Βιβλίο Πριν κρυώσει ο καφές
Τίτλος πρωτοτύπου Coffee ga samenai uchini
Συγγραφέας Toshikazu Kawaguchi 
Μεταφραστής Βάσια Τζανακάρη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κλειδάριθμος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Toshikazu Kawaguchi ήταν μια πραγματική έκπληξη. Ατμοσφαιρικό, υποβλητικό, φαντασιακό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό, ανθρώπινο, συγκινητικό, τρυφερό μα και σκληρό, με κέρδισε από την πρώτη στιγμή. Αν και δε μου αρέσουν πολύ τα βιβλία με «υπερφυσικό» περιεχόμενο, αυτό με κέρδισε από την πρώτη στιγμή λόγω της αφηγηματικής του δεινότητας και για την άκρως ανθρωποκεντρική ιδέα του: πώς μπορεί κάποιος να διορθώσει τα λάθη του, να μάθει κάτι που δεν πρόλαβε, να δει κάποιον που δε γνώρισε; Ρεαλιστική γραφή, στακάτοι διάλογοι και μια υποβλητική ατμόσφαιρα ζωντανεύουν πολλές και διαφορετικές αξέχαστες ιστορίες. Ο συγγραφέας περιγράφει πολύ καλά τη μεταφορά στο παρελθόν και μου άρεσε που οι χαρακτήρες θα γυρίσουν στο χτες για να διορθώσουν τα γεγονότα, πάντα όμως θα συμβεί κάτι που θα δώσει στον καθένα τους μια διαφορετική οπτική γωνία, θα ανατρέψει την αρχική εικόνα και θα τους οδηγήσει σε άλλα μονοπάτια. Επίσης, ξετυλίγονται με διαφορετικό τρόπο οι ιστορίες, δεν έχουμε δηλαδή ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο (αφήγηση στο παρόν ή στο σύντομο παρελθόν, εντοπισμός του προβλήματος, επιστροφή στο χτες) αλλά ποικίλα κέντρα βάρους ή διαφορετικές αφορμές για ταξίδι στον χρόνο ενώ ταυτόχρονα ξετυλίγονται οι ζωές και των ιδιοκτητών του καφέ. Όλα αυτά δημιουργούν ένα γοητευτικό αρραγές σύνολο με πολλά κι ενδιαφέροντα πρόσωπα και ποικίλα συναισθήματα.

Η Φουμίκο Κιοκάουα ζει μόνο για τη δουλειά της αλλά έχει κάνει και σχέσεις, απλώς δεν την ενδιέφεραν όσο η εργασία της, ώσπου γνώρισε τον Γκόρο Κατάντα, τον άντρα που ύστερα από τρία χρόνια τη χώρισε χωρίς εξήγηση κι έφυγε για την Αμερική. Η Φουμίκο θέλει να του φωνάξει «μην πας» αλλά την έπιασε ο εγωισμός της. Μαθαίνουμε πώς γνωρίστηκαν, πώς ήταν η καθημερινότητά τους και πώς χτίστηκε η σχέση τους, η οποία έληξε αδικαιολόγητα και μονομερώς στο γνωστό υπόγειο καφέ, έναν χώρο τόσο μικρό που με εννιά πελάτες γέμιζε, με τοίχους σε χρώμα σέπιας, με τρία ρολόγια να δείχνουν διαφορετική ώρα. «Ήταν μέρος για ύποπτες δουλειές», σκέφτηκε η Φουμίκο μόλις μπήκαν. Ένα καφέ που το συνοδεύει η φήμη ότι μπορεί να σε ταξιδέψει στο παρελθόν, κάτι που της γεννά την ελπίδα να γυρίσει σ’ εκείνη τη στιγμή και να προσπαθήσει να εκφράσει όσα πραγματικά νιώθει γι’ αυτόν τον άντρα. Εφόσον όμως δε θ’ αλλάξει το παρόν, έχει νόημα να το κάνει;

Στο καφέ αυτό θα συναντήσουμε καθημερινά και τον Φουσάγκι που του αρέσει να διαβάζει στη δική του γωνία το περιοδικό του. Έχει αλτσχάιμερ και αυτό επηρεάζει τη σχέση του με τη γυναίκα του, τη νοσοκόμα Κοτάκι. Τι της έγραψε ο Φουσάγκι λίγες μέρες αφού άρχισαν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου και τι απέγινε το γράμμα; Γιατί θέλει να γυρίσει η Κοτάκι στο παρελθόν και να το διαβάσει; Μια συγκλονιστική ιστορία που με έκανε να δακρύσω με τον αγώνα που δίνει η Κοτάκι όσο οι αναμνήσεις του άντρα της μαζί της χάνονται. Ένας άλλος μόνιμος θαμώνας είναι η Γιάεκο Χιράι, ιδιοκτήτρια σνακ μπαρ, η οποία έχει το φυσικό χάρισμα να λέει οτιδήποτε και να τη γλυτώνει. Της αρέσει να φορά φανταχτερά ρούχα και δε δίνει δεκάρα για τη γνώμη των άλλων. Αποφεύγει επισταμένως την αδελφή της, Κούμι Χιράι, η οποία έρχεται τακτικά στο Τόκιο για να τη βρει και να μιλήσουν. Η Κούμι χωρίς να το θέλει υπήρξε από την αρχή μια δεύτερη μάνα για την αδελφή της και στη συνέχεια φορτώθηκε τις ευθύνες της οικογενειακής επιχείρησης ώστε να είναι αρεστή στους γονείς της. Τι συνέβη λοιπόν και αποζητά τη Γιάεκο, η οποία έχει κόψει οριστικά και αμετάκλητα τους οικογενειακούς δεσμούς; Γιατί πρέπει τελικά η Γιάεκο να γυρίσει στο παρελθόν;

Τέλος, η Κέι Τοκίτα, από τη φύση της ανέμελος άνθρωπος, πάντα ευχάριστη, ποτέ επιφυλακτική, άνετη ακόμα και με τους δύσκολους πελάτες, έχει πρόβλημα με την καρδιά της. Έρχεται όμως η στιγμή που μένει έγκυος αλλά υπάρχει κίνδυνος, αν γεννήσει, να μη ζήσουν και οι δύο: «Δεν ξέρω τι να κάνω. Θέλω το παιδί μου να είναι ευτυχισμένο. Πώς γίνεται μια τόσο απλή ευχή να είναι τόσο αδιανόητα τρομακτική»; (σελ. 216). Και ο σύζυγος: «…είχε πει στην Κέι ότι ήταν αντίθετος αλλά μέχρι εκεί είχε φτάσει. Δεν μπορούσε να της πει ούτε «μην το κάνεις» ούτε «θέλω να το κάνεις». Δεν μπορούσε να διαλέξει ανάμεσα στην Κέι και το μωρό» (σελ. 213). Η Κέι αποφασίζει λοιπόν να ταξιδέψει στο μέλλον κι αυτό θα την αλλάξει απρόσμενα και βαθύτερα.

«Πριν κρυώσει ο καφές» πρέπει να γυρίσεις στο παρόν, τονίζει η σερβιτόρα Κάζου Τοκίτα, μια γυναίκα που περνάει απαρατήρητη αλλά θέτει τους όρους των επισκεπτών. Τι μπορείς λοιπόν να δεις, να βιώσεις, να ζήσεις, να πεις σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα; Ειδικά όταν ο δεύτερος κανόνας είναι εξίσου απαράβατος: «Ακόμη και να γυρίσεις στο παρελθόν, όσο κι αν προσπαθήσεις, το παρόν δεν θα αλλάξει»; Τι θα συμβεί σε περίπτωση που ξεχαστείς; Ποια είναι η μυστηριώδης γυναίκα που κάθεται στην επίμαχη καρέκλα και πώς μπορείς να τη σηκώσεις για να πάρεις τη θέση της; Μικρές ανθρώπινες και καθημερινές ιστορίες δημιουργούν ένα συναρπαστικό μωσαϊκό χαρακτήρων και αφηγήσεων με ποικίλη θεματολογία και συναισθήματα. Άνθρωποι που δίστασαν, που μετάνιωσαν, που δεν ξέρουν πρέπει να προλάβουν πριν κρυώσει ο καφές να γυρίσουν στο χτες και να επιστρέψουν στο σήμερα. Πώς θα επηρεαστούν, τι θα κάνουν, πόσο θα τους ικανοποιήσει μια τέτοια επιλογή; Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν αλλά το μέλλον είναι στο χέρι μας. Άλλωστε: «…ό,τι δυσκολίες κι αν αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, πάντα θα έχουν τη δύναμη να τις ξεπεράσουν. Απλώς πρέπει να το λέει η καρδιά τους» (σελ. 247). Δυνατό, ανατρεπτικό και πρωτότυπο μυθιστόρημα που με κράτησε ως το τέλος.

Βιβλίο Από την Κέρκυρα στην Αίγυπτο με μια βαλίτσα όνειρα 
Συγγραφέας Μεταξία Φιλιππάτου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Γραφή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Μεταξία Φιλιππάτου έγραψε με ενάργεια και παραστατικότητα το χρονικό της προγιαγιάς της, Γιαννούλας, που προσπάθησε να μεγαλώσει τα παιδιά της με αυταπάρνηση, ενδιαφέρον και ηθικές αρχές. Κέρκυρα, Πειραιάς, Βόλος, Αλεξάνδρεια και Κάιρο είναι οι τόποι που υποδέχτηκαν τους Πουλάτους και φιλοξένησαν τις ελπίδες, τα όνειρα, τις προσδοκίες, τις χαρές και τις λύπες τους. Ανατροπές και εμπόδια, δυσκολίες και λύσεις, φροντίδα και υποστήριξη μπροστά σε δυσάρεστα γεγονότα, αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν για το καλό των παιδιών κι ας αποδειχθούν λάθος καταγράφονται ακριβοδίκαια και ζωντανεύουν με ρεαλισμό τις συνθήκες ζωής εκείνης της εποχής.

Η Γιαννούλα και ο Αναστάσης αποφασίζουν ν’ αφήσουν τους Λιαπάδες της Κέρκυρας και να μετακομίσουν στον Βόλο, όπου ο Αναστάσης έχει βρει δουλειά στους σιδηροδρόμους Θεσσαλίας. Έχουν τέσσερα παιδιά, τον Σπύρο, με μια λογική που τον κάνει να μοιάζει μεγαλύτερος από την ηλικία του, την ανέμελη Κατίνα που παίρνει εύκολα αποφάσεις, την εσωστρεφή και συγκρατημένη Αγγελική, τον ατακαδόρο, γελαστό και αεικίνητο Γιώργο και ένα μωρό. Τα παιδιά μεγαλώνουν σε δύσκολες συνθήκες αλλά σε χαρούμενο και ελπιδοφόρο περιβάλλον, γεμάτα αγάπη από τους γονείς τους που τα νουθετούν όσο μπορούν καλύτερα: «Να αγαπάμε τα βιβλία και τους καλούς ανθρώπους και να μην τσακωνόμαστε». Μεγαλώνουν απλά αλλά αυστηρά και ταυτόχρονα γλυκά και προσπαθούν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Δύο χρόνια μετά, που πλέον έχουν στήσει καλά το νοικοκυριό τους, Ο απρόσμενος θάνατος του Αναστάση αναγκάζει τη χήρα γυναίκα του να πάρει τα παιδιά της και να μεταναστεύσει στην Αίγυπτο, με τη φροντίδα της Εταιρείας Σιδηροδρόμων που στέλνει εκεί ανθρώπους έμπιστους και φροντίζει να μορφωθούν τα παιδιά τους. Έτσι η Γιαννούλα ακολουθεί έναν μεγάλο αγώνα δρόμου, με δύσκολες αποφάσεις που οφείλει να πάρει εκείνη και μόνο, μια γυναίκα που δεν πρόλαβε να θρηνήσει τον άντρα της γιατί δόθηκε στην έγνοια και στη φροντίδα των παιδιών της. Πρέπει να σταθεί όρθια και καμαρωτή, χωρίς ίχνος στενοχώριας ή αμφιβολίας, θα τα καταφέρει άραγε;

Η συγγραφέας καταγράφει σχεδόν βήμα προς βήμα τα δύσκολα ταξίδια της οικογένειας μεταξύ Κέρκυρας και Βόλου, στα οποία πηγαινοέρχονται με διάφορες αφορμές, και φυσικά το ταξίδι προς την Αλεξάνδρεια με το πλοίο. Δεν επιλέγει δηλαδή να μας παρουσιάσει την οικογένεια του βιβλίου της στον έναν τόπο και στον άλλον αλλά τους δίνει χώρο και χρόνο κάθε φορά, όσο διαρκεί η εκάστοτε μετακίνησή τους, να εκφράσουν τους δισταγμούς, τις αμφιβολίες, τους φόβους και τις ελπίδες για το τι θα συναντήσουν και τι θα βιώσουν κάθε φορά. Σε όλες τις απαραίτητες μετακινήσεις της οικογένειας ως την τελική απόφαση η συγγραφέας έχει και κάτι διαφορετικό να τονίσει, να δείξει, να αναφέρει, όπως την κούραση του ταξιδιού, τις στάνες που φιλεύουν γάλα τα παιδιά, τα πανδοχεία κλπ. Έτσι ξεπηδάει η ελληνική επαρχία των τελών του 19^ου αιώνα, με την απλότητα, τη φιλοξενία της, τη φτώχεια της, τις δυσκολίες της. Διάφορες και ποικίλες μικροπεριπέτειες, γνωριμίες με χαρακτήρες που θα συναντήσουμε αργότερα, μικρές εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για το κάθε μέρος και πολλά άλλα, όλα δοσμένα με συντομία και χωρίς πολλές λεπτομέρειες, κάνουν το κείμενο ενδιαφέρον από την αρχή ως το τέλος.

Στην Αίγυπτο, αρχικά στην Αλεξάνδρεια και μετά στο Κάιρο, η οικογένεια της Γιαννούλας ριζώνει για τα καλά, κάνει φιλίες και απλές γνωριμίες, περνά δύσκολες αλλά χαρούμενες στιγμές, ώσπου μια νέα αλλαγή θα τους φέρει αντιμέτωπους με νέες αποφάσεις. Αρχικά, η οικογένεια Πουλάτου μένει με το ζεύγος Γιάννη και Ελένης Παντελίδη, εκείνος φιλόλογος και εκείνη νηπιαγωγός, αποσπασμένοι από την Ελλάδα. Περπατάμε μαζί τους στην προκυμαία, στις εκκλησίες, στα αρχοντικά σπίτια της πόλης, στην Τοσιτσαία Σχολή. Μια λίστα με πληθώρα αλλαγών, πάντα προς το καλύτερο, πέφτει βαριά στους ώμους της Γιαννούλας μέχρι να τα βάλει όλα σε μια σειρά, οι Παντελίδηδες θέλουν τα παιδιά της κι αυτά να μπουν σε μια τάξη, να δουλέψουν ή / και να σπουδάσουν, να κάνει κι η Γιαννούλα κάτι στο σχολείο ή να μάθει κέντημα στις φίλες της Ελένης στις ζουρ φιξ της. Κι έρχεται το Κάιρο στις ζωές τους, με την Αχιλλοπούλειο και την Αμπέτειο και άλλα ευαγή ιδρύματα να αντικατοπτρίζουν τον πλούτο αλλά και το ενδιαφέρον των Ελλήνων της χώρας για τη μόρφωση και την ευζωία.

Το μυθιστόρημα «Από την Κέρκυρα στην Αίγυπτο με μια βαλίτσα όνειρα» είναι μια γλυκόπικρη αφήγηση γεμάτη χαρές και λύπες μιας μονογονεϊκής οικογένειας που προσπαθεί να επιβιώσει σε μια εποχή σκληρή αλλά γεμάτη αγάπη και ελπίδα για το μέλλον. Αγαθότητα, αλληλεγγύη, καλοσύνη κυριαρχούσαν τότε και τα γνωρίζει η Γιαννούλα στις προσπάθειές της να μεγαλώσει τα τέσσερα παιδιά της μόνη μετά τον θάνατο του συζύγου της. Απλή μα δυνατή γραφή, με παραστατικότητα και ενάργεια, λιτή αφήγηση που αφήνει τις σκηνές να ζωντανέψουν ολοκάθαρα μπροστά στον αναγνώστη, διεισδυτικά ψυχογραφήματα και αγνά συναισθήματα πλουτίζουν το κείμενο. Μέσα από τα μάτια των μεγάλων μα κυρίως των παιδιών καταγράφονται τα όνειρα, οι ελπίδες και οι προσδοκίες όλων ενώ οι απανωτές ανατροπές κρατούν το ενδιαφέρον αμείωτο ως την τελευταία σελίδα.

Βιβλίο Το σακούλι με τις λέξεις 
Συγγραφέας Μαρία-Στέλλα Ζεάκη
Εικονογράφος Martanoemí Noriega
Κατηγορία Παραμύθι
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η μικρή Ειρήνη αγαπάει τις λέξεις και τις φυλάει σ’ ένα μικρό σακούλι με κόκκινη κλωστή που έπλεξε η μητέρα της. Κάθε μέρα μαζεύει λέξεις μικρές και μεγάλες, αστείες («μπουρμπουλήθρα») και σοβαρές («φρόνιμη») και τις ρίχνει σε αυτό το σακούλι. Κάποιες μοιάζουν μεταξύ τους και την μπερδεύουν, κάποιες προσβάλλουν τους ανθρώπους κι έτσι αυτές πρέπει να τις πετάμε μακριά, κάποιες είναι σύνθετες και μεγαλώνουν με μαγικό τρόπο το μέγεθος του σακουλιού, κάποιες πάνε πάντα μαζί, όπως «ευθύνη» και «αλήθεια». «Είναι τόσο διασκεδαστικές οι λέξεις», αποφαίνεται η Ειρήνη, ένα πανέξυπνο παιδί που αγαπάει τη μάθηση, είναι φιλοπερίεργο και δε σταματάει να ρωτάει, να αναζητά και να ψάχνει, βάζοντας φυσικά τη λέξη «μαμά» πάνω πάνω για να τη βρίσκει εύκολα. Στο σακούλι υπάρχουν και ευχές, «λόγια πολύτιμα γιατί μοιράζουν ζεστασιά» ενώ κάποιες λέξεις κρύβονται βαθιά μες στο σακούλι αλλά με τη βοήθεια της μαμάς μπορούμε να τις βρούμε κι αυτές και να μάθουμε να τις χρησιμοποιούμε. «Οι λέξεις έχουν δύναμη μόνο όταν το αποφασίζεις εσύ. Αναλόγως πώς θα τις χρησιμοποιείς, θα παίρνουν τη δύναμη που τους δίνεις», αυτό τονίζει η μαμά στην κόρη της και της δίνει ώθηση και έμπνευση για να κάνει το δικό της κυνήγι θησαυρού. Πάντως, κάποιες φορές, οι λέξεις δεν αρκούν αν θέλεις να πεις κάτι σε κάποιον κι αυτό η Ειρήνη το βιώνει σε στιγμές θλίψης και αμηχανίας.

Η Μαρία-Στέλλα Ζεάκη έγραψε ένα γλυκό και έξυπνο παραμύθι για παιδιά από 4 ετών και πάνω που θα τα βοηθήσει να μάθουν τη χρησιμότητα, την πολυσημία και τη γοητεία των λέξεων, των νοημάτων που κρύβονται πίσω από αυτές και του μαγικού παιχνιδιού που λέγεται «επικοινωνία» και στηρίζεται σε αυτές. Με χαρακτηριστικά παραδείγματα από την καθημερινότητα της Ειρήνης και με μικρές, σύντομες προτάσεις τα παιδιά θα μάθουν να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους, θα αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους μέσα από το συναρπαστικό κυνήγι των λέξεων που επιφυλάσσει η γλώσσα μας, θα κατανοήσουν τον ρόλο και τη σημασία τους στον προφορικό και στον γραπτό λόγο. Η εικονογράφηση της Martanoemí Noriega είναι φωτεινή, ζωηρή και με πολλές εναλλαγές μεγεθών. Ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες, απρόσμενες λεπτομέρειες, βασικές και ταυτόχρονα ρεαλιστικές απεικονίσεις, εκφράσεις προσώπων που ξεχειλίζουν από τρυφερότητα και άλλα συναισθήματα είναι μερικά από τα θετικά γνωρίσματα που θα κρατήσουν το ενδιαφέρον των παιδιών αμείωτο και θα ενισχύσουν τη φαντασία τους όσο διαβάζουν την ιστορία.

«Το σακούλι με τις λέξεις» είναι ένα γλυκό και τρυφερό παραμύθι που θα βοηθήσει με έξυπνο τρόπο τα παιδιά να ανακαλύψουν τον πλούτο και τη μαγεία των λέξεων και ταυτόχρονα τη σωστή χρήση του λεξιλογίου και της επικοινωνίας μέσα από πολλά και διαφορετικά περιστατικά που βιώνει η πρωταγωνίστρια του βιβλίου. Στις τελευταίες σελίδες υπάρχουν εκπαιδευτικές ασκήσεις και συμβουλές που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους στη σωστή επικοινωνία, να παίξουν κατασκευάζοντας τα δικά τους σακούλια για τις λέξεις, συμβουλές για να ακούνε, να βλέπουν και να μιλάνε σωστά και πολλά άλλα. Όλα τα παιδιά γεννιούνται έχοντας φυλαγμένες μέσα τους τις λέξεις του κόσμου και δε μένει στους γονείς παρά να τα βοηθήσουν να τις ανακαλύψουν. Το παραμύθι που έγραψε η Μαρία-Στέλλα Ζεάκη είναι εδώ ως πολύτιμο υλικό σε αυτήν προσπάθεια.

Βιβλίο Δαμάζοντας τις ερινύες 
Συγγραφείς Γεωργία Αντωνίου-Γιαννιώτη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κάκτος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Γεωργία Αντωνίου-Γιαννιώτη έγραψε ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στην Ευρώπη του 20ού αιώνα μέσα από ρεαλιστικές και ανατριχιαστικές ιστορίες έρωτα και προδοσίας, κινδύνου και σκοτεινών μυστικών. Μέσα από ενδιαφέρουσες εξελίξεις, ποικίλα περιστατικά, ολοκληρωμένους χαρακτήρες ξεδιπλώνεται η ιστορία μιας γυναίκας που βίωσε άσχημες καταστάσεις, που πάλεψε για την αγάπη, που έκανε όνειρα και σχέδια αλλά παρασύρθηκε όπως και πολλοί άλλοι από το ρεύμα των ιστορικών γεγονότων. Μικρά και μεγάλα περιστατικά, πρωταγωνιστές και δευτεραγωνιστές, ανατροπές και εκπλήξεις μου σύστησαν μια γυναίκα που έζησε τα πάντα, έφτασε στην κορυφή και βίωσε μια κάθοδο που δεν της άξιζε ενώ ταυτόχρονα άνθρωποι από το σκοτεινό παρελθόν της την κυνηγούσαν για να της κάνουν κακό. Μέσα από πρωθύστερα που μας ταξιδεύουν κατά καιρούς πίσω στον χρόνο βιώνουμε μαζί με την ηρωίδα του βιβλίου τις αλλαγές που υπέστη η Ευρώπη την περίοδο μεταξύ των δύο πολέμων και βλέπουμε τις ποικίλες αλλαγές σε κοινωνικό, οικονομικό και πνευματικό επίπεδο.

Μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού του 1997, ο δημοσιογράφος σε τηλεοπτικό κανάλι Άγγελος Δημητρίου βρίσκει μια ετοιμοθάνατη γυναίκα. Έχει κουραστεί από την αδιάκοπη δουλειά σε ανθυγιεινό, λόγω στρες και πίεσης περιβάλλον, χωρίς διακοπές και διαλείμματα κι έχει απαυδίσει από τη συνεργασία του με την Πηνελόπη, μια γυναίκα που τον ποθεί και τον ζηλεύει, που τον ταλαιπωρεί και τον βασανίζει χωρίς λόγο με απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά της. Όταν βρίσκει την Ιωάννα καλεί ασθενοφόρο και τη συνοδεύει στο νοσοκομείο, όπου η γυναίκα τού λέει: «Δεν έπρεπε να με σώσεις, Άγγελε»! Δε μιλάει για το παρελθόν της, είναι εσωστρεφής κι έχει κάποια σημάδια κακοποίησης στο σώμα της. Έτσι ξεκινάει μια παράδοξη σχέση, η οποία δένεται κάθε μέρα και περισσότερο, με τους δυο τους να κάνουν αμοιβαίες υποχωρήσεις αλλά και κάποια κοινά βήματα εκτίμησης και φιλίας. Η Ιωάννα αποκαλύπτει το ταλέντο της στη ζωγραφική, παραμένει όμως κλειστή και εσωστρεφής. Παραδέχεται πως φοβάται να ξανοιχτεί, μιας και προσπάθησε σκληρά να μπει στον κόσμο της ανωνυμίας. Τώρα όμως που γνώρισε τον Άγγελο αρχίζει να αισθάνεται καλύτερα χάρη στη συντροφιά του και καταλήγει να τον αγαπάει σαν γιο της. Μέσα από τις ετοιμασίες των πινάκων της για μια έκθεση ανακαλύπτουμε σιγά σιγά την ψυχοσύνθεσή της, τον τρόπο σκέψης της και κάποια κομμάτια από το παρελθόν της.

To 1917 o Στέφανος Καραδήμας, Ελληνορώσος επιχειρηματίας, κερδίζει σημαντικά πλούτη, τα οποία όμως διαθέτει για τους εργάτες του, οι οποίοι απολαμβάνουν μια καλή ζωή, μακριά από την ανέχεια και την εξαθλίωση των υπολοίπων λόγω του πολέμου. Ο Καραδήμας υπηρετεί την επανάσταση που ξέσπασε, στηρίζει τις ίσες ευκαιρίες για όλους, μεταβιβάζει στο προσωπικό του τις εταιρείες του, αλλά η θέλησή του να κρατήσει το σπίτι του για τον εαυτό του τα σβήνει όλα και ο όχλος του επιτίθεται. Τελικά, το σκάει με τον γιο του, Κωνσταντίνο, από τη χώρα και φτάνουν στην Ολλανδία, σε μια εποχή που η Ευρώπη προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της μετά τον πρώτο μεγάλο πόλεμο. Το Άμστερνταμ είναι ο τόπος όπου πατέρας και γιος θα διαπρέψουν ξανά, ο Στέφανος στο εμπόριο και ο Κωνσταντίνος στη δημοσιογραφία. Η Οντίλ Νεράκ, Γαλλίδα ζωγράφος, κλέβει την καρδιά του Κωνσταντίνου που της αναθέτει να κάνει τον πίνακα της νεκρής μητέρας του. Ο Στέφανος όμως την αντιπαθεί, τη θεωρεί κενή περιεχομένου και συναισθημάτων, έχει «την παγωμένη γοητεία του σμιλεμένου μάρμαρου που σε προκαλεί να το θαυμάσεις αλλά όχι και να το αγγίξεις, γιατί καταλαβαίνεις πόσο άψυχο και ψυχρό είναι» (σελ. 111-112). Η Οντίλ θα είναι η αρχή του τέλους για την οικογένεια, μιας και παρασύρεται από την ιδεολογία του ναζισμού, με αποτέλεσμα να μετακομίσει στο Βερολίνο του Αδόλφου Χίτλερ και να γνωρίσει έναν Γερμανό επιστήμονα που αρέσκεται σε απάνθρωπα πειράματα πάνω σε αθώες ψυχές.

Μέσα από μια σειρά συναρπαστικών περιστατικών, ξεδιπλώνεται η λαμπερή μα και δύσκολη ζωή του Μεσοπολέμου, με τους ήρωες να ζουν ποικίλα περιστατικά γεμάτα έρωτα, σκληρότητα, ρίσκο και κίνδυνο. Πώς και γιατί ανέβηκε ο Χίτλερ στην εξουσία, τι αντίκτυπο είχαν οι απόψεις του στον κόσμο αλλά και στους συνεργάτες του, πώς διαψεύστηκαν οι προσδοκίες πως σύντομα το όραμά του θα ξεφούσκωνε, πώς χειραγώγησε τον λαό και τον έπεισε ότι φταίνε οι Εβραίοι, οι κομμουνιστές, οι τσιγγάνοι που εμποδίζουν τη Γερμανία να αναγεννηθεί καθαρή και αναγεννημένη; Όλα αυτά απαντώνται μέσα από τις περιπέτειες των ηρώων που μας συστήνει η συγγραφέας. Κάποια στιγμή, ερχόμαστε στην Αθήνα, σε μια εποχή που η Ελλάδα ζει κάτω από τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά και προσπαθεί να ανακάμψει από την πρόσφατη οικονομική δυσπραγία. Εκεί γνωρίζουμε την ασθενική Αντιγόνη, μια υπάκουη μαριονέτα στα χέρια των γονιών της, οι οποίοι, με πρόσχημα μια επικίνδυνη ασθένειά της, την έχουν κλεισμένη στο σπίτι και η παιδική της ηλικία περνάει από δίπλα της χωρίς να την αγγίξει. Ο πατέρας της αδιαφορεί για την ύπαρξή της, είναι σιωπηλός και απόμακρος ενώ η υπερπροστατευτική μητέρα τής απαγορεύει κάθε δραστηριότητα και κίνηση, με αποτέλεσμα να ρίχνει το παιδί σταδιακά στην κατάθλιψη. Μια νέα άφιξη στο σχολείο ξαναφέρνει χρώμα στα μάγουλα της Αντιγόνης.

Κι όσο τα τύμπανα του δεύτερου μεγάλου πολέμου παιανίζουν, τόσο αυξάνεται η ανησυχία στον απλό κόσμο για το μέλλον το δικό του και των παιδιών τους. Ανάμεσά τους, ο από Εβραία μητέρα γιατρός Καρλ Βάγκνερ, που εργάζεται στο Βερολίνο την εποχή της ανόδου του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία, με αποτέλεσμα να ανακληθεί η άδειά του. Ανήσυχος για όσα συμβαίνουν, στέλνει τον γιο του, Φρανκ, και τον καλύτερό του φίλο, Φριτς Σμιτ, στην Ελλάδα για να γλυτώσουν. Εκεί ο Φρανκ θα ερωτευτεί μια Ελληνίδα και η σχέση τους θα δοκιμαστεί σκληρά κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα γεγονότων δρα ο κομμουνιστής Στέλιος, ο οποίος στο ξέσπασμα του πολέμου πολεμάει με τον ελληνικό στρατό αλλά στη συνέχεια έρχεται αντιμέτωπος με τους συντρόφους του, που τον θεωρούν προδότη γι’ αυτό που έκανε, μιας και ο επίσημος ελληνικός στρατός μάχεται για να παραδώσει την Ελλάδα στους Άγγλους! Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος θα ανατρέψει όλες τις ισορροπίες και θα απογειώσει την πλοκή του μυθιστορήματος. Άνθρωποι θα παγιδευτούν σε ξένες χώρες, άντρες θα επιστρατευτούν, γυναίκες θα μείνουν μόνες και όλη αυτήν την κατάσταση θα την εκμεταλλευτεί μια σκληρή γυναίκα για να πάρει την εκδίκησή της. Η συγγραφέας καταγράφει με ρεαλισμό και προσοχή τη βύθιση της χώρας στην Κατοχή, την πείνα, τον αγώνα του απλού κόσμου για επιβίωση, όσο υψηλά ιστάμενα πρόσωπα συνέχιζαν να κάνουν τη ζωή τους, με τη σκοτεινή πλευρά της κοινωνίας να ευημερεί σε βάρος των πολλών και να διακινεί ματωμένο χρήμα. Κι όταν τελειώνει ο πόλεμος, έρχονται νέες δοκιμασίες με τη διχοτόμηση του Βερολίνου και με τον αγώνα κατά του κομμουνισμού.

Το «Δαμάζοντας τις ερινύες» είναι ένα καλογραμμένο, ανατρεπτικό και γεμάτο από μικρά και μεγάλα περιστατικά μυθιστόρημα. Διαφορετικοί και ποικίλοι χαρακτήρες, ενδιαφέρουσα πλοκή που κορυφώνεται σταδιακά, προσεγμένα πραγματολογικά στοιχεία που αναδύονται κυρίως μέσα από τις εξελίξεις και μια έξυπνη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του βιβλίου.  Λιτοί διάλογοι, αφήγηση που ρέει και ωραίες παρομοιώσεις («Ο πόνος στο κεφάλι του ξαναγύρισε έντονος, σφυριά που σμιλεύει μάρμαρο, ρυθμικά και έντονα», σελ. 18 και «…μπορούσαν την ημέρα να κάθονται έξω και να απολαμβάνουν τις ακτίνες του ήλιου που έπαιζαν κρυφτό με τα σύννεφα της ώριμης άνοιξης», σελ. 71) στήνουν σωστά μια ιστορία που καταγράφει με αντικειμενικότητα και σεβασμό τα γεγονότα του Μεσοπολέμου και του Β΄ Παγκοσμίου. Ταυτόχρονα, τονίζονται οι αρετές της συγχώρησης και της αγάπης, μιας και η Ιωάννα θα προσπαθήσει με τη βοήθεια του Άγγελου να ξαναβγεί στο φως, να αποκτήσει εμπιστοσύνη και να δαμάσει τις ερινύες που γιγαντώθηκαν μέσα της. Θα τα καταφέρει; Θα ηρεμήσει από το απαιτητικό χτες; Πόσο πολύ θα τη βοηθήσει ο Άγγελος; Τι απέγιναν οι άνθρωποι που αγάπησε; Αυτά και άλλα ερωτήματα απαντώνται στο μυθιστόρημα με συγκινητικό και συναρπαστικό τρόπο.

Βιβλίο Σκοτεινός δρόμος
Τίτλος πρωτοτύπου Dark highway
Συγγραφέας Lisa Gray 
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η νέα περιπέτεια της Τζέσικα Σο, που έχει γυρίσει οριστικά την πλάτη της στη Νέα Υόρκη και στο παρελθόν της, κινείται σε τρεις άξονες αφήγησης: όσο η Τζέσικα και ο Ματ ερευνούν, ρωτάνε, ψάχνουν και αναζητούν, παρακολουθούμε τη μονότονη ρουτίνα της Κάρα Ζελένκα που την παρακολουθεί στενά ένας άγνωστος άντρας και γυρνάμε πίσω στο 1990, όπου η Ντι Μόργκαν, κόρη εφημέριου, έμεινε έγκυος στα δεκαεφτά της αλλά κράτησε το παιδί, με αποτέλεσμα να μένει σε τροχόσπιτο και να καθαρίζει σπίτια για να το μεγαλώσει. Η χαρά της είναι να παίρνει μικροπράγματα από αυτά, όχι να κλέβει, «ήθελε απλά λίγο απ’ αυτό που είχαν όλοι οι άλλοι», ώσπου μια επαγγελματική πρόταση θα αλλάξει για πάντα τη ζωή της. Η Αμάντα Μάιερς που δούλευε σε δικηγορικό γραφείο και το αφεντικό της αντέδρασε ακραία στην εξαφάνισή της, η Μάλορι Γουίλκοξ, παντρεμένη με μέθυσο και τεμπέλη σύζυγο που την αγαπάει με τον τρόπο του και την περιμένει ακόμη, σίγουρος πως δεν τον εγκατέλειψε μόνο με τα δύο τους παιδιά για πάντα και η ζωγράφος Λόρι Σίμοντς με την ήσυχη ζωή της μακριά από τα λεφτά της οικογένειάς της είναι τρεις γυναίκες που θα δεθούν αναπάντεχα μέσα από τις εξελίξεις ώσπου να εξαφανιστούν στο ίδιο ερημικό σημείο. Στο μυθιστόρημα καταγράφεται η καθημερινότητά τους και οι ζωές τους ενώ κάποια κεφάλαια αναβιώνουν τις τελευταίες στιγμές της Λόρι δύο μήνες πριν, της Αμάντα δύο χρόνια πριν και της Μάλορι δεκαοκτώ μήνες πριν.

Η Τζέσικα Σο, ιδιωτική ερευνήτρια, είναι ειδική σε υποθέσεις εξαφάνισης, μιας και η ίδια είχε πέσει θύμα απαγωγής σε πολύ μικρή ηλικία και μεγάλωνε με ανάδοχη οικογένεια, χωρίς να ξέρει ότι την ψάχνουν. Έχει τραυματιστεί από την τραγική αλήθεια που αποκαλύφθηκε στα είκοσι πέντε της και μάθαμε στα πρώτα βιβλία της σειράς κι έτσι προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή στο μακρινό Λος Άντζελες. Το μυθιστόρημα μπορεί να διαβαστεί και εκτός σειράς, μιας και τα γεγονότα αυτά δεν επηρεάζουν τη ροή της επίλυσης του μυστηρίου ενώ ο Τζέισον Πράις, ντετέκτιβ στην αστυνομία του Λος Άντζελες και παιδικός φίλος του πατέρα της, και η έφηβη κόρη του, Ντιόν, εμφανίζονται ελάχιστα. Ο Πράις «Ήταν ο άνθρωπος που τη συνέδεε με το παρελθόν αλλά και η ελπίδα της ότι δε θα ήταν ολομόναχη στο μέλλον» (σελ. 93), οπότε λογικά θα επανέλθει δριμύτερος στη ζωή της. Η Τζέσικα είναι ευάλωτη παρά το ζόρικο παρουσιαστικό της και προτιμά να μένει σε μοτέλ παρά σε ξενοδοχείο ή έστω σε σπίτι. Ο Ματ Κόνορ, επίσης ιδιωτικός ερευνητής, με τον οποίο γνωρίστηκαν στα «Κενά μνήμης», δέχτηκε την πρότασή της να δουλέψει κοντά του τις απαιτούμενες ώρες για να βγάλει άδεια άσκησης επαγγέλματος στην Καλιφόρνια κι έτσι αυτή είναι η πρώτη τους επίσημη κοινή υπόθεση. Ο Ματ πάντως ερωτεύτηκε την Τζέσικα από την πρώτη στιγμή κι όταν δέχτηκε να συνεργαστούν ήξερε πως τα πράγματα δε θα πάνε καλά.

Η ιστορία ξεδιπλώνεται κλιμακωτά, με την αγωνία να μεγαλώνει σε κάθε σελίδα και τα ερωτήματα να συσσωρεύονται: τι συνδέει τις τρεις εξαφανισμένες γυναίκες, τι υπάρχει στο σημείο όπου χάνονται, τι σχέση έχουν με την υπόθεση οι ιστορίες των δύο άλλων γυναικών που καταγράφονται, πώς θα βρεθεί η άκρη σε αυτό το κουβάρι; Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε τα αδιόρατα ερωτικά παιχνίδια ανάμεσα στους δύο ερευνητές, οπότε αρχίζει να βγαίνει στην επιφάνεια κάτι πολύ ενδιαφέρον ανάμεσά τους. Επίσης, η συγγραφέας στήνει πολύ καλά το φόντο δράσης, με το Λος Άντζελες να πρωταγωνιστεί στο βιβλίο, φωτισμένο και σκοτεινό, πλούσιο και υποβαθμισμένο, με μεγάλες και σημαντικές κοινωνικές και ταξικές διαφορές σε γειτονιές, κτήρια και τοπόσημα. Η πόλη ζωντανεύει σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια και τις αντιθέσεις ανάγλυφα και παραστατικά, κάνοντάς με να νιώθω πως βρίσκομαι κι εγώ εκεί.

Τέσσερις γυναίκες, ένας «Σκοτεινός δρόμος» 250 χιλιομέτρων, ένα μυστικό. Τελικά, «Δεν είχε σημασία πόσα βενζινάδικα, μοτέλ, μπαρ ή ανθρώπους συναντούσες στον δρόμο. Η πιο μοναχική διαδρομή ήταν αυτή που έκανες μόνος σου» (σελ. 327). Κι όταν όσα ξέρεις ανατρέπονται μέσα σε μια στιγμή θα αντέξεις το βάρος ή θα λυγίσεις; Και με τι συνέπειες για τους γύρω σου; Ένταση, ανατροπές, σκοτεινά μυστικά και διεισδυτικά ψυχογραφήματα με κράτησαν ως το τέλος.

Βιβλίο Το γκόλεμ της Πράγας
Συγγραφέας Κική Τσιλιγγερίδου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Κική Τσιλιγγερίδου έγραψε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που μας ταξιδεύει στα σκοτεινά δρομάκια της Πράγας και ταυτόχρονα στον κόσμο της θεωρίας της λογοτεχνίας. Η Αγκάτα Γέσενσκα, μια από τις διασημότερες Τσέχες συγγραφείς και καθηγήτρια σεμιναρίων δημιουργικής γραφής, αρχίζει να νιώθει απειλή από έναν άγνωστο που την έχει βάλει στόχο και στήνει με θαυμαστή ακρίβεια τις πιο φριχτές σκηνές από τα βιβλία που έχει γράψει ως τώρα. Η σύντροφός της, Ζούζκα Φαμπιάνοβα, με την οποία ζουν μια περίεργη σχέση, ερωτική και ταυτόχρονα πλατωνική, κρυφή και ταυτόχρονα φανερή, βρίσκεται πάντα στο πλάι της όσο τα θύματα των φαρσών αυξάνονται και ο αστυνόμος της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών και Ανακρίσεων, Γίρκα Λούμπας, θαυμαστής της συγγραφέως, προσπαθεί να λύσει το μυστήριο.

Πρόκειται για μια ιστορία που ξεδιπλώνεται με τον γνωστό, ιδιαίτερο και κάπως αργό τρόπο της συγγραφέως που έχω γνωρίσει σε προηγούμενα βιβλία της. Η ιστορία, αρχικά τουλάχιστον, καθυστερεί να μπει στην καθαυτή πλοκή, μιας και το βάρος ρίχνεται στην ατμόσφαιρα της πόλης, στη σχέση της Αγκάτα με τη Ζούζκα, στις διαφορές των αντιλήψεων και των απόψεών τους λόγω της διαφοράς ηλικίας και στα σχόλια και στις συζητήσεις τους γύρω από τη λογοτεχνία, απόψεις που βρίσκουμε και στα μαθήματα δημιουργικής γραφής που παρακολουθούμε στα κεφάλαια. Πάντως, βρήκα ενδιαφέρουσες επισημάνσεις γύρω από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της αστυνομικής και όχι μόνο λογοτεχνίας, τον τρόπο χτισίματος χαρακτήρων, απόψεις-κλειδιά όπως: «γράφουμε για όσα ξέρουμε» (βασικός κανόνας της συγγραφής, μιας και για ό,τι δεν ξέρουμε επινοούμε μεν αλλά η ιστορία μας πρέπει να είναι βγαλμένη από αυτά που γνωρίζουμε καλά) και «…η καλή προεργασία ενός βιβλίου είναι κοπιώδης και απαιτεί από τον συγγραφέα να της δοθεί ολοκληρωτικά», καθώς και πραγματολογικά στοιχεία για θέματα που δεν ήξερα.

Η καθαυτή ιστορία, όπως σημειώθηκε προηγουμένως, άργησε να ξεδιπλωθεί και να επιλυθεί, κάτι που το δυσχέραναν επιπλέον οι επαναλήψεις στους διαλόγους κυρίως μεταξύ Αγκάτα και Γίρκα κι εφόσον αρχικά δεν είχαμε φόνους αλλά απόπειρες ή φαινομενικά αθώες φάρσες δεν ένιωσα ένταση, σασπένς ή αγωνία για τη συνέχεια. Την ταυτότητα του ενόχου πάντως τη βρήκα ικανοποιητική και σωστή όμως με όσα συμβαίνουν στις τελευταίες σελίδες ένιωσα μια ανισομέρεια στο κείμενο, αφού σε μεγάλο βαθμό δεν είχα προετοιμαστεί για τη διαφορετική πλευρά ενός βασικού χαρακτήρα, κάτι που μου φάνηκε μάλλον αταίριαστο κι ας έδεσε αρμονικά με τίτλο και περιεχόμενο. Στα θετικά του βιβλίου είναι η ίδια η πόλη της Πράγας και οι παραστατικές περιγραφές της. Είναι μια πόλη που την αδικούν όσοι επιμένουν να τη βλέπουν ως απομεινάρι ένδοξου παρελθόντος, γράφει η Κική Τσιλιγγερίδου, μιας και είναι γεμάτη μοντέρνα ζωή και σύγχρονα πάθη. Η ατμόσφαιρά της, οι δρόμοι της, τα μνημεία της είναι σα να παίζουν το δικό τους παιχνίδι και να στήνουν τις δικές τους ιστορίες όσο προχωράμε από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. «Όλη η πόλη ήταν ένα κατώφλι για το επέκεινα, για τις ανεξερεύνητες περιοχές του ονείρου, που τις κατοικούσαν άγνωστα πλάσματα χωρίς πνοή, γκόλεμ, μάγισσες, ακέφαλοι σκελετοί…» (σελ. 133) και σε αυτό το φόντο δρουν οι ήρωες του μυθιστορήματος.

«Το γκόλεμ της Πράγας» είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που μας ξεναγεί σε κρυφά σημεία μιας πόλης που ισορροπεί αρμονικά ανάμεσα στο χτες και στο σήμερα και μας συστήνει μια διάσημη συγγραφέα με ανθρώπινες ανησυχίες, πάθη και ιδιόμορφο χαρακτήρα. Ποιος κρύβεται πίσω από τις επιθέσεις σε πρόσωπα του περιβάλλοντός της; Εκβιάζει για να πάρει κάτι που θέλει ή εκδικείται για κάτι που νιώθει πως του έκανε η Αγκάτα; Θα βρεθεί άκρη σε αυτό το μπερδεμένο κουβάρι; Το γκόλεμ ίσως ξέρει την απάντηση.

Βιβλίο Οι ναυαγοί 
Συγγραφέας Ειρήνη Μαλαχτάρη
Κατηγορία Περιπέτεια
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Ειρήνη Μαλαχατάρη έγραψε ένα ενδιαφέρον και γρήγορο μυθιστόρημα γύρω από τα όρια της ανθρώπινης αντοχής και τις δυσκολίες στις οποίες οφείλουν να ανταποκριθούν η φύση και η προσωπικότητα των έξι ηρώων του μυθιστορήματος.  Η δράση είναι καταιγιστική, με γρήγορες εναλλαγές, μικρά κεφάλαια που στο πρώτο μέρος πότε μας πάνε πίσω και πότε μπροστά στον χρόνο, με αποτέλεσμα να βλέπουμε τα γεγονότα και μετά τι οδήγησε ως αυτά ή τι τα ακολούθησε ή το αντίστροφο. Την ίδια στιγμή, παρεμβάλλονται οι προσωπικές ιστορίες των παιχτών και των στελεχών του καναλιού κι έτσι σταδιακά φτάνουμε στην Ντάρσα όπου θα γίνει το παιχνίδι. Εκεί η αφήγηση γίνεται πιο στρωτή και ευθυγραμμισμένη, οπότε βλέπουμε τις σχέσεις μεταξύ των παιχτών, τις πρώτες εντυπώσεις, τα συναισθήματα που γεννιούνται, από ζήλια μέχρι έρωτα και πολλά άλλα. Εξίσου παραστατικές είναι και οι περιγραφές του νησιού, η θάλασσα, η παραλία, ό,τι δηλαδή έχουμε δει κατά καιρούς σε αντίστοιχες εκπομπές και στην ελληνική τηλεόραση.

Το 2018 η οικονομική ύφεση έφερε δυσπραγία σε πολλούς τομείς, ανάμεσά τους και στην τηλεόραση, οπότε ο Λουίτζι Καρλεβάρο, ιδιοκτήτης του τηλεοπτικού καναλιού Colpo Grosso, καταλαβαίνει πως για τη νέα σεζόν δεν υπάρχει φράγκο και στηρίζεται στις επαναλήψεις των σειρών και των εκπομπών του. Ο Τζοβάνι Μάνκο όμως, ο διευθυντής του ψυχαγωγικού προγράμματος, τον πιέζει να γυρίσουν το ατού του σταθμού τους, τους «Ναυαγούς», το επικό reality επιβίωσης, την κορωνίδα των ακριβών παραγωγών, σίγουρος ότι θα φέρει πολλά χρήματα στα ταμεία και θα τους ξελασπώσει. Τα 100.000 ευρώ που κατάφερε να εξασφαλίσει είναι ψίχουλα κι έτσι αναγκάζεται να γυρίσει το παιχνίδι σ’ ένα ερημωμένο νησί της Αφρικής κι ας διαφημίζεται πως η αποστολή ταξίδεψε στην Καραϊβική. Έξι παίχτες, τρεις άντρες και τρεις γυναίκες, ανάμεσά τους ένας γόνος διάσημης οικογένειας, μια πρώην πρωταθλήτρια του σκι, μια ξανθιά παρουσιάστρια με εντυπωσιακό ντεκολτέ, ένας γυμναστής-μαραθωνοδρόμος, ένας γκρινιάρης έφηβος και μια σοβαρή παρουσιάστρια, προσπαθούν να επιβιώσουν σ’ ένα απομονωμένο μέρος με τις κάμερες να καταγράφουν κάθε τους βήμα και με την ιταλική κοινωνία να τους σχολιάζει ασταμάτητα. Ναι αλλά ποιος από αυτούς σκότωσε έναν άντρα και γιατί; Αν είναι αλήθεια αυτό, κινδυνεύουν οι συμπαίκτες του ενόχου;

Το κείμενο είναι στακάτο και δεν πρόλαβα να βαρεθώ με τις περιγραφές του μονότονου σε γενικές γραμμές παιχνιδιού, μιας και φτάνουμε γρήγορα στο σημείο καμπής, όπου τα πάντα ανατρέπονται. Βρήκα λοιπόν εντυπωσιακή τη ρεαλιστική καταγραφή των συναισθημάτων ενός οποιουδήποτε παίχτη reality, ενός ανθρώπου που είναι μακριά από τη ζωή και την οικογένειά του αλλά δεν παύει να σκέφτεται πως κάποιος από αυτούς τώρα θα του κουνάει το δάχτυλο, θα τον περιμένει να κάνει λάθος ή θα τον επαινεί: «Αυτό το περιτύλιγμα της κοινωνίας ήταν ακόμη εκεί, έστω και στραπατσαρισμένο»! Μετά τις πρώτες μέρες της άστατης ψυχολογικής προσαρμογής, ακολουθούν αυτές με τη γαστρεντερίτιδα και την υπογλυκαιμία: «Πόσο να χαμογελάς νηστικός κάθε μέρα;». Ο καθένας από τους ήρωες σύντομα βρίσκει τις ικανότητες που θα φανούν χρήσιμες στην ομάδα, δημιουργούνται σχέσεις, στηρίζονται ο ένας στον άλλον. Παρ’ όλ’ αυτά, ο επιτυχημένος και ριψοκίνδυνος επιχειρηματίας Λούκα Μορέτι, που έχει γυρίσει την πλάτη στην οικογενειακή επιχείρηση κι έχει απογοητευτεί από την ψεύτικη και άνετη ζωή του, ο αθλητής Ρομπέρτο Βολτολίνι, τον οποίο άρχισε να κάνει νευρικό και ανήσυχο η οικογενειακή του ρουτίνα, ο μηχανόβιος Τόνι Σγκρο που θα έκανε τα πάντα για να μείνει μακριά από τον πατέρα του, η πρώην πρωταθλήτρια του σκι Καρλότα Βίτι που αγωνίζεται να ξεχάσει τις φριχτές στιγμές του ατυχήματός της στην Ελβετία, η γοητευτική αλλά εγκλωβισμένη στην εικόνα της και στις νουθεσίες των γονιών της Λόλα Φαμπιάνι και η δημοσιογράφος Σοφία ντε Πάλμα σύντομα θα διαπιστώσουν πως έχουν μπλέξει άθελά τους σε κάτι επικίνδυνο.

Στο μυθιστόρημα «Οι ναυαγοί» ο παράδεισος σύντομα μετατρέπεται σε κόλαση για τους ήρωες του μυθιστορήματος και διάβαζα με κομμένη ανάσα για το μέλλον τους στο απόμερο αυτό αφρικανικό νησί ενώ όταν έφτασα στη μεγάλη ανατροπή, στο σημείο καμπής του μυθιστορήματος, έβλεπα τα πάντα να αλλάζουν μέσα σε μια στιγμή και το παιχνίδι να γίνεται αγώνας επιβίωσης! Μια σειρά από εκπλήξεις, ένα ντόμινο αστάθμητων παραγόντων, θα αλλάξει εκ βάθρων την ιστορία και θα φέρει τα πάνω κάτω στις ζωές όλων, παιχτών και παραγωγών, με την αγωνία να χτυπάει κόκκινο! Τελικά, πόσο εύκολα παρασύρεται ο άνθρωπος από τα φώτα της δημοσιότητας και τι είναι ικανός να κάνει για να παραμείνει σε αυτά; Αν βρεθεί σε δύσκολες συνθήκες, πόσο εύκολα μετατρέπεται σε ζώο; Ένα μυθιστόρημα χωρίς ιδιαίτερη εμβάθυνση σε χαρακτήρες αλλά με μια καλοσχεδιασμένη πλοκή που συναρπάζει από την αρχή ως το τέλος.

Βιβλίο Deadline 
Συγγραφέας Αντώνης Ζερβός 
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πνοή
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Δύο ερευνητές που δεν πάνε πουθενά, μια σειρά υποθέσεων που πρέπει να εξιχνιαστούν μέσα σε τέσσερις τοίχους, κάποιες εξελίξεις που έρχονται μόνο μέσα από ολιγόλεπτα τηλεφωνήματα ή σύντομα mail κι όμως όλη αυτή η στασιμότητα με κράτησε ως το τέλος. Κάτι ο έξυπνος χειρισμός της ιστορίας και οι συνεχείς εναλλαγές των οπτικών γωνιών, κάτι οι ευρηματικές σταδιακά προσθήκες στις ανεξιχνίαστες υποθέσεις που βάζαν άλλο ένα λιθαράκι και μετά άλλο ένα και με γέμιζαν με ελπίδα ότι πλησιάζουμε στο τέλος, κάτι ο πραγματικά δύσκολος γρίφος αν έχουμε ξεχωριστές αιτίες τυχαίων θανάτων ή / και αυτοκτονιών ή μια σειρά από εγκλήματα του ίδιου δολοφόνου και στη συνέχεια η ενδελεχής έρευνα για την ταυτότητά του, για τα κοινά στοιχεία του με τα θύματα, για τα κοινά στοιχεία μεταξύ των ίδιων των θυμάτων, ε, δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω! Δύο άνθρωποι σε μια κλειστοφοβική ατμόσφαιρα όπου όμως δεν παρεισφρέει η τρέλα της επιδημίας («Έξω κυκλοφορούσε μόνο η φοβισμένη σιωπή μας πόλης μουδιασμένης», σελ. 75) ψάχνουν, ρωτάνε και ξαναρωτάνε, κουράζονται, δέχονται αναλαμπές, κοιτούν εξονυχιστικά, φωτίζουν τους φόνους απ’ όλες τις πλευρές, καταγράφουν τα κίνητρα, σημειώνουν τις ασήμαντες λεπτομέρειες, βλέπουν τις διαφορές, συγκρίνουν. Με συγγραφική μαεστρία πέφτουν σε διαρκή αδιέξοδα κι εκεί που νιώθουν πως πλησιάζουν, ξαφνικά απομακρύνονται πολύ. Η πωλήτρια Αντιγόνη Χατζηανδρέα που τη μαχαίρωσαν το 2006, η Αριάδνη Στόκα που όλα δείχνουν ότι αυτοκτόνησε το 2007, ο λογιστής Ματθαίος Κόκκινος που έπεσε στις ράγες του τρένου το 2008 και η δικηγόρος Ιωάννα Ασπιώτη που κρεμάστηκε το 2011 είναι θύματα κακών συμπτώσεων ή ενός καλά οργανωμένου σατανικού σχεδίου;

Ο αστυνόμος Στάβαρης έχει μάθει ν’ αφήνει το ένστικτο και τη λογική του ανεπηρέαστα από τη ματιά των άλλων και να χαράζει δική του διαδρομή, μόνο που σε αυτήν την ιδιότυπη περίπτωση βυθίζεται στον κόσμο τους και η κοπέλα του του θέτει όρια: ό,τι καταφέρει μέχρι να περάσει η καραντίνα, μετά θα σταματήσει. Με χαρά υπόσχεται να τον βοηθήσει, θέλοντας έτσι να τον προσέχει για να μη χαθεί από κοντά της, να μην εξαφανιστεί στο σύμπαν με τα πτώματα που τον περιβάλλει. «Οι άλυτες υποθέσεις έχουν μια κακή συνήθεια, λατρεύουν να τυραννούν όσους έλκονται απ’ αυτές…Απολαμβάνουν να στοιχειώνουν το μυαλό τους…μια στο τόσο τους δίνουν ένα ψήγμα της ύπαρξής τους, κάτι που θα βάλει ξανά μπροστά την αποθαρρημένη φαντασία τους» (σελ. 150). Έτσι η άπειρη από εγκλήματα αλλά πανέξυπνη κοπέλα αποδεικνύεται πολύτιμη βοηθός και οι ερωταποκρίσεις τους παίζουν με το μυαλό του αναγνώστη από την αρχή ως το τέλος. Φυσικά, υπάρχει και χιούμορ σε κάποια σημεία που απαλύνει την ένταση και το σασπένς, όπως όταν η Πέρσα τονίζει στον Στάβαρη ότι με τον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του δε θα γινόταν ποτέ ήρωας αστυνομικού βιβλίου: δεν είναι μισάνθρωπος ούτε αλκοολικός, δε ζει σε αχούρι με κουτιά από αποφάγια, δεν έχει τσακωθεί με συναδέλφους, έχει σεξουαλική ζωή, περνάει χρόνο με το κορίτσι του αντί να γίνεται λιώμα στα μπαρ!

«Deadline» λοιπόν ως τη λήξη της καραντίνας να λυθούν οι υποθέσεις, ταυτόχρονα όμως και deadline να κερδίσουν δύο άνθρωποι κλεισμένοι σ’ ένα διαμέρισμα τη μάχη ενάντια στην τρέλα, μιας και βυθίζονται όλο και περισσότερο σε υποθέσεις που απομυζούν τη νοημοσύνη τους χωρίς άλλα ερεθίσματα και χωρίς να βγαίνουν έξω. Η ένταση κορυφώνεται όσο πλησιάζουμε στο τέλος, όπου πλέον η δράση μεταφέρεται από συναδέλφους του Στάβαρη σε σπίτια υπόπτων και σε απομακρυσμένες κατοικίες ενώ το καλοστημένο σκηνικό και τα άλλοθι κάποιων βασικών υπόπτων όχι μόνο κλονίζονται αλλά αρχίζουν να ενώνονται απρόσμενα. Ένα διαφορετικό, προκλητικό αστυνομικό μυθιστόρημα που θα θυμάμαι για καιρό.

Βιβλίο Δυο καλοκαίρια και μισό φθινόπωρο 
Συγγραφέας Άννα Δαμιανίδη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Άννα Δαμιανίδη έγραψε ένα τρυφερό και γεμάτο ειλικρίνεια μυθιστόρημα που με αφορμή τις σχέσεις μεταξύ τεσσάρων κοριτσιών ξεδιπλώνει όλη την κοινωνική και πολιτική κατάσταση της δικτατορίας του 1967 και ταυτόχρονα περνάει διαχρονικά κοινωνικά μηνύματα γύρω από τις σχέσεις των δύο φύλων και τους οικογενειακούς δεσμούς. Η ιστορία ξεκινάει το καλοκαίρι λίγο πριν τελειώσουν την Έκτη Γυμνασίου και δώσουν εξετάσεις, οπότε αποφασίζουν να κάνουν ομαδική κοπάνα και πάνε για μπάνιο στα Λιμανάκια με τον Αντρέα, τον Νεοκλή, τον Νικηφόρο και τον Δαμιανό. Από κει και πέρα με ταυτόχρονη γραμμική αφήγηση αλλά και πρωθύστερα ξεδιπλώνονται οι ζωές τους, οι αλλαγές που βιώνουν στην ασταθή εποχή, τα όνειρα και τα σχέδιά τους, οι επιρροές από το οικογενειακό τους περιβάλλον, πώς θα πάνε στις εξετάσεις ενώ μαθαίνουμε πώς δέθηκαν, ποιες είναι, τι σκέφτονται, πώς ζουν. Οι τέσσερις φίλες που μεγαλώνουν στα Πατήσια, στα Εξάρχεια, στην Κυψέλη, στο Κολωνάκι συναντιούνται σ’ ένα ιδιωτικό σχολείο της Φιλοθέης, σε μια εποχή που θέλησε να γκρεμίσει ό,τι προϋπήρξε, με συνέπειες στην παιδεία (σκληρές εξετάσεις, έμφαση στην παπαγαλία), στην ελευθερία, στις δομές. Κάθε κεφάλαιο είναι και σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση η ματιά της κάθε κοπέλας για τα όσα συμβαίνουν μεταξύ τους, γεγονότα, γκάφες, καρδιοχτύπια, εξελίξεις.

Η Αλίκη θέλει να ερωτευτεί, να ζήσει κάτι έντονο, σπουδαίο, θέλει να κάνει έρωτα όποτε νιώσει έτοιμη, δε συμβιβάζεται, δεν ενδίδει βιαστικά, με αποτέλεσμα η τρελοπαρέα της να την κοροϊδεύει τρυφερά, μιας και όλες έχουν ήδη απολαύσει το σεξ. Ζει με τη μητέρα της μια δύσκολη κατάσταση, αφού ο πατέρας έχει φύγει από το σπίτι για τους δικούς του λόγους και η μάνα της του ψήνει το ψάρι στα χείλη. Έμαθε να κυκλοφορεί αθόρυβα στα δωμάτια, «λάθε βιώσας», όπως λέει χαρακτηριστικά, όσο η μάνα της κατέστρωνε κάθε σατανικό σχέδιο που θα κατέστρεφε τη ζωή του πατέρα τους, φυσικά χωρίς να του δώσει διαζύγιο. Η Αλίκη μεγαλώνει σ’ ένα άκρως τοξικό περιβάλλον, όπου η μάνα τής επαναλαμβάνει συνέχεια και με άσχημο τρόπο να προσέχει να μην την πατήσει σαν εκείνη, να μη χαραμίσει τη ζωή της, ζηλεύει τις φίλες της και προσπαθεί να τις χωρίσει. Η ευαίσθητη κοπέλα έχει φτάσει σε σημείο να νιώθει καλύτερα όταν της πάει κόντρα και παραδέχεται πως έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση: «Τέτοιος φόβος να ζήσω. Στη ζούλα και από σπόντα κι ό,τι μάζευα» (σελ. 52).

Η Δάφνη είναι ο φυσικός ηγέτης της παρέας, είναι έξυπνη και άνετη, της αρέσει το πλέξιμο και η ραπτική, κάτι που όμως κάνει έξαλλο τον δικηγόρο πατέρα της γιατί τη θέλει επιστήμονα και όχι νοικοκυρούλα! Μετά την 21^η Απριλίου, πλέον τα πράγματα έχουν αλλάξει: «Σοβαρέψαμε υπερβολικά, μάλλον οι γονείς κουράστηκαν και τ’ αδέρφια μου  σοβάρεψαν -ή έτσι μου φαίνεται εμένα» (σελ. 97). Εξαίρετες και υποδειγματικά δοσμένες οι σχέσεις της με τους γονείς της, ο αγώνας που κάνει για να γίνει αποδεκτή από αυτούς και να σπουδάσει κάτι που εκείνοι θέλουν αλλά να πλησιάζει λίγο και τα δικά της όνειρα. Η συγγραφέας σκιαγραφεί αδρά ένα πλάσμα γεμάτο τύψεις και ενοχές από τη μια, επαναστατικότητα από την άλλη. Πώς κατάφεραν οι γονείς της να μείνουν μαζί παρά το κυνήγι που βίωσαν στον Εμφύλιο, τι πέρασαν από συμβιβασμούς και υποχωρήσεις για να μείνουν μαζί αγαπημένοι, πόσες δυσκολίες τους βρήκαν τώρα με τη νέα τάξη πραγμάτων; Πόσο ανάγλυφα δίνεται η αποτύπωση της σταδιακής τους παρακμής λόγω της κατάστασης και του παρελθόντος τους: «Εκείνη η ελαφράδα που είχαμε, η εμπιστοσύνη στο μέλλον δεν ξαναγύρισαν» (σελ. 145).

Έχουμε όμως και τη Μαργαρίτα, μια κοπέλα που δεν της ξεφεύγει τίποτα, ειρωνική και σαρκαστική, κάτι που την κάνει πιο σημαντική στην παρέα τώρα στη Δικτατορία, «που οι ανάγκες σαρκασμού και ειρωνείας αυξήθηκαν κατακόρυφα». Ξέρει πολλά αφού έχει τη δική της μέθοδο να εκμαιεύει πληροφορίες και ειδήσεις αλλά δεν κουτσομπολεύει. Οι γονείς της την έστειλαν στο ιδιωτικό σχολείο στην Τετάρτη δημοτικού, αλλάζοντας για πάντα την καθημερινότητά της. «Η κουραστική πραγματικότητα του καινούργιου σχολείου» την εξουθενώνει, της λείπουν οι φιλενάδες της από τις οποίες σταδιακά απομακρύνθηκε, την απωθεί η υποχρεωτική αφθονία στο νέο σχολείο («Ένιωθα πολύ φτωχή εκεί μέσα αλλά και η μόνη λογική μέσα σ’ ένα περιβάλλον σπατάλης και υποκρισίας», σελ. 182), χάνει τις παρέες της αλλά ούτε δεν τολμά να παραπονεθεί: «Δεν ήμασταν παιδιά που είχαν δικαιώματα σε απόψεις η γενιά μας. Όχι απέναντι στους γονείς» (σελ. 181). Πόσο σκληρή η ακόλουθη διαπίστωση για τη μάνα και τον πατέρα: «Κι εκείνοι δεν υποπτεύθηκαν ποτέ ότι πέρασα μερικά χρόνια μεγάλης αμηχανίας, για να μην πω δυστυχίας, μέχρι να προσαρμοστώ. Αν υποθέσουμε ότι προσαρμόστηκα ποτέ μου» (σελ. 181). Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με τη μάνα να είναι υπερπροστατευτική απέναντι στον μικρότερο αδελφό! Κι όλα αυτά σε μια εποχή «που παίζουμε στα ζάρια το μέλλον μας»! Κι έτσι: «…θα είχα μεγάλη διάθεση να το αφήσω το κορμί να κάνει τα δικά του. Ο κόσμος αυτός είναι που δεν το επιτρέπει» (σελ. 353).

Τέλος, η πανέμορφη Λυδία είναι η πιο οργανωμένη και μελετημένη σεξουαλικά, η πιο άνετη οικονομικά αλλά, παρ’ όλο που ταιριάζει με τα πλουσιοκόριτσα του σχολείου, «κάτι την έφερνε κοντά μας». Παιδί χωρισμένων γονιών κι εκείνη, μεγαλώνει με την οικονόμο, αφού η μητέρα της την εγκατέλειψε στα έξι και ο πατέρας της κρατά μια αδιάφορη στάση απέναντί της: «Την είχε γράψει στο σχολείο μας από το νηπιαγωγείο και απλώς συνέχισε να τη γράφει κάθε χρόνο»! Κι όμως η Λυδία είναι πρόσχαρη και μες στην καλή χαρά, βιάζεται να παντρευτεί για να ξεφύγει από το σπίτι της, θέλει να την αγαπούν και να της το δείχνουν. Θα καταφέρει να περάσει στην Ιατρική Σχολή που τόσο θέλει; Έχει μια γοητευτική προσωπικότητα και συμπεριφέρεται λες και απαξιώνει τις καταβολές της και την οικονομική τους άνεση, θέλει την παρέα των κοριτσιών, τις οποίες έτσι κι αλλιώς έχει κερδίσει με την ειλικρίνεια και την αμεσότητά της, πόσο τραυματισμένη ψυχικά είναι όμως; Θα καταφέρει να αντιμετωπίσει και να επουλώσει τα τραύματά της;

Με γλώσσα δυνατή, ωμή, εκφραστική και με αφήγηση σχεδόν προφορική έρχονται στο φως μεγάλες αλήθειες για τη θέση και τον ρόλο της γυναίκας στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, για τη μετωπική σύγκρουση μεταξύ των γενεών, για τη σεξουαλική απελευθέρωση σε μια ηλικία γεμάτη ορμές και αμφισβητήσεις, για τις συνέπειες στον ψυχισμό των παιδιών από τους λανθασμένους τρόπους ανατροφής και χειραγώγησης των γονιών και πολλά άλλα. Είμαστε σε μια εποχή όπου η παρθενιά ήταν αντικείμενο διενέξεων, με τις μαθήτριες να θέλουν να απαλλαγούν από αυτήν με το μικρότερο κόστος και τους καθηγητές και τους γονείς να τη θεωρούν πολύτιμη και να τονίζουν πως πρέπει να φυλάσσεται σαν κόρη οφθαλμού. «…κι όσο πέφτανε πάνω τους τα κύματα της σεξουαλικής απελευθέρωσης, τόσο σκύλιαζαν εκείνοι. Σκυλιά εκείνοι, λυσσασμένα σκυλιά εμείς» (σελ. 10). Μια περίοδος χωρίς γυμναστήρια, όπου «όλα τα σώματα είχαν ένα είδος τρυφεράδας που οφειλόταν στην άνθηση της νιότης, μέχρι να τη χάσουν μαζί της. Μεγαλώναμε όπως όπως, η τύχη σμίλευε τα σώματά μας, δεν μπορούσαμε να επέμβουμε και δεν ξέραμε καν ότι γινόταν» (σελ. 38), οπότε πρέπει να βρουν τρόπο να γιορτάσουν οι κοπέλες τα σώματά τους! Με χιούμορ και ειλικρίνεια ξεδιπλώνονται ανθρώπινες ιστορίες γεμάτες ειλικρίνεια, ρομαντισμό αλλά και δυσκολίες. Γεγονότα, φόβοι και έρωτες με παρέσυραν σ’ ένα κείμενο που κυλάει σα νεράκι, με πυκνά κεφάλαια όπου η κάθε κοπέλα μάς ταξιδεύει σ’ ένα διαφορετικό περιβάλλον αλλά πάντα έχει κάτι άλλο να στηλιτεύσει, να καταγράψει, να θυμηθεί, κάτι που θα συμπληρώσει το παζλ της παρέας, εξ ου και πουθενά δεν υπάρχει επανάληψη. Μπορεί να αποζητούν κατά βάση τα ίδια πράγματα, ερωτική απελευθέρωση, σχέδια και όνειρα για το μέλλον, φόβους για τη ζωή κλπ. αλλά η συγγραφέας με μαστοριά μας χαρίζει πολυποίκιλα περιστατικά.

Το »Δυο καλοκαίρια και μισό φθινόπωρο», τα «Ψάθινα καπέλα» του 21^ου αιώνα, είναι ένα μυθιστόρημα για τη γιορτή του έρωτα και της ανεμελιάς που λέγεται εφηβεία, για τη σχέση της γυναίκας με το σώμα της σε μια εποχή που της απαγόρευαν να έρχεται σε επαφή μαζί του και ταυτόχρονα για τη σχέση της μάνας με την κόρη σε μια κοινωνία που τις απαγόρευε να έρθουν σε κοντινή επαφή. Νέες κοπέλες ζουν περίκλειστες στον κόσμο του σχολείου και ξαφνικά με το τέλος του Γυμνασίου καλούνται να βγουν έξω, σε μια ζωή που δε γνωρίζουν και την οποία πρέπει να κατακτήσουν από την αρχή! Θα καταφέρουν να βρουν τον σωστό δρόμο; Θα ακολουθήσουν τα όνειρά τους ή θα υποταχτούν στις εντολές των γονιών τους; Τι κινδύνους ενέχει ο έρωτας χωρίς προφυλάξεις; Πόσο εύκολα μπορεί κάποιος από τη θεωρητική συζήτηση περί πολιτικής να γίνει μέλος επαναστατικού αγώνα; Τέσσερις φίλες, τέσσερις ιστορίες, μία πορεία προς την ενηλικίωση με απώλειες αλλά και επιτυχίες.

Βιβλίο Η λέσχη του κακού 
Συγγραφέας Πάνος Αμυράς
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα /  Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μπορεί να είναι εκδοτικά το τέταρτο μυθιστόρημα με ήρωα τον αγαπημένο μου Νίκο Αγραφιώτη, πρόκειται όμως για την πρώτη του υπόθεση, η οποία διαδραματίζεται τον Αύγουστο του 1939, έναν μήνα πριν την εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία και έναν χρόνο πριν την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου. Είναι η περίοδος εορτασμών της τρίτης επετείου της δικτατορίας της 4^ης Αυγούστου και ταυτόχρονα το δυσοίωνο πρελούδιο για την Ευρώπη, μιας και σύννεφα πολέμου μαζεύονται στα σύνορα της Πολωνίας. Η κοσμική Αθήνα έχει μετατραπεί σε κέντρο διεθνούς κατασκοπείας και όσο προχωράει η υπόθεση παρακολουθούμε τα διπλωματικά γεγονότα που θα οδηγήσουν στο ξέσπασμα του πολέμου: σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, άμεση ανάγκη για επιστροφή του βασιλιά από την Κέρκυρα, Συμφωνία του Μονάχου («δεν ήταν ο θρίαμβος της ειρήνης αλλά το τρόπαιο που αποθράσυνε το Βερολίνο») και πολλά άλλα, καταστάσεις που δημιουργούν έναν ασφυκτικό κλοιό όσο ο Νίκος Αγραφιώτης προσπαθεί να λύσει την υπόθεση.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος είναι ένας νεαρός αξιωματικός της Αστυνομίας που δουλεύει στο ΙΗ΄ Τμήμα στα Σφαγεία, έναν προορισμό δυσμενούς μετάθεσης για τους μη αρεστούς της Διοίκησης Πρωτευούσης, μιας και μεθύστακες, χαρτοκλέφτες και κλεφτρόνια αποτελούν τη μικρή αλλά σταθερή πελατεία του. Ο Αγραφιώτης μόλις έναν χρόνο πριν κέρδισε μια θέση για μετεκπαίδευση στην Εγκληματολογική Υπηρεσία του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, που τον βοήθησε πολύ, προτιμά όμως να μείνει προσγειωμένος και σιωπηλός παρά να αγχωθεί για την ανέλιξή του στο Σώμα. Είναι ένας άνθρωπος που δε διαφέρει και πολύ από αυτόν που εξελίχθηκε στα επόμενα βιβλία: «…απέφευγε όσο μπορούσε τη θάλασσα και τους ολοκληρωτισμούς, και τα δύο του προκαλούσαν ναυτία» (σελ. 136). Προχωρώντας στις έρευνές του, διαπιστώνει πόσο δύσκολη είναι η υπόθεση και, ακόμη χειρότερα, πόσο αναλώσιμη είναι η θέση του, πως πρόκειται ουσιαστικά για ένα αναπόσπαστο κομμάτι μιας καλοστημένης παγίδας. Πώς θα αντιδράσει λοιπόν σε αυτήν τη διαπίστωση, πώς θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού; Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν οι ανώτεροί του, ο αστυνομικός διευθυντής Λουκάς Πουρνάρας και ο Υποδιοικητής Γενικής Ασφάλειας Σπύρος Παξινός, ορίζουν τον Θανάση Τσουγκανέα ως βοηθό του! Πρόκειται για άσπονδο φίλο του, δεν τα πάνε καλά, είναι εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες, ίσως όμως είναι μια καλή επιλογή για την υπόθεση, αφού γνωρίζει καλά την πιάτσα. Θα καταφέρουν να συνεργαστούν αρμονικά;

Ο Κώστας Κρίσπης ήταν πολύ καλός πυγμάχος, φαβορί για τους επερχόμενους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1940 και αθλούνταν στον Πυγμαχικό Σύλλογο Πετραλώνων, όντας το καλύτερο παιδί του. Ποιος θα ήθελε λοιπόν το κακό του; Πώς γίνεται ο θάνατός του να συνδέεται με τα πλοκάμια που έχει εξαπλώσει η Γερμανία ανά την Ευρώπη; Τα βήματα των ερευνών οδηγούν τον Αγραφιώτη στην τραγουδίστρια Μίρα, που φαίνεται να είχε ιδιαίτερους δεσμούς με τον πυγμάχο, ποιος είναι όμως ο πραγματικός ρόλος της στην ιστορία; Θα βοηθήσει ή θα προδώσει τον Αγραφιώτη; Στον κύκλο της συναντάμε τον Θωμά Χατζηλάμπρου, από τους βασικούς προμηθευτές καπνών στη Γερμανία και αντιπρόσωπο γερμανικών εταιρειών, τον Ηλία Δραγάτση, ανώτατο διευθυντικό στέλεχος της Ανώνυμης Ελληνικής Τηλεφωνικής Εταιρείας που πηγαινοέρχεται στη Γερμανία και τη γυναίκα του, Θάλεια, η οποία έρχεται σε επαφές με σημαίνοντα πρόσωπα της ιταλικής αριστοκρατίας, τον φιλοβρετανό γιατρό Γιάννη Βασιλείου, τον βασιλιά των καμπαρέ Μηνά Κελμπή, που πλουτίζει από το εμπόριο γυναικών και μαδά κορόιδα στις χαρτοπαικτικές λέσχες και πολλούς άλλους.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο με τον γνωστό τρόπο που αγάπησα και στα υπόλοιπα της σειράς: γρήγορη αφήγηση, λιτοί διάλογοι, κλιμάκωση της πλοκής κι ένα άψογα στημένο πραγματολογικό φόντο με άφθονες ιστορικές και άλλες πληροφορίες που όμως δε με κούρασαν στιγμή. Κακόφημα στέκια και πολυτελείς επαύλεις, τζογαδόροι και πράκτορες, μυστηριώδεις γυναίκες και ντίβες της τζαζ, αγώνες πυγμαχίας και προετοιμασίες για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αυξημένες εμπορικές σχέσεις Ελλάδας-Γερμανίας ώστε να περιοριστεί ο οικονομικός ρόλος της Μεγάλης Βρετανίας στη χώρα και σταδιακά να προωθηθούν όπλα στην Ελλάδα για στρατιωτική εξάρτηση της χώρας και μέσω αυτού πιο εύκολη πρόσδεση στο άρμα του Χίτλερ κ. π. ά., όλα σε αυτό το συναρπαστικό μυθιστόρημα. Η ζωντάνια και η απεικόνιση της τοπογραφίας της Αθήνας εκείνης της εποχής, που στηρίχτηκε σε κοπιώδη και προσεγμένη μελέτη των σχετικών πηγών και της βιβλιογραφίας, είναι παρούσα και εδώ. Οδοί και λεωφόροι, συνοικίες και νοσοκομεία, καφενεία και ζαχαροπλαστεία, εμβληματικά κτήρια και πολυκατοικίες αποκαλύπτουν τα μυστικά τους, κάνοντάς με και πάλι να τρέχω σε αναζήτηση περαιτέρω πληροφοριών, συνεπαρμένος από το αναπάντεχο κυνήγι γνώσης στο οποίο με έριξε το βιβλίο.

Το κτήριο της Γενικής Ασφάλειας επί της οδού Στουρνάρη, με το ενδιαφέρον Εγκληματολογικό Μουσείο στον τρίτο όροφο, η κοντινή και όμορφη λουτρόπολη της Γλυφάδας, με την έντονη κοσμική ζωή για τους πλούσιους και τα σκιερά δασάκια για την Κυριακή της φτωχολογιάς, ο Ιππόδρομος στο Φάληρο με τους αγώνες, τα στοιχήματα, τα άλογα να παίρνουν φωτιά (τίποτα δεν κατάλαβα απ’ όσα παρέθεσε ο συγγραφέας, γκανιάν, πλασέ, ποσοστά, κέρδη κλπ. ένας αχταρμάς στο μυαλό μου, τριτοδεσμίτης γαρ), τα προσφυγικά παραπήγματα στη Νέα Κοκκινιά και στην Καλλιθέα, με τη δεύτερη να χαρακτηρίζεται ως «η Μονμάρτη της Αθήνας» χάρη στη σύνδεση των νεοφερμένων προσφύγων με τους κατοίκους της περιοχής και με τον Σωτήρη Σκίπη και τον Ιωάννη Γρυπάρη να προσφέρουν λίγο φως στη σκοτεινιά των καιρών. Είμαστε στην περίοδο όπου μόλις γκρεμίστηκε το Υπουργείο Οικονομικών στην πλατεία Κλαυθμώνος, ο ξεπεσμένος Αρμάνδος Δελαπατρίδης ζητιανεύει, η ατμόσφαιρα και το κλίμα της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά με τα λόγια του αρχηγού της κυβέρνησης, με την προπαγάνδα, με τα έργα στην πόλη, με το κυνήγι των κομμουνιστών, με τις παράτες της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας να δίνουν ένα ενδιαφέρον και άκρως ρεαλιστικό φόντο για την εξέλιξη της ιστορίας. Οι πολεμικές προετοιμασίες κρύβουν μεγάλα κέρδη και άρα τίποτα δεν είναι ικανό να τις σταματήσει, αλλά πώς συνδέονται όλα αυτά με τον χώρο της πυγμαχίας;

«Η λέσχη του κακού» είναι μια συναρπαστική περιπέτεια κατασκοπείας, γεμάτη μισές αλήθειες και ατόφια ψέματα, που διαδραματίζεται λίγες μέρες πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Ο νεαρός αξιωματικός της αστυνομίας Νίκος Αγραφιώτης έχει να επιλύσει μια δύσκολη υπόθεση που μπλέκεται από σελίδα σε σελίδα όλο και περισσότερο, με τον συγγραφέα να παρεμβαίνει για καλύτερη κατανόηση των γεγονότων με συναρπαστικές πληροφορίες και σημαντικές εξελίξεις. Ιωάννης Μεταξάς, Εμμανουέλε Γκράτσι (ανατρίχιασα με τη συζήτηση που είχε με τον Μεταξά, με τα διπλωματικά του λόγια και με τα ξεκάθαρα του Μεταξά ως προς τα ζωτικά συμφέροντα και την ακεραιότητα της Ελλάδας, όλα αυτά έναν χρόνο πριν ξαναμιλήσουν και οδηγηθούμε στην κήρυξη του πολέμου), Αρθούρος Ζάιτς, Κώστας Κοτζιάς, Αριστοτέλης Κουτσουμάρης και άλλοι αναμιγνύονται με τους φανταστικούς ήρωες του βιβλίου και όλοι μαζί συγκροτούν μια συναρπαστική και μελετημένη εικόνα μιας πόλης και μιας εποχής, ένα ικανοποιητικό ρεαλιστικό παζλ. Ο συγγραφέας μάλιστα φρόντισε να υπάρχει ένα παράρτημα στις τελευταίες σελίδες με όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τα ιστορικά πρόσωπα που σκιαγραφούνται στο έργο του. Η γραφή παραμένει κοφτή και γρήγορη, οι ρυθμοί αφήγησης κινηματογραφικοί, παντού υποδόριο σαρκαστικό χιούμορ. Και πάλι δεν υπάρχουν ψυχογραφήματα, όμως το ιδιαίτερο στυλ και η ξεκάθαρη ταυτότητα στη γραφή είναι από μόνα τους αρκετά για να συνεχίσουν να μου αρέσουν τα βιβλία του συγγραφέα με πρωταγωνιστή αυτόν τον ιδιαίτερο αστυνομικό. «Η λέσχη του κακού» είναι μια άκρως ρεαλιστική τοιχογραφία της Αθήνας του 1939 και ταυτόχρονα μια καλογραμμένη περιπέτεια με συνεχείς ανατροπές και μια άρτια σφιχτοδεμένη πλοκή γεμάτη αγωνία και σασπένς.