Βιβλίο Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα 
Συγγραφέας Βασιλική Βούρδα
Κατηγορία Περιπέτεια / Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα της Βασιλικής Βούρδα είναι γεμάτο σασπένς, εντάσεις, ανατροπές, οικολογικά μηνύματα και συναρπαστικές σκηνές. Επαγγελματίας ξεναγός η ίδια στη συγκεκριμένη περιοχή, έγραψε ένα υπέροχο και ρεαλιστικό κείμενο σχετικά με τον τόπο, τους θρύλους, τους κατοίκους, τις αντιλήψεις της Καλαβρίας και το ενέπλεξε με ιστορία, μυθολογία και λαϊκές δοξασίες. Η δράση εκτυλίσσεται στα νότια της Ιταλίας, πολύ κοντά στη Σικελία, με την οποία η περιφέρεια αυτή συνδέεται με το Στενό της Μεσσήνης, ένα θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στη σικελική και την ιταλική ακτή. Πολλοί μάλιστα το ταυτίζουν με το σημείο όπου βρίσκονταν οι μυθολογικές Σκύλλα και Χάρυβδη, χάρη στα εντυπωσιακά θαλάσσια φαινόμενα που παρατηρούνται (ρεύματα, καταβόθρες κλπ.). Στο Κανιτέλλο λοιπόν που προσφέρει εκπληκτική  θέα στο Στενό, θα μείνει ο Κωνσταντίνος, που γνωρίσαμε στο βιβλίο «Ο Ρωμανός Δ΄ Διογένης και το μυστικό της Πρώτης», με τη γιαγιά του και τη μητέρα του που πήραν την απόφαση να γνωρίσουν τον τόπο καταγωγής τους. Η νόννα (γιαγιά) Αντέλε είχε μεταναστεύσει από την Καλαβρία στις ΗΠΑ για να πραγματοποιήσει το αμερικάνικο όνειρό της κι επέστρεψε στην Πόλη όταν χήρεψε. Ήρθε η ώρα λοιπόν να επιστρέψει στις ρίζες της, πριν αλλάξουν τα πάντα. Ο Κωνσταντίνος θα γνωρίσει τη Μοργκάνα που ανυπομονεί να απολαύσει το καλοκαίρι της μαζί με την παρέα της, τον Ρόκκο και τη Μαρία. Ο Ρόκκο, που ταξίδεψε από το Μιλάνο όπου μένει με τον πατέρα του από τότε που χώρισαν οι γονείς του, γνώρισε στο αεροπλάνο τον Φινλανδό συνομήλικό του, Άκι, που θα παίξει έναν μυστηριώδη ρόλο στην υπόθεση.

Η παρέα των παιδιών πολύ σύντομα θα δει τις διακοπές της να καταστρέφονται, μιας και η κυβέρνηση αναγγέλλει την απόφαση να χτίσει μια τεράστια κρεμαστή γέφυρα που θα συνδέει την Καλαβρία με τη Σικελία, κάτι που χωρίζει την τοπική και όχι μόνο κοινωνία στα δύο. Επιπλέον, πολλά σπίτια κρίθηκαν κατεδαφιστέα, με αποζημίωση για τους ιδιοκτήτες τους, ώστε να χτιστούν εκεί τα θεμέλια της γέφυρας. Ο διχασμός δεν είναι μόνο ανάμεσα στους ντόπιους αλλά και στις καθαυτές οικογένειες! Ο μικρός παράδεισος θα γίνει εργοτάξιο, λένε οι κάτοικοι, η γέφυρα θα φέρει πρόοδο, ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, επενδύσεις υποστηρίζουν οι επίσημοι. Αυτές τις αντίθετες θέσεις ενστερνίζονται και οι γονείς της Μοργκάνα, βάζοντάς τη στη μέση. Να όμως που και η γιαγιά του Κωνσταντίνου διαφωνεί με την κόρη της πάνω σ’ αυτό. Η γιαγιά θεωρεί εκτρωματικό το έργο της γέφυρας του Στενού: «Θα καταστρέψει το πιο όμορφο μέρος πάνω στη γη». Αντίθετα, η κόρη της, που σχεδιάζει γέφυρες και ουρανοξύστες, υποστηρίζει ότι στον 21^ο αιώνα «χρειαζόμαστε σύνδεση, ταχύτητα, ροή». Το ανατριχιαστικό είναι ότι το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε λίγες μέρες πριν ανακοινωθεί η κατασκευή της γέφυρας που θα ενώσει όντως τη Σικελία με την Ιταλία στο στενό της Μεσσήνης! Η κατασκευή της γέφυρας και η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος προσελκύει ακτιβιστές οικολόγους στην περιοχή ενώ ταυτόχρονα αρχίζουν να εμφανίζονται ξιφίες που εκπέμπουν διαπεραστικούς ήχους. Θα πραγματοποιήσει η κυβέρνηση τα σχέδιά της;

Η συγγραφέας απέδωσε υποδειγματικά την ατμόσφαιρα και την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων της Καλαβρίας που είναι ευέξαπτοι και ευαίσθητοι αλλά ταυτόχρονα στενά δεμένοι με τα ήθη, τις δοξασίες και τους θρύλους του τόπου τους. Επιπλέον, το Στενό της Μεσσήνης ήταν από την αρχαιότητα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, μιας και το 251 π. Χ. ο ύπατος Λεύκιος Καικίλιος Μέτελλος, που νίκησε στον καρχηδονιακό πόλεμο, θέλησε να μεταφέρει τους ελέφαντες των αντιπάλων του στη Ρώμη. Έτσι κατασκεύασε μια πλωτή γέφυρα με ξύλα, άδεια βαρέλια και άλλα υλικά και οδήγησε τα ζώα απέναντι. Η κατασκευή της γέφυρας όμως δεν είναι απλώς αντι-οικολογική και παράλογη, αν σκεφτεί κανείς τη σεισμικότητα της περιοχής και την ύπαρξη της Αίτνας, είναι και κάτι βαθύτερο από αυτό: στην περιοχή του Στενού οι τοπικοί μύθοι δεν είναι παραμύθια για να νανουρίζουν τα παιδιά κι αν νικήσει η γέφυρα, ο μύθος θα τρομάξει και θα φύγει.

Μέσα σε όλα αυτά, η επίσκεψη των παιδιών στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ρέτζιο Καλάμπρια, όπου βλέπουν τα σημαντικά αγάλματα που είναι γνωστά ως Bronzi, τα ταξιδεύει νοερά στο μακρινό 1969. Τότε ανακαλύφθηκε το βυθισμένο πλοίο στα ανοιχτά του Πορτιτσέλο που τα περιείχε και η Μοργκάνα θυμήθηκε τις αναμνήσεις του παππού της από τότε και τους αρχαιοκάπηλους που βούταγαν για ν’ αρπάξουν ό,τι μπορούσαν πριν ανακοινωθεί επίσημα το ναυάγιο. Ο παππούς της Μοργκάνας, βλέποντας το φαινόμενο με τους ξιφίες, μαντεύει πως τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα γιατί «Το Στενό δεν συγχωρεί, ούτε ξεχνά». Οι ξιφίες ουρλιάζουν γιατί οι άνθρωποι ετοιμάζονται να «τρυπήσουν» το Στενό, ξυπνώντας την οργή του χαμένου Θεού, του Ποσειδώνα, του οποίου το άγαλμα ήταν στο ναυάγιο αλλά δε βρέθηκε ποτέ. Να όμως που ο παππούς έχει ένα δικό του, σκοτεινό μυστικό από εκείνη την εποχή και τώρα ήρθε η ώρα να πολεμήσει. Ούτε ξένοι, ούτε οικολόγοι-ακτιβιστές, «ήρθε η ώρα να πολεμήσουμε εμείς…Με τον δικό μας τρόπο». Γιατί: «Δεν είναι οικόπεδο για πούλημα το Στενό, είναι η ψυχή μας».

Ένας μαγικός τόπος ζει και αναπνέει στη σκιά της Αίτνας, ένα μέρος με αρχαίες καταβολές, όπου το Ρέτζιο Καλάμπρια λεγόταν Ρήγιο. Χάρη στο συναρπαστικό μυθιστόρημα της Βασιλικής Βούρδα ταξιδεύουμε σε πολλές πόλεις της Καλαβρίας (Κανιτέλλο, Σκύλλα, Κόστα Βιόλα, Σεμινάρα, Μεσσίνα, Ρέτζιο κ. ά.) και στα ελληνόφωνα χωριά όπου ακόμη μιλιέται η διαλέκτος γκρέκο. Με εναλλάξ πρωτοπρόσωπη αφήγηση από τον Κωνσταντίνο και τη Μοργκάνα ξεδιπλώνεται μια ανατρεπτική περιπέτεια με μυστικά, εκπλήξεις και διαχρονικά οικολογικά μηνύματα. Το κείμενο ξεφεύγει αρκετά από τα άλλα βιβλία της σειράς «Τόποι Μυστηρίου». Το θεωρώ πιο πυκνογραμμένο και με καλά μελετημένο υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίζονται οι εξελίξεις. Δεν είναι απλώς μια γρήγορη, ρεαλιστική, κινηματογραφική περιπέτεια με σασπένς και ερωτήματα αλλά κι ένα κείμενο που δίνει βάθος στην ψυχοσύνθεση των κατοίκων, μέσω των οποίων ζωντανεύει η υποβλητική ατμόσφαιρα της Καλαβρίας, με τους θρύλους και τις δοξασίες της. Επίσης, βρήκα πρωτότυπη τη χρήση ονομάτων στους διαλόγους αντί για παύλες, κάτι που κατά τόπους μετατρέπει το κείμενο σε θεατρικό έργο. Μια υπέροχη, δυνατή περιπέτεια και ταυτόχρονα μια κραυγή αγωνίας για τη χρήση της προόδου εις βάρος της φύσης.

The post «Οι φύλακες του Στενού και η αρχαία κατάρα», της Βασιλική Βούρδα, εκδ. Κύφαντα (Τόποι Μυστηρίου #9) appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλία Υπατία: Ουρανογραφία μνήμης
Συγγραφέας Μαριάννα Λαμπίρη
Κατηγορία Non fiction
Εκδότης Κάππα Εκδοτική
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Υπατία (370-415 μ. Χ.) ήταν Ελληνίδα φιλόσοφος, αστρονόμος και μαθηματικός, διευθύντρια της νεοπλατωνικής σχολής στην Αλεξάνδρεια που δολοφονήθηκε από όχλο φανατικών χριστιανών. Πολλοί από τους μαθητές της ανήκαν στους ανώτατους κύκλους της αριστοκρατίας της πόλης. Οι νόμοι της εποχής και του τόπου μαζί με την εκπαίδευσή της συνετέλεσαν στα δημόσια κηρύγματά της, να διδάσκει και να δίνει συμβουλές σε άνδρες, να μετακινείται στην πόλη χωρίς κάποιον να την επιβλέπει και να κατέχει το δικό της σπίτι. Ο θάνατός της ακόμη δεν έχει διαλευκανθεί ως προς τα κίνητρα και το πρόσωπο που βρισκόταν από πίσω.

Η Μαριάννα Λαμπίρη σπούδασε στο Κέντρο Αρχαίου Δράματος της Ασπασίας Παπαθανασίου (1991-1994) και παρακολούθησε σεμινάρια και μαθήματα χορού, κίνησης, σκηνικού λόγου και τραγουδιού. Από το 1997 μέχρι σήμερα προσανατολίστηκε σε περαιτέρω σπουδή των τομέων της Συμβουλευτικής και Αυτογνωσίας και από το 2015 πειραματίζεται με το είδος «Θεατρικό Ντοκιμαντέρ», σκηνικό τεκμηριογράφημα με δραματοποιημένα στοιχεία. Ένα υπέροχο δείγμα της δουλειάς της είναι το κείμενο της παράστασης «Υπατία» που κυκλοφορεί σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κάπα Εκδοτική.

Σε ελληνική, αραβική και αγγλική γλώσσα ζωντανεύει ο βίος, η σκέψη, η φιλοσοφία, ο χαρακτήρας και ο τραγικός θάνατος μιας σημαντικής επιστήμονα που μνημονεύεται ως σήμερα. Από την αρχή με κέρδισαν η αφηγηματική δεινότητα, ο σχεδιασμός του βίου της Υπατίας και μάλιστα σε θεατρική μορφή μα κυρίως η γλώσσα του κειμένου, στην οποία δε συναντάμε σύγχρονες ή / και ξένες λέξεις και η χρήση πολυτονικού συστήματος. Τα δυο τελευταία γνωρίσματα δείχνουν τον σεβασμό και την κοπιώδη μελέτη της Μαριάννας Λαμπίρη απέναντι στη γυναίκα που βιογραφεί και στην εποχή της. Αν προστεθεί σε αυτά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες για τις απόψεις και τη ζωή της Υπατίας αλλά σκόρπιες αναφορές, αυτό δείχνει το μέγεθος του δύσκολου έργου που ανέλαβε η ηθοποιός και συγγραφέας για να συγκροτήσει τον βίο και την πολιτεία της Υπατίας.

Οι Πράξεις του θεατρικού έργου μετονομάζονται σε Μνήμες κι έτσι παρακολουθούμε τη ζωή και την πορεία της Υπατίας από τα παιδικά της χρόνια ως τη δολοφονία της χωρισμένες σε δεκατέσσερις Μνήμες, όσοι και οι αστερισμοί. Ο τρόπος ανατροφής της από τον πατέρα της, η ευνοϊκή για τις γυναίκες εποχή και πόλη, οι σπουδές της, οι αγαπημένοι της φιλόσοφοι, ο τρόπος σκέψης της, οι εφευρέσεις και οι ανακαλύψεις της, οι διαλέξεις της, οι έννοιες που αναλύει και εμπλουτίζει με τον νου της, η πλήρης αφοσίωση στη γνώση εις βάρος της παρθενίας της, η συγκαλυμμένη έπαρση, τα αίτια που οδήγησαν στον θάνατό της, όλα καταγράφονται όμορφα, στρωτά, απλά και κυρίως κατανοητά. Ακόμη και οι δύσκολες φιλοσοφικές αξίες της Υπατίας αναλύονται με τρόπο που ο καθένας μπορεί να τις εμπεδώσει και να τις ενστερνιστεί. Αυστηρή, γοητευτική, σχεδόν απρόσιτη, πανέξυπνη, ευρηματική, φιλομαθής, η Υπατία ήταν μια γυναίκα που άλλαξε τον κόσμο της φιλοσοφίας και της αστρονομίας.

Η έκδοση περιέχει επίσης σύντομα βιογραφικά και πληροφοριακά στοιχεία για την ηρωίδα του κειμένου, για τον τρόπο σκέψης της και για την επιρροή της στους σημερινούς φιλοσοφικούς κύκλους, γραμμένα από έγκριτους επιστήμονες και πανεπιστημιακούς. Στις τελευταίες σελίδες περιέχονται βιογραφικά στοιχεία όσων ανθρώπων μνημονεύονται στο έργο και σύντομες πληροφορίες για τις πόλεις και τους τόπους της εποχής.

The post «Υπατία: Ουρανογραφία μνήμης», της Μαριάννας Λαμπίρη, εκδ. Κάπα Εκδοτική appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλία Μια μέρα με τον Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη
Συγγραφέας Ιώ Τσοκώνα
Εικονογράφος Ιάσων Ανδριανός
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ρώσση
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ιώ Τσοκώνα καταφέρνει να αποτυπώσει αυτές τις ενδιαφέρουσες προσωπικότητες σε ένα κείμενο γεμάτο εκπλήξεις και ρεαλισμό, κατάλληλο για παιδιά από 8 ετών και πάνω. Οι αντιλήψεις, η προσωπικότητα, οι απόψεις και ο τρόπος σκέψης των δύο φιλοσόφων είναι τόσο πλούσιες που το εύληπτο κατά τα άλλα κείμενο πρέπει να διαβαστεί με προσοχή. Βρισκόμαστε μία εβδομάδα μετά το μάθημα για τον Θαλή που έλαβε χώρα στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς και ο Ιάσονας, με τη βοήθεια της δασκάλας του πρώτα και του αδελφού του, Αίαντα και της μητέρας του στη συνέχεια, μαθαίνει μέσα από συζητήσεις και ερωτήσεις για την εποχή των δύο φιλοσόφων, για την καθημερινότητά τους, για τα θεωρήματά τους, για τις αλλαγές που έφεραν στη φιλοσοφία και στις επιστήμες και για πολλά άλλα. Βρήκα μάλιστα πολύ έξυπνο τον σχεδιασμό της πλοκής: αντί να παραθέτουμε μέσα από την τάξη και με τα λόγια της δασκάλας τις αντιλήψεις και τη ζωή και των δύο φιλοσόφων, η μεν δασκάλα θα μιλήσει για τον Αναξίμανδρο, για τον δε Αναξιμένη θα μάθουμε όταν ταξιδέψουμε και πάλι στην αρχαία Μίλητο με τους ήρωες της ιστορίας. Ανάμεσα σε αυτές τις βιογραφίες υπάρχει μια ανάπαυλα, μιας και τα δυο αδέλφια παίζουν με στρατιωτάκια, αν και η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τον Κροίσο, τον Κύρο, τον Πακτωλό ποταμό και άλλα θέματα της εποχής της περσικής κυριαρχίας. «Αν είστε γεροί, αν έχετε γύρω σας ανθρώπους που σας αγαπούν και τους αγαπάτε, κι αν ζείτε μακριά από πολέμους, θα είστε οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι του κόσμου», λέει η μητέρα τους. Όταν μάλιστα οι Σάρδεις κυριεύτηκαν από τους Πέρσες, στη γειτονική Μίλητο ζούσε ο Αναξιμένης την πιο παραγωγική του περίοδο!

Πάντως, τα παιδιά δεν έχουν ξεχάσει την περίεργη εμπειρία που έζησαν στο πρώτο βιβλίο της σειράς, όπου και μεταφέρθηκαν στην αρχαία Μίλητο και μίλησαν με τον ίδιο τον Θαλή. Αποφασίζουν να ξαναδοκιμάσουν και το κόλπο πετυχαίνει: συναντούν αρχικά τον Αναξιμένη, που υποστηρίζει πως το άπειρο, η αρχή των πάντων, πρέπει να είναι κάτι πιο συγκεκριμένο, πιο χειροπιαστό, κάτι που είναι άπειρο στη φύση αλλά διαφοροποιείται ανάλογα με τις συνθήκες, ο αήρ λοιπόν! Όλα έχουν σχέση με την κίνηση, η κίνηση είναι αιώνια, είναι η αιτία που μεταβάλλονται τα πάντα, η κίνηση είναι ζωή. Στη συνέχεια, ο περαστικός Αναξίμανδρος παίρνει τα παιδιά για ένα μάθημα φωνητικής που παρακολουθεί και τότε… Σημαντικό ρόλο στην κατανόηση των εννοιών αυτού του σπουδαίου βιβλίου παίζει και η εικονογράφηση του Ιάσονα Ανδριανού. Ο καλλιτέχνης αποτυπώνει σωστά και κατάλληλα την εποχή του Αναξίμανδρου και του Αναξιμένη, όπως και τα θεωρήματα που αναπτύσσουν και επεξηγούν οι φιλόσοφοι στους συνομιλητές τους ενώ οι εικόνες από τη σημερινή εποχή έχουν εξίσου ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες και λεπτομέρειες. Ολοσέλιδα ή μικρά καρέ, έξοχες κοντινές λήψεις σε αντικείμενα, σωστές φωτοσκιάσεις και προσοχή στη λεπτομέρεια κάνουν την εικονογράφηση ιδανικό συμπλήρωμα του κειμένου.

Σύντομοι διάλογοι, παραστατικές σκηνές, προσεγμένο λεξιλόγιο, εξισορρόπηση γνώσης και χιούμορ είναι γνωρίσματα που θα κρατήσουν τα παιδιά ως το τέλος του βιβλίου και θα τα βοηθήσουν να κατανοήσουν βασικές έννοιες της αστρονομίας και της εξέλιξης. Στο κείμενο τονίζεται πως αυτό που κάνει σημαντικούς τους φιλοσόφους είναι ότι, με την παρατήρηση και το καθαρό μυαλό τους, προσπάθησαν να εξηγήσουν τον κόσμο με συμπεράσματα που θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι οι πρώτοι φυσικοί νόμοι. Ο Θαλής μίλησε για τη δύναμη της έλξης, ο Αναξίμανδρος προχώρησε παραπέρα προσθέτοντας την ιδέα του απείρου και τη σημασία της κίνησης, ο Αναξιμένης μίλησε για την πύκνωση και την αραίωση του αέρα. Πάνω σε αυτές τις σκέψεις αναπτύχθηκε η σημερινή επιστημονική μελέτη και η συγγραφέας βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να το κατανοήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

«Μια μέρα με τον Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη» λοιπόν, γεμάτη ανακαλύψεις, θεωρίες, απόψεις, αποφθέγματα που αποτυπώνουν τις αντιλήψεις της εποχής των δύο αντρών για την εξέλιξη, τη γη και τη θέση της στο σύμπαν και πολλά άλλα. Χάρη στο νέο βιβλίο της Ιούς Τσοκώνα γνωρίζουμε άλλους δύο σημαντικούς ανθρώπους και φιλοσόφους, χάρη στους οποίους μπήκε ο σπόρος στην ανθρώπινη σκέψη. Μικρά και εύληπτα παραδείγματα, αποφθέγματα, παραστατικές εικόνες, προσεγμένο και απλό λεξιλόγιο, ανατροπές και εκπλήξεις δημιουργούν ένα άκρως ενδιαφέρον κείμενο που βοηθάει τους μικρούς αναγνώστες να γνωρίσουν και να κατανοήσουν ένα σημαντικό μέρος της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.

The post «Μια μέρα με τον Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη», της Ιούς Τσοκώνα, εκδ. Ρώσση appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Θεός και δικαστής 
Συγγραφέας Χάρης Θεοδωράτος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Χάρης Θεοδωράτος έγραψε ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα γεμάτο κινηματογραφικές σκηνές, δυνατές αποκαλύψεις και μια εσάνς μεταφυσικού στοιχείου. Η ιστορία κλιμακώνεται από σελίδα σε σελίδα, παρακολουθούμε τις έρευνες και τις εξελίξεις μαζί με τον αστυνόμο που αναλαμβάνει την υπόθεση, ο σύζυγος σύντομα κατηγορείται για φόνο, κάποια πρόσωπα βγαίνουν στο προσκήνιο για να αρπάξουν τη δόξα και κάποια άλλα θα κάνουν τα πάντα για να μείνουν τα μυστικά τους κρυφά. Η ένταση κορυφώνεται, κάποιες εξελίξεις είναι μη αναμενόμενες και μια φασματική παρουσία δένεται σωστά με την όλη υπόθεση. Μπορεί να κατάλαβα ποιος είναι ο πραγματικός δολοφόνος όταν σε κάποια κεφάλαια αφηγείται τη σκηνή με δικά του λόγια, δεν μπόρεσα όμως να εντοπίσω την ταυτότητά του ούτε και να τον συνδέσω με τις εξελίξεις, οπότε, όταν όλα άρχισαν να μπαίνουν στην τελική ευθεία και το παζλ συμπληρώθηκε, έμεινα άφωνος για την κεντρική ιδέα του μυθιστορήματος και για τον τρόπο που θέλησε ο συγγραφέας να εμπλουτίσει το μυστήριο χωρίς να επιβαρύνει την πλοκή ή να φλυαρήσει.

Η Αγάθη Γερογιάννη υπήρξε έντιμη με τους ανθρώπους γύρω της, σοβαρή στην εκτέλεση των καθηκόντων της, αξιοπρεπής στις λύπες, μετρημένη στις χαρές, με σχετικά υψηλό δείκτη νοημοσύνης και στωική απέναντι και στα πιο δύσκολα προβλήματα. Εργαζόταν στο Τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης μιας εταιρείας ασφαλείας, με τα τελειότερα συστήματα να χτυπάνε κόκκινο στη ζήτηση εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Η Αγάθη είχε πολλά προσόντα, η καριέρα της πήγαινε σφαίρα, όλοι τη θαύμαζαν και τη ζήλευαν. Σε προσωπικό επίπεδο δεν υπέκυψε σε θέλγητρα ανωτέρων της ή συναδέλφων της στη δουλειά, κι έτσι, ό,τι κατάφερε, το πέτυχε μόνη. Από την άλλη, ο Αντρέας Αγγέλου είναι προγραμματιστής στην ίδια εταιρεία και, μιας και το μυθιστόρημα ξεκινάει περίπου δύο χρόνια πριν τη δολοφονία της Αγάθης, μαθαίνουμε πώς γνωρίστηκαν, πώς πλησίασε ο ένας τον άλλον, ποιος έκανε το πρώτο βήμα κλπ.  Ο Αντρέας τρέφει βαθιά και άνευ όρων αγάπη για την Αγάθη, λατρεύει το διάβασμα και του αρέσει να επιδιορθώνει ηλεκτρονικούς υπολογιστές, «ένα παράξενο κράμα αντιθέσεων». Ο γάμος τους ορίστηκε για τις 19 Σεπτεμβρίου 2004, λίγες μέρες μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων.

Η Αγάθη εξαφανίζεται το βράδυ που ταξιδεύουν για Πάτρα με προορισμό την Ιταλία μετά από ένα τρακάρισμα που αφήνει αναίσθητο τον Αντρέα. Λόγω της δουλειάς τους, η υπόθεση παίρνει διαστάσεις και ο Αστυνομικός Υποδιευθυντής Πάνος Γενναδίου τη φορτώνεται δυσαρεστημένος, οπότε με τη σειρά του την αναθέτει στον αστυνόμο Στέφανο Επιτροπάκη, υπομονετικό και τετραπέρατο αξιωματικό, επαινέσιμο από φίλους κι εχθρούς. Ο Επιτροπάκης είναι απλός και αποτελεσματικός στη δουλειά του, προσπαθεί πάντα να κάνει το σωστό με πάθος και αφοσίωση. Κατά τη διάρκεια των εξελίξεων, αναπολεί τα φοιτητικά του χρόνια στη Σχολή, το μάθημα στο νεκροτομείο, το πρώτο πτώμα που αντίκρισε κ. ά. με αποτέλεσμα να συγκροτείται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του χαρακτήρα του. Στο πλάι του, βρίσκεται ο υπαστυνόμος και βοηθός του Ηλίας Φουράκος, επικίνδυνα ευφυής, αφελώς τίμιος και ατρόμητος, απαραίτητο συμπλήρωμα του Επιτροπάκη. Οι δυο τους έχουν ταιριάξει καλά παρά τις μικρές τους κατά καιρούς κόντρες και τη διαφορά χαρακτήρων. Ο Επιτροπάκης είναι παντρεμένος με δυο παιδιά, με ήρεμη μικροαστική ζωή, ο Φουράκος έχει σχέση με μια μεταλλού κοπέλα και του αρέσει να ξενυχτάει. Η τάξη και το χάος που εκπροσωπούν συνεργάζονται αρμονικά και παράγουν αποτέλεσμα.

Μια πλειάδα χαρακτήρων πλαισιώνουν την ιστορία, μεταξύ αυτών η Έρικα Γιαννάτου, τηλεπαρουσιάστρια με δική της εκπομπή αστυνομικής έρευνας. Η υπόθεση πυκνώνει και τραβάει το ενδιαφέρον της, νιώθει ότι πρέπει να την ερευνήσει αυτή, η αδιαφιλονίκητη, σοβαρή δημοσιογράφος ενώ ταυτόχρονα αυτές οι εξελίξεις είναι η σωτηρία της για να ανακάμψουν τα νούμερα της εκπομπής της. Γιατί ο Επιτροπάκης δέχτηκε να μιλήσει στην εκπομπή της και γιατί αυτό πυροδότησε μια σειρά απρόσμενα γεγονότα, με αποτέλεσμα κύκλοι του Μαξίμου να απαιτούν εξηγήσεις από τον Γεννάδιο για κάτι απονενοημένο; Τι είπε ο Επιτροπάκης που δεν πρόσεξε κανείς, ούτε καν ο ίδιος και ενόχλησε ανώτερους κύκλους;

Σύντομα τα στοιχεία υποδεικνύουν τον Αντρέα για δολοφόνο της γυναίκας του, είναι όμως έτσι ή κάποιος προσπαθεί να τον παγιδέψει; Ο Επιτροπάκης βασίζεται στα γεγονότα και τον συλλαμβάνει, κάτι μέσα του όμως του λέει πως παραήταν εύκολο. Ποιο είναι το κίνητρο αν τη σκότωσε; Η δίκη του φερόμενου ως ενόχου μετατρέπεται σε τσίρκο, ο ίδιος σε αποδιοπομπαίο τράγο και αρχίζει να βλέπει όνειρα, μια φρικαλέα σειρά επισκέψεων που θα του  αλλάξουν τη ζωή. «Δεν βλέπεις όνειρο, δεν βλέπεις όραμα, βλέπεις αυτό που πρέπει… Όμως πρέπει να με βοηθήσεις… Υποφέρω εδώ, το ξέρεις… Μονάχα εσύ μπορείς να με λευτερώσεις… βρες αυτόν που με σκότωσε» (σελ. 135). Είναι η Αγάθη αυτή που τον επισκέπτεται; Πόσο λεπτή είναι η γραμμή ανάμεσα στον ύπνο και στην πραγματικότητα; Ο Αντρέας παρακολουθεί τον εαυτό του να περπατά σε απόκοσμα, δύσοσμα τοπία που εναλλάσσονται δημιουργώντας εικόνες η μία χειρότερη από την άλλη. Η Αγάθη είναι εκεί, της μιλά αλλά εκείνη δεν του γυρίζει τον λόγο: «Δεν μπορώ, δεν μ’ αφήνουν… Εκείνοι που κάνουν κουμάντο εδώ». Σταδιακά «Η αίσθησή της γύρω του, μέσα του, έμοιαζε να γιγαντώνεται και να τον τυλίγει κι αυτό τον γέμιζε σιωπηρή ικανοποίηση». Εφιάλτες με παράδοξη λογική, με την αίσθηση πως κάτι τον ακολουθεί κατά πόδας, κάτι που θέλει το κακό το δικό του και της Αγάθης. Ποια είναι η ακαθόριστη, ασταθής λιγνή φιγούρα που ετοιμάζεται να τον κλείσει μέσα της;

Το μυθιστόρημα «Θεός και δικαστής» είναι μια δυνατή και ανατρεπτική ιστορία που κρύβει στην καρδιά της ένα σκοτεινό μυστικό και για να φτάσουμε ως εκεί παρουσιάζονται χαρακτήρες που άλλοτε θολώνουν τα νερά και άλλοτε βοηθούν ουσιαστικά. Από τη μια έχουμε έναν αγώνα δρόμου του αστυνόμου που αναλαμβάνει την υπόθεση για να βρει στοιχεία που αθωώνουν τον φερόμενο ως δράστη κι από την άλλη ο ίδιος ο κατηγορούμενος αρχίζει να αποκτά δύναμη μέσα από τα όνειρα που βλέπει κι αρχίζει να κάνει πράγματα που ίσως τον οδηγήσουν στη λύση του μυστηρίου. Πολλές και απανωτές σκηνές που θυμίζουν κινηματογραφική ταινία, προσεγμένες περιγραφές των ονείρων, σταδιακός φωτισμός ενός χαρακτήρα που κρατάει το κλειδί της υπόθεσης, λιτοί διάλογοι, αναπάντεχες εξελίξεις και υποδειγματικός συγκερασμός φαντασιακού και πραγματικού είναι γνωρίσματα που δίνουν κάτι παραπάνω στο μυθιστόρημα. Ίσως ο τρόπος που ολοκληρώθηκε η προσωπική ιστορία κάποιων ηρώων του βιβλίου να μη με ικανοποίησε και να με άφησε με την απορία «γιατί συνέβη αυτό αφού δεν επηρέασε άμεσα ή κατά πολύ τις επερχόμενες εξελίξεις», η κεντρική ιδέα του βιβλίου όμως, ο χορός των μυστικών που στήθηκαν γύρω της και ο τρόπος που κάποιοι θέλησαν να τα προστατεύσουν πάση θυσία για να μη διαλυθούν οι ζωές τους («Η μεγάλη αρετή του ανθρώπου δεν είναι να ξεχνάει τα άσχημα πράγματα. Είναι να βεβαιώνεται ότι οι άλλοι δεν θα τα μάθουν ποτέ», σελ. 277) με βοήθησαν να φτάσω σ’ ένα λυτρωτικό και δυνατό τέλος.

The post «Θεός και δικαστής», του Χάρη Θεοδωράτου, εκδ. Κύφαντα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Μαίρη Πολύβουα 
Συγγραφέας Γιάννης Καφάτος
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Κύφαντα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Γιάννης Καφάτος έγραψε μια ιδιαίτερη συλλογή κειμένων με πρωταγωνιστές ανθρώπους που δεν περιμένεις ότι θα συναντήσεις σε αφηγηματικό προσκήνιο: μετανάστες, ηλικιωμένοι, ναρκομανείς, άστεγοι (πολλά από τα διηγήματα ζωντανεύουν τον δικό τους περιπετειώδη βίο) κ. ά. Πρόσωπα που δεν τραβούν το ενδιαφέρον και την προσοχή των περαστικών είναι εδώ με τη δική τους φωνή, συγκροτώντας ένα απάνθισμα ιστοριών με πλοκή-roller coaster, δηλαδή εκεί που υπάρχει γραμμική αφήγηση, θα συμβεί κάτι που θα πυροδοτήσει τις εξελίξεις και στη συνέχεια θα ολοκληρωθεί με κάτι εξίσου αναπάντεχο. Απλό λεξιλόγιο, δυνατή αφηγηματικότητα, έξυπνες ιδέες και υποδειγματική ανάπτυξή τους κάνουν τα κείμενα ιδιαίτερα προσωπικά και διαφορετικά από τα συνηθισμένα άλλων συλλογών. Επιπλέον, ελάχιστοι χαρακτήρες έχουν ονόματα κι αυτοί δρουν σε μέρη χωρίς τοπογραφικές ενδείξεις, κάτι που δημιουργεί την αίσθηση του διηνεκούς και της διάρκειας στον χρόνο. Αντιθέτως, όποτε κατονομάζονται τα σημεία δράσης αυτά είναι συνήθως στου Ψυρρή και στην οδό Αθηνάς.

Άνθρωποι που έχουμε δει χωρίς να τους βλέπουμε, που τους έχουμε προσέξει χωρίς να τους έχουμε δει βγαίνουν μπροστά. Ο συγγραφέας μάλιστα δε διστάζει να χρησιμοποιήσει λέξεις που θα εντείνουν το συναίσθημα, όχι για λόγους εντυπωσιασμού αλλά για να μας φέρει πιο κοντά στον δικό μας εαυτό, μιας και σίγουρα όλοι μας έχουμε σκεφτεί αυτές τις λέξεις γι’ αυτούς τους ανθρώπους απλώς δεν τις έχουμε πει δυνατά. Ο Γιάννης Καφάτος όμως, μετά το πρώτο αναγνωστικό χαστούκι, απλώνει μερικές φορές το χέρι της αισιοδοξίας και κυρίως της ανθρωπιάς, δείχνοντάς μας ότι οι χαρακτήρες του δεν παύουν να είναι άνθρωποι, με ένα παρελθόν και με μια σειρά από λάθη που, επίτηδες ή τυχαία, τους έριξε χαμηλά ή πιο έξω από τον κόσμο. «Γιατί αν κάποιοι κάνουν ότι δεν βλέπουν την περιφερόμενη δυστυχία στην πόλη που κυκλοφορούν, άλλοι τόσοι και περισσότεροι είναι εχθρικοί προς τη δυστυχία των άλλων. Λες κι είναι κολλητική ασθένεια» (σελ. 40). Σε κάποια κείμενα έχουμε τριτοπρόσωπη αφήγηση, σε άλλα πρωτοπρόσωπη ενώ μερικές φορές ο αφηγητής απευθύνεται σε κάποιον, στον αναγνώστη ή σε συνομιλητή του, για μεγαλύτερη παραστατικότητα.

«Στον φράχτη έκλαψα δυο φορές» γνωρίζουμε τον Αλί που εργάζεται ως σιδεράς και του οποίου το αφεντικό δέχεται μια σημαντική δουλειά: να στήσουν έναν φράχτη στα σύνορα. Ο Αλί βάζει τα κλάματα γιατί θυμήθηκε πως στο ίδιο σημείο είχε περάσει λαθραία πριν χρόνια. «Σήμερα έκλαψα για τον επόμενο Αλί που δεν θα μπορέσει να διαβεί το ποτάμι και να βρει μια ζεστή κούπα τσάι να ζεστάνει το κορμί του» (σελ. 17). Το δίλημμα μεγάλο: «Πώς θα έκλεινα εγώ μια πόρτα που την είχα βρει ανοιχτή και σώθηκα περνώντας τη; Το κλάμα του έγινε και δικό μου κλάμα: «Έχουμε μάθει να κοιτάμε και μη ρωτάμε τον άλλον «γιατί κλαις;» αφού όλοι ξέρουμε» (σελ. 18). Στη «Μαίρη Πολύβουα» γνωρίζουμε ένα ήρεμο, ταπεινό ανθρωπάκι που δέχεται να συνοδεύσει τους μαθητές του σε μια εκδρομή πίσω στον τόπο όπου γεννήθηκε. Ένα βράδυ που έχουν βγει για ποτά, η Μαίρη Πολύβουα τον βλέπει και τον χουφτώνει, τον αρπάζει και φεύγουν, προκαλώντας τη θυμηδία των παιδιών που συνόδευε. Ένα πανέξυπνο κείμενο που ξεδιπλώνει σταδιακά την ιστορία και κρατάει τη μεγάλη αποκάλυψη για το τέλος, προκαλώντας μιαν έντονη συγκίνηση για τους ανθρώπους που δεν τολμάνε, για όσους οδηγούν τους άλλους στα άκρα, για όσους προσπαθούν να συμβιβαστούν με τον άδηλο εαυτό τους. Μια κρυφή πλατωνική ερωτική ιστορία από το παρελθόν έρχεται στο φως με φόρα, ανατρέποντας τον κόσμο του καθηγητή και αφήνοντάς με άφωνο αλλά και συγκινημένο.

Σπαρακτικό είναι το «Κάτι για προσκεφάλι», ένα κείμενο που ξεδιπλώνεται σε τρεις σελίδες κι εγώ έκλαιγα για τρία λεπτά. Ένας επαίτης χαίρεται με τη χαρά των άλλων που συναντάει τα βράδια στου Ψυρρή που τριγυρνάει. Ξεχνάει τη δική του δυστυχία γιατί δε βλέπει άδεια βλέμματα, όπως τα πρωινά τις καθημερινές. Κι ενώ συγκρίνει το σήμερα με το δικό του χτες δε μεμψιμοιρεί ούτε αναθεματίζει την τύχη του, γιατί έχει κάτι σημαντικό για προσκεφάλι τη νύχτα στην πιο φιλόξενη κόχη που θα βρει, κάτι που με τάραξε και με λύγισε. Πριν κοιμηθεί φοράει έναν σκούφο που του καλύπτει το πρόσωπο για να κλαίει με την ησυχία του, μιας και «τα δάκρυα δεν θέλω να φανερώνονται στους περαστικούς» και τότε… Από το κλάμα πάμε στην ένταση με τη «Θυμωμένη μανία», όπου ένας άντρας έχει πολύ θυμό μέσα του, χωρίς να έχει ψάξει και να σκεφτεί από πού πηγάζει όλο αυτό. Γνωρίζουμε τη νοοτροπία, τις αντιλήψεις, τον χαρακτήρα του, δίνεται με ρεαλισμό η ένταση της οργής του, τα συμπτώματά του σε σώμα και μυαλό κι όταν η πλοκή ανατρέπεται, τα πάντα τινάζονται στον αέρα. Ένα ψήγμα ανθρωπιάς σκόρπιο ανάμεσα στις λέξεις κλείνει το διήγημα με μια σχετική αισιοδοξία ότι ο πρωταγωνιστής παραμένει άνθρωπος και δεν τον νίκησε το θηρίο του θυμού.

Επιστρέφουμε στο κλάμα με το «Ευριπίδου (Κάτω από την Αθηνάς)», όπου καταγράφεται η σταδιακή κάθοδος ενός ανθρώπου που τα είχε όλα και τώρα ξέπεσε στην πρέζα. Πώς έχασε την πολυτελή ζωή του, τις γυναίκες, τους φίλους του; «Πλέον δεν έχει πρόσωπο. Είναι ένα απλωμένο χέρι. Βρώμικο με μεγάλα νύχια μαύρα από την απλυσιά. Κι όμως είχε τόσο ωραία δάχτυλα! Και πολύ δημιουργικά…» (σελ. 36). Μέσα από παραστατικές και πάλι περιγραφές γνωρίζουμε τον ψυχισμό του, τις σκέψεις του, τις απέλπιδες προσπάθειες να σταθεί όρθιος κι όχι να σέρνεται. Οι παρατηρήσεις του είναι ρεαλιστικές. Ιδού για παράδειγμα πώς βλέπει τους οδηγούς στο φανάρι που ζητιανεύει: «Κλείνουν ερμητικά τα παράθυρα και φτιάχνουν την επιθυμητή θερμοκρασία με τον κλιματισμό. Αυτός όμως δυσκολεύεται να περάσει τις αντανακλάσεις της πόλης που φέγγουν στο τζάμι και δεν μπορεί να δει τον οδηγό». (σελ. 38). Πόση ωμότητα διέκρινα μέσα στην ειλικρίνεια: «Το βράδυ είναι πιο καλά. Πάντα το σκοτάδι ομορφαίνει την ασχήμια της πόλης. Έτσι κι αυτός φαίνεται λιγότερο» (σελ. 40). Και για άλλη μια φορά με την τελευταία σκηνή, με την τελευταία λέξη, έβαλα τα κλάματα.

«Τα δίδυμα» είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορία για μια γυναίκα που γνωρίζει δίδυμα αδέλφια και συνάπτουν σχέση όλοι μαζί για κάνα χρόνο μόνο αλλά τους ξαναβλέπει όταν πια έχει γεράσει. Τα πάντα έχουν αλλάξει και στους τρεις κι ο συγγραφέας, ευκαιρίας δοθείσης, καταγράφει με οξυδέρκεια και σεβασμό τα πικρά αισθήματα των ανθρώπων που ο χρόνος πέρασε από πάνω τους: «Αρρωσταίνουμε και αλλάζουμε. Μεταμορφωνόμαστε σε κάτι που κανείς δεν θέλει να βλέπει, σε κάτι που κανείς δεν ανέχεται και τελικά σε κάτι που μόνο τον οίκτο προκαλεί. Δεν μας σκοτώνουν γιατί δεν είναι κοινωνικά αποδεκτό και επιφέρει ποινή. Μας κοιτάζουν με οίκτο και δεν μας δίνουν σημασία, γιατί αυτό είναι το πιο εύκολο και καλύπτει τις κοινωνικές τους ανασφάλειες» (σελ. 54). Δυστυχώς το τέλος είναι πολύ κλισέ, συγκριτικά με τις έξυπνες λύσεις των άλλων κειμένων της συλλογής. Ίδια κεντρική ιδέα σχετικά με τη θέση του ηλικιωμένου στη ζωή ενώ αναπολεί τις δυνάμεις και την ομορφιά της νιότης του έχουμε και «Στο παγκάκι, στο λιμανάκι», μόνο που αυτό το κείμενο είναι γραμμένο σε πιο εξομολογητικό τόνο, χρησιμοποιεί λίγο διαφορετικό λεξιλόγιο λόγω του αφηγητή και περιέχει πιο πλούσιες αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια του ήρωα.

Υπάρχουν κι άλλα διηγήματα, όπως το «Ρε, δεν είμαι αξιοθέατο», όπου ένας κλητήρας σε ναυτιλιακό γραφείο στον Πειραιά ασχολείται με τη φωτογραφία για χόμπι. Είναι ικανοποιημένος και χαρούμενος μέχρι τη στιγμή που θα ανατραπούν οριστικά οι ρόλοι και θα μπει στη θέση αυτών που φωτογραφίζει. Στην «Περιπλάνηση» παρακολουθούμε τα βήματα, την περιπλάνηση, τη μοναξιά που είναι συνυφασμένα με τις παιδικές αναμνήσεις του ήρωα της ιστορίας: «Τα βήματα μας πάνε ή μας διώχνουν από κάπου… Η ίδια σου η ύπαρξη εξαρτάται από τα βήματα που σε πάνε και σε φέρνουν. Κάπου, οπουδήποτε, από οπουδήποτε» (σελ. 60). Έξυπνο το «Πόσα βιβλία χωράνε στις τσέπες ενός τζάκετ;», όπου ένας άστεγος προσπαθεί να μη γίνει φίλος με το εκάστοτε μεταχειρισμένο βιβλίο που αγοράζει από το περίπτερο γιατί δεν έχει πολλές τσέπες πάνω του και πρέπει να το ανταλλάξει ή μεταπουλήσει μόλις το τελειώσει. Αισιόδοξο το «Σήμερα θα γελάσουμε χωρίς λεφτά» όπου ένας καλλιτέχνης του δρόμου και η πρωτότυπη παράστασή του μου έδειξαν με όμορφο και γλυκό τρόπο πόσο σημαντικό είναι το γέλιο και το χαμόγελο στη ζωή μας. Τέλος, τα κείμενα που τιτλοφορούνται «Στον κόσμο μου» είναι αρκετά σουρεαλιστικά και πρωτότυπα.

Η συλλογή διηγημάτων «Μαίρη Πολύβουα» είναι μια φρέσκια, πρωτότυπη και διαφορετική συγγραφική δουλειά του Γιάννη Καφάτου που ξεχωρίζει σε πολλά σημεία. Διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές ιστορίες, απολαυστική και προσωπική γραφή είναι μερικά από τα θετικά γνωρίσματα που με έκαναν να την ξεχωρίσω και να την αγαπήσω ιδιαίτερα.

The post «Μαίρη Πολύβουα», του Γιάννη Καφάτου, εκδ. Κύφαντα appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Στο Πεδίον του Άρεως 
Συγγραφέας Μαρία Ανδρικοπούλου
Εικονογράφος Ναταλία Μαυρωτά
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Υδροπλάνο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ιστορίες που σε περιμένουν να τις ανακαλύψεις, πρόσωπα και γεγονότα που συνδέονται με το πάρκο, δέντρα και φυτά, όλα βρίσκονται σε αυτό το βιβλίο που ενθαρρύνει την εξερεύνηση και τη φαντασία μικρών και μεγάλων. Γνώση, παιχνίδι και μια όμορφη βόλτα στη φύση είναι όσα προσφέρει αυτό το πρωτότυπο και μοναδικό βιβλίο σε αναγνώστες από 6 ετών και πάνω. Τα μεγαλύτερα παιδιά θα εμβαθύνουν σε όσες πληροφορίες γνωρίζουν από το σχολείο όσο παίζουν, ανακαλύπτουν, παρατηρούν και τα μικρότερα θα έρθουν σε επαφή με τον καλύτερο τρόπο με το Πεδίον του Άρεως, μια ατέλειωτη πηγή παιχνιδιού και εκπλήξεων. Άλλωστε, η συγγραφέας από την αρχή παρακινεί: «Βρες τον δικό σου τρόπο να απολαμβάνεις το Πεδίον του Άρεως και να παίζεις μαζί του». Ένα πάρκο για όλους, μαθητές και φοιτητές, αθλητές και φιλόζωους, ηλικιωμένους και γονείς με μωρά σε καρότσι, περιστασιακούς επισκέπτες, τουρίστες, μετανάστες. Μπορούν να τρέξουν ή να καθίσουν στα παγκάκια του, να δουν παράσταση ή ν’ ακούσουν συναυλίες στο θέατρο, να επισκεφθούν τη βιβλιοφιλική έκθεση. Όλοι βρίσκουν μια ανοιχτωσιά στον αστικό ιστό, μια όαση δροσιάς και ηρεμίας, έναν χώρο αναψυχής, αθλητισμού και πολιτισμού.

Το βιβλίο καταγράφει μια συναρπαστική βόλτα στον ροδώνα, στην οδό Ηρώων, στις πλατείες, στο πλάτωμα Οικονομίδη, στην πλατεία Πρωτομαγιάς, στα δύο σιντριβάνια, παντού μέσα στο πάρκο, όπου θα βρει κανείς παιδική χαρά, παλαιά και σύγχρονα παγκάκια, κολόνες φωτισμού και ξύλινος κάδους απορριμμάτων, μάρτυρες του παρελθόντος. Δέντρα, ζώα, πουλιά, ερπετά αναμένουν τους θαυμαστές και τους εξερευνητές τους. Μικρές ταμπέλες ενημερώνουν τον κόσμο για την κοινή και για την επιστημονική ονομασία του φυτού και του δέντρου ενώ μικροί επισκέπτες μπορεί να πεταχτούν ξαφνικά όσο περπατάμε στα μονοπάτια του πάρκου. Άλλωστε, περίπου εβδομήντα είδη πτηνών από σπουργίτια και δεκοχτούρες μέχρι τσίχλες και τσαλαπετεινοί αλλά και αρπακτικά από τα γειτονικά Τουρκοβούνια, όπως ξεφτέρια και βραχοκιρκίνεζα, συχνάζουν στο Πεδίον του Άρεως. Το Πεδίον του Άρεως είναι ένα πάρκο για τις τέσσερις εποχές και τις πέντε αισθήσεις: ακούς τα γέλια των παιδιών και τις καμπάνες των εκκλησιών, ψηλαφίζεις τα μνημεία και τα πέταλα ενός ανθισμένου λουλουδιού, παρατηρείς τα διαφορετικά είδη πουλιών και διαβάζεις τις επιγραφές, απολαμβάνεις τη γεύση ενός ροφήματος στη βόλτα που κάνεις ή τρως το κολατσιό σου καθισμένος στο χορτάρι, μυρίζεις το χώμα και το χορτάρι μετά τη βροχή.

Εκτός από τις φυσιολατρικές διαδρομές, υπάρχουν και μικροί σταθμοί ιστορίας διάσπαρτοι στο Πεδίον του Άρεως: οι ναοί των Ταξιαρχών (το παλαιότερο κτίσμα του πάρκου από τον 16^ο αιώνα) και του Αγίου Χαραλάμπους με τις τοιχογραφίες του Φώτη Κόντογλου, το Green Park και τα θέατρα Άλσος και Αλίκη, η λεωφόρος Ηρώων με τις 21 προτομές των αγωνιστών του 1821 (οι πρώτες 16 φιλοτεχνημένες μεταξύ 1935-1937), το ταφικό μνημείο του Αλέξανδρου Υψηλάντη (ενδιαφέρουσα η ιστορία του) και το ηρώο των Ιερολοχιτών συντρόφων του, προτομές και άλλα ηρώα πεσόντων, η τεχνητή Σπηλιά του Πανός που λέγεται πως φτιάχτηκε από τις πέτρες του αναθέματος κατά του Βενιζέλου το 1916, ο ανδριάντας του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και άλλα. Στο πάρκο έλαβαν χώρα τα Σκιαδικά του 1859, οι εορτασμοί για την έξωση του Όθωνα το 1862, τα Δεκεμβριανά του 1944 (τότε κάηκε και η Ιππευτική Σχολή μέσα στο πάρκο) και πολλά άλλα. Η συγγραφέας τα παραθέτει όλα αυτά συνοπτικά, με απλό λεξιλόγιο και ζωντανεύει με προσοχή και τεκμηριωμένα τις εκάστοτε περιόδους της ελληνικής Ιστορίας.

Η εικονογράφηση της Ναταλίας Μαυρωτά είναι εκπληκτική και αναπόσπαστο κομμάτι του κειμένου. Από την αρχή ως το τέλος ντύνει τις σελίδες με πολύχρωμες λεπτομέρειες και αποτυπώνει με ενάργεια και ρεαλισμό ό,τι περιέχεται στο κείμενο, από τα μνημεία και τα ζώα ως τα φυτά και τις γωνίες του πάρκου. Απλές γραμμές γεμάτες δύναμη, αφαιρετικές αλλά και ρεαλιστικές αποτυπώσεις, χιλιάδες χρώματα, ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες δημιουργούν το ιδανικό συμπλήρωμα ενός κειμένου γεμάτου μικρά μυστικά, ιστορικά στοιχεία και πολλές εκπλήξεις.

Τα παιδιά μπορούν να χαράξουν δικές τους διαδρομές στο πάρκο γεμάτες πληροφορίες, γνώση και κρυμμένα μυστικά, να ζωγραφίσουν στις ειδικές σελίδες που εναλλάσσονται με το κυρίως κείμενο, να κολλήσουν φυτά δημιουργώντας το δικό τους φυτολόγιο. Προτείνονται επίσης συναρπαστικοί θεματικοί περίπατοι για το 1821, για το 1922 και για τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, με πολλές και έξυπνες παρατηρήσεις και βιβλιογραφία που θα εμπλουτίσουν την εμπειρία των παιδιών. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ο απαραίτητος χάρτης με ενδείξεις για τα σημεία ενδιαφέροντος, πολύτιμη βοήθεια για όσους θέλουν να ανακαλύψουν το πάρκο και τους κρυμμένους θησαυρούς του.

The post «Στο Πεδίον του Άρεως», της Μαρίας Ανδρικοπούλου, εκδ. Υδροπλάνο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Θανασάρας και Βωβίτο: Αποστολή στο φεγγάρι 
Συγγραφέας Μαριλένα Παππά
Εικονογράφος Κατερίνα Παπαστεφανάτου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Αγγελάκη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μαριλένα Παππά έγραψε ένα γλυκό, χαριτωμένο και τρυφερό παραμύθι που μας ταξιδεύει στον κόσμο του εντομοσχολείου και μας συστήνει δύο αγαπημένους φίλους που θα βάλουν τα δυνατά τους για να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους: να φτάσουν μέχρι το φεγγάρι. Με απλές και μικρές προτάσεις ζωντανεύει την καθημερινότητα δύο μικρών πυγολαμπίδων, μας συστήνει τις οικογένειές τους (οι μητέρες τους ήταν φίλες πολύ πριν γεννηθούν τα παιδιά τους, ήταν «αρχαίες» φίλες όπως τις αποκαλούν ο Θανασάρας και ο Βωβίτο) και καταγράφει τι συμβαίνει στο σχολείο αλλά και πώς προσπαθούν να κάνουν οι πυγολαμπιδίτσες πραγματικότητα το όνειρό τους. Γέλασα πολύ με τις άκαρπες προσπάθειες της δασκάλας τους, της κυρίας Τζιτζιφρίδα, μιας τζιτζικίνας με γυαλιά και κομψό ντύσιμο, η οποία προσπαθεί μάταια να βάλει μια τάξη στα παιδιά που διδάσκει: οι μέλισσες κουβαλάνε τετράδια από γύρη, οι ακρίδες κάνουν γυμναστική πάνω στα θρανία, οι πυγολαμπίδες μας με το φως τους αποπροσανατολίζουν τις κουκουβάγιες και νομίζουν πως ξημέρωσε, χαμός! Κάποια μέρα λοιπόν οι δύο φίλοι, κρυφά από τους γονείς τους, αρχίζουν να ψάχνουν τρόπους να πλησιάσουν στο φεγγάρι: πηδάνε ανεπιτυχώς από μια μουριά, φτιάχνουν λάσο με σκοινί κλπ. Μόλις απογοητεύονται όμως ανακαλύπτουν κάτι που αναπτερώνει τις ελπίδες τους.

Η εικονογράφηση της Κατερίνας Παπαστεφανάτου είναι πολύ όμορφη, γεμάτη ζωηρά και εξίσου γλυκά με το κείμενο χρώματα. Τα προσωπάκια των εντόμων είναι χαριτωμένα, οι εκφράσεις τους ρεαλιστικές ενώ χρησιμοποιούνται ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες και προοπτικές. Το εντομοσχολείο είναι πάνω σ’ ένα κλαδί, η αποτύπωση της τάξης είναι χαριτωμένη και θυμίζει κινηματογραφικό πλάνο, οι νυχτερινές αποτυπώσεις έχουν σχεδιαστεί και χρωματιστεί προσεκτικά ώστε να δίνουν φως στις εικόνες και σε πολλές περιπτώσεις αναμιγνύονται ιδανικά ο ρεαλισμός με το υπερβατικό. Μια υπέροχη δουλειά που συνοδεύει σωστά και υποδειγματικά το κείμενο.

Το παραμύθι της Μαριλένας Παππά «Θανασάρας και Βωβίτο: Αποστολή στο φεγγάρι» δείχνει μέσα από μια ανατρεπτική και τρυφερή ιστορία πόσο σημαντική είναι η φαντασία για ένα παιδί και πώς αυτή αποτελεί το καλύτερο όχημα για να πάνε οι μικροί αναγνώστες όπου θέλουν: στη ζούγκλα, στο σύμπαν, στην μπισκοτούπολη. Η μόνη προϋπόθεση είναι να αφήνονται ελεύθερα να σχεδιάζουν το κάθε ταξίδι τους όπως αυτά θέλουν. Ένα υπέροχο και ευφάνταστο παραμύθι που, μέσα από μικρές προτάσεις και όμορφη εικονογράφηση, καλωσορίζει τα παιδιά στον κόσμο των φίλων πυγολαμπίδων που προσπαθούν να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους και να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους. Το βιβλίο συμπληρώνουν ασκήσεις δημιουργικότητας, παρατηρητικότητας, ελεύθερης έκφρασης καθώς και παιχνίδια που ετοίμασε η Μαρία Μπακάρα. Βήμα προς βήμα, σελίδα τη σελίδα οι μικροί αναγνώστες καλούνται να συνεχίσουν την ιστορία, να μπουν σε λαβύρινθους, να αποφασίσουν πώς θέλουν να ταξιδέψουν στο φεγγάρι και ποιον να πάρουν μαζί τους, πώς θα ήθελαν να είναι το δικό τους εντομοσχολείο αλλά και να μάθουν να γράφουν στη γλώσσα των πυγολαμπίδων! Έτσι η ανάγνωση γίνεται παιχνίδι, ενισχύει τη φαντασία των παιδιών και τους προσφέρει ένα πλήρες «πακέτο» συμμετοχής στην ιστορία από κάθε άποψη!

The post «Θανασάρας και Βωβίτο: Αποστολή στο φεγγάρι», της Μαριλένας Παππά, εκδ. Αγγελάκη appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Ο Σβούρας λέει την αλήθεια 
Συγγραφέας Αλίνα Ιωάννου
Εικονογράφος Emma Louise Clarke
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Αλίνα Ιωάννου έγραψε μια νέα συναρπαστική περιπέτεια με ήρωα τον Σβούρα, τον μικρό σκίουρο, ο οποίος αυτήν τη φορά θα μάθει για τα προτερήματα της αλήθειας και για τα προβλήματα που φέρνει το ψέμα. Η μαμά του σκίουρου ζητάει υλικά για το σκιουρο-γλυκό της και ο Σβούρας πηγαίνει με χαρά να τα μαζέψει, ανυπομονώντας επ’ ευκαιρία να παίξει με τους φίλους του. Στην πορεία όμως χαλάει λίγο από το φράγμα που είχαν δημιουργήσει τα ζωάκια για να προστατευτούν οι φωλιές τους από κάποια φυσική καταστροφή. Φοβισμένος, ο Σβούρας κατηγορεί στους φίλους τους τον σκαντζόχοιρο Ακίδα ως υπαίτιο! Μια νέα εξέλιξη όμως θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Θα αποκαλύψει τελικά την αλήθεια ο Σβούρας ή θα επιμείνει στο ψέμα του, ακόμη κι όταν τα πάντα είναι έτοιμα να καταστραφούν;

Η Αλίνα Ιωάννου έγραψε ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι για το ψέμα και τις άσχημες συνέπειές του, καθώς και για πόσο εύκολα μπορεί να ακολουθήσουν κι άλλα, δυσχεραίνοντας τη θέση του «ψεύτη». Η οικογένεια του Σβούρα πάντως είναι υποστηρικτικοί και τονίζουν: «-Ό,τι κι αν έγινε, η αλήθεια είναι το πιο δυνατό σου όπλο…Με την αλήθεια όλα φτιάχνονται και θα μπορούμε να σε βοηθήσουμε». Λόγια καρδιάς και αγάπης που θα εμπνεύσουν τους μικρούς αναγνώστες να προτιμάνε πάντα την αλήθεια για να κερδίζουν την εμπιστοσύνη των ανθρώπων που αγαπούν. Συγκινήθηκα με την τελική απόφαση του Σβούρα και με τον τρόπο που τον αντιμετώπισαν οι φίλοι του όσο προσπαθούσαν με αυταπάρνηση να ξαναφτιάξουν το φράγμα που έβαζε σε κίνδυνο τις φωλιές. Χάρη στους φίλους και στους γονείς του σκιουράκου οι μικροί αναγνώστες κατανοούν πως «Το ψέμα μοιάζει να σε προστατεύει για λίγο…αλλά τελικά σε κάνει να νιώθεις μόνος και με ένα βάρος μέσα σου. Η αλήθεια, όσο κι αν μας τρομάζει, πάντα μας ελευθερώνει». Φυσικά ο Σβούρας κάνει την ερώτηση που φοβούνται όλα τα παιδιά: «Δηλαδή, αν λέω την αλήθεια -όσο κακό κι αν είναι αυτό που έχει συμβεί- δεν θα με αγαπάτε λιγότερο»; Και η απάντηση είναι ρητή: «-Όχι, βέβαια!… Η αγάπη μας δεν μεγαλώνει με ψέματα, μεγαλώνει με την αλήθεια, όσο δύσκολο κι αν είναι να την πούμε».

Η εικονογράφηση της Emma Louise Clarke είναι υπέροχη, φωτεινή, γεμάτη πολλά και ζωηρά χρώματα. Οι φυσιογνωμίες των ζώων της ιστορίας είναι γλυκύτατες και χαριτωμένες ενώ το δάσος ζωντανεύει με ρεαλισμό μπροστά στα μάτια των μικρών αναγνωστών. Το φόντο σε κάποιες σελίδες είναι λεπτομερές και σε άλλες όχι, αφήνοντας έτσι το κείμενο να αναπνεύσει και το μάτι να ξεκουραστεί. Κοντινά, μακρινά και γενικά πλάνα δίνουν κινηματογραφική οπτική και συνοδεύουν ιδανικά το συναρπαστικό κείμενο.

«Ο Σβούρας λέει την αλήθεια» και κερδίζει την αγάπη και τον σεβασμό των φίλων του και των γονιών του. Μια όμορφη, τρυφερή περιπέτεια που διδάσκει στα παιδιά σημαντικές διαχρονικές αξίες χάρη στην παρέα του πιο γλυκού σκίουρου στο δάσος. Στο βιβλίο υπάρχει και QR Code για όσα παιδιά θέλουν ν’ ακούσουν τα τραγούδια του Σβούρα.

The post «Ο Σβούρας λέει την αλήθεια», της Αλίνας Ιωάννου, εκδ. Διόπτρα (Σβούρας #3) appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Η ιστορία των γυναικών 
Τίτλος πρωτοτύπου Historia kobiet
Συγγραφέας Katarzyna Radziwill
Εικονογράφος Joanna Czaplewska
Μεταφραστής Αναστασία Χατζηγιαννίδη
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τι έκαναν οι γυναίκες σε κάθε εποχή; Σε τι διαφέρει η ιστορία τους από αυτήν των αντρών; Η Katarzyna Radziwill έγραψε μια συναρπαστική αναδρομή στην ανθρώπινη ιστορία από τα προϊστορικά χρόνια ως σήμερα μέσα από τα μάτια των γυναικών. Ένα πλούσιο σε πληροφορίες και εύληπτο βιβλίο γεμάτο γνώσεις, ιστορίες, μυστικά και αποκαλύψεις που θα βοηθήσει τα παιδιά από 8 ετών και πάνω να κατανοήσουν την πορεία της γυναίκας και των ασχολιών της μέσα στον χρόνο.

Ξεκινάμε με τις πρώτες «ομάδες» ανθρώπων που κατέφευγαν σε σπηλιές ή έφτιαχναν σκηνές για να μείνουν, σε μια εποχή που οι γυναίκες μαγείρευαν ή έφτιαχναν κοσμήματα από πρωτόλεια και απλά υλικά. Σπηλαιογραφίες, αγαλματάκια, τα πρώτα ημερολόγια, τα πρώτα κατοικίδια ζώα, οι πρώτες κατοικίες και η αρχιτεκτονική τους μας φέρνουν σιγά σιγά στην αρχαία εποχή: στην Αίγυπτο, με τις ελεύθερες και ανεξάρτητες γυναίκες, στην Ελλάδα με την υποταγμένη κόρη και σύζυγο και στην αρχαία Ρώμη με τις πρώτες διαμαρτυρίες γυναικών. Στον Μεσαίωνα του χριστιανισμού έχουμε την άνθηση των γραμμάτων και οι γυναίκες ασχολούνται με περισσότερα επαγγέλματα, τον 16^ο και τον 17^ο αιώνα έχουμε εργάτριες, νοικοκυρές αλλά και κυνήγι μαγισσών ενώ τον 19^ο αιώνα εμφανίζονται οι γυναίκες συγγραφείς και ξεκινάνε οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών. Στον 20ό αιώνα έχουμε νέα επαγγέλματα, δικαίωμα ψήφου, ευκολότερο νοικοκυριό, εξελιγμένη μόδα και τελικά σήμερα έχουμε δράσεις για την καταπολέμηση ανισοτήτων και πολλά άλλα. Το βιβλίο τελειώνει με επιλεγμένες ιστορίες και μαρτυρίες για τη ζωή σε όλες τις ηπείρους από την Κίνα και την Ινδία, τον μουσουλμανικό κόσμο και την Αφρική ως τους Ίνκας και το Μεξικό. Μόδα, εκπαίδευση, αρχιτεκτονική, γεωργία, κοσμήματα, ενδυμασίες, τέχνη, ιστορία, κοινωνία, φεμινισμός, θρησκεία, ήθη και έθιμα, εφευρέσεις και ανακαλύψεις, όλα ξεδιπλώνονται σε μικρά και προσεκτικά σχεδιασμένα κεφάλαια με έναν πλούτο πληροφοριών.

Η εικονογράφηση της Joanna Czaplewska  είναι γεμάτη χρώματα και με μεγάλη προσοχή στην αποτύπωση των εκάστοτε εποχών είτε στα ρούχα είτε στην αρχιτεκτονική είτε στα πρόσωπα. Μικρές εικόνες που συνοδεύουν τα αντίστοιχη έκτασης μέρη των κεφαλαίων στήνουν με απλές γραμμές τον εκάστοτε μικρόκοσμο με αξιέπαινο ρεαλισμό και ιδιαίτερη τέχνη. Το μεγάλο μέγεθος του βιβλίου το κάνει απολαυστικό και χορταστικό, με τα κείμενα και τις εικόνες να αναπνέουν και να εξαπλώνονται σωστά σε κάθε σελίδα για καλύτερη μελέτη και κατανόηση.

Βιβλίο Ώρα να χτίσουμε
Τίτλος πρωτοτύπου ¡Manos a la obrat!
Συγγραφέας-Εικονογράφος Luisa Vera
Μεταφραστής Ιωάννα Καπετάνου
Κατηγορία Βιβλία γνώσεων
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Ντιέγκο και η Αΐντα κατασκευάζουν ένα μηχάνημα που θα τους ταξιδέψει στον χρόνο και χάρη σ’ αυτό θα γνωρίσουν όλα τα αρχιτεκτονικά ρεύματα της ιστορίας. Τι είναι ο αρχιτέκτονας, πώς κατασκευάζεται ένα κτήριο, τι πρέπει να προσέξει κανείς κατά το χτίσιμο, ποιες συνθήκες του περιβάλλοντος χώρου πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν, ποια νέα υλικά και ποιες τεχνικές έχουν αλλάξει την αρχιτεκτονική; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται σε αυτήν τη συναρπαστική ιστορία που απευθύνεται σε παιδιά από 6 ετών και πάνω.

Ξεκινάμε από την προϊστορία, όπου υπάρχουν σπηλιές, κρόμλεχ και ντολμέν, συνεχίζουμε με τις πυραμίδες της Αιγύπτου και το Σινικό Τείχος της Κίνας, τον Παρθενώνα και το Κολοσσαίο. Προχωράμε στην ισλαμική, ρομανική και γοτθική αρχιτεκτονική του Μεσαίωνα, στην Αναγέννηση και στο μπαρόκ και καταλήγουμε στην αρχιτεκτονική του σιδήρου και τη μοντέρνα αλλά και φουτουριστική αρχιτεκτονική. Μικρές παράγραφοι με ευκολοδιάβαστα κείμενα χωριστά από τις εικονογραφημένες σελίδες βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε εποχής και ρεύματος και να γνωρίσουν τα σημαντικότερα μνημεία που τα εκπροσωπούν. Το βιβλίο είναι μια υπέροχη σκληρόδετη έκδοση με αναδιπλούμενες σελίδες γεμάτες λεπτομέρειες και αστεία σχέδια. Τα παιδιά απολαμβάνουν τις ιστορίες μέσα στην ιστορία αλλά παίζουν κιόλας, μιας και υπάρχουν ασκήσεις παρατηρητικότητας, κουίζ και παιχνίδια σε κάθε ενότητα, κάνοντας τη μάθηση κυριολεκτικά παιχνίδι!

Η εικονογράφηση είναι της ίδιας της συγγραφέως και είναι ένα πραγματικό πανόραμα λεπτομερειών, αποτύπωσης και χρωμάτων. Παρά τις χιλιάδες αυτές λεπτομέρειες και τις μεγάλου μεγέθους σελίδες όπου χωράνε πολλές σκηνές-έκπληξη, τα παιδιά δύσκολα θα βαρεθούν ή θα αποπροσανατολιστούν από το κείμενο, μιας και η σκληρή δουλειά που έχει γίνει τα συνδέει απερίσπαστα. Εξαίσιες αποτυπώσεις, ενδιαφέροντα φόντα, κόμικ αισθητική, πολλά χρώματα, ρεαλιστική απεικόνιση εποχών και τόπων δημιουργούν ένα αξέχαστο ταξίδι στην ιστορία της αρχιτεκτονικής που το λάτρεψα.

The post «Η ιστορία των γυναικών», της Katarzyna Radziwill & «Ώρα να χτίσουμε», της Luisa Vera, εκδ. Μεταίχμιο appeared first on Πανος Τουρλης.

Βιβλίο Το πιο καταπληκτικό πράγμα
Τίτλος πρωτοτύπου The most amazing thing
Συγγραφέας Ian Heyward Robinson
Εικονογράφος Matt Shanks
Μεταφραστής Μάρω Ταυρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μια μητέρα ζητά από το παιδί της να ζωγραφίσει το πιο καταπληκτικό πράγμα που υπάρχει και ο Χένρι αρχίζει αμέσως δουλειά. Μόνο που δεν μπορεί να σκεφτεί κάτι κι αρχίζει να ρωτάει τ’ αδέλφια του ποιο θα μπορούσε να είναι αυτό». Η Γκρέτα υποστηρίζει πως είναι η ζωή, γιατί «είναι παλλόμενη και συναρπαστική» σύμφωνα με το μικροσκόπιό της. Ο Σάιμον επιλέγει το μυαλό, γιατί «αναρωτιέται, φαντάζεται και επινοεί». Ο μπαμπάς από την άλλη μιλάει για το σύμπαν, γιατί «γεννήθηκε από μια μικροσκοπική κουκίδα και εξερράγη σε δισεκατομμύρια γαλαξίες, που ο καθένας αποτελείται από αμέτρητα αστέρια και πλανήτες και φεγγάρια». Τελικά η λύση είναι πολύ απλή και περιλαμβάνει όλα αυτά και πολλά άλλα. Μια έξυπνη ιστορία για τη μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου, για την προσωπική γοητεία και αξία του χαρακτήρα καθενός από μας και για τη μαγεία της ίδιας της ζωής.

Η εικονογράφηση του Matt Shanks είναι πολύ όμορφη και έχει ενδιαφέρουσες εναλλαγές. Από την αρχή, πριν τη σελίδα τίτλου, μας εισάγει σ’ ένα γκρίζο και βροχερό απόγευμα όπου ο Χένρι βαριέται κι αυτό θα είναι η αφορμή να ξετυλιχτεί το πολύ ενδιαφέρον παραμύθι. Η διατομή του οικογενειακού σπιτιού είναι ενδιαφέρουσα και ρεαλιστική ενώ στη συνέχεια αποτυπώνονται με σουρεαλιστικό τρόπο οι σκέψεις του παιδιού γύρω από το θέμα που του έβαλε η μαμά και οι απαντήσεις των δικών του ανθρώπων. Μεγάλες και χορταστικές εικόνες, συναρπαστικές λεπτομέρειες, έντονα και ζωηρά χρώματα, εγκάρσια απεικόνιση σε κάποιες σελίδες δημιουργούν ένα συμπληρωματικό συναρπαστικό ταξίδι στο ανθρώπινο σώμα, στον πλανήτη και στο σύμπαν. Οι απαντήσεις των μελών της οικογένειας συνοδεύονται από ολοσέλιδες εικόνες που βρίθουν από ζωή, κίνηση και χιλιάδες λεπτομέρειες. Τέλος, γέλασα πολύ με το αυτοκόλλητο στην τελευταία σελίδα, όπου ο Χένρι τρολάρει αντίστοιχο αυτοκόλλητο της μαμάς του.

Βιβλίο Το Μεγάλο Πράσινο Νησί
Τίτλος πρωτοτύπου The Great Green Island
Συγγραφέας-Εικονογράφος Becky Colvin
Μεταφραστής Μάρω Ταυρή
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άλι ζει σ’ ένα ψαροχώρι στον λόφο ενός μεγάλου καταπράσινου νησιού μαζί με τον μπαμπά της. Για τους ντόπιους, το νησί είναι το σπίτι τους, για την Άλι όμως είναι ένα μέρος θαυμαστό. Κάθε μέρα βγαίνει για εξερεύνηση και πάντα έχει συναρπαστικές ιστορίες ν’ αφηγηθεί. Αναζητά παρέα αλλά όλοι βρίσκουν δικαιολογίες, λένε συνέχεια «άλλη φορά» κι αυτή η φορά δεν έρχεται ποτέ. Αυτό θυμώνει την Άλι, όχι γιατί δε βρίσκει παρέα αλλά γιατί ο τόπος τους είναι πανέμορφος και κανείς δεν τον βλέπει, γιατί απασχολούνται συνέχεια με τις μικροδουλειές τους. Μια μέρα όμως θα εξαφανιστούν τα ψάρια κι οι κάτοικοι θα γυρίσουν όλο το νησί για να τα βρουν. Έπαιξε η Άλι ρόλο σε αυτό; Πόσο σημαντικό είναι να μη χάνουμε στιγμές από τη ζωή μας, βουτηγμένοι στη ρουτίνα μας; Η Becky Colvin έγραψε και εικονογράφησε μια συναρπαστική ιστορία γεμάτη εκπλήξεις, απρόοπτα και ένα τρυφερό επιμύθιο που με συγκίνησε. Ένα παιδί προσπαθεί να δείξει στον κόσμο γύρω της πως δεν πρέπει να χάνουν στιγμές της ζωής τους, αγωνίζεται να τους δείξει τις ομορφιές του τόπου τους και τότε συμβαίνει κάτι που θα τη βοηθήσει στην αποστολή της.

Η εικονογράφηση που είναι της ίδιας της συγγραφέως είναι υποδειγματική, πανέμορφη, με εκπληκτικές λεπτομέρειες και χιλιάδες ζωηρά χρώματα. Το χωριό της Άλι ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο ενώ στις τελευταίες σελίδες, που αποκαλύπτεται και πού πραγματικά βρίσκεται αυτό το χωριό, έμεινα άφωνος από την τέχνη και την απόδοση του τόπου. Οι έρευνες της Άλι και του πατέρα της, παράλληλα με αυτές των χωρικών, τους οδηγούν σε μια σπηλιά, η οποία αποτυπώνεται με σκούρα και σκοτεινά χρώματα αλλά τμηματικά οδηγούμαστε σε μια μεγάλη αποκάλυψη γεμάτη εξαίσιες λεπτομέρειες και φοβερή αληθοφάνεια. Το αγαπημένο κατοικίδιο της Άλι είναι μια κότα, η οποία κοιμάται νωχελικά έξω από το δεντρόσπιτο-ανάποδη βάρκα (τι έξυπνη ιδέα και τι τρομερή αποτύπωση!) πάνω σε μια αιώρα. Υποδειγματικές προοπτικές, μικρές ιστορίες που γεννιούνται μέσα από την εικονογράφηση, ολοσέλιδες εικόνες αλλά και καρέ που προσομοιάζουν με κόμικς είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του χρωστήρα της συγγραφέως. Επίσης, βρήκα έξυπνη την ιδέα συγκερασμού του κόσμου πάνω και κάτω από την επιφάνεια, όπου κρύβονται χιλιάδες θησαυροί και παρασύρουν τους μικρούς αναγνώστες σε νέες περιπέτειες, μιας και πυροδοτούν τη φαντασία τους και γεννάνε νέες ιστορίες.

The post «Το πιο καταπληκτικό πράγμα», του Ian Heyward Robinson & «Το Μεγάλο Πράσινο Νησί;», της Becky Colvin, εκδ. Μεταίχμιο appeared first on Πανος Τουρλης.