό που γιγαντώνεται με την αύξηση των προσφύγων και τις αναπάντεχες συνέπειές του στην ελληνική κοινωνία και οικονομία. Αντιθέτως, φροντίζει να περιορίσει τις επιρροές της νεοναζιστικής οργάνωσης στη νοοτροπία του Έλληνα που θα παρασυρθεί από προσεκτικά διατυπωμένα λόγια και κάποιες ευκαιριακές και εποχικές συγκυρίες, οπότε το νεοστρατολογηθέν μέλος θα εμπλακεί σταδιακά σε καταστάσεις που δεν αφορούν και τόσο την πατρίδα του, ατιμάζοντας έτσι το όνομα της οικογένειάς του. Ο πατέρας του Ιαπετού, ναυτεργάτης στο Πέραμα, είναι καταπέλτης όταν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει στη ζωή του γιου του. Χωρίς λέξεις που αποσκοπούν στο εκβιαστικό συναίσθημα αλλά με στέρεες φράσεις, απόλυτα αληθινές και ρεαλιστικές, καταγράφονται με αληθοφάνεια οι πραγματικές διαστάσεις τέτοιου είδους οργανώσεων, μία εκ των οποίων εξαρθρώθηκε από την Αστυνομία δέκα χρόνια πριν την ιστορία μας.

Ο ανθυπαστυνόμος Μηνάς Ασλανίδης, που υπηρετεί στην Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και Εμπορίας Ανθρώπων, καλείται από τον ταξίαρχο Καραγιαννίδη να βοηθήσει τον πράκτορα Τζορτζ Ντάλας στον εντοπισμό του σημαντικού παιδιού. Πρόκειται για έναν αστυνομικό με σκοτεινό παρελθόν και μια από τις αγαπημένες μου προσωπικότητες σε μυθιστόρημα. Ολοκληρωμένος χαρακτήρας, με γκρίζες αποχρώσεις, μιας και δε σταματά στιγμή να εξελίσσεται και να αλλάζει στάση, απόψεις και αντιλήψεις, προς το τέλος του μυθιστορήματος έρχεται σε τόσο έντονη αντίθεση με τα πιστεύω του και τις κατευθύνσεις του πατέρα του που βγάζει μια κραυγή, την οποία κυριολεκτικά ένιωσα να ξεπηδά μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Ναι, αυτός ο άνθρωπος ταυτόχρονα δρα και στον υπόκοσμο, στον οποίο έχει βγάλει φήμη μπεσαλή και ξεκάθαρου τύπου, οπότε όποιον προστατεύει κανείς δεν τον αγγίζει. Προς έκπληξή του, βρίσκει στον δρόμο του τον Μοϊκανό, έναν θανάσιμο εχθρό του, με τον οποίο θα υπάρξει μια μεγάλη ανατροπή και ένα ευρηματικό φινάλε της υπόθεσης. Μακάρι να μπορούσα να γράψω περισσότερα αλλά δε θέλω να χαθεί η μαγεία της αποκάλυψης και η ατμόσφαιρα που ξέρει ο κύριος Καράς να ζωντανεύει με ιδανικό τρόπο στο μυθιστόρημα.

Στο βιβλίο υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα, όπως ο πράκτορας Τζορτζ Ντάλας, μέσω του οποίου ο συγγραφέας δίνει μια μουντή εικόνα της Αθήνας και ταυτόχρονα καταγράφει με «ξένο μάτι» κομμάτια της ελληνικής νοοτροπίας που σε κάνουν να σταματήσεις κάποιες φορές για να σκεφτείς. Υπάρχει και ο ταξίαρχος Καραγιαννίδης, με ηθικές αρχές που δεν τις άλλαξε ποτέ κατά τη διάρκεια της καριέρας του γι’ αυτό και παρέμεινε στάσιμος στη ΓΑΔΑ, αλλά είναι πολύ αποτελεσματικός και γι’ αυτό καμία πολιτική ηγεσία δεν τον έχει κουνήσει από τη θέση του. Θα έλεγα πως τον είχα συμπαθήσει αν δεν έπαιζε ξαφνικά ένα βρώμικο παιχνίδι εις βάρος του Ασλανίδη. Τέλος, δε γίνεται να μην αναφερθώ φυσικά στον Γιώργο Σαλτσίδη και στην Αλίνα. Ο πρώτος, γνωστός με το όνομα «Άρχοντας του Σκότους», είναι μπλεγμένος σε κυκλώματα σωματεμπορίας και ναρκωτικών, ενώ χάρη στις γνωριμίες του τελικά εξελίχθηκε στον υπ’ αριθμόν 1 διακινητή προσφύγων προς τα ελληνικά σύνορα. Φυσικό κι επόμενο λοιπόν, κάποια στιγμή ο Ασλανίδης (ανεπίσημα πάντα) να ζητήσει τη βοήθειά του κι έτσι η σκηνή των δυο τους, οι συμφωνίες που κανόνισαν και το βαρύ κλίμα ανάμεσά τους ήταν κινηματογραφική και απίστευτα ρεαλιστική! Τέλος, η Αλίνα, Ρουμάνα πόρνη, αγέρωχη, μαθημένη στον πόνο, αυτάρκης, έχει μια άκρως συγκινητική και ρεαλιστική σκηνή πρώτης γνωριμίας, στην οποία μαθαίνουμε για τη ζωή της και αποτελεί έτσι το ιδανικότερο παράδειγμα για να γνωρίσει ο αναγνώστης το μέγεθος της φήμης που έχει το όνομα του Μηνά στον υπόκοσμο και στα ύποπτα στέκια.

Πλατεία Βικτωρίας, Ομόνοια, Καλλιθέα, Πειραιάς, Εξάρχεια, Θησείο, αλλά και Λάρισα και Ειδομένη είναι τα μέρη από τα οποία περνάνε οι ήρωες του καλογραμμένου βιβλίου του κυρίου Αντώνη Καρά, φορτωμένοι όνειρα, ελπίδες, στόχους, μίσος, αγωνία. Ένα συναρπαστικό ανθρωποκυνηγητό, μια άκρως ρεαλιστική ιστορία, ένα κείμενο με χαρακτήρες που σίγουρα θα αγαπηθούν (ή και όχι!) από τον αναγνώστη και ταυτόχρονα μια δυνατή φωνή για την παύση των όπου γης εχθροπραξιών και τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος για τα αθώα πλάσματα που εξαναγκάζονται σε προσφυγιά.

Βιβλίο Κόκκινο, λευκό και μπλε
Τίτλος πρωτοτύπου Red, white and blue
Συγγραφείς Susan Isaacs
Μεταφραστής Νατάσα Ανδρίτσου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Προσοχή, το κείμενο περιέχει spoilers

Δυο βιβλία σε ένα. Διάβασα την ανωτέρω περίληψη. Λέω, οκ, αστυνομικό με το κλασικό ραντεβού αλά «Αυτός, αυτή και τα μυστήρια». Περίμενα κακούς, ξύλο, ανατινάξεις και το ζευγάρι των Χαρτ και Χαρτ να βρίσκει την άκρη. Και ξεκινάω την ανάγνωση. Στον πρόλογο φαίνεται ολοκάθαρα η γυναικουλίστικη αντίληψη της συγγραφέως για το FBI και τη CIA. Ενεστώτας χρόνος, ειρωνική διάθεση απέναντι στους ήρωες του βιβλίου της, ένα κείμενο στο fast forward, κάτι που εμένα με εκνεύρισε. Και γυρνάμε πίσω το χρόνο, στο 1899, σε ένα πλοίο με μετανάστες από την Κρακοβία. Ξετυλίγεται έτσι το κουβάρι μιας οικογενειακής ιστορίας που μας φτάνει τρεις γενιές μετά, στο σημερινό ζευγάρι. Διαβάζουμε πώς γνωρίστηκαν οι προπαππούδες του ζευγαριού, πώς έζησαν στην Αμερική, τα όνειρα και οι απογοητεύσεις τους. Διαβάζουμε για όλα τα μέλη της οικογένειας που κάνουν οι Πωλονο-Εβραίοι μετανάστες μέχρι να φτάσουμε στο σήμερα. Κι αναρωτιέσαι, τον Νονό διαβάζω, τη Γένεση ή το αστυνομικό βιβλίο της ανωτέρω περίληψης;

Κάπουα στιγμή φτάνουμε στο σήμερα, βλέπουμε τους Τσαρλ και Λόρεν και αρχίζει η περιπέτεια. Που είναι το 1/3 του βιβλίου. Που είναι φτωχή σε ανατροπές, σε νοήματα και σε αγωνία. Κάποιος πάει στο Γουαϊόμινγκ για να διαλαλήσει την αντισημιτική του στάση κι έχει δυο τσιράκια. Ποιος έβαλε βόμβες όμως και γιατί;  Κουραστικά τα τοπία και τα μέρη, ανιαρά τα ερωτικά στιγμιότυπα (η Τζάκι Κόλινς σκάλες ανώτερη) και το παραμύθι τελειώνει με την ομολογία των κακών. Εγώ να ρωτήσω κάτι; Γιατί έπρεπε να διαβάσουμε όλο το στόρι της οικογένειάς τους αφού δεν συνδέεται με κανέναν τρόπο με τη σημερινή εποχή; Οι χαρακτήρες τους, απότοκο μιας πανάρχαιης κληρονομιάς; Μπα. Το ένστικτο και η χημεία; Μα υπάρχουν τόσοι τρόποι να το δείξεις, πρέπει να γράψεις μια Παλαιά Διαθήκη; Λοιπόν, το μόνο ωραίο είναι το τέλος του κειμένου, όχι της ιστορίας (που είναι το κλασικό χάπι εντ, μπλιαχ) όπου η συγγραφέας υποστηρίζει ότι: ένας γνήσιος Αμερικάνος ονειρεύεται κι αυτό είναι αμερικάνικο χάρισμα, αν κλείνεις τα μάτια και απομονώνεσαι και βρίσκεις μόνιμα εχθρούς απέναντί σου δεν έχεις το δικαίωμα να αφαιρείς ζωές για να ικανοποιήσεις τη μισαλλοδοξία σου και τη μιζέρια σου, αλλιώς είσαι Αμερικανός υπήκοος κι όχι Αμερικανός πολίτης. Αν βγάλουμε την εθνικότητα από την πρόταση είναι μια πολύ ωραία προτροπή για να σταματήσουν οι αιώνιες ρατσιστικές κόντρες μεταξύ «ανωτέρων» και «κατωτέρων».

Κατά τα άλλα ούτε πλοκάμια είδα, ούτε οργάνωση τεράστια, ούτε λαό, ούτε τίποτα. Άνευρο και άτολμο. Κρίμα… Ο τίτλος αναφέρεται στα χρώματα της αμερικάνικης σημαίας.

Βιβλίο Η νύχτα του ιαγουάρου
Τίτλος πρωτοτύπου Night of the jaguar
Συγγραφέας Michael Gruber
Μεταφραστής Μαρία-Ρόζα Τραϊκόγλου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κεντρική ιδέα μου άρεσε και με κράτησε. Ένας ιθαγενής από την Κολομβία, μυημένος στα μυστικά της μαγείας και του υπερφυσικού, φτάνει στο Μαϊάμι κι αρχίζει να σκοτώνει τους μεγαλομετόχους της εταιρίας που αποψιλώνει το δάσος όπου ζει η οικογένειά του, μεταμορφωμένος σε ιαγουάρο. Ο Παζ, ο πρωταγωνιστής (ήρωας και στα άλλα βιβλία του συγγραφέα Στον τροπικό της νύχτας και Η κοιλάδα των οστών) μυείται στα μυστικά της μαγείας για να τον αντιμετωπίσει. Αυτό το κεντρικό στόρι είναι διανθισμένο με δεισιδαιμονίες, προλήψεις, μαγεία, απόπειρες επιστημονικής εξήγησης μεταμόρφωσης ανθρώπου σε ζώου κλπ. κλπ. και απίστευτες φλυαρίες επιστημοσύνης. Τα καλά σημεία είναι τα καθαρά αστυνομικά: οι επιθέσεις του ιαγουάρου, το μπλέξιμο της αστυνομίας, η αγωνία του Παζ να συγκρατήσει την οικογένειά του μακριά από το κακό. Όλα τα άλλα ήταν εκνευριστικά και θα το πρότεινα μόνο σε όποιον αγαπάει την ανθρωπολογία και την επιστήμη, αλλιώς τα επιμέρους σημεία του βιβλίου δε θα τον κρατήσουν. Καλή η έκπληξη. Ανταμείφθηκα.

ΥΓ. Η φωτογραφία είναι του χρήστη Athanasios Ziogas και τη βρήκα στην αρχειοθετημένη ομάδα Bell Books Lovers.

Βιβλίο Κωδικό όνομα: Ιαπετός
Συγγραφέας Αντώνης Καράς
Κατηγορία Περιπέτεια / Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γεμάτο ένταση, εκπλήξεις και αληθοφάνεια που δεν μπόρεσα να το αφήσω από τα χέρια μου πριν το τελειώσω. Δεν είναι μόνο ο κινηματογραφικός τρόπος της αφήγησης ή οι απανωτές ανατροπές αλλά και η ικανότητα του συγγραφέα να πλάθει χαρακτήρες με σάρκα και οστά, να περιγράφει σκηνές και γεγονότα που όλοι είδαμε στα δελτία ειδήσεων αλλά κανείς δεν έζησε από κοντά, να συστήνει στον αναγνώστη ήρωες με προσωπικότητα που δε μένουν ίδιοι ή χωρίς εξέλιξη παρά μέσα από σοκαριστικά γεγονότα και σκληρές στιγμές αρχίζουν να αναθεωρούν πολλές απόψεις και να μεταφέρουν με τις πράξεις τους το μυθιστόρημα σε άλλο επίπεδο εξελίξεων.

Η πλοκή εκτυλίσσεται σε τρέχοντα χρόνο, με κάποιες αναφορές στο παρελθόν, κυρίως της ζωής του Μηνά Ασλανίδη, και υπάρχει κλιμακούμενη εξέλιξη, μιας και κανείς από τους χαρακτήρες δεν ξέρει τι θα συναντήσει παρακάτω στον δρόμο που διάλεξε ή του επέβαλαν να αναλάβει. Από το κείμενο ξεπηδάνε σημαντικά διαχρονικά πανανθρώπινα μηνύματα ενώ τα πρόσωπα είναι επιλεγμένα ένα προς ένα και δημιουργούν ένα καλομελετημένο παζλ, με άριστη απεικόνιση και ρεαλιστικές εξελίξεις. Η Σαΐντα και ο Αμίρ είναι δύο παραδείγματα μεταναστών διαφορετικά απ’ όσα έχω διαβάσει ως τώρα. Δεν είναι δηλαδή «απλώς» οι πρόσφυγες που θέλουν να φύγουν από τον ρημαγμένο τόπο τους αλλά έχοντας προδώσει μια πολύ σημαντική προσωπικότητα, υπό τη στέγη του οποίου ζούσαν, αναγκάζονται να δραπετεύσουν στην Ελλάδα, βιώνοντας φυσικά τις κακουχίες, την αγωνία και την εξάντληση, έχουν όμως ξοπίσω τους και δολοφόνους να τους κυνηγάνε.

Ο συγγραφέας αποτυπώνει έτσι με την ακριβοδίκαιη ματιά του τον φόβο, την απελπισία και τις απάνθρωπες συνθήκες που εξασφαλίζουν οι δουλέμποροι, καπηλευόμενοι την ανάγκη των ανθρώπων να φύγουν από τις εμπόλεμες ζώνες και να κάνουν μια νέα αρχή στην Ευρώπη χωρίς να ξέρουν τι τους περιμένει αν γλυτώσουν από τον πνιγμό. Ο Αμίρ είναι ερωτευμένος με τη Σαΐντα και για χάρη της δέχτηκε να ζήσει ακριβώς ό,τι φοβόταν, αρκεί να φύγουν μακριά από τον Ισκαντέρ, έναν τρομακτικό βαρόνο του Αφγανιστάν, που έχει διπλωματικά ανορθόδοξες σχέσεις με τους Μουτζαχεντίν αλλά και την αμερικανική κυβέρνηση! Έμπλεος αγωνίας παρακολουθούσα τα βήματά τους από τη Μυτιλήνη στην Αθήνα κι από κει στην Ειδομένη, με όλα τα προβλήματα και τα εμπόδια που έχει ένα τέτοιο σχέδιο και προς τιμήν του συγγραφέα όλα γίνονταν γρήγορα, απανωτά, με περιεκτικά κεφάλαια και απολύτως απαραίτητες σκηνές. Θα καταφέρουν λοιπόν να φτάσουν όλοι μαζί στα σύνορα; Τι θα συμβεί στις ζωές τους όσο είναι κυνηγημένοι και καταδιώκονται;

Μου έκανε εντύπωση ο φαύλος κύκλος επιβίωσης των προσφύγων: ο συγγραφέας δίνει κάθε δίκιο στους ανθρώπους που ρημάζεται η ζωή τους και θέλουν να φύγουν και υποστηρίζει πως αυτή είναι η σωστή λύση, ταυτόχρονα όμως κάθε χώρα έχει τους δικούς της όρους και προϋποθέσεις και το κύμα των προσφύγων δεν είναι ευρέως καλοδεχούμενο, πόσο μάλλον στην Ελλάδα και με τον τρόπο που εξαπλώνεται. Δεν είναι ειρωνική η στάση του κυρίου Καρά αλλά βαθιά ανθρώπινη και μάλιστα δείχνει πολλές φορές πως αισθάνεται κι ο ίδιος ανήμπορος μπροστά στο αδιέξοδο της καταφυγής στην Ελλάδα. Είναι σα να τονίζει στους μετανάστες: φύγετε από κει, προσπαθήστε να μπείτε στην Ευρώπη αλλά αν δεν τα καταφέρετε υπάρχουν άνθρωποι στην Ελλάδα που θα ανακουφίσουν τον πόνο σας (απλοί πολίτες από το υστέρημά τους και μέλη ΜΚΟ). Δυστυχώς όμως για το απώτερο μέλλον δεν υπάρχει ούτε λύση ούτε πρόταση.

Η φράση αυτή μου χαράχτηκε στο μυαλό και την καρδιά: «Η ίδια η γη στην οποία ο άνθρωπος καλείται να επιστρέψει, στέκεται εμπόδιο στην πορεία του» (σελ. 196), όπως και η παρομοίωση της λαοθάλασσας των προσφύγων προς την Ειδομένη με την Έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο για τη Γη της Επαγγελίας. Ποια Γη; Ποια Επαγγελία; Αυτήν ακριβώς την απελπισία θέλησε να αποτυπώσει ο συγγραφέας, που ακόμη δεν μπορεί να δεχτεί το παράλογο του φράχτη στα σύνορα της Ειδομένης το 2016 και τη χρήση χημικών απέναντι σε ανθρώπους που ήθελαν μια νέα αρχή, μια καινούργια πατρίδα. Γι’ αυτό ακριβώς κι έγραψε αυτήν την εκπληκτική σε σύλληψη ιστορία, με έρεισμα ένα «ρεπορτάζ» που σχεδόν έχει ξεχαστεί πια κι ας είναι ακόμη στη χώρα μας οι άνθρωποι εκείνοι που αγωνίζονται να στεριώσουν, να ξεκινήσουν από το μηδέν και να ξεχάσουν τον θάνατο που αντιμετώπισαν ερχόμενοι.

Μέσα σε όλη αυτήν τη δυστυχία και τη μιζέρια, νότα αισιοδοξίας είναι τα παιδιά που κάνουν φίλους στους καταυλισμούς και παίζουν με όλη τους τη λαχτάρα, αγνοώντας πως τα σύνορα θα είναι κλειστά ή πως ίσως μείνουν για πάντα στην Ελλάδα. Ένα συγκινητικό μήνυμα που ο συγγραφέας το τονίζει με όμορφο τρόπο αρκετές φορές. «Ακόμα και μέσα στα μεγαλύτερες κακουχίες, ακόμα και μέσα στη λάσπη, το κρύο ή τη ζέστη και την ξηρασία της ερήμου, τα μικρά παιδιά έβρισκαν πάντα έναν λόγο για να χαμογελάσουν» (σελ. 197).

Το μυθιστόρημα όμως δεν αφορά μόνο τους πρόσφυγες αλλά και την εμφάνιση του νεοναζισμού τα τελευταία χρόνια. Και πάλι ο συγγραφέας ξεφεύγει από την παγίδα των κλισέ, αποφεύγοντας να τονίσει τον ρατσισμό που γιγαντώνεται με την αύξηση των προσφύγων και τις αναπάντεχες συνέπειές του στην ελληνική κοινωνία και οικονομία. Αντιθέτως, φροντίζει να περιορίσει τις επιρροές της νεοναζιστικής οργάνωσης στη νοοτροπία του Έλληνα που θα παρασυρθεί από προσεκτικά διατυπωμένα λόγια και κάποιες ευκαιριακές και εποχικές συγκυρίες, οπότε το νεοστρατολογηθέν μέλος θα εμπλακεί σταδιακά σε καταστάσεις που δεν αφορούν και τόσο την πατρίδα του, ατιμάζοντας έτσι το όνομα της οικογένειάς του. Ο πατέρας του Ιαπετού, ναυτεργάτης στο Πέραμα, είναι καταπέλτης όταν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει στη ζωή του γιου του. Χωρίς λέξεις που αποσκοπούν στο εκβιαστικό συναίσθημα αλλά με στέρεες φράσεις, απόλυτα αληθινές και ρεαλιστικές, καταγράφονται με αληθοφάνεια οι πραγματικές διαστάσεις τέτοιου είδους οργανώσεων, μία εκ των οποίων εξαρθρώθηκε από την Αστυνομία δέκα χρόνια πριν την ιστορία μας.

Ο ανθυπαστυνόμος Μηνάς Ασλανίδης, που υπηρετεί στην Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και Εμπορίας Ανθρώπων, καλείται από τον ταξίαρχο Καραγιαννίδη να βοηθήσει τον πράκτορα Τζορτζ Ντάλας στον εντοπισμό του σημαντικού παιδιού. Πρόκειται για έναν αστυνομικό με σκοτεινό παρελθόν και μια από τις αγαπημένες μου προσωπικότητες σε μυθιστόρημα. Ολοκληρωμένος χαρακτήρας, με γκρίζες αποχρώσεις, μιας και δε σταματά στιγμή να εξελίσσεται και να αλλάζει στάση, απόψεις και αντιλήψεις, προς το τέλος του μυθιστορήματος έρχεται σε τόσο έντονη αντίθεση με τα πιστεύω του και τις κατευθύνσεις του πατέρα του που βγάζει μια κραυγή, την οποία κυριολεκτικά ένιωσα να ξεπηδά μέσα από τις σελίδες του βιβλίου. Ναι, αυτός ο άνθρωπος ταυτόχρονα δρα και στον υπόκοσμο, στον οποίο έχει βγάλει φήμη μπεσαλή και ξεκάθαρου τύπου, οπότε όποιον προστατεύει κανείς δεν τον αγγίζει. Προς έκπληξή του, βρίσκει στον δρόμο του τον Μοϊκανό, έναν θανάσιμο εχθρό του, με τον οποίο θα υπάρξει μια μεγάλη ανατροπή και ένα ευρηματικό φινάλε της υπόθεσης. Μακάρι να μπορούσα να γράψω περισσότερα αλλά δε θέλω να χαθεί η μαγεία της αποκάλυψης και η ατμόσφαιρα που ξέρει ο κύριος Καράς να ζωντανεύει με ιδανικό τρόπο στο μυθιστόρημα.

Στο βιβλίο υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα, όπως ο πράκτορας Τζορτζ Ντάλας, μέσω του οποίου ο συγγραφέας δίνει μια μουντή εικόνα της Αθήνας και ταυτόχρονα καταγράφει με «ξένο μάτι» κομμάτια της ελληνικής νοοτροπίας που σε κάνουν να σταματήσεις κάποιες φορές για να σκεφτείς. Υπάρχει και ο ταξίαρχος Καραγιαννίδης, με ηθικές αρχές που δεν τις άλλαξε ποτέ κατά τη διάρκεια της καριέρας του γι’ αυτό και παρέμεινε στάσιμος στη ΓΑΔΑ, αλλά είναι πολύ αποτελεσματικός και γι’ αυτό καμία πολιτική ηγεσία δεν τον έχει κουνήσει από τη θέση του. Θα έλεγα πως τον είχα συμπαθήσει αν δεν έπαιζε ξαφνικά ένα βρώμικο παιχνίδι εις βάρος του Ασλανίδη. Τέλος, δε γίνεται να μην αναφερθώ φυσικά στον Γιώργο Σαλτσίδη και στην Αλίνα. Ο πρώτος, γνωστός με το όνομα «Άρχοντας του Σκότους», είναι μπλεγμένος σε κυκλώματα σωματεμπορίας και ναρκωτικών, ενώ χάρη στις γνωριμίες του τελικά εξελίχθηκε στον υπ’ αριθμόν 1 διακινητή προσφύγων προς τα ελληνικά σύνορα. Φυσικό κι επόμενο λοιπόν, κάποια στιγμή ο Ασλανίδης (ανεπίσημα πάντα) να ζητήσει τη βοήθειά του κι έτσι η σκηνή των δυο τους, οι συμφωνίες που κανόνισαν και το βαρύ κλίμα ανάμεσά τους ήταν κινηματογραφική και απίστευτα ρεαλιστική! Τέλος, η Αλίνα, Ρουμάνα πόρνη, αγέρωχη, μαθημένη στον πόνο, αυτάρκης, έχει μια άκρως συγκινητική και ρεαλιστική σκηνή πρώτης γνωριμίας, στην οποία μαθαίνουμε για τη ζωή της και αποτελεί έτσι το ιδανικότερο παράδειγμα για να γνωρίσει ο αναγνώστης το μέγεθος της φήμης που έχει το όνομα του Μηνά στον υπόκοσμο και στα ύποπτα στέκια.

Πλατεία Βικτωρίας, Ομόνοια, Καλλιθέα, Πειραιάς, Εξάρχεια, Θησείο, αλλά και Λάρισα και Ειδομένη είναι τα μέρη από τα οποία περνάνε οι ήρωες του καλογραμμένου βιβλίου του κυρίου Αντώνη Καρά, φορτωμένοι όνειρα, ελπίδες, στόχους, μίσος, αγωνία. Ένα συναρπαστικό ανθρωποκυνηγητό, μια άκρως ρεαλιστική ιστορία, ένα κείμενο με χαρακτήρες που σίγουρα θα αγαπηθούν (ή και όχι!) από τον αναγνώστη και ταυτόχρονα μια δυνατή φωνή για την παύση των όπου γης εχθροπραξιών και τη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος για τα αθώα πλάσματα που εξαναγκάζονται σε προσφυγιά.