Βιβλίο Vambeer για βρικόλακες 
Συγγραφέας Αντιγόνη Πόμμερ
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αντιγόνη Πόμμερ έγραψε μια νέα ξεκαρδιστική ιστορία γύρω από τον κόσμο των βαμπίρ, τα οποία μας τα παρουσιάζει στις ανθρώπινές τους διαστάσεις. Δεν υπάρχει ίχνος φρικιαστικών περιγραφών παρά την κλειστοφοβική, σκοτεινή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος κι έτσι γνωρίζουμε τον Ερνέστο και τον κόσμο του μ’ έναν άκρως διασκεδαστικό και χιουμοριστικό τρόπο. Ένας βίγκαν βρικόλακας που θέλει απλά πράγματα: να μη ζηλεύει, να μην έχει σύνδρομα ούτε διαταραχές, να απαλλαγεί από τα προβλήματα που στιγμάτισαν τη ζωή του από τότε που γεννήθηκε. Α, και να μάθει τι παραπάνω ξέρει ο Θόδωρος Αγγελόπουλος όταν λέει «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», αφού οι βρικόλακες ζουν για μια αιωνιότητα μόνο, άρα μια μέρα θα πεθάνουν! Η ιστορία ξεκινάει με τη φιλία του Ερνέστο και της Έμας να έχει μπει πλέον σε σταθερές βάσεις κι έτσι ο αθώος και απονήρευτος Ερνέστο παρασύρεται από τη διαφήμιση του Λόνγκγιαρμπιεν, της πόλης όπου για τέσσερις μήνες δε βγαίνει ο ήλιος και όπου δεν επιτρέπεται να πεθάνεις. Ένας παράδεισος για τον ήρωά μας που επιτέλους θα κοιμάται ξεσκέπαστος, δηλαδή χωρίς το καπάκι της κάσας. Επιπλέον, αφού απαγορεύεται να πεθάνεις, η θνητή φίλη του, Έμα, θα μπορεί να ζήσει για πάντα στο πλάι του χωρίς να γίνει βρικόλακας. Έτσι χωρίς δεύτερη σκέψη και χωρίς να ρωτήσει κανέναν παίρνει την Έμα και φεύγουν για την πόλη που βρίσκεται ανάμεσα στη Νορβηγία και στον Βόρειο Πόλο.

Από την πλευρά της, η Έμα ανυπομονεί να ζήσει στην απόλυτη γκοθίλα χωρίς να ξέρει τα πραγματικά σχέδια αγάπης του Ερνέστο για κείνη. Η διαμονή τους βγάζει άφθονο γέλιο από τα περιστατικά που βιώνουν και από τους αντίθετους χαρακτήρες τους: «Ρε συ… ήρθαμε στην άκρη του κόσμου να ευχαριστηθούμε την νταρκίλα και να κουλάρουμε» λέει η Έμα όταν ο Ερνέστο ζητάει επεξηγήσεις για την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου που μόλις είδαν και τη ζαλίζει με ατάκες του Μάριο Μεντόζα. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν γνωρίζουν τον ντελιβερά Τομπίας, έναν γοητευτικό γκοθά που ξεκινάει να κάνει παρέα με την Έμα κι ο Ερνέστο ζηλεύει: «…όσο την έβλεπα να απομακρύνεται από εμένα τόσο η επιθυμία μου για μια αφαίμαξη φούντωνε»! Τελικά, αποτέλεσμα της φάσης μεταξύ Έμα και Τομπίας είναι να ανοίξουν στην πόλη εργοστάσιο ζυθοποιίας με κεφάλαια του Ερνέστο, ο οποίος παλεύει με αντικρουόμενα αισθήματα: το άγχος του αποχωρισμού αφού η φίλη του θα μένει εκεί και τη χαρά του αφού όσο η φίλη του θα μένει εκεί θα ζει αιώνια. Ναι, χμ…

Η μητέρα του Ερνέστο, μετά τις αποκαλύψεις στα προηγούμενα βιβλία και τον θάνατο κάποιων αγαπημένων προσώπων, έχει εξαφανιστεί κι αυτό έχει στοιχίσει στον βρικόλακά μας. Ακόμη του λείπει η μητέρα του παρά τη χειριστική και τοξική της συμπεριφορά απέναντί του, λέει πως «Η μανούλα ήταν η μοναδική μου ρίζα», νιώθει για τα καλά ορφανός, σαν τον Ρεμί στο «Χωρίς οικογένεια» του Έκτορα Μαλό και φοβάται για κείνη μην κάνει κακό στον εαυτό της. Μια μεγάλη έκπληξη όμως θα την ξαναφέρει στη ζωή του με τρόπο που αποδεικνύει τον ναρκισσιστικό εαυτό της. Μήπως θέλει με τον τρόπο της όμως να κάνει μια διορθωτική κίνηση και να γεμίσει τον γιο της περηφάνια για κείνη; Ή το κάνει μόνο για να τραβήξει την προσοχή και για να δει τον θαυμασμό στα μάτια του γιου της για κείνη; Νάσου και η γιαγιά του Ερνέστο, Αμπρόσια Μπουνίκουλ, που του αποκαλύπτει κάτι που δεν μπορεί να χωνέψει. Οι αντιδράσεις του με έκαναν να ξεκαρδιστώ στα γέλια αλλά η Αμπρόσια βεβαιώθηκε πως το παιδί δεν πάει καλά από νοητικής άποψης. Μπορεί λοιπόν να ακολούθησε κι εκείνη την καρδιά της αλλά γιατί είναι καταζητούμενη σύμφωνα με μια αφίσα που βρήκε ο Ερνέστο; Τι κακό έκανε και σε ποιον; Γιατί δε μιλιέται με την κόρη της;

Στιβαρές προσπάθειες για να επιζήσει από αυτόν τον κυκεώνα αλλοπρόσαλλων συμπεριφορών και εμφανίσεων εξακολουθεί να καταβάλλει ο δόκτωρ Κοψοκοίλης που προσπαθεί να βγάλει τον Ερνέστο από αυτόν τον κυκεώνα σκέψεων και να δουλέψουν πάνω στην αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή του και την αδυναμία του να παίρνει πρωτοβουλίες. Με αφορμή τον Τομπίας του τονίζει κάποια πράγματα και αφιερώνουν πολλές ξεκαρδιστικές (για τον αναγνώστη) συνεδρίες, τις οποίες το βαμπιράκι μας παρερμηνεύει και καταφεύγει σε πρωτοβουλίες που φέρνουν τη μια αναποδιά μετά την άλλη. Είναι εγωιστής; Ανασφαλής; Ατομιστής; Ή απλά φοβάται την εγκατάλειψη που τη βίωσε σε μεγάλο βαθμό; Ή μήπως έχει διαταραχή άγχους αποχωρισμού; Απορώ πώς επέζησε ως το τρίτο βιβλίο! Το κάστρο όπου ζει ο Ερνέστο και φιλοξενεί πλέον ένα πετυχημένο ξενοδοχείο και έναν αναγνωρισμένο ξενώνα κακοποιημένων βρικολάκων δεν τον χωράει. Έχει δημιουργήσει με τις πετυχημένες επιχειρήσεις του και με την εκκεντρική εμφάνισή του φρενήρη μόδα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα τελικά να έχει χάσει τον εαυτό του και την ταυτότητά του, να έχει γίνει αόρατος και, για να εντυπωσιάσει την Έμα και να την κρατήσει κοντά του, προσπαθεί να σκεφτεί κάτι που θα τον ανεβάσει στην εκτίμησή της, κάτι που θα γεμίσει τις μέρες του, θα δώσει νόημα στη ζωή του. Το αποτέλεσμα καταλαβαίνετε ποιο θα είναι…

Το γέλιο ρέει άφθονο από τον σουρεαλισμό του κειμένου και την αστείρευτη φαντασία της συγγραφέως, αυτήν τη φορά όμως διαπίστωσα πως υπάρχουν και δεύτερες, αρκετά σοβαρότερες, αναγνώσεις. Ο Ερνέστο μου θύμισε έντονα τους ανθρώπους που αναλώνονται στα μέσα δικτύωσης ή / και κάνουν αυτοσκοπό την προβολή τους εκεί, με αποτέλεσμα δυσβάσταχτες ψυχολογικές συνέπειες. «Τα θύματα της μόδας είναι υποχείρια μιας σχεδόν αρρωστημένης σχέσης, με τάσεις μιμητισμού που δεν έχουν δημιουργική αντίληψη…» (σελ. 143). Η συγγραφέας λοιπόν, με όχημα το καλό χιούμορ, παραθέτει ενδιαφέρουσες σκέψεις και υποδείξεις πάνω στα βήματα που οφείλει να ακολουθήσει κανείς («-Θα προχωρήσουμε βήμα βήμα. -Περπατώντας γίνεται η θεραπεία;», σελ. 170) για να ανακτήσει την αυτοπεποίθησή του και γενικά να βελτιώσει την ψυχική του υγεία. Ταυτόχρονα, μέσα από ξεκαρδιστικά παραδείγματα, τονίζονται οι ολέθριες καταστροφές στη ζωή και στις επιλογές κάποιου αν παρασυρθεί και να εμπιστευθεί άγνωστες επαφές στο διαδίκτυο, όπου ο καθένας ωραιοποιεί τον εαυτό του. «Στην πραγματική ζωή μια τέτοια φιλία δεν μπορεί να διατηρηθεί γιατί όταν έρχεσαι σε επαφή με τον άλλον αποκτάς επίγνωση των ελαττωμάτων του» (σελ. 230). Άλλωστε: «Ο θεσμός της φιλίας βιώνεται με την πραγματική επαφή και μοιάζει μαγικός» (σελ. 230). Παρά τα κωμικά περιστατικά, το ρεσιτάλ βλακείας που φέρνει στα όριά τους τους γύρω του, την περιορισμένη νοημοσύνη και αντίληψη (αυτά όμως λόγω αθωότητας και όχι κάποιας δυσλειτουργίας) του Ερνέστο δε γίνεται να μη συγκινηθώ με την περίπτωσή του και να μη διαπιστώσω πως υπάρχουν πολλοί άνθρωποι γύρω μας κολοβωμένοι ψυχολογικά που αποζητούν λάθος ερείσματα για να προχωρήσουν στη ζωή τους. Αν δεν ξέρεις το παρελθόν σου, πώς θα προχωρήσεις; Αν δε γνωρίζεις καλά ποιος είσαι, πώς θα καταλάβεις τι θέλεις, τι ζητάς και τι προσμένεις από σένα και από τους άλλους γύρω σου;

Το «Vambeer για βρικόλακες» είναι άλλο ένα ευφάνταστο μυθιστόρημα για τις προσπάθειες ωρίμανσης και ανεξαρτησίας ενός βρικόλακα που αντικατοπτρίζει τα μειονεκτήματα των τοξικών σχέσεων που βιώνουμε όλοι μας, που χαρίζει θετική διάθεση και αυτοπεποίθηση σε όσους θέλουν να ξεφύγουν από αυτόν τον κλοιό και ισοπεδώνει τα πάντα εξανθρωπίζοντας τα βαμπίρ και φέρνοντάς τα στη δική μας καθημερινότητα. Γέλιο και σκέψη, κωμικές παρεξηγήσεις, αισιοδοξία και ελπίδα, ξεκαρδιστικές σκηνές και αστεία περιστατικά, απανωτές εκπλήξεις και ανατροπές, σημαντικά και διαχρονικά μηνύματα που περνάνε υποδόρια ανάμεσα στις γραμμές και αφήνουν το στίγμα τους χωρίς να το καταλάβουμε και χωρίς να βαρύνουν πολύ τη ροή της αφήγησης είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του βιβλίου. Ομολογώ πως θα μου λείψει το σύμπαν του Ερνέστο!

Βιβλίο Μπλε Παπαγάλος
Συγγραφέας Μαρίτα Τυράκη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαρίτα Τυράκη έγραψε ένα υπέροχο, ανατρεπτικό και καλογραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές και εκπλήξεις. Μας καλωσορίζει στον λαμπερό κατά τα άλλα κόσμο του τσίρκου και μας συστήνει έναν προς έναν όσους κάνουν τις βραδιές μας αξέχαστες με γέλια αλλά και δέος κατά τη διάρκεια μιας παράστασης. Όταν τα φώτα σβήνουν όμως τα πάντα αλλάζουν και οι άνθρωποι βγάζουν τον πραγματικό τους εαυτό. Με προσεγμένη γραφή, λιτούς διαλόγους και κλιμακούμενη πλοκή παρακολουθούμε τις προσπάθειες του Χανς να λύσει την υπόθεση και να κερδίσει τη συμπάθεια και την αποδοχή του πατέρα του ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να αποφύγει τα θέλγητρα μιας προκλητικής χορεύτριας που τον εξιτάρει με το φιλί της. Ταυτόχρονα, σε δεύτερο επίπεδο, αρχίζει να βγαίνει στην επιφάνεια η εξαφάνιση της μητέρας του και ο νεαρός ντετέκτιβ προσπαθεί να μάθει γιατί τον εγκατέλειψε, πότε πέθανε και τι έγραφε στο γράμμα που τους άφησε.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο Ναύπλιο, μάλλον κάπου στα τέλη του 19^ου ή στις αρχές του 20ού αιώνα, μιας και η συγγραφέας προτίμησε ένα άχρονο περιβάλλον αλλά διάφορες λεπτομέρειες καταδεικνύουν εκείνη την περίοδο. Ο Καρλ ήρθε από τη Γερμανία, ερωτεύτηκε κι έμεινε στη χώρα μας, όπου σταδιοδρόμησε ως αστυνομικός και τώρα βγήκε στη σύνταξη ενώ προσπαθεί να μεγαλώσει ένα ιδιαίτερο, εσωστρεφές παιδί γεμάτο κοινωνικές και συναισθηματικές δυσκολίες. Γιατί υπεκφεύγει όμως στις ερωτήσεις του γιου του για την τύχη της μητέρας του; Ο Χανς είναι ένας καλοδουλεμένος χαρακτήρας, με πολλές εκφάνσεις αυτισμού, κάτι που δεν κατονομάζεται φυσικά, ένεκα η εποχή που διαδραματίζεται το μυθιστόρημα και κερδίζει αμέσως τη συμπάθεια. Αγαπημένο του χρώμα είναι το μπλε και δεν αποχωρίζεται την πολύχρωμη σβούρα του, την οποία στροβιλίζει για να συγκεντρωθεί: «Σβούρα στρίψε, τα μυστικά σου όλα δείξε».

Είναι ιδιαίτερος και παιδικός ο τρόπος σκέψης του, αλλοπρόσαλλη και αντικοινωνική η συμπεριφορά του, απομονώνεται  και κλείνεται στον εαυτό του όταν βρίσκεται σε περιβάλλον με πολλούς αγνώστους ή όταν ακούει δυνατές φωνές. Έχει απαθές και ανέκφραστο ύφος και διατυπώνει απρόσμενες ερωτήσεις για να βρει τη λύση στις υποθέσεις του, τις οποίες μάλιστα ζητά γραπτά! Οι αστυνομικές υποθέσεις του πατέρα του ήταν προκλητικοί γρίφοι για κείνον και πολλές φορές πρότεινε σωστές λύσεις, εξ ου και σταδιακά ανέπτυξε το ένστικτο και την παρατηρητικότητά του, με αποτέλεσμα τώρα να απολαμβάνουμε τις περιπέτειές του ως ντετέκτιβ. Φυσικά, ακολουθεί άλλη πορεία και σειρά ερευνών από τον πατέρα του και προσκολλάται στη ρουτίνα του που συνήθως αντιβαίνει με τους ρυθμούς και τον χρόνο ανάκρισης, φέρνοντας τον Καρλ στα όριά του, παρ’ όλη την αγάπη  που του έχει και τον τρόπο που καταφέρνει να τιθασεύσει τις αντιδράσεις του. Ο Χανς ζει βάσει κανόνων και ηθικών επιταγών που του γαλούχησε ο πατέρας του, σε αυτήν την υπόθεση όμως θα μάθει τη διπλή όψη των ψεμάτων, πότε είναι καλά και πότε είναι κακά, κάτι που θα τον αγχώσει και θα τον μπερδέψει πολύ στην προσπάθειά του να ξεχωρίσει ποιος λέει αλήθεια και ποιος όχι. Ποιοι είναι πραγματικά φίλοι του, ποιοι χρησιμοποιούν τα ψέματα για να μην τον πληγώσουν και ποιοι ψεύδονται ώστε να θολώσουν τα νερά; Η υπόθεση του «Μπλε παπαγάλου» θα είναι ένα σημαντικό μάθημα για τη ζωή του.

Το θύμα είναι ο Φίλιπ, χαρτόμουτρο, ανακατεμένο με τοκογλύφους, σκληρός και αυστηρός με την προγονή του, Νανά, κακότροπος και θρασύς με όλους, με αποτέλεσμα η αστυνομία να βιάζεται να κλείσει την υπόθεση. Με τους «τσιρκολάνους» θα ασχολούμαστε; λένε χαρακτηριστικά. Ο μικρόκοσμος του τσίρκου ξεδιπλώνεται με μαεστρία, συστήνοντάς μας ποικίλους χαρακτήρες. Αγάπησα πολύ τη Νανά, κόρη της πρώην γυναίκας του Φίλιπ, Μαργαρίτας, μια κοπέλα αφελή και ευγενική, τόσο καλοσυνάτη που την κάνουν ό.τι θέλουν και τον Τσέρι, τον γιο της τωρινής συντρόφου του Φίλπ, Έλεν, ένα παιδί με σωματική δυσπλασία που κάνει καλή παρά με τη Νανά. Τον αποκαλούν «αγόρι-πιγκουίνο» λόγω των προβλημάτων στα πόδια του που τον αναγκάζουν να περπατάει σαν το χαριτωμένο δίποδο, ακόμη και να κάνει παράσταση ντυμένος έτσι, στην πραγματικότητα όμως είναι αφοσιωμένος στα βότανα και στα φυτά του και προσπαθεί να μαζέψει χρήματα για να φύγει μακριά μαζί με τη Νανά, την οποία προτρέπει να υψώσει το ανάστημά της σε όποιον την εκμεταλλεύεται. Ανάμεσα στον Τσέρι και στον Χανς γεννιέται μια πολύ τρυφερή φιλία που με συγκίνησε. Είναι δυο παιδιά διαφορετικά που γεννήθηκαν σ’ έναν κόσμο που δεν έχει μάθει να δέχεται το αλλιώτικο. «-Γιατί δεν μας αποδέχονται όπως είμαστε; Γιατί δεν μας θεωρούν φυσιολογικούς; -Γιατί ο κόσμος δεν έχει μάθει ν’ αγαπάει», αυτό είναι το συμπέρασμα. Έχουμε επίσης τη μαντάμ Ρόζα, το μέντιουμ, η οποία μιλάει με ασάφεια και υπονοούμενα: «Ο ένοχος δεν θα βρεθεί γιατί δεν του αξίζει να βρεθεί»! Γιατί αρνείται όμως να πει την αλήθεια; Η γυναίκα θα δεθεί απρόσμενα με τον Χανς και οι συζητήσεις τους θα φέρουν στο φως σημαντικά κομμάτια του παζλ.

«Το τσίρκο είναι ένας ύπουλος κόσμος. Μασκαρεύεσαι και κάνεις τον κόσμο να γελά με την κατάντια σου» (σελ. 64-65), γράφει χαρακτηριστικά η συγγραφέας. Άνθρωποι που είναι αναγκασμένοι να πηγαίνουν σε πολλά μέρη για περιοδείες και να μη σταματούν κάπου για πολύ είτε από φόβο είτε από εχθρότητα των ντόπιων είτε ακόμη και από ρουτίνα του κοινού (πόσες φορές θα πάει να τους δει; ). Δεν είναι ευπρόσδεκτοι και τους κατηγορούν για τα σκουπίδια που αφήνουν πίσω τους ή ακόμη και για κλοπές, παρ’ όλ’ αυτά ο κόσμος πηγαίνει στις παραστάσεις τους. Να γιατί η αστυνομία βιάζεται να κλείσει την υπόθεση, παρά τις προσπάθειες του Καρλ για το αντίθετο. Οι αστυνομικοί έχουν υποτιμητική γνώμη για τους «τσιρκολάνους» που μόνο μπελάδες δημιουργούν και τώρα ταράζουν την ηρεμία της φιλήσυχης πόλης τους. Επιπλέον, υποδέχονται τον πρώην συνάδελφό τους και τον γιο του με ψυχρότητα και εχθρότητα και τους αφήνουν ήσυχους να κάνουν ό,τι θέλουν. Μήπως λοιπόν το μυθιστόρημα μέσα από την έξυπνη πλοκή του αφιερώνεται στις «μειονότητες», σε αυτούς που τους θωρούμε υποδεέστερους κα ανάξιους της προσοχής μας, όσο κι αν καταφέρνουν να κάνουν σημαντικά πράγματα;

Ο «Μπλε Παπαγάλος» της Μαρίτας Τυράκη είναι ένα συναρπαστικό και ανατρεπτικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο εκπλήξεις και σημαντικά διαχρονικά μηνύματα. Έχει στρωτή και γρήγορη γραφή, μελετημένα ψυχογραφήματα και διαδραματίζεται σε έναν χώρο που σπάνια έχω συναντήσει στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία, αυτόν του τσίρκου. Η συγγραφέας ουσιαστικά πετάει «ψιχουλάκια» στον αναγνώστη και του χαρίζει τα απαραίτητα στοιχεία για την επίλυση του εγκλήματος, είναι δοσμένα όμως με τέτοιο τρόπο και σε τέτοιο σημείο που ο ρόλος τους καλύπτεται ή τεχνηέντως υποβιβάζεται από τα συμφραζόμενα και προχωράμε την ανάγνωση ενώ κάτι μας τριβελίζει, νιώθουμε πως κάτι αγνοήσαμε ή ξεχάσαμε αλλά τι; Ένα μυθιστόρημα με άκαρδες μανάδες, πιθανές κρυψώνες για εξαφανισμένα γράμματα, μπλε γλάστρες, αστραφτερά κολιέ και έναν ξεπουπουλιασμένο μπλε παπαγάλο. Ένα κείμενο για τη διαφορετικότητα και την έλλειψη αποδοχής της, για ένα εγκαταλειμμένο παιδί, για μια φιλία που αγωνίζεται να στεριώσει παρά τα όποια εμπόδια συναντάει και η σβούρα στα υποσέλιδα του βιβλίου να γυρίζει ασταμάτητα μέχρι να μας οδηγήσει σ’ ένα αλησμόνητο και δυνατό φινάλε.

Βιβλίο Μαντάμ Αμάντα
Συγγραφέας Άγγελος Χαριάτης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Άλκης Μπαμπαλής, ξεπεσμένος ντετέκτιβ στα όρια του αλκοολισμού, που τον εκδίωξαν από το Σώμα αλλά δεν έχει κόψει επαφές με την Αστυνομία για πολλούς λόγους, έχοντας τελειώσει με την υπόθεση του Κυρίου Χι, προσπαθεί να επιβιώσει ρέποντας όλο και περισσότερο στον αλκοολισμό. Σε τραγική πλέον οικονομική κατάσταση, βουτηγμένος στο ποτό και στη ζεστή αγκαλιά της πόρνης Νόρας, προσπαθεί να ξεχάσει την Παόλα που τα κάνει όλα και που τον εγκατέλειψε τόσο άκαρδα. Ο ήρωας του βιβλίου είναι ένα «ανόθευτο μείγμα σκληρότητας και ευθραυστότητας» που «προσπαθούσε να βρει την ισορροπία του μέσα σ έναν κόσμο που είχε πια πάψει να τον καταλαβαίνει» (σελ. 7). Οι συναντήσεις του με τη Νόρα είναι αυτές δύο ψυχών που βρίσκουν καταφύγιο η μία στην άλλη μακριά από την καθημερινότητά τους. Εκείνη του έχει απόλυτη εμπιστοσύνη και εκείνος είναι στο πλάι της σε κάθε κρίσιμη στιγμή. Η Νόρα είναι μια μπαργούμαν και κατ’ επιλογήν πόρνη, που θέλει να ξεφεύγει από τη σκληρή και μίζερη ζωή της διαβάζοντας τις σελίδες ιλουστρασιόν περιοδικών γεμάτων με πλούσιες ζωές και ψεύτικες ευτυχίες. Εκεί θα βρει ο ντετέκτιβ τις πρώτες αναφορές στα εγκλήματα που μιμούνται τα βιβλία της Αμάντας Καγιά λίγο πριν τον προσλάβει ο κουνιάδος της, Βλάσσης Μώρας, «ένας ξεπεσμένος ηθοποιός, με ροπή προς το αλκοόλ, έτοιμος να παραδοθεί χωρίς ίχνος μετάνοιας και χωρίς φόβο σε όλων των ειδών τις ακολασίες»! (σελ. 46).

Το μυθιστόρημα βρίθει χαρακτήρων, εκ των οποίων άλλοι είναι στη φωτεινή και άλλοι στη σκοτεινή πλευρά της ζωής. Η κυρίως ύποπτη, η Αμάντα, εμπνεύστηκε τον ήρωα των μυθιστορημάτων της, ιδιωτικό ερευνητή Αλκίνοο Ναλμπάντη, από τον σύζυγό της, ντετέκτιβ Ιάκωβο Αυλακιώτη, έναν μύθο στον χώρο της ασφάλειας και των ερευνών. Είναι μια γυναίκα με στητή κορμοστασιά που θυμίζει δεσμοφύλακα σε ναζιστική φυλακή, μια φιγούρα που σίγουρα οι κρατούμενοι θα την αποκαλούσαν «μαντάμ Αμάντα»! Τι σχέση είχαν μεταξύ τους τα θύματα; Τι ρόλο παίζουν η Αμάντα Καγιά και τα βιβλία της στους φόνους; Γιατί η συγγραφέας δεν είναι συνεργάσιμη στις έρευνες του Μπαμπαλή; Είναι απλώς αντιπάθεια προς τον ντετέκτιβ ή κρύβει κάτι βαθύτερο; Μέσα από την ιστορία ο συγγραφέας αφήνει αιχμές για και λοιδωρεί τη σημερινή κατάσταση στον χώρο της λογοτεχνίας, όπου έχουμε από τη μια τα εύπεπτα μυθιστορήματα με τη ρέουσα πλοκή, τη χρήση εύκολων λέξεων και νοημάτων, τις αυξημένες πωλήσεις και από την άλλη βιβλία με δύσκολο λεξιλόγιο, εκφράσεις για αποκρυπτογράφηση και φυσικά (ή δυστυχώς) ελάχιστες πωλήσεις. Κουλτούρα και υποκουλτούρα, λοιπόν και το δίλημμα ταλανίζει τον αναγνώστη όσο προσπαθεί να μαντέψει τον ένοχο: μαζικά αγαθά και κατανάλωση ή περίσκεψη και λογοτεχνικότητα;

Εκτός από τα πρόσωπα που δολοφονούνται και κινούνται στον κύκλο της Αμάντας Καγιά, άτομα ποικίλων νοοτροπιών, αντιλήψεων και στάσεων ζωής, έχουμε και σημαντικούς ανθρώπους που βοηθάνε τον Μπαμπαλή στο έργο του, με προεξάρχοντα κατ΄ εμέ τον Αντώνη, ο οποίος στα τριάντα του, φερμένος από την Αίγυπτο, κάνει γύρα με το χιλιοτρακαρισμένο φορτηγάκι του για να βρίσκει βιβλία και να τα δίνει για πολτοποίηση, μόνο που τα λογοτεχνικά τα κρατάει για τη βιβλιοθήκη του και τα διαβάζει. Αυτό αρχικά εκνευρίζει τον Μπαμπαλή, που δεν του αρέσουν τα βιβλία και τα θεωρεί χάσιμο χρόνου, γεμάτου με ονειρώξεις και φαντασιώσεις του κάθε ελαφρόμυαλου, στην πορεία όμως κι όσο οι φόνοι αυξάνονται, θα του φανεί χρήσιμο γιατί το κλειδί του μυστηρίου ίσως και να κρύβεται στα βιβλία της Καγιά. Ιδιαίτερη προσωπικότητα που με έκανε να γελάσω είναι ο Αβέρκιος Ουσταμπασίδης, που εργάζεται στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών, όπως και ο ιατροδικαστής με την ανεκδιήγητη εμφάνισή του.

Ο Άγγελος Χαριάτης έγραψε άλλο ένα ικανοποιητικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές, ατμόσφαιρα, ένταση και εντελώς προσωπικό στυλ αφήγησης. Κύριος χώρος δράσης είναι ο Πειραιάς και η Τρούμπα, ο «βαθύς Πειραιάς, μια άλλη χώρα φυτεμένη στο κράτος. Κάτι σαν τον Άγιο Μαρίνο, σε μια σαφώς πιο βίαιη εκδοχή του» (σελ. 64). Οι ήρωες του βιβλίου κινούνται κι αλλού, στο Ρουφ, στο Γκάζι, στο Θησείο, στη Βαρβάκειο Αγορά, στο Κολωνάκι, στου Ψυρρή, στα Εξάρχεια. Όπως έγραψα και πιο πάνω, το στυλ είναι καθαρά προσωπικό, με κινηματογραφικό ρυθμό αφήγησης, απανωτές ανατροπές, ενδιαφέρουσα κλιμάκωση της πλοκής και σε κάποια σημεία με μια λεξιθηρία που εύκολα μετατρέπεται σε βερμπαλισμό («υποτονθόρισε»). Πρόκειται για ένα αξιοπρεπές ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα, στο οποίο εμφιλοχωρούν με φειδώ απρόσμενες παρομοιώσεις και καλολογικά στοιχεία («Έξω στον δρόμο, το απόγευμα αργοπέθαινε, έτσι που έσβηνε στις όψεις των πολυκατοικιών», σελ. 219) που βοηθάνε να πάρουμε μιαν ανάσα πριν το επόμενο θύμα. Η πλοκή είναι καλοσχεδιασμένη, η αποκάλυψη της αλήθειας λογική και πειστική, ο Μπαμπαλής δυσκολεύεται να φτάσει στον ένοχο και η λύση είναι σωστή και μη αναμενόμενη.

Βιβλίο Εργαστήριο ραπτικής 
Συγγραφέας Χρυσούλα Διπλάρη 
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα 
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Χρυσούλα Διπλάρη έγραψε ένα χορταστικό μυθιστόρημα γεμάτο μικρές και μεγάλες ιστορίες, με πολλούς πρωταγωνιστές και κομπάρσους, με ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες, διεισδυτικά ψυχογραφήματα κι έναν προσεγμένο καμβά πάνω στον οποίο ξεδιπλώνεται μια πλοκή που αντικατοπτρίζει την άνοδο και την πρόοδο της ελληνικής κοινωνίας από το 1950 έως το 1980 περίπου. Κάθε ήρωας βάζει το δικό του λιθαράκι στην ιστορία, έρχεται και φεύγει ή παραμένει, συναναστρέφεται με την Πάτρα, μπαίνει στη ζωή της απρόσμενα, γεμάτος ιδέες, απόψεις, ιστορίες κι έτσι σε κάθε κεφάλαιο μάθαινα και κάτι διαφορετικό, κάτι καινούργιο, χωρίς όμως να χαθώ ούτε για μια στιγμή, μιας και η συγγραφέας κρατάει καλά τον μίτο της ιστορίας που θέλει να μας αφηγηθεί. Και με τι όμορφες και κομψές παρομοιώσεις μπαίνουμε μες στην ιστορία: «Το καλοκαίρι είχε πια για τα καλά πατήσει και τα δυο του ποδάρια στην αυλή…» (σελ. 20), «Οι ματιές τους δέθηκαν για μια στιγμή κι ο χωμάτινος δρόμος κράτησε για λίγο τη σκονισμένη του ανάσα» (σελ. 38), «…την οδήγησε έξω, σε μια νύχτα που ανυπομονούσε να πετάξει τα μπαλωμένα πασουμάκια της για να χορέψει ξυπόλητη τσιφτετέλι και καρσιλαμά» (σελ. 46).

Η Πάτρα, ορφανή μετά τον βομβαρδισμό του Πειραιά στον πόλεμο, μεγαλώνει στα Μανιάτικα της δεκαετίας του 1950, με τη θεία της, Βιργινία, που της φέρεται χειρότερα κι από δούλα. Ανακούφιση και παρηγοριά έχει το ράψιμο που έμαθε από τη θεία της, περίφημη μοδίστρα, και τη μαγεύει το πώς ένα κομμάτι πανί μπορεί να μεταμορφώσει μια γυναίκα. Σκοτώνεται στη δουλειά, χωρίς ελεύθερο χρόνο, χωρίς διάθεση για έρωτες, αφοσιώνεται στο όνειρό της να σταθεί στα πόδια της. Στην αρχή τουλάχιστον! Η συγγραφέας ζωντανεύει με ρεαλισμό, παραστατικότητα και κινηματογραφική ματιά την καθημερινότητα μιας μαθητευόμενης μοδίστρας και ταυτόχρονα την κατάσταση στις φτωχογειτονιές του Πειραιά. Από τη μια παρακολουθούμε τον φανταχτερό κόσμο της καλής κοινωνίας, με βεγγέρες και σουαρέ, με φορέματα και κοσμήματα, με πατρόν και χτενίσματα «του συρμού», σε μια εποχή που ο κόσμος προσπαθεί να ξεχάσει τον πόλεμο και ταυτόχρονα οι «στυλοβάτες της καινούργιας κοινωνίας», με τις στολές, τα μέσα, τις γνωριμίες και το κύρος τους, δημιουργούν ισχυρές συμμαχίες, πλουτίζουν κι άλλο και περιφέρουν κόρες, συζύγους και αδελφές σε χορούς και δεξιώσεις. Στον αντίποδα ο απλός κόσμος, οι γυναίκες με τα παιδιά κι οι άντρες με τις συζύγους τους «μα και ό,τι καλό βρεθεί στην πλώρη», σπιτικά γεμάτα απλά όνειρα μα δύσκολα πραγματοποιήσιμα, με συχνή ενδοοικογενειακή βία αλλά με σιωπηρή αποδοχή γιατί: «είχε μαζί του τρία παιδιά, που έπρεπε να φαν, να πιούν, να ντυθούν, να ποδεθούν. Έτσι ήταν η ζωή. Έτσι ήταν οι άντρες…έτσι την έμαθαν» (σελ. 34).

Μανιάτικα και Ταμπούρια, Θεμιστόκλειο και Άη Γιώργης, Ικόνιο και Ηλεκτρική, παντού η πάλη για το μεροκάματο από χιλιάδες ανθρώπους μα και παιδιά, με τα πράγματα να γίνονται ακόμη πιο δύσκολα από τις αθρόες προσελεύσεις κόσμου από την επαρχία που ήλπιζε και πίστευε σ’ ένα καλύτερο αύριο, δυσχεραίνοντας όμως την κατάσταση. Για να μην αναφερθώ στο φαινόμενο της μετανάστευσης που πλήγωσε την Ελλάδα ανεπανόρθωτα: «πηγαίνουν να δουλέψουν για τη χώρα που ευθύνεται για τα δεινά τους»…»Είναι κάτι σαν επιδημία, σαν κακιά αρρώστια, κολλητική» (σελ. 106)! Φθηνή λοιπόν η διασκέδαση, με κρασί χύμα και φαγητό κατσαρόλας στα χιλιάδες κέντρα της Κοκκινιάς, μιας περιοχής με Μικρασιάτες πρόσφυγες πρόθυμους για γλέντι, κέφι, χορό, καλοπέραση παρά τα βάσανα. Κοιτάμε μέσα από τις κουρελούδες που έχουν για πόρτες και μέσα από τα παράθυρα με τον βασιλικό, τρομάζουμε με τις μπουρούδες που σφυρίζουν για τις βάρδιες, χαζολογάμε το μελισσολόι που στήνεται γύρω από το φόρεμα-παραγγελία: «Εργατόπαιδα με ντρίλινα παντελόνια, οικοδόμοι με μπράτσα σιδερένια, φαντάροι που έβγαιναν με άδεια, χασομέρηδες και μάγκες» καιροφυλακτούν να δουν τις μοδιστρούλες! Η συγγραφέας τοποθετεί κομψά τα αντίθετα χαρακτηριστικά αυτών των κόσμων, καταγράφει με οξύνοια και παρατηρητικότητα τα ποικιλόμορφα γνωρίσματα της κοινωνικής σύνθεσης του μεταπολεμικού Πειραιά, στήνει ένα υπέροχο φόντο στο οποίο βάζει αξέχαστους ήρωες και ανατροπές. «…στα γύρω καφενεία οι άνεργοι κι οι τεμπέληδες, στο σχολείο τα παιδιά, στο νοικοκυριό τους όσες γυναίκες δε δούλευαν έξω, στις βιοτεχνίες και στις φάμπρικες» (σελ. 68-69). Πώς και πώς περίμεναν τις Κυριακές όλοι: «…η μόνη από τις επτά της εβδομάδας που ένιωθαν άνθρωποι στ’ αλήθεια, που έβλεπαν του Θεού το πρόσωπο» (σελ. 150). Εκδρομές και μπάνιο στο Πέραμα το καλοκαίρι, ρεφενέ πάρτι και σινεμά ή θέατρο ή μια ταβέρνα τον χειμώνα… «Σε λίγες ώρες η μέρα θα γύρναγε και θα ήταν Δευτέρα…η ζωή θα τους πήγαινε για βοσκή στις φάμπρικες, στα καρνάγια, στα μηχανουργεία, στη βελόνα, στα μικρομάγαζα, κάποιους ελάχιστους σε γραφεία και υπηρεσίες, κάποιους ακόμα λιγότερους στο πανεπιστήμιο» (σελ. 150).

Ποιους να ξεχωρίσω από τους συνοδοιπόρους της Πάτρας; Η Φιφή, μοναχοκόρη δικαστικού και μέλλουσα σύζυγος στρατιωτικού, χαίρει μεγάλης εκτίμησης στους κύκλους των μοδιστρών, τις οποίες όμως αλλάζει συχνά. Η Μπέμπα, η πορσελάνινη κουκλίτσα, επιβεβαιώνεται μέσα από την ξεπεταγμένη συμπεριφορά της απέναντι στους άντρες που θαυμάζουν την ομορφιά της αλλά μπλέκει με τον φωτογράφο Πέρη. Είναι μια απελευθερωμένη γυναίκα που αρχίζει υποσυνείδητα να ακολουθεί τα χνάρια της μητέρας της που την είχε εγκαταλείψει. Μια σχέση που πέρασε από σαράντα κύματα, γεμάτη ψέματα και απάτη: «Έκοψε κι έραψε στα μέτρα του την προσωπικότητα του κοριτσιού και μετά έδωσε μια και ξέσκισε το δημιούργημά του, σαν φτηνό φουστάνι…κι άιντε τώρα να συμμαζέψεις τα ξεφτίδια» (σελ. 130). Η Μαρίνα, που ερωτεύτηκε και δεν έχανε λεπτό χωρίς δικαιολογία για να πεταχτεί στο ψιλικατζίδικο αλλά ουσιαστικά για να δει τον άντρα που αγάπησε, τον Γιώργο. Τι καρδιοχτύπια στα κρυφά τους ραντεβού, τι ξενύχτια προσμονής, «γιατί οι νέοι να μην μπορούν να χαρούν την αγάπη τους ελεύθερα, παρά να κρύβονται και να λένε τόσα ψέματα λες και κάνουν έγκλημα», σελ. 47); Η Ναζλή από την Καππαδοκία που αρνούνταν τα προξενιά αλλά τώρα στα τριάντα έριξε τα μούτρα της και χάρη στους παράδες του πατέρα της από το μπακάλικο άρχισε να ψάχνει εντατικά για γαμπρό, να προλάβει να κάνει και κανένα παιδί να μην τη φωνάζουν γεροντοκόρη! Κι όταν καταφέρνει να καπαρώσει κάποιον που εξακολουθεί να κάνει λαδιές και μετά τον γάμο, αρχίζουν τα μάγια και οι εξελίξεις είναι αναπάντεχες!

Να και η Σμαρώ που ζει με την οικογένειά της στη Δραπετσώνα, στα Λιπάσματα, όπου η ατμόσφαιρα είναι επιβαρυμένη και ανθυγιεινή. Την παίρνουν για εκπαιδευόμενη μοδίστρα, είναι ξύπνια και πρόθυμη αλλά κρύβει πονηριά κι έναν τρόπο υπολογιστικό! Η Μαρίτσα ερωτεύεται τον Τάκη, ο οποίος σε δυο χρόνια τελειώνει τις σπουδές της ιατρικής και μετά ειδικότητα, αγροτικό, στρατός….Η Μαρίτσα θα περιμένει όσο χρειαστεί κι ας της δημιουργεί προβλήματα η μάνα του η Μανιάτισσα που δε δέχεται τη μοδιστρούλα για τον γιο της. Η Βάσω η δασκάλα, «μια στριφνή γεροντοκόρη, που η ξινίλα του χαρακτήρα της ξεχείλιζε από κάθε πόρο του κορμιού της και αποτυπωνόταν τελικά στις δεκάδες ρυτίδες που ήταν εγκατεστημένες στο πρόσωπό της…» (σελ. 291), η δεκατριάχρονη Πιπίτσα, με σύνδρομο Down, που μαραζώνει μονάχη στο σπίτι και βρίσκει διέξοδο στα ρούχα, στους ταφτάδες, στα υφάσματα του μοδιστράδικου και πόσοι άλλοι! Πρόσφυγες από την Πόλη μετά τα Σεπτεμβριανά, νέα παιδιά που δε θέλουν να μάθουν τέχνη αλλά να σπουδάσουν, η Αμαλία που ερωτεύτηκε τον Φάνη κι αυτός άρχισε να τη δέρνει μετά τον γάμο, κοπέλες υποταγμένες στη γνώμη του αδερφού που τάχα μου ξέρει καλύτερα αλλά με ολέθρια και τελεσίδικα αποτελέσματα, ιστορίες που μας ταξιδεύουν πότε στο παρόν και πότε στο παρελθόν μέσα από στόματα πρόθυμα να μιλήσουν, ψυχές φορτωμένες να ξεσπάσουν. «…εκείνος ο μικρόκοσμος ήταν καμωμένος από ζέρσεϊ, ένα ύφασμα ελαστικό, που όλους τους χωρούσε και σε όλους ταίριαζε…» (σελ. 289).

Είναι όμως το μυθιστόρημα της Χρυσούλας Διπλάρη απλώς μια καλογραμμένη πινακοθήκη χαρακτήρων με συναρπαστικές εξελίξεις, ανατροπές και τρυφερά ή και σκληρά στιγμιότυπα; Όχι (μόνο), μιας και σε αρκετά σημεία η συγγραφέας αποπειράται να κατανοήσει τις ανθρώπινες σχέσεις, τη στάση και τη συμπεριφορά των αντρών προς τις γυναίκες και το ανάποδο, καταλήγοντας σε διαχρονικές παρατηρήσεις: «…τι είναι αυτό που σπρώχνει τις γυναίκες να κάνουν τα κέφια των αντρών; Είναι απλά μια υποταγή στην επιθυμία τους ή μια πράξη αγάπης προς το ταίρι τους; Ή κάτι κι απ’ τα δυο μαζί; Ίσως πάλι, ανάλογα την περίσταση» (σελ. 79). Γράφει για τον γάμο και τη ρουτίνα: «Ωραίος ο έρωτας, το χτυποκάρδι της προσμονής…η ευτυχισμένη οικογένεια, κανείς δε μιλάει όμως για το «μετά», τι γίνεται, πώς γίνεται, με ποιον ζεις πραγματικά… τι λόγο έχεις εσύ στη σχέση αυτή, πότε αρχίζει η μιζέρια και σε καταπίνει, πού πάει ο έρωτας όταν πεθαίνει» (σελ. 175-176). Πώς άρχισε η γυναίκα να ξεφεύγει από την αυστηρή οικογενειακή ζωή και να χαράζει το δικό της ελεύθερο μονοπάτι στη διψασμένη για χαρά και αισιοδοξία γενιά του 1950; «…τώρα που οι γυναίκες δούλευαν κι αυτές κι είχαν το δικό τους πορτοφόλι, τα εργαστήρια ραπτικής γνώριζαν μεγάλη άνθηση. Χωμένα σε αυλές, σε δωμάτια σπιτιών, σκαρφαλωμένα σε ταράτσες, με μαθήτριες ή χωρίς, με υποτυπώδεις ευκολίες, τα μοδιστράδικα εξυπηρετούσαν τις ανάγκες χιλιάδων γυναικών και έφερναν στα νοικοκυριά ένα σεβαστό ποσό, το οποίο όχι μόνο ενίσχυε τα οικονομικά της κάθε οικογένειας αλλά έπαιζε και σημαντικό ρόλο στο ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό υπόβαθρο ανάπτυξης των υποβαθμισμένων περιοχών. Τα αθέατα εισοδήματα των κοριτσιών της βελόνας, μαζί με τα εμβάσματα των ναυτικών και των ξενιτεμένων επισκεύασαν τα παλιά σπίτια που έμπαζαν νερά, έχτισαν καινούργια ή αγόρασαν διαμερίσματα στις καινούργιες πολυκατοικίες που ξεφύτρωναν όλο και ταχύτερα δεξιά κι αριστερά…» (σελ. 287-288).

«Εργαστήριο ραπτικής» φωτεινό, αστραφτερό, γεμάτο πελάτισσες και μαθητευόμενες, υφάσματα και φιγουρίνια, κουτσομπολιά και όνειρα στήνεται στις σελίδες του συναρπαστικού αυτού μυθιστορήματος, όπου με την κομψή και καλαίσθητη σελιδοποίηση μας υποδέχεται σε κάθε κεφάλαιο μια κουβαρίστρα που θα ξετυλίξει νέα ιστορία ή θα εμπλουτίσει την προηγούμενη ενώ ταυτόχρονα με αχνή πλάγια γραμματοσειρά αναγράφονται η σελιδαρίθμηση και οι επικεφαλίδες. Κινηματογραφική αφήγηση, ωραίες εναλλαγές μεταξύ κεφαλαίων, σωστές ψυχοσυνθέσεις, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, αυθεντικότητα και ρεαλισμός στις περιγραφές του τόπου, της εποχής, των ανθρώπων, της κουλτούρας, της κοινωνικής συμπεριφοράς και προσεγμένες παρομοιώσεις στήνουν έναν αξέχαστο καμβά γεμάτο κόπιτσες και γαζιά που προσπαθούν να κρατήσουν ενωμένο το ελληνικό κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο της μεταπολεμικής εποχής. Ένιωθα πως ήμουν δίπλα σε αυτούς τους ανθρώπους, τους έβλεπα από κοντά, χάρη στην πένα της συγγραφέως ζωντάνευε μπροστά μου κάθε λεπτομέρεια και με ταξίδευε. Ένα συναρπαστικό, γλυκόπικρο μυθιστόρημα γεμάτο αλήθειες, όνειρα, φιλοδοξίες, προδοσίες και εξελίξεις σε ζωές ανθρώπων της διπλανής πόρτας!

Βιβλίο Ξενώνας κακοποιημένων βρικολάκων 
Συγγραφέας Αντιγόνη Πόμμερ
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αντιγόνη Πόμμερ έγραψε μια νέα ξεκαρδιστική ιστορία γύρω από τον κόσμο των βαμπίρ, τα οποία μας τα παρουσιάζει στις ανθρώπινές τους διαστάσεις. Δεν υπάρχει ίχνος φρικιαστικών περιγραφών παρά την κλειστοφοβική, σκοτεινή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος κι έτσι γνωρίζουμε τον Ερνέστο και τον κόσμο του μ’ έναν άκρως διασκεδαστικό και χιουμοριστικό τρόπο. Ο ήρωας του βιβλίου λοιπόν είναι ένας υπέρβαρος νεαρός βρικόλακας που μας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειές του. Κοιμάται σε κάσα αλλά έχει και τάμπλετ για να βλέπει μεξικάνικες σαπουνόπερες. Στο προηγούμενο βιβλίο είδαμε τον έρωτά του με τη Σταυρρρούλα (ναι, με τρία ρ) και διαπιστώσαμε πόσο χειριστική είναι και πως δεν τον αγαπάει. Ο χαρακτήρας της και η συμπεριφορά της απέναντί του αντικατοπτρίζει ακριβώς τη στάση της μητέρας του, Βανέσας, κάτι που επιβεβαιώνει και ο ψυχίατρος δόκτωρ Κοψοκοίλης: οι άντρες που δεν έχουν καλή σχέση με τις μητέρες τους υποσυνείδητα αναζητούν ίδιου τύπου γυναίκες ως ερωτικούς συντρόφους κι αυτό δεν τους κάνει καλό. Ο νεαρός, μόλις εκατό χρόνων, αφηγητής αγωνίζεται να ανακαλύψει και πάλι το παρελθόν του, μιας και η μητέρα του προσπαθεί να τον κρατήσει στο σκοτάδι. Να όμως που ο Ερνέστο δεν παύει να την αγαπά και να την εκτιμά, πέφτοντας συνέχεια στις συναισθηματικές παγίδες που του στήνει. Έχει φύγει πλέον από κοντά της, διαπρέπει ως ηθοποιός στα θέατρα του Λονδίνου, δεν παύει όμως να αποζητά την επιβράβευσή της παρ’ όλο που εκείνη συνεχίζει να τον καταρρακώνει, απαξιώνοντας όλες του τις επιτυχίες ή και τα μικρά βήματα που καταφέρνει να κάνει για τον εαυτό του. Στην προσπάθειά του να χάσει κιλά, έκοψε το ανθρώπινο αίμα και πίνει μόνο συνθετικό, κάτι που τον βοήθησε και στην κοινωνικοποίησή του, αφού πλέον δεν επιτίθεται σε ανθρώπους.

Η αναπάντεχη φιλία του με την γκοθ Έμα έχει γίνει ένας ισχυρός δεσμός, έχουν αναπτύξει άψογη χημεία μεταξύ τους, δέθηκαν για τα καλά χάρη σε όσα έγιναν στο πρώτο βιβλίο της σειράς κι ας μην ξεχνάμε πως η Έμα, λόγω του μηδέν ρέζους αρνητικό αίματός της, δεν κινδυνεύει από τον Ερνέστο που έχει δυσανεξία σε αυτήν την ομάδα! Η Έμα παθαίνει την πλάκα της όταν ταξιδεύει στα Καρπάθια και ζει στην πιο ταιριαστή ατμόσφαιρα που θα μπορούσε να φανταστεί! Οι διάλογοι με τον κολλητό της είναι καλοδουλεμένοι και στακάτοι, το μυαλό της παίρνει χίλιες στροφές και ανοίγει ένα night club με θεματικές βραδιές, με αποτέλεσμα να γίνει σύντομα μεγάλη ατραξιόν! Ταυτόχρονα, ο ευαίσθητος Ερνέστο διαπιστώνει πως δεν υπάρχει ΕΣΥΒ (Εθνικό Σύστημα Υγείας Βρικολάκων) και πως οι βρικόλακες δε θα μπορέσουν ποτέ να ζήσουν ανάμεσα στους ανθρώπους ούτε να γίνουν αποδεκτοί από την κοινωνία τους. Πάντα θα πεθαίνουν αβοήθητοι, με ένα παλούκι στην καρδιά ή με εγκαύματα από τις ακτίνες του ήλιου ή με μια πλεξούδα σκόρδα γύρω στον λαιμό τους ή βρεγμένοι με θαλασσινό νερό. Έτσι η Έμα, αφού τον ξεκουνάει όποτε πέφτει σε τέτοιες συναισθηματικές λούμπες, καταφέρνει να συνδυάσει το μαγαζί της με τα σχέδια του φίλου της με ευρηματικό και φυσικά ξεκαρδιστικό τρόπο!

Στο νέο μυθιστόρημα με ήρωα τον Ερνέστο, υπάρχουν και πάλι άφθονες κωμικοτραγικές καταστάσεις με τη μητέρα του, που είναι μια άψογα σχεδιασμένη καρικατούρα Ελληνίδας και βαμπίρ μάνας (βάλτε τα μαζί αυτά και κάντε σούμα), εμπνευσμένες συνεδρίες με τον ανωτέρω ψυχολόγο, με την άκρως παραστατική και ρεαλιστική περιγραφή του πύργου του παππού, των Καρπαθίων, της πόλης, του κύκλου της οικογένειας των πρωταγωνιστών και πολλά άλλα. Το γέλιο ρέει άφθονο από τον σουρεαλισμό του κειμένου και την αστείρευτη φαντασία της συγγραφέως, αυτήν τη φορά όμως διαπίστωσα πως υπάρχουν και δεύτερες, αρκετά σοβαρότερες, αναγνώσεις. Αν διευρύνουμε το θέμα, βλέπουμε τον αγώνα ενός πλάσματος, που δεν έχει πατέρα κι επιπλέον ζει σ’ ένα ψέμα που δημιούργησε η χειριστική μητέρα του, που αποζητάει την επιβεβαίωση για να βρει νόημα στη ζωή του. Παρά τα κωμικά περιστατικά, το ρεσιτάλ βλακείας που φέρνει στα όριά τους τους γύρω του, την περιορισμένη νοημοσύνη και αντίληψη (αυτά όμως λόγω αθωότητας και όχι κάποιας δυσλειτουργίας) του Ερνέστο δε γίνεται να μη συγκινηθώ με την περίπτωσή του και να μη διαπιστώσω πως υπάρχουν πολλοί άνθρωποι γύρω μας κολοβωμένοι ψυχολογικά που αποζητούν λάθος ερείσματα για να προχωρήσουν στη ζωή τους. Αν δεν ξέρεις το παρελθόν σου, πώς θα προχωρήσεις; Αν δε γνωρίζεις καλά ποιος είσαι, πώς θα καταλάβεις τι θέλεις, τι ζητάς και τι προσμένεις από σένα και από τους άλλους γύρω σου;

Μεταξύ γέλιου και συγκίνησης, διαπίστωνα πως η κάθε είδους εγκατάλειψη επηρεάζει έντονα τον ψυχισμό κι εξαρτάται από αυτήν η επιβίωσή του, αφού ισχυροποιείται η πεποίθηση του ατόμου πως, αφού το εγκατέλειψαν οι γονείς του, θα τον εγκαταλείπουν κι όλοι οι άλλοι γύρω του! Εξίσου διαφωτιστικές είναι και οι πληροφορίες για τις κρίσεις πανικού, πώς ξεσπάνε, υπό ποιες συνθήκες και πώς αντιμετωπίζονται. Η συγγραφέας καταφέρνει να ντύσει με λεπτό χιούμορ τα γεγονότα και τις εξελίξεις ώστε να ελαφρύνει όσο γίνεται την κεντρική ιδέα, με απόλυτο σεβασμό όμως και χωρίς ίχνος γελοιοποίησης, ειδικά όταν αγγίζει και το θέμα της ευθανασίας και της θνητότητας, φωτίζοντας όλες τις πλευρές: το δικαίωμα του ανθρώπου να γίνει σεβαστή η επιθυμία του, ο φόβος να δεχτεί κάποιος να βοηθήσει αγαπημένο του πρόσωπο να πεθάνει και πολλά άλλα! Τέλος, ομολογώ ότι δάκρυσα από τον φόβο του Ερνέστο να μη χάσει τη θνητή φίλη του, Έμα καθώς και τη διαπίστωση της τελευταίας ότι επέλεξε να κάνει παρέα με βαμπίρ για τους δικούς της λόγους μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πως και αυτά πεθαίνουν!

Ο «Ξενώνας κακοποιημένων βρικολάκων» είναι ένα ευφάνταστο μυθιστόρημα για τη μοναξιά και τους φόβους που φέρνει μαζί της, για το εφήμερο της ανθρώπινης ύπαρξης και για τον πανικό που δημιουργεί η σκέψη ότι θα χάσουμε τον άνθρωπο που αγαπάμε. Όλα αυτά όμως είναι δοσμένα με λεπτό και διακριτικό χιούμορ, με ξεκαρδιστικές σκηνές και αστεία περιστατικά, με απανωτές εκπλήξεις και ανατροπές, οπότε σημαντικά και διαχρονικά μηνύματα περνάνε υποδόρια ανάμεσα στις γραμμές και αφήνουν το στίγμα τους χωρίς να το καταλάβουμε και χωρίς να βαρύνουν πολύ τη ροή της αφήγησης. Τελικά ποιος είναι ο πραγματικός πατέρας του Ερνέστο και γιατί του το απέκρυψε η μητέρα του; Πώς θα καταφέρει ο Ερνέστο να γυρίσει εναντίον της όλον αυτόν τον χειρισμό ώστε να βγει ωφελημένος και να μάθει αυτά που θέλει και χρειάζεται; Ποιο νέο πρόσωπο θα φέρει μεγάλη αναστάτωση στις ζωές των ηρώων του βιβλίου και πόσες συνεδρίες θα χρειαστεί ο Ερνέστο για να τον αντιμετωπίσει; Γέλιο και σκέψεις, κωμικές παρεξηγήσεις, αισιοδοξία και ελπίδα κι ένα λυτρωτικό τέλος που με κέρδισε απόλυτα είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του βιβλίου.

Βιβλίο Η σκιά του πατέρα 
Συγγραφέας Άγγελος Χαριάτης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Άγγελος Χαριάτης έγραψε ένα ιδιαίτερο μυθιστόρημα με ένα καθαρά προσωπικό στυλ γραφής που ακολουθεί τα δικά του μονοπάτια και χαράζει μια πρωτότυπη γραμμή αφήγησης. Η βασική πλοκή είναι αρκετά ενδιαφέρουσα, με τις επιστολές να συστήνουν στον Υάκινθο Πορδαφήκα κάθε φορά κι ένα διαφορετικό πρόσωπο από το περιβάλλον του πατέρα του, ώσπου σταδιακά αρχίζει να χτίζεται ένα ασφυκτικό πλαίσιο που θα τον μεταφέρει πίσω στη δικτατορία του 1967, στον αγώνα του Αλέξανδρου Παναγούλη κατά των συνταγματαρχών και στα βασανιστήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ.  Η γραφή όμως είναι κουραστική, φορτωμένη με πολλές προτάσεις που περιγράφουν ποικίλες ψυχοσυναισθηματικές καταστάσεις των εκάστοτε χαρακτήρων που γνωρίζει ο Υάκινθος από τη μια και του ίδιου του πρωταγωνιστή από την άλλη, ο οποίος έχει επιπλέον διάφορες μεταπτώσεις: θυμό, αδιαφορία, πόνο, πίκρα, ελπίδα, αγωνία, περιέργεια κι όλα αυτά παρατίθενται εκτενέστατα. Είναι ένα κείμενο που αξίζει να διαβαστεί, θέλει όμως χρόνο και υπομονή, διότι, συν τοις άλλοις, το πλούσιο λεξιλόγιο (για παράδειγμα «νωδή βιβλιοθήκη», μεταφορικά «η άδεια, η κενή») και οι γεμάτες λέξεις, συνδέσμους και άλλα εκφραστικά μέσα προτάσεις καθυστερούν σημαντικά την πορεία της ανάγνωσης.

«Η σκιά του πατέρα» είναι ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικό και αφηγηματικό πείραμα που επικεντρώνεται στις σχέσεις πατέρα και γιου και καταγράφει με διαφάνεια και αντικειμενικότητα τα στάδια από τα οποία περνάει η μεταξύ τους σχέση μέσω των γραμμάτων στην προσπάθεια του Υάκινθου να κατανοήσει τα κίνητρα της φυγής του πατέρα του και να αντιμετωπίσει τον εσωτερικό του κόσμο με αφορμή την ανατροπή της ήρεμης ως τότε ζωής του, μιας και τόσα χρόνια έχει εναρμονιστεί με την απόρριψη και τα συνακόλουθα ψυχολογικά της προβλήματα. Μήπως όμως τελικά ο πατέρας του είχε σοβαρό λόγο που χάθηκε χωρίς εξηγήσεις; Η απάντηση που βρίσκεται στις τελευταίες σελίδες αποζημίωσε το κοπιώδες μου αυτό ταξίδι και γι’ αυτό και το συνιστώ.

Βιβλίο Πόσες θερμίδες έχει το αίμα;
Συγγραφέας Αντιγόνη Πόμμερ
Κατηγορία Χιούμορ / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αντιγόνη Πόμμερ έγραψε μια ξεκαρδιστική ιστορία γύρω από τον κόσμο των βαμπίρ, τα οποία μας τα παρουσιάζει στις ανθρώπινές τους διαστάσεις. Δεν υπάρχει ίχνος φρικιαστικών περιγραφών παρά την κλειστοφοβική, σκοτεινή ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος. Είναι σα να διαβάζουμε για τον αγώνα που κάνει κάθε μαμόθρεφτο παιδί να μεγαλώσει, να σταθεί στα πόδια του και να πάψει να επηρεάζεται από τη μητέρα του, η οποία καταφεύγει σε όλα τα κόλπα που μπορεί να φανταστεί κανείς για να κρατήσει το παιδί κοντά της. Ο Ερνέστο λοιπόν είναι ένας υπέρβαρος νεαρός βρικόλακας που μας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειές του. Κοιμάται σε κάσα αλλά έχει και τάμπλετ για να βλέπει μεξικάνικες σαπουνόπερες. Έχει ερωτευτεί τη Σταυρρρούλα (ναι, με τρία ρ) κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που θέλει να χάσει κιλά, ο άλλος είναι γιατί το καπάκι της κάσας τραμπαλίζεται στην κοιλιά του και δεν κλείνει καλά για να κοιμηθεί. Είναι ένας νεαρός που δεν ξέρει πώς να φερθεί σε μια γυναίκα, δεν έχει ιδέα πώς είναι εμφανισιακά (είπαμε, βαμπίρ), φοβάται την απόρριψη κλπ.

Ο νεαρός, μόλις εκατό χρόνων, αφηγητής αρχίζει δίαιτα λοιπόν αλλά πόσες θερμίδες έχει το αίμα; Ταυτόχρονα αγωνίζεται να ανακαλύψει το παρελθόν του, μιας και η μητέρα του δεν ξέρει ποιος είναι ο πατέρας του και αυτό αλλάζει τη μεταξύ τους σχέση αλλά ο Ερνέστο δεν παύει να την αγαπά και να την εκτιμά για τον αγώνα της να τον μεγαλώνει όλα αυτά τα χρόνια με αίμα χωρίς χοληστερίνες και τριγλυκερίδια, χωρίς μηδέν ρέζους αρνητικό στο οποίο έχει δυσανεξία κ. ά. Υπάρχουν άφθονες κωμικοτραγικές καταστάσεις με τη μητέρα, που είναι μια άψογα σχεδιασμένη καρικατούρα Ελληνίδας και βαμπίρ μάνας (βάλτε τα μαζί αυτά και κάντε σούμα), εμπνευσμένες συνεδρίες με ψυχολόγο που τον αντιμετωπίζει ως διαταραχή προσωπικότητας, καθώς και μια αναπάντεχη φιλία με την γκοθ Έμα. Ο Ερνέστο φαντασιώνεται πως πετυχαίνει στη ζωή του και κερδίζει έτσι τη Σταυρρρούλα (είπαμε, με τρία ρ) και το γέλιο ρέει άφθονο από τον σουρεαλισμό του κειμένου και την αστείρευτη φαντασία της συγγραφέως.

Το «Πόσες θερμίδες έχει το αίμα» είναι ένα ευφάνταστο μυθιστόρημα για τις προσπάθειες ωρίμανσης και ανεξαρτησίας ενός βρικόλακα που αντικατοπτρίζει τα μειονεκτήματα των τοξικών σχέσεων που βιώνουμε όλοι μας, που χαρίζει θετική διάθεση και αυτοπεποίθηση σε όσους θέλουν να ξεφύγουν από αυτόν τον κλοιό και ισοπεδώνει τα πάντα εξανθρωπίζοντας τα βαμπίρ και φέρνοντάς τα στη δική μας καθημερινότητα. Γέλιο και σκέψεις, κωμικές παρεξηγήσεις, αισιοδοξία και ελπίδα κι ένα λυτρωτικό τέλος που με κέρδισε απόλυτα είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του βιβλίου.

Βιβλίο Σοβόφ 1: ο κινούμενος ήλιος
Συγγραφέας Λέττα Βασιλείου
Κατηγορία Αλληγορία / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

«Σοβόφ είναι μια ουσία που οι ιδιότητές της ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, προστατεύοντάς το από κάθε μορφή ιού. Με αυτόν τον τρόπο έχουν εξαλειφθεί όλες οι αρρώστιες, ακόμα και η απλή γρίπη! Από τη γέννησή τους οι άνθρωποι έπαιρναν την ουσία Σοβόφ που ήταν ο απόλυτος εμβολιασμός. Το σώμα των ανθρώπων ήταν γερό, δυνατό και ικανό να δουλεύει ασταμάτητα για δώδεκα ή και περισσότερες ώρες. Στο σχολείο μάθαιναν πως παλιότερα τα ανθρώπινα πάθη, όπως ο θυμός, είχαν οδηγήσει τους ανθρώπους σε ακραίες μορφές βίας. Πόλεμοι και επαναστάσεις είχαν οδηγήσει τον κόσμο σε αυτοεξόντωση. Η ουσία Σοβόφ έφερε μια νέα εποχή τάξης, ηρεμίας, ειρήνης» (σελ. 107). «Όταν η ουσία Σοβόφ έγινε η βάση μιας ολόκληρης κοινωνίας, η ειρήνη ήρθε για πρώτη φορά έπειτα από αιώνες. Οι πολίτες γνώριζαν τη θέση και την τάξη τους. Κανένας δε ζητούσε και δε διεκδικούσε κάτι παραπάνω απ’ όσα ήταν προορισμένος από την τάξη του και την ικανότητά του να έχει, είτε αυτό ήταν πλούτος είτε δόξα» (σελ. 295).

Σε αυτήν την κοινωνία δρουν οι πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος. Σε μια κοινωνία που διοικείται από ΔΣ, με μέλη αυστηρά τους πλουσίους, απογόνους των πρώτων δημιουργών αυτής της κοινωνίας, όπου η Πρώτη Κυρία, Πρόεδρος του ΔΣ και κυρίαρχος των πάντων, έχει μόνο το 50 % αλλά έχει καταφέρει να αποκτήσει κι ένα επιπλέον 5 % που της δίνει υπερψηφία. Το πώς θα το ανακαλύψετε στο μυθιστόρημα. Σε αυτήν την κοινωνία έχουν εξαφανιστεί τα βιβλία, οι Τέχνες, ο κινηματογράφος και όλοι έχουν μια ζωή ήρεμη, τρωτή, χωρίς συγκινήσεις και εξάρσεις, υπάκουοι και πιστοί στο σύστημα που τους κυβερνά. Όλοι τους όμως δε ζουν πάνω από 50 χρόνια ενώ η Πρώτη Κυρία αγγίζει πλέον τα 70. Πώς το καταφέρνει αυτό; Χμ….

Η ιστορία αρχίζει με το παρελθόν της Λεόνα, μιας κοπέλας που όλοι τη θεωρούν φρικιό γιατί είναι τρομερά αδύνατη σε έναν κόσμο ευτραφών και στρουμπουλών ανθρώπων. Τη μητέρα της δεν τη γνώρισε ποτέ ενώ ο πατέρας της είναι δάσκαλος αλλά την ημέρα που αυτός πεθαίνει η κυβέρνηση τους παίρνει το σπίτι και η Λεόνα πετιέται στους δρόμους. Μέσα από διάφορα γεγονότα οδηγείται στο Νοσοκομείο της χώρας, στο Τμήμα Απροσάρμοστων, όπου θα γνωρίσει με ευρηματικούς τρόπους αφήγησης τους υπόλοιπους χαρακτήρες: τον Αίαντα, που έχει ακριβώς τα ξεσπάσματα και τη συμπεριφορά του συνονόματου ήρωα της Ιλιάδας, τον τυφλό Ορφέα που παίζει κιθάρα, κάτι που δεν αρέσει στη διοίκηση του νοσοκομείου αλλά τον αφήνουν γιατί έτσι παραμένει ήρεμος, και τον Γνωσία που έχει απομνημονεύσει όλη την κλασική λογοτεχνία πριν αυτή εξαφανιστεί για πάντα. Στο πλάι τους είναι ο γιατρός Γαληνός, μέλος του ΔΣ κι αυτός αλλά με ρηξικέλευθες ιδέες και ψυχή που διψά να επέλθει επανάσταση στη χώρα γιατί η τυραννία της Σοβόφ πρέπει πια να σταματήσει.

Τι θα καταφέρουν αυτοί οι τέσσερις άνθρωποι μαζί; Θα ρίξουν την κυβέρνηση; Ποιο είναι το σκοτεινό μυστικό της μητέρας της Λεόνα, της λεοντόκαρδης αυτής ψυχής; Και πώς θα επηρεάσει τη συμπεριφορά της όταν αποκαλυφθεί; Γιατί η μητέρα του Γνωσία, βιβλιοθηκάριος στη Βιβλιοθήκη της χώρας, κρατούσε κρυμμένο στο συρτάρι της ένα χαμένο αντίτυπο της Άννας Καρένινα του Τολστόι; Πού πήγαν όλα τα λογοτεχνικά βιβλία και γιατί θεωρήθηκαν απαγορευμένα; Τι απέγινε η μητέρα της Λεόνα και πώς θα εμφανιστεί ξανά στην ιστορία μας; Θα καταφέρει η Πρώτη Κυρία να διατηρήσει για πάντα την πρωτοκαθεδρία της; Πώς μπορεί μια απλή παράσταση χορού, ξεχασμένη για αιώνες, να αρχίσει να εγείρει συναισθήματα και άρα σκέψεις στο κοινό;

Η Λέττα Βασιλείου είναι μια συγγραφέας που τη γνώρισα ήδη από τις «Επτά καρδιές», ένα εξίσου δυνατό κείμενο, μόνο που εδώ έχει προχωρήσει πολλά βήματα μπροστά! Έχει γράψει ένα βιβλίο που εφάπτεται σε όλα τα είδη: κοινωνικό, αστυνομικό, περιπέτεια, επιστημονικής φαντασίας, αλληγορικό. Σε πρώτη ανάγνωση έχουμε μια ιστορία με ανατροπές, κρυμμένα μυστικά και δραματικές εξελίξεις. Ειδικά το πρώτο μέρος και ο τρόπος με τον οποίο αποκαλύφθηκε το παρελθόν της Λεόνα ήταν μια τεράστια έκπληξη για την πραγματική θέση των χαρακτήρων μέσα στο μυθιστόρημα. Από κει και πέρα που η Λεόνα ιδρυματίζεται και αρχίζουμε να γνωρίζουμε και τους άλλους τροφίμους, η αφήγηση κλιμακώνεται από μια σχεδόν επίπεδη εξέλιξη, με την παράλληλη αφήγηση των ιστοριών των ηρώων σε ένα κρεσέντο δράσης, με γλαφυρές περιγραφές, σκληρές εικόνες και μεγάλες αλήθειες. Δυστυχώς τα πολλά τυπογραφικά λάθη κατά καιρούς με αποσυντονίζανε.

Σε δεύτερη ανάγνωση όμως δε χόρταινα να βάζω σκέψεις στο μυαλό μου. Δεν είναι μόνο τα συναισθήματα που πηγάζουν από την ανάγνωση του μυθιστορήματος και ο ρεαλιστικός τρόπος δράσης-αντίδρασης των γεγονότων αλλά και οι πολλές μεταφορές και συμβολισμοί που ξεπηδούν από κει που δεν το περίμενα. Φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς λογοτεχνία, ζωγραφική, χορό, κινηματογράφο και θέατρο. Δε χρειάζεται να πω άλλα, έτσι δεν είναι; Έτσι η συγγραφέας δείχνει πόσο άχρωμη, ανούσια είναι η ζωή αν δεν υπάρχει αυτή η πνευματική διέξοδος και αναζήτηση, αν σταματήσει ο κόσμος να σκέφτεται και να αντιδράει. Δε διστάζει μάλιστα να γεμίσει αυτό το υπέροχο κείμενο με σαφείς αναφορές στα κομμένα φιλιά της ταινίας «Σινεμά ο παράδεισος», στην «Ιστορία χωρίς τέλος» του Μίκαελ Έντε, σε τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και των Queen, σε Ιάκωβο Καμπανέλλη και «Ψαλιδοχέρη». Το πώς δε μένει παρά να το ανακαλύψει ο κάθε αναγνώστης μόνος του.

Ωραία, ένα κείμενο επιστημονικής φαντασίας με αλληγορίες, η ίδια η ιστορία τι έχει να πει; Η ίδια η ιστορία αφορά ένα κορίτσι που μεγαλώνει χωρίς μάνα, άρα με ελλιπή ψυχολογική στήριξη σε μια κοινωνία χωρίς καθόλου στήριξη και αγωνίζεται να αντιμετωπίσει το άδικο και το κακό όταν την κλείνουν στο Ίδρυμα. Από κει και πέρα τα επεισόδια της ιστορίας θα τη βοηθήσουν να καταλάβει τον πραγματικό της εαυτό και ποια είναι τα όριά της όταν θιχτεί η ελευθερία, η αξιοπρέπειά της και όταν ανοίξουν οι κρουνοί της έμπνευσης και της δημιουργικότητάς της. Επιπλέον, η φιλία που συνδέει την κοπέλα με τους συγκρατούμενούς της δείχνει πώς μπορεί αυτό το συναίσθημα να ενώσει διαφορετικά πλάσματα σε αντίξοες συνθήκες. Επ’ ουδενί το κείμενο δεν είναι δύσκολο, ούτε βαρετό, αντιθέτως, με έναν μοναδικό τρόπο όλα αυτά τα θετικά χαρακτηριστικά έχουν ενσωματωθεί στην πορεία της αφήγησης, αποδίδονται εύληπτα, με ολοζώντανες σκηνές, ρεαλιστικούς διαλόγους και στρωτή αφήγηση. Ειλικρινά, το «Σοβόφ» είναι από τα πολύ καλά σύγχρονα μυθιστορήματα.

Βιβλίο Σοβόφ 2: τα κομμένα λουλούδια
Συγγραφέας Λέττα Βασιλείου
Κατηγορία Αλληγορία / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Όπως διαβάσαμε στο πρώτο μυθιστόρημα: «Σοβόφ είναι μια ουσία που οι ιδιότητές της ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, προστατεύοντάς το από κάθε μορφή ιού. Με αυτόν τον τρόπο έχουν εξαλειφθεί όλες οι αρρώστιες, ακόμα και η απλή γρίπη! Από τη γέννησή τους οι άνθρωποι έπαιρναν την ουσία Σοβόφ που ήταν ο απόλυτος εμβολιασμός. Το σώμα των ανθρώπων ήταν γερό, δυνατό και ικανό να δουλεύει ασταμάτητα για δώδεκα ή και περισσότερες ώρες. Στο σχολείο μάθαιναν πως παλιότερα τα ανθρώπινα πάθη, όπως ο θυμός, είχαν οδηγήσει τους ανθρώπους σε ακραίες μορφές βίας. Πόλεμοι και επαναστάσεις είχαν οδηγήσει τον κόσμο σε αυτοεξόντωση. Η ουσία Σοβόφ έφερε μια νέα εποχή τάξης, ηρεμίας, ειρήνης» (σελ. 107). Είμαστε πλέον μετά τη μεγάλη καταστροφή που προξένησαν οι πέντε πρωταγωνιστές, η Λεόνα, ο Γνωσίας, ο Γαληνός, ο Ορφέας και ο Αίαντας. Τώρα τους κυνηγάνε όλοι ενώ η Πρώτη Κυρία ζητά απελπισμένα εκδίκηση, αφού βλέπει τα σχέδιά της για κυριαρχία να καταρρέουν. Η επανάσταση της παρέας έδωσε δύναμη και κίνηση στη χώρα, γνώση και θέληση για αλλαγή, εξ ου και η αναστάτωση: «Κι όσο μεγαλώνει η απορία, η αμφισβήτηση, η αντίδραση στα στόματα των πολιτών, μεγαλώνει κι η βία της εξουσίας. Γιατί, για να κλείσεις τα στόματα, πρέπει να σπείρεις τον φόβο» (σελ. 36). Βία, καταστολή, απόλυτος έλεγχος των πάντων είναι η άμεση απάντηση της Πρώτης Κυρίας, η οποία επιπλέον αναζητά το μερίδιο που αντιστοιχεί σε 5% ώστε να έχει και πάλι την απόλυτη πλειοψηφία στο ΔΣ της χώρας. Το αντικείμενο της λυσσώδους αναζήτησής της όμως, η Λεόνα, κρύβεται μαζί με τους φίλους της πολύ καλά.

Στο δεύτερο βιβλίο της διλογίας παρακολουθούμε τις νέες σχέσεις μεταξύ των μελών της παρέας, μακριά από το ίδρυμα όπου νοσηλεύονταν, πώς αλληλοεπιδρούν, τι σκέφτονται, πώς νιώθουν για τη νέα κατάσταση και τις συζητήσεις τους για το επόμενο βήμα τους. Γιατί βυθίζονται σταδιακά στη σιωπή και γιατί κλείνονται στον εαυτό τους, λέγοντας στους άλλους τα άκρως απαραίτητα κι αυτά σχετικά με την επιβίωσή τους και την καθημερινότητά τους; Πώς θα αντιδράσουν όταν διαπιστώσουν πως ο ασφαλής ως τότε κόσμος τους ανατρέπεται; Τα πάντα αλλάζουν και οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με πρωτόγνωρα αισθήματα και ανασφαλείς συνθήκες διαβίωσης: ο Αίαντας αγαπάει, ο Γνωσίας διαπιστώνει πως θα πεθάνει και θα υπάρχουν ακόμη αδιάβαστα βιβλία, η Λεόνα παλεύει ακόμη με το μίσος, ο Ορφέας αποκτά ξανά ομιλία και μια πολύτιμη διορατικότητα, ο Γαληνός μετατρέπεται σε πειρατή και καταστρώνει την εκδίκησή του για να υπονομεύσει την εξουσία της Πρώτης Κυρίας, με όνειρό του να γίνει ένας δίκαιος και σωστός αρχηγός σαν τον Γκάνταλφ του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», εξ ου και τους φίλους του τους θεωρεί ιδανικούς βοηθούς λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και ταλέντων τους. Από την άλλη, η Πρώτη Κυρία έχει μεταμορφωθεί σ’ ένα αδίστακτο και απάνθρωπο πλάσμα, κάτι που θα δημιουργήσει κυρίως φόβο αλλά και κρυφές συμμαχίες με απρόσμενους αντιπάλους για την ανατροπή της.

Το μυθιστόρημα δεν υπολείπεται κάτι σε αρετές συγκριτικά με το προηγούμενο βιβλίο. Έχουμε και πάλι συναρπαστική πλοκή, η οποία εμπλουτίζεται από μια σωστά καταστρωμένη αλληλοεπίδραση μεταξύ των χαρακτήρων. Οι πρωταγωνιστές ερωτεύονται, ονειρεύονται, εξελίσσουν τα χαρίσματά τους, οπότε έχουμε πολλές και ποικίλες ανατροπές μετά την αναστάτωση που προκάλεσαν και αγωνία αν θα τους πιάσουν αλλά ταυτόχρονα αλλάζουν και οι μεταξύ τους σχέσεις, οπότε εξελίσσονται ως προσωπικότητες, αγωνίζονται να κρατήσουν τη φιλία τους, να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους κι όλα αυτά όσο ο Γαληνός καταστρώνει τα δικά του σχέδια. Θα ενωθούν σε μια γροθιά για να πολεμήσουν το κακό ή θα διασπαστούν; Επιπλέον, νέοι ήρωες όπως η κοκκινομάλλα Νάρια, ο Ιόλαος, ο μυστηριώδης Τέμπους, η Αδράστεια που με συγκίνησε με την εκδίκηση που πήρε και ο υπεύθυνος δημόσιας ασφάλειας Ρωμύλος εμπλουτίζουν την πλοκή.

Έχουμε και πάλι διαχρονικά μηνύματα, παρατηρήσεις με μια ανατριχιαστική αλήθεια που βρίσκει εφιαλτική ταύτιση στην εποχή μας όπως η δύναμη της αμφισβήτησης που μεγαλώνει την ένταση της βίας για την καταστολή της, η αέναη πάλη επιστήμης και θρησκείας, το μαγικό όπλο του χαμόγελου, ο φόβος να κάνουμε πράγματα που θέλουμε ή λαχταράμε στη ζωή μας, σκέψεις πάνω στην αισθητική και την αρμονία στην τέχνη, πώς μπορεί η διεύρυνση πνεύματος από βιβλία και μουσική να επιτεθεί στη χειραγώγηση της εξουσίας και πολλά άλλα. Είναι απαραίτητο συμπλήρωμα της ιστορίας που ξεκίνησε με τον «Κινούμενο ήλιο», ίσως σε κάποια σημεία πιο εκτεταμένο απ’ όσο θα έπρεπε, και ολοκληρώνεται ακριβοδίκαια. Ήθελαν οι χαρακτήρες που γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο περισσότερο χώρο να ξεδιπλωθούν και να εξελιχθούν, οπότε το δεύτερο μυθιστόρημα καταφέρνει ακριβώς αυτό, χωρίς υπερβολές και φλυαρίες. Η πλοκή κορυφώνεται σταδιακά, τα μηνύματα και τα αισθήματα ξεπηδούν απρόσμενα μέσα από τις σελίδες, Οδυσσέας Ελύτης, Μάνος Χατζιδάκις, Τσαρλς Μπουκόφσκι, Τζ. Ρ. Τόλκιν, Τ. Σ. Έλιοτ, Έντγκαρ Άλαν Πόε και πολλοί άλλοι στολίζουν το κείμενο και η ιστορία εξελίσσεται σωστά και με υποδειγματικό τρόπο γραφής. Η Λέττα Βασιλείου εμπλούτισε το σύμπαν που δημιούργησε με ενδιαφέροντα ετερόκλητα στοιχεία που συμπληρώνουν, ενισχύουν και προχωράνε τις εξελίξεις κι έτσι το δυστοπικό σύμπαν του Σοβόφ ολοκληρώνεται με τον καλύτερο τρόπο. Δυστυχώς, τα πολλά τυπογραφικά λάθη κατά καιρούς με αποσυντονίζανε.

Το »Σοβόφ: Τα κομμένα λουλούδια» κινείται γύρω από δύο αντικρουόμενα μότο: «Είμαστε όλοι κομμένα λουλούδια όσα όνειρα κι αν κάνουμε» (σελ. 510) μεν αλλά «Μπορείς να κόψεις όλα τα λουλούδια αλλά δεν μπορείς να εμποδίσεις την άνοιξη να έρθει» (Πάμπλο Νερούντα) που δημιουργούν μια ενδιαφέρουσα ιστορία γεμάτη συγκρούσεις, αλήθειες και εκπλήξεις. Προκλητικό, συναρπαστικό, ανατρεπτικό, με χαρακτήρες που ανελίσσονται και απογειώνουν τις εξελίξεις, ιδέες και σκέψεις που προκαλούν προβληματισμούς, διαχρονικές αλήθειες και ένα καλογραμμένο αφηγηματικό στυλ. Ομολογουμένως θα μου λείψουν οι χαρακτήρες του και οι ιστορίες τους.

Βιβλίο Παλαιοί λογαριασμοί 
Συγγραφέας Δήμητρα Παπαναστασοπούλου
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης 24 Γράμματα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Δήμητρα Παπαναστασοπούλου επέστρεψε μ’ ένα πυκνογραμμένο και πλούσιο σε συναισθήματα μυθιστόρημα που καταγράφει τις ζωές τριών διαφορετικών γυναικών που δρουν σε περασμένες εποχές και μακρινούς τόπους μα και στο σήμερα. Η κάθε μία έχει περίπλοκη ζωή, γεμάτη από ενδιαφέροντες χαρακτήρες που απαρτίζουν το κοντινό περιβάλλον της. Έρωτες και πάθη, προδοσίες και εκδίκηση, σασπένς και εκπλήξεις μου τράβηξαν το ενδιαφέρον ως την τελευταία σελίδα ενώ η περιδιάβαση από το σήμερα στο μακρινό και στο κοντινό χτες δε με μπέρδεψε ούτε με κούρασε καθόλου, αντίθετα, εφόσον σταμάταγε το κάθε κεφάλαιο σε κρίσιμο σημείο ήθελα να μάθω τι έγινε παρακάτω ξανά και ξανά.

Η Γουάν Φεν ζει στη Ναντζίνγκ ως σύζυγος του κυβερνήτη της επαρχίας Κάι Φανγκουί και είναι η πρώτη κυρία της τοπικής κοινωνίας. Παρ’ όλ’ αυτά, παντρεύτηκε χωρίς τη θέλησή της, έχοντας μεγαλώσει ως κόρη κτηματία και εμπόρου. Αυτός ο πειθαναγκασμός τη μετέτρεψε σε σκληρή και αδίστακτη γυναίκα. Έχει πολιτική αντίληψη και διπλωματία, ανακατεύεται σε όλα, σπάει τα καλούπια του καθωσπρεπισμού και τελικά αποφασίζει να κάνει τη ζωή της, επιφυλάσσοντας τη χειρότερη έκπληξη στον άντρα της. Οι περιπέτειές της την οδηγούν ως την Απαγορευμένη Πόλη στο Πεκίνο (Μπεϊτζίνγκ), σ’ ένα σκηνικό γεμάτο απειλές και εχθρούς εξωτερικούς (του κράτους) αλλά και εσωτερικούς. Είμαστε στα 1642 με 1681, μια κρίσιμη για την ιστορία της Κίνας εποχή, όπου υπάρχουν αυστηροί κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς, ο λόγος του πατέρα και έπειτα του συζύγου είναι νόμος, οι γυναίκες υφίστανται φριχτά βασανιστήρια και ακρωτηριασμούς σε πολύ μικρή ηλικία για ν’ αποκτήσουν τα πόδια τους το σχήμα του λωτού (δείγμα κομψότητας και ομορφιάς) και ταυτόχρονα είναι η περίοδος όπου έχουμε αθρόα άφιξη λευκών από την άλλη άκρη του κόσμου και αντίστοιχα επιρροές του πολιτισμού και της θρησκείας της Κίνας ενώ οι Μαντσού απειλούν την Κίνα από τα βόρεια, έτοιμοι να καταλύσουν τη δυναστεία των Μινγκ.

Η δωδεκάχρονη Τζόντι Βίνεη ζει στο Λονδίνο με την πολυμελή οικογένειά της και πουλά λουλούδια για να ζήσει. Την ημέρα του θανάτου του στρατιωτικού και πολιτικού Άρθουρ Γουέλσλι, Δούκα του Ουέλλιγκτον, παρακολουθεί την κηδεία του, θαυμάζει τη μεγαλοπρέπεια της τελετής και καταγράφει στο μυαλό της τα πάντα. Ένα απρόσμενο γεγονός θα αλλάξει τη ζωή της και θα τη φέρει αντιμέτωπη με τον σκληρό νόμο της επιβίωσης που κυριαρχεί στους δρόμους. Μια σημαντική γνωριμία θα στρέψει αλλού τη μοίρα της και θα μεταμορφωθεί από άσημο κοριτσόπουλο σε περιζήτητη κοπέλα. Είμαστε στα 1852 με 1860 και περπατάμε σε μια πόλη με χωμάτινους δρόμους, καρβουνόσκονη, αφόρητη υγρασία κι έναν Τάμεση να υπερχειλίζει σε μεγάλες νεροποντές. Από τα χαμόσπιτα στα μέγαρα της Μπελγκρέιβια ο δρόμος είναι μακρύς και η Τζόντι θα τον διασχίσει βήμα προς βήμα, πληρώνοντας κάθε μέρα τα λάθη  και τον αυθορμητισμό της.

Τέλος, η Βασιλεία Γερανίου είναι μια απόμακρη αρχιτέκτονας που ζει στην Πάτρα το 1984, ερχόμενη από μια ερωτική περιπέτεια στη Νέα Υόρκη που την καταρράκωσε και την πλήγωσε ανεπανόρθωτα. Ο παππούς της, Βασίλης Δούκας, είναι διακεκριμένος νομικός, απόγονος μιας σημαντικής οικογένειας και την υποστηρίζει στη δουλειά της. Η Βασιλεία έχει μια πολύ καλή φίλη και ένα εργασιακό περιβάλλον που τη γεμίζει και την ικανοποιεί. Όταν συναντά τον Βασίλη Καλέτα τα πάντα αλλάζουν κι αρχίζει μια ιστορία γεμάτη από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που υπάρχουν και στις δύο πρώτες αφηγήσεις. Μόνο που εδώ υπάρχει ένα μυστικό καλά κρυμμένο που συνδέει αναπάντεχα τις τρεις γυναίκες και η Βασιλεία πρέπει όχι μόνο να το βρει αλλά και να ψάξει βαθιά μέσα της για να κατανοήσει τον ρόλο της στη ζωή και να διατηρήσει αυτά που με τόσο κόπο απέκτησε.

Γυναίκες που γίνονται υποχείρια άλλων, που παρασύρονται από τη μοίρα χωρίς να προλάβουν να την αρπάξουν στα χέρια τους, που αναζητούν τις προσωπικές τους ταυτότητες, που καιροφυλακτούν για να πάρουν την εκδίκησή τους, αυτές είναι οι πρωταγωνίστριες του νέου μυθιστορήματος της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου. Οι ιστορίες τους είναι γεμάτες σασπένς και έξυπνες ανατροπές και παρουσιάζουν με ρεαλισμό και ενάργεια τη δύναμη που αποκτούν οι πρωταγωνίστριες χάρη στο κοφτερό μυαλό τους, εκμεταλλευόμενες τις περιστάσεις, τις συνθήκες και τους άντρες που γνωρίζουν! Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με πυκνή δράση που, παρά τα πολλά τυπογραφικά λάθη, το παρακολούθησα ως το τέλος χωρίς να χαθώ στιγμή, γεμάτος αγωνία για τον τρόπο με τον οποίο θα ενώσει τις ιστορίες η συγγραφέας. Επίσης, δε γίνεται να μην αναφερθώ στην αισθητική του βιβλίου, όπου τμήματα γνωστών πινάκων ζωγραφικής (Edward Hopper, Pablo Picasso, Gustav Klimt, ακόμη και Γιάννης Τσαρούχης) στολίζουν το κείμενο με ολοσέλιδες απεικονίσεις ενώ το βαθύ μπλε του εξωφύλλου καλωσορίζει τον αναγνώστη σ’ ένα καλαίσθητο δισέλιδο στην αρχή και τον αποχαιρετά στο τέλος του εντύπου. Πώς ξεπληρώνεται το κάρμα; Πόσες ζωές πρέπει να ζήσει κάποιος για να ξοφληθούν «παλαιοί λογαριασμοί»; Η απάντηση βρίσκεται στο πυκνογραμμένο αυτό μυθιστόρημα.