Βιβλίο Φυστικοπαραμύθια 
Συγγραφέας Φυστίκι που Κυλάει 
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Memento
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Τα «Φυστικοπαραμύθια», σύμφωνα με τη συγγραφέα, είναι «μια ζακετούλα, ένα ρουχαλάκι στους ώμους των παιδιών μας», που οι γονείς θα τα αφήσουμε να τα φορέσουν / διαβάσουν μόνα τους κι ας τα ξεχάσουν, ίσως όμως και να ξαναγυρίσουν να τα ξεφυλλίσουν. Μια συλλογή δέκα ιστοριών για μικρά και μεγάλα παιδιά από το Φυστίκι που κυλάει γεμάτα τρυφερά και όμορφα νοήματα που με συγκίνησαν και με έβαλαν σε σκέψεις. Απλές μα και σύνθετες προτάσεις, σύντομα σε έκταση κείμενα, ευφάνταστες παραβολές, διαχρονικά, πολύτιμα και πανανθρώπινα μηνύματα που περνάνε μέσα από απλές επιφανειακά ιστορίες, ανατροπές και λιτοί διάλογοι είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα του βιβλίου. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί ανθρωπόμορφα αντικείμενα, νεράιδες και ξωτικά, παιδιά και γονείς για καλύτερη κατανόηση και καταγράφει καθημερινές και οικείες στιγμές. Ταυτόχρονα σημαντικές αξίες περνάνε πίσω από τις γραμμές και βοηθάνε τα παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, να κατανοήσουν τα αισθήματά τους, να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους, χωρίς ίχνος διδακτισμού και «πρέπει».

Ο «Λάκης Κουταλάκης» ζει σ’ ένα συρτάρι με μαχαιροπήρουνα αλλά τον κοροϊδεύουν όλοι γιατί είναι το κουταλάκι για το φάρμακο, ένας εφιάλτης δηλαδή για τον Γιάννη και τη Λιλή όποτε αρρώσταιναν. Ο Λάκης νιώθει μοναξιά και στενοχώρια σ’ εκείνο το συρτάρι, δε συμμετέχει φυσικά στα πάρτι γενεθλίων και στις άλλες ευτυχισμένες στιγμές της οικογένειας, να όμως που έρχεται η στιγμή που θα φανεί χρήσιμος και θα σώσει μια βραδιά που παραλίγο να αποδειχθεί καταστροφική. Στο «Γαλάζιο καλτσάκι» δυο αγαπημένα και αχώριστα γαλάζια καλτσάκια χάνουν το ένα το άλλο ξαφνικά κι απότομα. Ο Αριστερός Γαλάζιος Καλτσάκις ψάχνει απελπισμένα το ταίρι του αλλά ο Μανταλάκις, που όλο μπερδεύεται με αυτά τα ρούχα και τους ετερόκλητους καθημερινά συνδυασμούς τους, δεν προθυμοποιείται να τον βοηθήσει. Ο Καλτσάκις αρχίζει να φοβάται και να ανησυχεί, γιατί έχει ακούσει για χαμένες κάλτσες που εξαφανίζονται μυστηριωδώς και για μονές κάλτσες που δε βρήκαν ποτέ το ταίρι τους, κι αποφασίζει να ψάξει παντού. Ο Μπλε Σορτσάκις, ο Άσπρος Ζακέτας, η Γκλίττερ Μπλούζα και τα άλλα ρούχα δεν έχουν δει πουθενά την κάλτσα αλλά ο Καλτσάκι πεισμώνει, γιατί «Όταν βρεις το ταίρι σου, είναι για πάντα! Δεν το εγκαταλείπεις στα δύσκολα».

Συγκινήθηκα πολύ με την ιστορία «Ο Μπλε και η Κίτρινη», όπου οι πρωταγωνιστές αποφασίζουν να ζήσουν μαζί για πάντα. «Μπλέχτηκε λοιπόν το μπλε με το κίτρινο, έκαναν αγκαλιές κι αγάπες» κι απέκτησαν πράσινα παιδιά, αφού πήραν λίγο μπλε και λίγο κίτρινο από τους γονείς τους. Να όμως που ο χρόνος και η ρουτίνα άλλαξαν τα συναισθήματα του Μπλε και της Κίτρινης, οπότε πώς θα αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα; Πώς θα νιώσουν τα παιδιά τους όταν αλλάξει η ρουτίνα τους και οι άνθρωποι που αγαπούν «ξε-γίνουν γονείς»; Γλυκόπικρη ιστορία, γεμάτη όμως από αισιοδοξία: «Σπίτι δεν είναι μόνο ένα πάτωμα και ένα ταβάνι. Σπίτι είναι και η αγκαλιά που τρέχουμε όταν έχουμε ανάγκη, όταν φοβόμαστε, όταν κλαίμε, όταν πονάμε και όταν αγαπάμε». Πάνω απ’ όλα, σημασία δεν έχει το χρώμα αλλά το μέγεθος της αγάπης και ο τόσο γλυκά στενός δεσμός, «Η αγκαλιά που χώνεσαι εσύ και σε κρατάει δυνατά και κλείνεις τα μάτια σου και σφίγγεσαι μέσα της και δεν φοβάσαι». Πρωτότυπη και ενδιαφέρουσα είναι η ιστορία «Ο Κύριος Δενθατάκ», της οποίας πρωταγωνιστής είναι ο κύριος Δενθατάκ Αταφέρεις, ένας τύπος που πιστεύει πως είναι σπουδαίος και σημαντικός και πως ό,τι λέει έχει μεγάλη σημασία. Τα παιδιά όμως δεν πρέπει να τον παίρνουν στα σοβαρά και να τον φοβούνται, δεν πρέπει να πιστέψουν ποτέ αυτά που λέει. Πόσες φορές σου είπαν «δε θα τα καταφέρεις» αλλά τα κατάφερες; Γιατί «προσπάθησες, δούλεψες, αγωνίστηκες, κουράστηκες» γι’ αυτό που ήθελες. Επίσης, «Δεν είναι κακό να φοβάσαι, όλοι οι άνθρωποι φοβούνται κάποιες φορές… και δεν πρέπει να τους κοροϊδεύουμε». Που να χτυπιέσαι κάτω, κύριε Δενθατάκ, τα παιδιά πάντα θα τα καταφέρνουν γιατί ο καθένας μας όλα τα μπορεί!

Ο Προυπρής που πρωταγωνιστεί σε τέσσερις ιστορίες είναι ένα ξωτικό που ζει σε νεραϊδοκαπέλο και τα βράδια κοιμάται στα μαλλιά της νεράιδάς του, κάνει συνέχεια αταξίες, κλέβει το μαγικό της ραβδί και ζει διάφορες περιπέτειες γεμάτες ηθικά νοήματα. Χάρη σ’ εκείνον έμαθα για τις «καρδουλομανούλες», δηλαδή τις μαμάδες που γεννάνε από την καρδιά τους και πόσο εξίσου σημαντικές είναι με τις βιολογικές ενώ μπαίνοντας κρυφά από τη νεραϊδομαμά του στο διαδίκτυο βιώνει κάτι που τον φοβίζει. Η συγγραφέας τονίζει: «Να μιλάς, να λες τι έγινε, τι σε τρόμαξε, ποιος σου έκανε κακό…να μην κρατάς μυστικό ό,τι σε φοβίζει»! Στην «Ανάποδη Μέρα» διαβάζουμε για μια μέρα που δεν πηγαίνει ίσια, όπου τα παιδιά μεγαλώνουν τους γονείς, τους βάζουν για ύπνο, τους στέλνουν στη δουλειά με κολατσιό, όλα αυτά γίνονται για μια φορά τον χρόνο κι έτσι διασκέδασα πολύ με αυτήν την ευφάνταστη ιστορία που είναι γεμάτη εκπλήξεις και ανατροπές. Τέλος, στο «Ο Λουκάς και οι πλανήτες» μαθαίνουμε για τη γνωριμία του Λουκά με τον Γιώργο σ’ ένα κέντρο λόγου και έργου. Ο Λουκάς μπερδεύει τα γράμματα και τους αριθμούς, θέλει να είναι όρθιος και να βγαίνει συνεχώς έξω, οπότε στο κέντρο «τον βοηθάνε με τον μπελά στο μυαλό» του και ο Γιώργος είναι ένα αυτιστικό παιδί. Πώς θα καταφέρουν αυτά τα δύο τόσο διαφορετικά παιδιά να επικοινωνήσουν και να μιλήσουν;

Τα »Φυστικοπαραμύθια» είναι μια συλλογή παραμυθιών που εξηγεί στα παιδιά μέσα από ενδιαφέρουσες ιστορίες τι είναι η διαφορετικότητα, το διαζύγιο, η αιώνια αγάπη, ο αυτισμός και τους δείχνει πώς αποκτάμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, σε τι διαφέρουν η βιολογική και η θετή μητέρα («η πιο μαγική νεράιδα που υπάρχει και είναι μοναδική για κάθε παιδάκι»), πόσο σοβαροί είναι οι κίνδυνοι από το διαδίκτυο και πώς να εξαφανίσουμε τον φόβο («ο φόβος φοβάται εκείνους που μιλάνε»). Η εικονογράφηση της Αντωνίας Κατσαρού και του Αλέξανδρου Τσιάβου είναι γεμάτη χρώματα και ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ζωντανεύει τις ιστορίες με τέτοιο τρόπο που βοηθάει τα παιδιά να ενισχύσουν τη φαντασία τους (ειδικά το δισέλιδο με τον Γιώργο και τον Λουκά, που είναι και το εξώφυλλο του βιβλίου, το λάτρεψα). Ιστορίες γεμάτες τρυφερότητα, χιούμορ, έξυπνες ανατροπές, διαχρονικά μηνύματα κρατούν την καλύτερη συντροφιά στους μικρούς αναγνώστες και τους βοηθάνε να ανακαλύψουν τον πλούσιο σε συναισθήματα, νοήματα μα και κινδύνους κόσμο που τους περιβάλλει.

Βιβλίο Η κατάσκοπος
Τίτλος πρωτοτύπου Liberation
Συγγραφέας Imogen Kealey
Μεταφραστής Αλέκος Αντωνίου
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το βιβλίο δεν είναι μόνο μια μυθιστορηματική βιογραφία, δεν είναι μόνο ένα βαθιά ανθρωπιστικό και πασιφιστικό κείμενο αλλά και μια αξέχαστη ιστορία πατριωτισμού και αγάπης. Με πρωταγωνίστρια μια γυναίκα που από τα σαλόνια και τις ανέσεις και τον δικό της τρόπο αντίστασης κατά των Γερμανών βρίσκεται ξαφνικά στα πεδία των μαχών και σκοτώνει για να επιβιώσει, ξετυλίγονται συναρπαστικές στιγμές κατασκοπίας, προδοσίας, περιπετειών που την ωριμάζουν, την ατσαλώνουν, την κάνουν αγνώριστη συμπεριφορικά και συναισθηματικά. Η πλοκή αρχίζει να ξετυλίγεται στη Μασσαλία του 1943, μια πόλη που είχε μαγέψει τη Νάνσι όταν πρωτοήρθε πριν πέντε χρόνια («Της άρεσε το οργισμένο, ανακατεμένο χρώμα της και οι αντιθέσεις της…», σελ. 12), όπου η ηρωίδα του βιβλίου παντρεύεται τον πλούσιο βιομήχανο Ανρί Φιοκά. Είναι ένας γοητευτικός άντρας που νιώθει ταυτόχρονα δέος, φόβο και οργή για τη γυναίκα του και είναι πρόθυμος να μοιραστεί την περιουσία του και το σπίτι του με οποιονδήποτε μπορεί να κάνει ζημιά στον εχθρό. Ενώ οι συμπατριώτες και φίλοι του παρέπαιαν από το σοκ της ήττας της πατρίδας τους και της κατάληψής της από τους Ναζί, η γνωριμία του με τη Νάνσι του έδωσε ελπίδα και σκοπό. Πώς γνωρίστηκαν, ποια τα συναισθήματα του ενός για τον άλλον, τι τους ενώνει, τι κοινά ενδιαφέροντα έχουν, πώς είναι η καθημερινότητά τους με όλους αυτούς τους κινδύνους είναι ερωτήματα που απαντώνται σταδιακά όσο προχωράνε οι εξελίξεις. Τι θα συμβεί όμως όταν μάθει η Γκεστάπο πως χρηματοδοτεί τους αντιστασιακούς και αρχίσουν οι ανακρίσεις;

Στη συνέχεια ζούμε τη μυθιστορηματική ζωή της Νάνσι που αναγκάστηκε να καταφύγει στο Λονδίνο και να συνεχίσει από κει το αντιστασιακό της έργο, με τις αναμενόμενες δυσκολίες και εμπόδια και με την αγωνία για την τύχη του Ανρί να κορυφώνεται. Η Υπηρεσία Ειδικών Επιχειρήσεων του Υπουργείου Οικονομικού Πολέμου θα τη βοηθήσει να ατσαλωθεί, θα την εκπαιδεύσει ως κατάσκοπο, θα της αλλάξει τη ζωή, τον χαρακτήρα, τη νοοτροπία. Θα τη μετατρέψει από αυθόρμητη, άσκεφτη, τολμηρή, φωτεινή, αλέγκρα και σχεδόν απερίσκεπτη γυναίκα σε πραγματικό στρατιώτη με μυαλό, ετοιμότητα και υπακοή, κάτι ακόμη πιο δύσκολο από τη στιγμή που είναι η μόνη γυναίκα στο στρατόπεδο όπου τη στέλνουν. Εξίσου υποτιμητικά της φέρονται και οι Μακί όταν επιστρέφει στη Γαλλία για να εκπαιδεύσει, να συντονίσει, να οργανώσει, να εφοδιάσει, κάτι που δείχνει πως οι σκληρές συνθήκες του πολέμου δεν κάνουν τους ανθρώπους λιγότερο είρωνες και πείσμονες, ακόμη και εις βάρος της απελευθέρωσης της πατρίδας τους. Η Νάνσι θα προσπαθήσει σκληρά να τους κερδίσει με τα έργα της και με τα τολμηρά σχέδιά της, κερδίζει σταδιακά τον θαυμασμό και την εμπιστοσύνη τους μέσα από ποικίλα περιστατικά που ξεδιπλώνονται στα κεφάλαια του βιβλίου. Οι συγγραφείς, βασισμένοι στην προσωπικότητα της πραγματικής Νάνσι, έδωσαν ζωή σε μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα, γεμάτη αντιθέσεις και ρεαλισμό: «Ντυμένη σαν Γαλλίδα νοικοκυρά, έμοιαζε με νέα γυναίκα που ζούσε με δελτίο…γυμνή έμοιαζε με Αμαζόνα» (σελ. 211). Οι άνθρωποι από τους οποίους κινδυνεύει στα βουνά της Γαλλίας ίσως είναι συνηθισμένοι άντρες με μητέρες και συζύγους, παγιδευμένοι σε κάτι που δεν καταλάβαιναν στ’ αλήθεια, μόνο που εκείνη πρέπει να μιμηθεί τη σκληρότητά τους και να θυσιάσει «μια άκρη της ψυχής της» για να επιβιώσει!

Η μυθιστορηματική Νάνσι είναι ένας χαρακτήρας που αγάπησα βαθιά. «…η απεγνωσμένη ανάγκη της να βάλει έναν ωκεανό, τον μισό κόσμο, ανάμεσα στον εαυτό της και σ’ εκείνα τα δυστυχισμένα παιδικά χρόνια είχε μετατραπεί σε μια ακόρεστη όρεξη για απολαύσεις και μια άγρια αυτάρκεια» (σελ. 22). Αυτά τα τραύματα την κυνηγούν ακόμη κι αν αφεθεί ή ξεχαστεί οι πληγές της ξαναματώνουν. Βλαστημάει «σαν ναύτης λίγο πριν τελειώσει η άδειά του στην ξηρά», είναι μαχήτρια μα δεν παύει να είναι γυναίκα, αφού λυγίζει στη σκέψη του Ανρί που βασανίζεται και ανακρίνεται, την ίδια στιγμή όμως θα ατσαλωθεί για να προχωρήσει στο σαμποτάζ ή στις ανατινάξεις. Πιστεύει στον αγώνα κατά του κατακτητή, δέχεται τη βοήθεια των Άγγλων γιατί θα τους διώξει πιο γρήγορα από τη Γαλλία, δεν υποκύπτει όμως σε άλλο δέλεαρ ούτε πείθεται πως «οι Άγγλοι είναι φίλοι μας». Αντιθέτως, διαβλέπει πως: «Αυτή η κόλαση δεν είχε τέλος, απλώς διάφορα χρώματα και γεύσεις» (σελ. 356). Πρόκειται για μια γυναίκα γεμάτη μίσος για τους Ναζί ήδη από τα πρώτα βήματα της κυριαρχίας τους, πριν την εισβολή στην Πολωνία, που ενθουσιάζεται και με την παραμικρή νίκη των Συμμάχων, νιώθοντας τόσο θυμωμένη που δε φοβάται και δε σκοπεύει να καθίσει ήσυχη. «…όσο η καρδιά μας είναι ελεύθερη, η Γαλλία είναι ακόμη ελεύθερη»!

Στον αντίποδα, έχουμε τον Γερμανό ταγματάρχη Μάρκους Φρίντριχ Μπεμ που έφτασε στη Μασσαλία έχοντας καταστρέψει μέσα σε μερικές εβδομάδες το καλύτερο δίκτυο των αντιστασιακών στο Παρίσι! Είναι «μια λεπτή, πολύ ακριβής, καλά εκπαιδευμένη λεπίδα» (σελ. 59) που βάζει ως στόχο να συλλάβει επιτέλους το Λευκό Ποντίκι (ψευδώνυμο της Νάνσι Γουέικ). Η αντιπαλότητά τους βαθαίνει με τον καιρό και με τα απανωτά χτυπήματα που δέχεται ο Μπεμ από κείνη, κάτι που θα τον πεισμώσει και θα κάνει το κυνηγητό της πιο προσωπικό από μεριάς του: τη μισεί γι’ αυτό που κάνει αλλά και γι’ αυτό που είναι, μια γυναίκα που κάνει πάντα αυτό που θέλει και αυτό που θεωρεί σωστό! Αυτό το ανθρωπόμορφο τέρας όμως έχει και μια ανθρώπινη πλευρά, μιας και είναι παντρεμένος με την Εύα, η οποία έχει εξαιρετικές σχέσεις με το Κόμμα, κι έχουν μία κόρη, τη Σόνια. Οι ελάχιστες σκηνές μαζί είναι τρυφερές και γλυκές: «Η εύθραυστη αθωότητα ενός παιδιού… έσπρωξε τα απαλά σαν ψίθυρο μαλλιά της πίσω από τα αφτιά της…Ας ήταν ασφαλής, ας ζούσε προστατευμένη και γαλήνια» (σελ. 39). Στο πρόσωπο της Σόνια οι συγγραφείς βλέπουν τη νεότερη γενιά από αυτήν που αιματοκύλισε τον κόσμο και μέσω μιας επιστολής που έγραψε η Νάνσι την προτρέπουν: «Να είσαι θυμωμένη και φοβισμένη σε όλη σου τη ζωή και να κλείνεις τα μάτια σου στην αλήθεια ή να είσαι δυνατή, να την αντιμετωπίσεις και να πάρεις μέρος στο χτίσιμο ενός διαφορετικού μέλλοντος» (σελ. 452). Ο Μπεμ και η Νάνσι παίζουν σαν τη γάτα με το ποντίκι ο ένας με τον άλλον, κάποια στιγμή όμως τα πράγματα σοβαρεύουν κι η σχέση μίσους μεταξύ τους κλιμακώνεται, με αποτέλεσμα συναρπαστικά χτυπήματα που απογειώνουν τη δράση του βιβλίου. Οι δυο τους ακολουθούν έναν δρόμο χωρίς επιστροφή, βασισμένο στη ρήση του Νίτσε: «Αν κοιτάξεις για πολλή ώρα την άβυσσο, στο τέλος η άβυσσος θα κοιτάξει εσένα»!

Κινηματογραφική πλοκή, ολοζώντανες και παραστατικές σκηνές, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, καλογραμμένες σελίδες γεμάτες σαμποτάζ, επιχειρήσεις, προδοσίες, αντίποινα, εκτελέσεις, ανθρωπιά και αίμα, αγάπη και τυφλό μίσος δημιουργούν ένα συναρπαστικό, ανατρεπτικό κείμενο που ζωντανεύει με ενάργεια την εποχή και τις συνθήκες του πολέμου στη Γαλλία. Η αγωνία και το σασπένς, η καταγραφή της εποποιίας των ανταρτών Μακί εναλλάσσονται με λυρικές περιγραφές: «Φορούσε το λινό πουκάμισο χωρίς γιακά που φορούσαν όλοι οι εργάτες της περιοχής, τριμμένο από το πολύ πλύσιμο αλλά εκτυφλωτικά λευκό χάρη σε μια αφοσιωμένη μάνα» (σελ. 17). Μικρές προτάσεις σαν αυτήν μπορούν να δημιουργήσουν παράλληλες και σύντομες μα εξίσου παραστατικές εικόνες με αυτές της κύριας αφήγησης. Η δράση είναι καταιγιστική, η ζωή της Νάνσι αποτυπώνεται με ενάργεια, ταξιδεύουμε με την ηρωίδα του μυθιστορήματος στα βουνά της Γαλλίας και στο δίκτυο διαφυγής των αντιστασιακών, ζούμε τη σκληρή καθημερινότητα του βομβαρδισμένου Λονδίνου («μια πόλη απουσιών»!), τις συνθήκες εκπαίδευσης, τα σαμποτάζ και τις ενέργειες πίσω στη Γαλλία κι οι συγγραφείς καταφέρνουν σε κάθε περίσταση να βάζουν στο πλάι της Νάνσι αξιοσημείωτους χαρακτήρες που θα τη στηρίξουν και θα τη βοηθήσουν ενώ ταυτόχρονα η παρουσία τους εμπλουτίζει το κείμενο με τις δικές τους ιστορίες.

«Η κατάσκοπος» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό, ανθρώπινο και με πλούσια πλοκή μυθιστόρημα που ξεδιπλώνει τη συναρπαστική ζωή της πιο καταζητούμενης γυναίκας από την Γκεστάπο με τέτοιο τρόπο που αφήνουν να περάσουν σημαντικά και διαχρονικά μηνύματα γύρω από την ειρήνη, την ομόνοια, την αγάπη αλλά και την προδοσία και την τυφλή υπακοή. Οι συγγραφείς που κρύβονται πίσω από το ψευδώνυμο Imogen Kealey άλλαξαν ημερομηνίες, μετατόπισαν χρονικά διάφορα γεγονότα, επινόησαν επεισόδια, παρέλειψαν κάποια άτομα και έπλασαν σύνθετους χαρακτήρες (ο Μπεμ που δεν υπήρξε ποτέ ήταν μια δραματοποιημένη εκδοχή των προσπαθειών της Γκεστάπο για τη σύλληψη της Νάνσι) για να βελτιώσουν μυθιστορηματικά την ιστορία τους, στο τέλος όμως του βιβλίου παραθέτουν, από σεβασμό για τη Νάνσι, τους συμπολεμιστές της και τις οικογένειές τους, περιληπτική περιγραφή αυτών των αλλαγών και συστήνουν περαιτέρω αναγνώσματα για όποιον θέλει να μάθει περισσότερα. Ένα βιβλίο που θα θυμάμαι για καιρό!

Βιβλίο Χωρίς ρίσκο
Τίτλος πρωτοτύπου Nothing ventured
Συγγραφέας Jeffrey Archer
Μεταφραστής Μαρία Παπανδρέου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία διαδραματίζεται στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980 κι έχει ως πρωταγωνιστή έναν συναρπαστικό και ενδιαφέροντα χαρακτήρα που έρχεται σε κόντρα με τον πατέρα του, σερ Τζούλιαν, από τη στιγμή που αποφασίζει να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο και να μπει στη Μητροπολιτική Αστυνομία παρά να συνεχίσει στο οικογενειακό δικηγορικό γραφείο. Δε θέλει να γίνει ποινικολόγος που υπερασπίζεται καθάρματα, αντιθέτως, προτιμάει να τα βάζει για πάντα στη φυλακή και να εμποδίζει τις εγκληματικές τους δραστηριότητες. Η μητέρα, Μάρτζορι, είναι πιο διαλλακτική και θεωρείται η φωνή της λογικής ενώ η αδελφή του Γουίλιαμ, Γκρέις, που είναι δικηγόρος, υπερασπίζεται κάθε αδέκαρο κακομοίρη που θα βρεθεί στον δρόμο της, κάτι που τη ρίχνει σε εκτίμηση και αξία στα μάτια του πατέρα τους. Οι οικογενειακοί δεσμοί είναι καλογραμμένοι, διασκεδαστικοί και διαπιστώνουμε πως ο πατέρας δεν είναι αυστηρός, άτεγκτος και μονοκόμματος αλλά δέχεται ν’ ακούσει και μιαν άλλη άποψη, σέβεται μια τεκμηριωμένη γνώμη κι αφήνει τον γιο του να κάνει αυτό που θέλει υπό όρους. Η στάση του απέναντι στην κόρη του είναι εξίσου σταθμισμένη, αφού δεν του αρέσουν οι επαγγελματικές της επιλογές, της αφήνει όμως περιθώρια ελιγμών ή / και ιδεών. Επιπλέον, μέσω της Γκρέις ο συγγραφέας μας εντάσσει στο πνεύμα αλλαγής και νεωτερικότητας που ερχόταν τη δεκαετία του 1980 απέναντι στα δικαιώματα των γυναικών, οι οποίες άρχισαν να μπαίνουν σε ανδροκρατούμενους χώρους και να διεκδικούν ισότητα ακόμη και στην πρωτοτοκία.  Η Γκαλερί Τέιτ όμως δε θα βάλει ποτέ γυναίκα σε διευθυντική θέση!

Το βιβλίο είναι ένα καλογραμμένο και συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα που πατάει στα οικεία χνάρια γραφής του Jeffrey Archer, αγνοώντας τα στερεότυπα του κλασικού αστυνομικού μυθιστορήματος. Απανωτές ανατροπές, εκπλήξεις και αλλαγές, ένα κείμενο που ρέει σα νεράκι κι όλα κλείνουν με δυο άκρως ενδιαφέρουσες και παραστατικά γραμμένες δίκες, στις οποίες ο χειρισμός της αγωνίας και το κλείσιμο του ματιού απέναντι στον αναγνώστη είναι διαρκή και τόσο γρήγορα που ένιωθα να παρακολουθώ αγώνα τένις. Έχοντας υπ’ όψιν το μότο του συγγραφέα πως «Αυτό δεν είναι μια αστυνομική ιστορία, είναι μια ιστορία για έναν αστυνομικό», παρακολουθούμε κάπως χαλαρά τις σπουδές του Γουίλιαμ στην Ιστορία της Τέχνης αρχικά, για να κάνει το χατίρι στον πατέρα του, και στη συνέχεια στο Αστυνομικό Κολέγιο Χέντον στο βόρειο Λονδίνο, όπου αριστεύει στην επιστημονική και εγκληματολογική ανάλυση, στη νομολογία και στις πολεμικές τέχνες. Ξεκινάει ως αστυφύλακας από μια περιοχή όπου δεν είχε βρεθεί ποτέ, το Λάμπεθ και περιμένει να περάσουν δύο χρόνια πριν προσπαθήσει να προαχθεί σε ντετέκτιβ. Μέντοράς του σε αυτές τις περιπολίες είναι ο επίσης αστυφύλακας Φρεντ Γέιτς: «Μη δέχεσαι τίποτα, μην πιστεύεις κανέναν, αμφισβήτησε τα πάντα»! Να όμως που μια σειρά από γεγονότα τον φέρνουν στη Σκότλαντ Γιαρντ, όπου ο διοικητής Τζακ Χόκσμπι, η αρχιφύλακας Τζάκι Ρόικροφτ και ο αρχιεπιθεωρητής Μπρους Λαμόντ, επικεφαλής του Τμήματος Έργων Τέχνης, ψάχνουν να βρουν τον κλεμμένο πίνακα του Ρέμπραντ «Οι σύνδικοι της συντεχνίας των υφασματεμπόρων». Επτά χρόνια τώρα το Τμήμα προσπαθεί να συλλάβει τον Μάιλς Φόκνερ, μια εγκληματική διάνοια που καταφέρνει να ξεγλιστράει απ’ τα χέρια τους, παρ’ όλο που κλέβει κορυφαία έργα τέχνης και βγάζει μια περιουσία χωρίς να φαίνεται ότι παρανομεί. Ικανότατος και άψογα οργανωμένος, τους δυσκολεύει κάθε φορά και πιο πολύ.

Παράλληλα, τον Γουίλιαμ τον απασχολούν κι άλλες, ήσσονος αφηγηματικής σημασίας υποθέσεις (βιβλία του Ουίνστον Τσόρτσιλ που υποτίθεται πως έχουν την ιδιόχειρη υπογραφή του, ένα φιαλίδιο σεληνιακής σκόνης, ένας μυστηριώδης τύπος που θέλει να αγοράσει ασήμι εκατό ετών και πάνω από διαπιστωμένα καταστήματα ασημικών κ. ά.) που απλώς εμπλουτίζουν το κείμενο, όλες όμως συγκροτούν μια καλά οργανωμένη πλοκή γεμάτη σασπένς και εκπλήξεις ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούμε τον πρωταγωνιστή σε διαφορετικά σημεία του Λονδίνου, το οποίο γνωρίζουμε κι από την καλή κι από την ανάποδη, τις περιοχές του, τους δρόμους του, τις συγκοινωνίες του. Φυσικά, μέσα σε όλα αυτά εισχωρεί κι ο έρωτας στο πρόσωπο της Μπεθ Ρέινσφορντ, η οποία είναι βοηθός έρευνας στην πινακοθήκη Φιτζμόλιαν απ’ όπου εκλάπη ο Ρέμπραντ. Ο Γουίλιαμ την ερωτεύτηκε αμέσως και η σχέση τους αρχίζει ν’ ανθίζει αλλά και να δέχεται τους τριγμούς της άστατης δουλειάς του αστυνομικού, μόνο που η Μπεθ έχει ένα καλά κρυμμένο μυστικό. Επίσης, οι αναφορές σε πίνακες ζωγραφικής πολλών διαφορετικών μεταξύ τους καλλιτεχνών και τεχνοτροπιών με οδηγούσαν πολλές φορές να ψάξω περισσότερες πληροφορίες, να τους χαζέψω, να διαβάσω αναλύσεις τους κλπ.

Το «Χωρίς ρίσκο» είναι τα πρώτα βήματα ενός χαρακτήρα που θέλει να ακολουθήσει το όνειρό του και να ενταχθεί στη Σκότλαντ Γιαρντ ως ερευνητής. Θα τον βοηθήσει άραγε ο κλεμμένος Ρέμπραντ να το πραγματοποιήσει; Πίνακες ζωγραφικής και άλλα έργα τέχνης, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ιστορίες από γνωστούς καλλιτέχνες, πλούσια πλοκή, ένας καλοσχεδιασμένος πυρήνας δράσης γεμάτος εμπόδια, εκπλήξεις και ανατροπές, γρήγορες εξελίξεις, ρεαλιστικοί διάλογοι, όλα αυτά με κράτησαν ως το τέλος και μου σύστησαν έναν χαρακτήρα τον οποίο ανυπομονώ να συναντήσω ξανά και ξανά ώστε να απολαύσω τις περιπέτειές του και να δω πώς θα εξελιχθεί ως προσωπικότητα από βιβλίο σε βιβλίο.

Βιβλίο Κόκκινο: η ιστορία ενός κραγιονιού
Τίτλος πρωτοτύπου Red: a crayon’s story
Συγγραφέας-Εικονογράφηση Michael Hall
Μεταφραστής Ειρήνη Συμεωνίδου
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Πουά
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Michael Hall έγραψε και εικονογράφησε ένα παραμύθι που θα παρασύρει τα παιδιά στον κόσμο των χρωμάτων και της ζωγραφικής. Ένα κόκκινο κραγιόνι κάνει συνέχεια λάθη, δεν καταφέρνει να αποδώσει σε αυτό που του ζητάνε οι άλλοι, προβληματίζεται, οι γνώμες όλο και πληθαίνουν ώσπου ένα τυχαίο γεγονός θα βάλει τα πράγματα στη θέση τους και το κόκκινο κραγιόνι θα βρει τον δικό του δρόμο. Πόσο όμορφα γραμμένη είναι αυτή η ιστορία! Ο συγγραφέας καταγράφει με κραγιόνια και την τέχνη της ζωγραφικής την πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι γύρω μας: όταν κάποιος δεν καταφέρνει να κάνει αυτό που του ζητάνε ή όταν ακολουθεί τα όνειρα και τις φιλοδοξίες των άλλων είναι τέτοιο το περιβάλλον γύρω μας που θα του καταλογίσουν ευθύνες αντί να τον καθοδηγήσουν στο δικό του μονοπάτι και να τον βοηθήσουν να βρει τα δικά του πατήματα, να ακολουθήσει τα δικά του όνειρα. Το κόκκινο κραγιόνι προβληματίζεται, δυσκολεύεται, προσπαθεί ξανά και ξανά και μόνο μια τυχαία γνωριμία θα τον οδηγήσει στη λύση και θα τον βοηθήσει να βγάλει άκρη με το τι πραγματικά του συμβαίνει.

Η εικονογράφηση είναι φυσικά γεμάτη χρώματα και μεγάλα αντικείμενα, με την ιστορία να ξεδιπλώνεται κυρίως σε λευκό φόντο χωρίς όμως να λείπουν οι ολοσέλιδες χρωματιστές σελίδες ή ακόμη και το μαύρο στις κρίσιμες στιγμές του κόκκινου κραγιονιού. Όλα τα χρώματα παρελαύνουν, το καθένα με το μακρύ του και το κοντό του, οπότε τα παιδιά, εκτός από την ιστορία, μαθαίνουν και πώς τα λένε, ποιο χρώμα αντιστοιχεί σε ποια λέξη, ακόμη και τα πιο σπάνια, όπως το λαδί, το ασημί ή το φούξια. Μέσα σε αυτό το πλούσιο εικονογραφικά σύμπαν έρχονται να βοηθήσουν και εκπρόσωποι της γραφικής ύλης, όπως ψαλίδια, σελοτέιπ και ξύστρες, με αποτέλεσμα οι μικροί αναγνώστες να έχουν μια υπέροχη πανδαισία να τους τραβήξει το βλέμμα και να γεννήσει λογιών λογιών παιχνίδια με τα χρώματα και τα αντικείμενα όσο μαθαίνουν το δίδαγμα της ιστορίας. Τα κραγιόνια έχουν «συννεφάκια» από πάνω τους και το καθένα τους λέει το μακρύ του και το κοντό του, αναπαριστώντας έτσι υποδειγματικά την κοινωνία που μας περιβάλλει, όπου ο καθένας σχολιάζει και κρίνει χωρίς να έχει γνώση και σεβασμό για τα γεγονότα.

Το «Κόκκινο: η ιστορία ενός κραγιονιού» είναι μια πρωτότυπη, συναρπαστική και ανατρεπτική περιπέτεια που με τη βοήθεια της ζωγραφικής και των χρωμάτων θα βοηθήσει τα παιδιά να κατανοήσουν γιατί ακολουθούμε τα δικά μας όνειρα και δεν αφήνουμε τους άλλους να μας παρασύρουν σε δικές τους φιλοδοξίες και προσδοκίες. Είναι ένα βιβλίο που εξηγεί στους μικρούς αναγνώστες με τον καλύτερο τρόπο πόσο αποδεκτά είναι τα λάθη που κάνουμε εμείς και τους δείχνει με ποιον τρόπο να βρουν την κλίση τους, τι θέλουν να κάνουν στη ζωή τους και πώς να πραγματοποιήσουν αυτά τα σχέδια. Το αγάπησα αυτό το βιβλίο και ακόμη το ξεφυλλίζω!

Βιβλίο Ο γιος μας 
Συγγραφέας Βαγγέλης Μπέκας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Βαγγέλης Μπέκας σε αυτό το συγκλονιστικό και άκρως ανατρεπτικό μυθιστόρημα φωτογραφίζει με άφθαστο ρεαλισμό την αδελφική, τη μητρική, την ερωτική αγάπη και ως ποιο σημείο μπορεί να φτάσει κάποιος για να καλύψει αυτόν για τον οποίο νοιάζεται, τις ενδοοικογενειακές συνέπειες από την εξαφάνιση ενός παιδιού, τη σκοτεινή πλευρά όσων έκαναν περιουσία με απάτες και εγκλήματα αλλά ένα χωριό πίνει νερό στ’ όνομά τους και τη σκληρή, σκοτεινή νύχτα που έχει τους δικούς της κανόνες. Πρόκειται για μια καλοσχεδιασμένη ιστορία με ενδιαφέροντες και ολοκληρωμένους χαρακτήρες γεμάτη ερωτήματα που απαντώνται μόνο όταν πρέπει και με αγωνία που κορυφώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, όχι μόνο για την τύχη του παιδιού αλλά και για το τέλος των ηρώων που μπλέκουν εκόντες άκοντες σ’ ένα γαϊτανάκι εξελίξεων που δείχνουν παράλληλες ή άσχετες μεταξύ τους, δένονται όμως κάποια στιγμή με αξιοθαύμαστο τρόπο, οδηγώντας το μυθιστόρημα σ’ ένα δυνατό, αν και ίσως λίγο βιαστικό και με εκκρεμότητες, φινάλε.

Ο Νίκος Ντούσκας πηγαίνει με τον επτάχρονο γιο του, Γιώργο, για κυνήγι παρά το κακό προαίσθημα που έχουν κι αυτός κι η γυναίκα του, Μάγδα, ότι κάτι θα συμβεί. Παρ’ όλο που δε συμπαθεί τα όπλα, το υπόσχεται στο παιδί του να ψάξουν για θήραμα: «Γιατί έτσι κάνουν οι άντρες στα μέρη μας, γιατί έτσι πρέπει. Κι αν κάνεις ένα βήμα πίσω, θα κάνεις πολλά» (σελ. 26), τι μυστικά όμως κρύβει από τη γυναίκα του και σε τι κίνδυνο θα τον βάλουν αυτά; Έχει σχέση το παρελθόν του με την εξαφάνιση του παιδιού; «Άσπρο εγώ, μαύρο η Μάγδα. Κι ο μικρός μεγαλώνει κάπου στο γκρι» (σελ. 54), έτσι περιγράφονται οι σχέσεις του ζευγαριού. Ο συγγραφέας έχει φτιάξει σωστά τα ψυχογραφήματα των γονιών που χάνουν το παιδί τους και τους συμπαραστέκεται, καταγράφοντας τη στάση τους μεταξύ τους από κει και πέρα, πώς αντιδρούν (το σοκ που υπέστησαν δικαιολογεί κάποιες πράξεις που ίσως φανούν ανεδαφικές), πόσο συχνά καταφεύγουν στο δωμάτιο του παιδιού τους για τις τελευταίες αναμνήσεις μαζί του, πώς αναθυμούνται τα τελευταία γεγονότα, πόσο μετανιώνουν που έκαναν ό,τι έκαναν αλλά είναι αργά να γυρίσει ο χρόνο πίσω, πώς προσπαθούν να στηρίξουν ο ένας τον άλλον κλπ. «Εμείς ξοφλήσαμε. Αν δεν είναι τα παιδιά το μέλλον, τότε τι» (σελ. 305); Ο Νίκος, με πρωτοπρόσωπη αφήγηση, φέρνει στο φως νέα στοιχεία εις βάρος του ενώ ταυτόχρονα απευθύνεται σε κάποιο πρόσωπο που τον παρακολουθεί: «Κι αφού στα πω και ξαλαφρώσω, σκέψου καλά και μετά κάνε ό,τι θέλεις» (σελ. 13). Λέξεις-κλειδιά ξεπετάγονται σποραδικά και προσδιορίζουν τον χώρο και τον χρόνο αλλά το παζλ ολοκληρώνεται αργά.

Έχουμε επίσης τον αδερφό του Νίκου, Δημήτρη, ο οποίος τον είχε ακολουθήσει στη Θεσσαλονίκη όπου σπούδαζε αλλά παρέμεινε εκεί ως τώρα, εκμεταλλευόμενος την εμφάνισή του για να γοητεύει τις γυναίκες. Ξεκίνησε ως μπάρμαν στα Λαδάδικα κι έφτασε να έχει δικό του μαγαζί, σύντομα όμως βρέθηκε να χρωστάει σε τοκογλύφους κι έρχεται για να ζητήσει βοήθεια από τον ξάδερφό του και πρόεδρο του χωριού. Πίσω του αφήνει τη γυναίκα του, Άρτεμη, η οποία έχει κι εκείνη τη δική της ιστορία να αφηγηθεί, μιας και απειλητικά γράμματα και απρόσμενες επισκέψεις από αυτούς που κυνηγούν τον άντρα της την πανικοβάλλουν και η συνέχεια θα είναι εντελώς απρόβλεπτη. Γνωρίζουμε και τον πρόεδρο της κοινότητας των 400 κατοίκων του Αϊ-Γιώργη που έχει αποκτήσει σημαντική περιουσία, στάνες, χωράφια κλπ. χάρη στις βρώμικες δουλειές που έχει ανοίξει και τις πολύτιμες γνωριμίες του. Ο αδερφός του, ο τρελο-Πάνος, είναι λειψός στο μυαλό και φαφούτης αλλά έχει χρυσή καρδιά. Από την άλλη μεριά των συνόρων, στο κοντινό μουσουλμανικό χωριό, ζουν ο Ισμαήλ Μπετσάι και ο Ερίμ, οι οποίοι παρακολουθούν το σπίτι μιας νέας και όμορφης κοπέλας που ζει μόνη. Τι έχει συμβεί μεταξύ του Ερίμ και της Σιμπέλ; Ποιος είναι ο μουλάς που έρχεται στην περιοχή, τι αποζητάει και γιατί δεν τον καλοδέχεται ο πατέρας του Ισμαήλ, που αγωνίζεται να πείσει τον γιο του να μείνει μακριά του; Όλοι αυτοί αλλά και δευτερεύοντες ήρωες, ο καθένας παρ’ όλ’ αυτά με σημαντικό ρόλο στην ιστορία, όλοι τους δυνάμει ύποπτοι, γειτνιάζουν πολύ κοντά στα σύνορα.

Δυνατές, έξυπνες ιστορίες που συνδέονται διαδοχικά μέσα από κεφάλαια που μας πηγαίνουν πότε στη ζωή του ενός και πότε στου άλλου, με τον αφηγηματικό αόριστο να εναλλάσσεται συχνά με τον ενεστώτα διαρκείας ακόμη και στο ίδιο κεφάλαιο, κάτι που δίνει ένταση και γρήγορο ρυθμό και με την τριτοπρόσωπη αφήγηση «των Άλλων» να δίνει τη θέση της στην πρωτοπρόσωπη του Νίκου. Η λυρικότητα της γραφής είναι αξιοπρόσεκτη, μιας και στήνει το κατάλληλο φόντο για την εξέλιξη της ιστορίας. Ομίχλη, βροχή και καταιγίδες, κρύο, συγκροτούν την κατάλληλη ατμόσφαιρα και η γραφή αφήνει χώρο στη φύση να δείξει την παντοδυναμία της. Σημειωτέον ότι κάποια στιγμή το χωριό απομονώνεται λόγω πτώσης της γέφυρας και όλες οι επικοινωνίες και το ρεύμα κόβονται λόγω της καταιγίδας, οπότε ο κλοιός σφίγγει ακόμη περισσότερο! Κάποιες σκηνές ίσως έπρεπε να παραλειφθούν, κάποιες εξελίξεις ίσως χρειάζονταν μεγαλύτερη προσοχή στον χειρισμό, αυτό όμως που με στενοχώρησε αφάνταστα γιατί είχα παρασυρθεί από τη δίνη των γεγονότων και από την αληθοφάνεια των χαρακτήρων ήταν η τελευταία πράξη του Νίκου που ξεσκέπασε ένα καλά κρυμμένο μυστικό, στο οποίο όμως προσκολλήθηκε κι έτσι ένιωσα πως δεν άξιζε όλο αυτό στη Μάγδα, στη σύζυγό του. Γιατί έκανε αυτήν την επιλογή και γιατί δε μάθαμε πώς αντέδρασε η γυναίκα αυτή; Από ένα σημείο λοιπόν και μάλιστα ένιωσα πως όλη αυτή η υπέροχη πλοκή τυλίχτηκε βιαστικά σ’ ένα ανισοβαρές τέλος που από τη μια ανακούφισε κι από την άλλη με προβλημάτισε γιατί αφαίρεσε κομμάτι της συνολικής μαγείας.

«Ο γιος μας» είναι ένα μυθιστόρημα για τη διαρκή πάλη ανάμεσα στα λάθη που καραδοκούν και στην ιδιοσυγκρασία κάποιου που τα επαναλαμβάνει ή τα αποφεύγει, με τις αντίστοιχες φυσικά συνέπειες ανάμεσα σ’ εκείνον και τους γύρω του. Διαρκή δίπολα αναζωπυρώνουν το ενδιαφέρον, μιας και ταπεινοί, προσγειωμένοι πρωταγωνιστές από τη μια (συνήθως οι γονείς), ευχαριστημένοι με αυτό το λίγο που τους δίνει το χωράφι, το ζώο, ο Θεός ο ίδιος διαρκώς τσακώνονται και διαφωνούν με τα παιδιά που μεγάλωσαν με νουθεσίες και σκληρή ζωή αλλά με την πρώτη ανάσα καλοπέρασης έχουν πάρει αέρα τα μυαλά τους. Κάποιοι προσγειώθηκαν, κάποιοι παλεύουν με ανεμόμυλους φυτοζωώντας κι άλλοι παίρνουν τον στραβό δρόμο. Για όλους όμως θα έρθει η κάθαρση και η λύση, όλοι θα βιώσουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Και το παιδί τελικά θα βρεθεί ή όχι; Τι συνέβη τη νύχτα που εξαφανίστηκε; «..ένα τίποτα είμαστε οι άνθρωποι. Ένα τίποτα. Και το ξεχνάμε. Μέχρι να συμβεί το κακό» (σελ. 67).

Βιβλίο Καμιάς γυναίκας γέννημα
Τίτλος πρωτοτύπου Né d’aucune femme
Συγγραφέας Franck Bouysse
Μεταφραστής Γιώργος Καράμπελας
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα του Franck Bouysse είναι η σκληρή ιστορία της Ροζ και της οικογένειάς της που ζουν κάπου στα Γαλλία τον 19^ο αιώνα. Χωρισμένο σε κεφάλαια που αντιστοιχούν στην οπτική γωνία του εκάστοτε αφηγητή δίνει με διαδοχικά βήματα και απανωτές εκπλήξεις μια ιστορία που με συγκίνησε και με ανατρίχιασε, φωτίζοντας πολύπλευρα κάθε χαρακτήρα και το περιβάλλον στο οποίο κινείται. Όλα ξεκινάνε όταν μια γυναίκα ζητά από έναν ιερέα να ευλογήσει τη σορό μιας γυναίκας που πέθανε στο κοντινό ψυχιατρικό άσυλο και τον πείθει να πάρει το ημερολόγιό της, όπου καταγράφονται φριχτά πράγματα. Έτσι μαθαίνουμε για την ιστορία της Ροζ, την οποία πούλησε ο πατέρας της σ’ έναν δυνάστη για να κερδίσει λίγα χρήματα παραπάνω για την οικογένειά του. Οι συνέπειες θα είναι ανυπολόγιστες για όλους, γιατί έτσι ξεκινάει μια σειρά από γεγονότα που θα φέρουν τους ήρωες του βιβλίου αντιμέτωπους με τις πράξεις τους κι εξαρτάται από την ιδιοσυγκρασία του καθενός αν θα αντέξει τις τύψεις, το βάρος του φορτίου, τη συστηματική και επανειλημμένη κακοποίηση ή ό,τι άλλο βιώνει σε αυτό το συγκλονιστικό μυθιστόρημα. Η κεντρική ιστορία αφορά τη Ροζ και τον σιδηρουργό Σαρλ που την κακοποιεί συστηματικά εν γνώσει της ηλικιωμένης μητέρας του αλλά φωτίζονται εξίσου και τα άλλα πρόσωπα του βιβλίου: ο πατέρας της, Ονήσιμος, και τι έκανε μετά την άτιμη συναλλαγή, η μητέρα της (Εκείνη) και πώς επέζησε με τις άλλες τρεις κόρες της, ο κηπουρός του Σαρλ, Εντμόν, και πώς συνδέεται με το αφεντικό του, η νοσοκόμα της ψυχιατρικής κλινικής, ένα παιδί (Το Παιδί) που καταφέρνει να το σκάσει από την προσοχή της νταντάς του, ακόμη και ο ιερέας Γκαμπριέλ που αποφασίζει, σαράντα χρόνια μετά τον θάνατο της Ροζ, να επιστρέψει στα μέρη όπου έζησε και να βρει τι απέγιναν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, συγκλονισμένος σε τέτοιο βαθμό απ’ όσα θυμήθηκε ξαναδιαβάζοντας το ημερολόγιο που να μπει σε κρίση η αφοσίωσή του στον Θεό.

Η μία πρωτοπρόσωπη αφήγηση ανήκει λοιπόν σε αυτόν τον ιερέα Γκαμπριέλ, που σέβεται τον Θεό και είναι ευγνώμων για όσα του έχει χαρίσει: «Μου έδωσες για ζωή μια σπιθαμή. Ο χρόνος μου είναι τίποτα μπροστά σου» (σελ. 19). Έρχεται σε επαφή με χιλιάδες βάσανα πιστών και ορκίστηκε να εξαγνίζει την ψυχή του απ’ όλο αυτό το κακό που του εμπιστεύονται. Άλλωστε: «…είναι πιο σπλαχνικό να συγχωρείς τον άνθρωπο που τον κλονίζει η δυστυχία παρά να κολακεύεις εκείνον που, λόγω καταγωγής ή περιουσίας, δεν την έχει γνωρίσει» (σελ. 23). Μια ιστορία όμως τον κατατρώει τόσα χρόνια τώρα, αυτή που η Ροζ είχε γράψει στα τετράδιά της όσο ήταν κλεισμένη στο κοντινό άσυλο, ένα παλιό μοναστήρι που είχε περιέλθει στο κράτος και είχε μετατραπεί σε ίδρυμα για ψυχικά ασθενείς. Τα γεγονότα συνέβησαν πάνω από σαράντα χρόνια πριν και ο Γκαμπριέλ, στο κατώφλι της αιώνιας κατοικίας του, τα ξαναθυμάται και ξαναζεί τη φριχτή αλήθεια που ανακάλυψε στις σελίδες των τετραδίων. Η δεύτερη πρωτοπρόσωπη αφήγηση, εν είδει ημερολογίου, ανήκει στη Ροζ και η γραφή της είναι ένας ασταμάτητος χείμαρρος, με μεγάλες παραγράφους αλλά σύντομες προτάσεις, με συνεχή ροή ακόμη και των διαλόγων, με ιδιαίτερο και προσεγμένο λεξιλόγιο που να ταιριάζει στην ηλικία της και στο μορφωτικό της επίπεδο. Είναι η μεγαλύτερη από τέσσερις αδερφές και μεγαλώνει σε μια εποχή και σ’ έναν τόπο όπου τα κορίτσια είναι καταστροφή για ένα σπίτι αφού το αγρόκτημα θέλει μπράτσα. Η 14χρονη τότε Ροζ ζει τη βία σε κάθε μορφή της όταν την κουβαλάνε στο υποστατικό του σιδηρουργού, ατσαλώνεται κάθε μέρα και πιο πολύ, αφήνει πίσω της τις ανέμελες μέρες και γεμίζει μίσος πιστεύοντας πως την πούλησαν και οι δυο γονείς της. Δεν είναι όμως απλώς μια υπηρέτρια, όπως διαπιστώνει σύντομα, όταν αρχίζει μια σειρά βασανιστηρίων από δυο ανθρώπινα τέρατα, μόνο που το τελικό σχέδιο θα αργήσει να βγει στην επιφάνεια. Δωρικές αλλά στυγνές οι λέξεις για τον Σαρλ («Μόνο ο διάβολος μπορούσε να είναι, γιατί κανένας άνθρωπος δε θα ‘ταν ικανός για τέτοια φρίκη», σελ. 154) και για τη σκληρή, αδίστακτη μητέρα του («Τα μάτια της μοιάζανε με σκάγια απιθωμένα σε βρώμικο μπαμπάκι», σελ. 155). Η Ροζ παύει να έχει ταυτότητα, δεν έχει κάπου να στραφεί και να ζητήσει βοήθεια, δεν υπάρχει σεβασμός στο φύλο και στην προσωπικότητά της ενώ τα γεγονότα χειροτερεύουν από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Εξουδετερώνεται ψυχικά, αρχίζει να δέχεται στωικά τα βασανιστήριά της όσο το μυαλό της ταξιδεύει αλλού ως προστασία από τον πόνο, γίνεται απαθής, απόμακρη, άχρωμη, κενή, ένα άδειο σαρκίο. Αποχαιρετάει την παιδική της ηλικία, τις λίγες ευτυχισμένες στιγμές της και προχωράει σε μια παθητική ζωή. Η γνωριμία της με τον Εντμόν, τον κηπουρό και σταβλίτη του σιδηρουργού, κάπως τη βοηθάει αλλά γιατί προτρέπει τη Ροζ να φύγει; Γιατί θέλει να προστατέψει το κορίτσι; Ποια μυστικά ξέρει και τι τον συνδέει με αυτήν τη φριχτή οικογένεια;

Συγκλονιστική ψυχογραφία είναι και αυτή του Ονήσιμου, του πατέρα της Ροζ, μιας και τον παρακολουθούμε ακόμη και μετά την ανίερη πράξη του, πώς μεταμορφώνεται από απελπισμένο σε ένοχο και σε τι καταφεύγει για να αλλάξει τις συνέπειες από την πράξη του. Ανατρίχιασα από την περιγραφή της επιστροφής του στο σπίτι χωρίς τη Ροζ: «Η σιωπή που ακολούθησε όλο πέθαινε και ξαναγεννιόταν στον απόηχο της προδοσίας του» (σελ. 49). Ο διάλογος μεταξύ τους σπάει κόκαλα: «-Μου ‘δωσε τα διπλά απ’ όσα είχαμε συμφωνήσει. -Δεν είχες παρά να δουλέψεις περισσότερο για να μας βγάλεις από τη μιζέρια» (σελ. 51). Και αλλάζουν τα πάντα ανάμεσά τους: «Έγειρε ελαφρά το κεφάλι στο πλάι για να πιάσει το βλέμμα του Ονήσιμου, να το παγιδέψει, όχι για να το βρει ανακούφιση, ούτε καν απάντηση, αλλά για να το ποτίσει με όλο το μίσος που κουβαλούσε στο δικό της» (σελ. 52). Σκληρές εικόνες απόλυτης φτώχειας, απογοήτευση και ένδεια, μιζέρια και καμία ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά τους αυτοί οι δύο άνθρωποι: «Γιατί το να βγάζεις ένα πλασματάκι από το τίποτα πριν, μόνο και μόνο για να του το προσφέρεις το τίποτα μετά είναι τεράστια ευθύνη, και το να βγάζεις τέσσερα είναι καθαρή τρέλα» (σελ. 178). Ακόμη κι όταν ο Ονήσιμος παίρνει την κατάσταση στα χέρια του με απρόβλεπτες συνέπειες ο συγγραφέας φωτίζει με τον σκληρό, ωμό του τρόπο τη ζωή Εκείνης, πού στρέφεται για βοήθεια, τι αναγκάζεται να κάνει και πόσο σύντομα το μετανιώνει κι όλα αυτά δημιουργούν αξέχαστες ολοκληρωμένες προσωπικότητες που αντικαθρεφτίζουν την κοινωνική και οικονομική κατάσταση της εποχής που διαδραματίζεται το βιβλίο.

Το «Καμιάς γυναίκας γέννημα», τίτλος που αντιστοιχεί στο λιγότερο φωτισμένο από τους χαρακτήρες Παιδί της ιστορίας, είναι ένα δυνατό, ωμό και συγκλονιστικό μυθιστόρημα που στηλιτεύει τη βία και την κακοποίηση που εξακολουθούν να βιώνουν ακόμη οι γυναίκες, καταγράφει μια ιστορία γεμάτη ανατροπές και χτίζει μια έξυπνη πλοκή, η οποία ενώνει με απρόσμενο τρόπο τα επιμέρους κομμάτια του παζλ που συναντάμε κατά την ανάγνωση. Ωραίες και παραστατικές περιγραφές ανθρώπων και τόπων, διεισδυτικά ψυχογραφήματα, ευρηματικές εναλλαγές αφήγησης που προχωράνε την ιστορία πότε μπρος και πότε πίσω μέχρι να βρούμε τον κοινό συνδετικό άξονα, όλα αυτά χτίζουν μια ατμόσφαιρα και μια εποχή χωρίς πολλές ξεκάθαρες χωροχρονικές ενδείξεις (συμπεραίνεται πως είμαστε στη γαλλική επαρχία του 19^ου αιώνα) κι αυτό δημιουργεί μια διαχρονικότητα, η οποία δυστυχώς επιβεβαιώνεται από τη διαρκή παρουσία του κακού στη ζωή μας όταν το αφήνουμε να κυριαρχεί. Η γραφή είναι άκρως λυρική και τα καλολογικά στοιχεία κάνουν ό,τι μπορούν για να ομορφύνουν αυτό το ζοφερό περιβάλλον είτε με πρωτότυπες παρομοιώσεις («Η φωνή της στρίγκλιζε όταν μιλούσε, σαν πόρτα που δεν την έχουν ανοίξει για καιρό», σελ. 67 και «Τα μάτια της ήταν κρύα σαν παλιά στάχτη», σελ. 65) είτε με σημαντικές παρατηρήσεις («…το χειρότερο απ’ όλα δεν είναι να πεθάνεις αλλά να ‘χεις χάσει κάθε λόγο για να πεθάνεις», σελ. 126-127). Πρόκειται για μια δυνατή ιστορία για γερά στομάχια, μιας και το μέγεθος της βίας και ο ρεαλισμός των περιγραφών με έφερε κάποιες φορές στα όρια της αντοχής μου, ένα βιβλίο που δε θα ξεχάσω ποτέ.

Βιβλίο Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου 
Συγγραφέας Φαίδων Κυριακού
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το πρώτο μυθιστόρημα του Φαίδωνα Κυριακού είναι ένα άκρως ατμοσφαιρικό και προσεκτικά τεκμηριωμένο κείμενο, μεστό, ολοκληρωμένο, άρτιο, γεμάτο χιλιάδες ενδιαφέρουσες ιδέες, πολλά νοήματα, σημαντικά ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας από την εύρεση της Αφροδίτης της Μήλου το 1820 ως τη Σφαγή στο Δήλεσι το 1870 και με άψογη πλοκή, γεμάτη πρωθύστερα, ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ανατροπές και μετρημένα καλολογικά στοιχεία. Δύο άντρες ζουν τις τελευταίες τους μέρες πριν την καρατόμησή τους στην γκιλοτίνα, αφηγούνται ο ένας στον άλλον το παρελθόν τους, μοιράζονται λύπες και χαρές, προσδοκίες και προδοσίες. Πότε ο ένας και πότε ο άλλος, άνθρωποι που ξεκίνησαν από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικό μορφωτικό, οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο, ξεδιπλώνουν όσα τους σημάδεψαν και όσα τους κατατρύχουν μέχρι τώρα. Ο 70άρης Πάρις Πρεβώ ξεκίνησε από τη Μήλο («Κι αυτός ήταν όλος κι όλος ο τόπος μου, λίγα σπίτια, μυρωδιά ψαριού και θάλασσα», σελ. 49), ορφανός, μεγάλωσε με τον ψαρά θείο του, οπότε μαθαίνουμε για τους γονείς του, πώς γνωρίστηκαν κλπ. «Η ιστορία μου δεν ξεκίνησε πολύ μακριά από δω, σαν τον σολομό, λίγο πριν το τέλος, είχα γυρίσει στον τόπο που γεννήθηκα» (σελ. 11), λέει χαρακτηριστικά. Ο Γάλλος πατέρας του δεν ήξερε «ρωμαίικα», «πώς αγαπήθηκαν με τη μητέρα του χωρίς να έχουνε μια γλώσσα να μιλήσουν»; Είμαστε σε μια εποχή που οι περιηγητές, παρασυρμένοι από το αρχαιοελληνικό μεγαλείο, επισκέπτονται την Ελλάδα και διαπιστώνουν πως δεν υπάρχουν κοινά σημεία με αυτό που πίστευαν πως ήταν οι αρχαίοι Έλληνες. Περπατούν σ’ έναν τόπο γεμάτο αγράμματους χωρικούς, αφού η τουρκοκρατία έχει ρημάξει βιος, γράμματα, συμπεριφορές, οπότε «το κλασικό παρελθόν βρισκόταν οριστικά στο παρελθόν» (σελ. 40). Δυστυχώς «Την ώρα που οι Γάλλοι συγκινούνταν απ’ την αρχαία Ελλάδα, στη σύγχρονη Ελλάδα ο κόσμος δεν ήξερε τίποτα γι’ αυτή» (σελ. 66).

Η μόρφωση του Πάρι, οι οικογενειακές του καταβολές και η ανακάλυψη της Αφροδίτης τον φέρνουν με απροσδόκητο τρόπο στο Παρίσι των αρχών του 19^ου αιώνα. Συναρπαστικές και τεκμηριωμένες οι περιγραφές της πόλης, όπου τον παρακολουθούμε στην καθημερινότητά του, τι δουλειά κάνει, πώς τα βγάζει πέρα, τι περιπέτειες ζει, ποια ερωτεύεται κλπ. Με άφθαστη τέχνη στήνεται μπροστά στα μάτια μας μια πόλη γεμάτη αντιθέσεις, όπου ο Σηκουάνας είναι το σημαντικό και μοναδικό εμπορικό μονοπάτι που την τροφοδοτεί με όσα χρειάζεται για να ζήσει. Αστοί και ναυτικοί, λογιοσύνη και μεροκάματο, πλακόστρωτοι δρόμοι και πάρκα, οι πλούσιες οικογένειες στα ισόγεια κι οι πιο φτωχές «στ’ αναθεματισμένα ρετιρέ», πάνω απ’ όλα αυτά όμως κυριαρχεί ο αέρας ελευθερίας που σε κάνει να περπατάς πιο ξένοιαστος ακόμη κι αν δεν έχεις εύκολη ζωή. Ναι, η πρωτεύουσα της Γαλλίας είναι η πόλη των ευκαιριών, όπου «…ενώ πολλοί κατάφερναν να κερδίσουν τα προς το ζην, άλλοι τόσοι αποτύγχαναν» (σελ. 184). Γνωρίζουμε για την ιστορία ίδρυσης του Μουσείου του Λούβρου, για τους όρους της συνθήκης του Τολεντίνο που επέφερε εδαφικές κτήσεις στη Γαλλία και ιταλικά αριστουργήματα τέχνης στο Μουσείο, για τη Γαλλική Επανάσταση μα κυρίως για την περίοδο της Τρομοκρατίας που την ακολούθησε, για τον Ναπολέοντα, για τον Ευγένιο Ντελακρουά που έκανε αίσθηση στο Salon de Paris (την ετήσια έκθεση της Γαλλικής Σχολής Καλών Τεχνών) του 1824 με το έργο του «Η σφαγή της Χίου» («…ένα κουβάρι εξαθλίωσης και τρόμου…η απελπισία έχει ποτίσει τον καμβά κι αναδύεται πέρα κι απ’ αυτόν…», σελ. 142), που υπήρξε το πρώτο βήμα προς την αφύπνιση του κόσμου και προς το κίνημα του φιλελληνισμού (παρόλο που μου έκανε εντύπωση η δεύτερη σκέψη ότι ίσως ο Γάλλος καλλιτέχνης απλώς ικανοποιούσε τη δίψα του για μελαγχολική δόξα, όπως ακριβώς απαιτεί το κίνημα του ρομαντισμού στο οποίο υπαγόταν). Πώς αναπτύχθηκε λοιπόν ο φιλελληνισμός, ποιοι και πώς βοήθησαν, γιατί ένιωσαν οι Γάλλοι κοινούς δεσμούς με αυτόν τον αγώνα, τι συνέβαινε στην υπόλοιπη Ευρώπη και πολλά άλλα ερωτήματα στήνουν έναν μελετημένο ιστορικό καμβά στο πλαίσιο του οποίου διαδραματίζονται μικρά και μεγάλα γεγονότα του βίου του Πάρι και των ανθρώπων που γνωρίζει και αναπτύσσει δεσμούς μαζί τους. Δεν επαναπαύεται ούτε κρύβεται όμως όταν η πατρίδα του ξεσηκώνεται, αντιθέτως, πρωτοστατεί στις συγκεντρώσεις χρημάτων και αφυπνίζει συνειδήσεις: «Εκεί που ήμουνα δεν είχα ρίζες κι εκεί που ήταν οι ρίζες μου είχε ανάψει φωτιά» (σελ. 130). Την Επανάσταση του 1821 και τις εξελίξεις της τις μαθαίνει από τις εφημερίδες, το μυαλό του και η καρδιά του είναι στην πατρίδα του, αναρωτιέται τι απέγιναν οι δικοί του άνθρωποι, αν συμμετείχαν στον Αγώνα με τα σκάφη τους και ταυτόχρονα με υπέροχο τρόπο περνάνε υποδόρια η πάλη για την ιδεολογία και η ένταση της δύναμης που δίνουν στον άνθρωπο οι ιδέες και το πνεύμα. Κι όλα αυτά είναι μόνο η αρχή μιας πολυκύμαντης ζωής!

Παράλληλα με τον Πάρι γνωρίζουμε και τον Λιανό, που ορφάνεψε στη σφαγή της Χίου, πώς γλύτωσε όμως και πώς κατέληξε στην Ελλάδα και ακόμη χειρότερα στη φυλακή του Παλαμηδιού; Συγκλονιστικές, απάνθρωπες και σκληρές οι περιγραφές της σφαγής στο νησί κι από τότε εξίσου αδυσώπητη είναι και η καθημερινότητα για ένα νεαρό παιδί που πουλήθηκε σκλάβος στην Κωνσταντινούπολη και προσπάθησε να έρθει στην ξεσηκωμένη Ελλάδα κατά τη χειρότερη ίσως περίοδο της Επανάστασης, αυτήν του πρώτου εμφυλίου. Ανθρωποκυνηγητό, κακουχίες, αίμα, πείνα, αγώνας και πολλά άλλα ατσαλώνουν σώμα και ψυχή κι έτσι το κείμενο μας ταξιδεύει πότε στο παρελθόν του Πάρι και πότε στο τώρα, όπου περιμένουμε από μέρα σε μέρα την εκτέλεσή των δύο αντρών. Ο Λιανός έζησε μια εξίσου πλούσια και έντονη ζωή, δεν πρέπει όμως να γράψω περισσότερα γιατί κάποια στιγμή οι ζωές των δύο αντρών τέμνονται αναπάντεχα! Δύο παράλληλες ιστορίες λοιπόν γεμάτες ανατροπές, η μια με τύχη και θέληση και η άλλη με κακουχίες, αναποδιές και σκλαβιά, ξεδιπλώνονται κατά την καθημερινή ζωή της Ελλάδας πριν και μετά την επανάσταση κι όσο απολαμβάνουμε τις καλογραμμένες σκηνές και παρακολουθούμε ενδιαφέρουσες εξελίξεις δεν παύουμε να αναρωτιόμαστε πώς κατέληξαν αυτοί οι δύο άντρες στη φυλακή.

Σταδιακά γνωρίζουμε και το περιβάλλον μέσα στον οποίο κινούνται οι αφηγητές εν όψει της θανατικής τους εκτέλεσης, με το κείμενο να σχηματίζει ένα αργό μα απολαυστικό fade in από τον περιβάλλοντα χώρο στις προσωπικότητες του Λιανού και του Πάρι. Είμαστε στα τείχη του Παλαμηδίου, σε τόπο υγρό, στενό, γεμάτο ακαθαρσίες και βρωμιές, με το φαγητό να είναι λιγοστό και να μην τρώγεται, με τους φυλακισμένους να έχουν ξεκάθαρες κάστες και να τους χαρακτηρίζει μια θάλασσα από ρούχα: τσαρούχια και φουστανέλες, μαντίλες, φράγκικα ρούχα, σερβέτες, πουκαμίσες και παντελόνια, βράκες και γιλέκα, ντουλαμάδες και κάπες, φλοκάτες και καπέλα. «Κάθε τόπος είχε να επιδείξει κι από έναν τουλάχιστον βαρυποινίτη, άξιο πρεσβευτή, να βρίσκεται σ’ ετούτο το ασφυκτικό κάτεργο φορώντας τα παραδοσιακά του» (σελ. 21). Η αυλή και τα κελιά, το μπουντρούμι και το φυλάκιο είναι τα μέρη του απάνθρωπου αυτού σκηνικού, όπου βαρυποινίτες με σκισμένα χέρια, οι πιο βρώμικοι απ’ όλους, με σιδερένιες μπάλες στα πόδια, βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα από τους επιζωήτες (ισοβίτες) και τους πρόσκαιρους ή τους απλώς καταδικασμένους σε ειρκτή. Κι όμως μέσα σε αυτό το περιβάλλον και χάρη στις κουβέντες τους ο Λιανός αρχίζει να ξανασκαλίζει ξύλα και να φτιάχνει αγαλματάκια ενώ ο Πάρις αναπολεί τη ζωή του, ξαναθυμάται τα γεγονότα που τον άλλαξαν και αγωνίζεται να βρει τη γαλήνη που έχασε μετά από μια σειρά τραγικών γεγονότων που τον οδήγησαν στον χαμό και στην απελπισία. «Μεγαλείο είναι ο άνθρωπος, πλούσιο κι αιώνιο. Ένα λιτό μεγαλείο με καθαρές γραμμές» (σελ. 264), μόνο που «…το μυαλό είναι επίμονο μαραφέτι και δεν το κάνεις εύκολα ζάφτι» (σελ. 46).

«Η γκιλοτίνα του Ναυπλίου» είναι ένα μυθιστόρημα κατ’ ουσίαν ιστορικό, κατά βάση όμως αφιερωμένο στην τέχνη που εξεγείρει, στην τέχνη που ξεσηκώνει, στην τέχνη που προκαλεί: «…η τέχνη είναι αυτό που μας θυμίζει την ουσία μας, γι’ αυτό τη χρειαζόμαστε στα δύσκολα…» (σελ. 263). Μέσα από τα ιστορικά γεγονότα που γέννησαν μια καινούργια Ελλάδα και εκείνα που έδειξαν στην παρισινή κοινωνία τη σκληρή μεριά του προσώπου της επίπλαστης δημοκρατίας που κατάφερε με τη Γαλλική Επανάσταση, με άψογα σκιαγραφήματα, ενδιαφέρουσες ανατροπές και φρέσκια γραφή πλάθεται μια ιστορία γεμάτη ιδέες και νοήματα γύρω από τη φυλάκιση του ανθρώπου (είτε αυτή είναι πραγματική, όπως στο Παλαμήδι είτε φαντασιακή, όπως σε μια ψυχή που αποζητάει λύτρωση και δεν τη βρίσκει), την αξία της «μπέσας» και της φιλίας, τη δύναμη της συγχώρεσης και της ειλικρίνειας, τον φόβο του θανάτου που είτε σε κάνει τολμηρό είτε σε ρίχνει ψυχολογικά και πολλά άλλα. Άρτιος σχεδιασμός πλοκής, πληθώρα διαχρονικών μηνυμάτων, ολοκληρωμένοι χαρακτήρες και μια ανατριχιαστική τελευταία λέξη είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου που με μάγεψε και με κράτησε ως το τέλος με κομμένη ανάσα.

Βιβλίο 36 Δίκαιοι 
Τίτλος πρωτοτύπου 36 Righteous Men
Συγγραφέας Steven Pressfield
Μεταφραστής Αντώνης Καλοκύρης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρωταγωνιστές του βιβλίου είναι οι Επιθεωρητές Τζέιμς Μάννινγκ και Κοβίνα «Ντιούι» Ντουβέ. Εκείνος επανήλθε από δωδεκάμηνη άδεια ύστερα από μια οικογενειακή τραγωδία, δύο εβδομάδες πριν ξεκινήσει η συνεργασία του με την Ντιούι, χρησιμοποιεί προτάσεις-αξιώματα, είναι ολιγόλογος και πρακτικός, υποφέρει από ημικρανίες. Εκείνη, κατώτερη ιεραρχικά, αποδέχεται τις διαθέσεις του Μάννινγκ και ζει με τα ξεσπάσματά του γιατί η υπηρεσία δίπλα σε έναν βετεράνο σαν αυτόν είναι η καλύτερη εκπαίδευση. Η κατώτερη θέση της και το φύλο της τη φέρνουν πάντα σε δύσκολη θέση στο ανδροκρατούμενο περιβάλλον εργασίας της. Είναι υπάλληλοι στην Έκτη Υποδιεύθυνση της Υπηρεσίας Ερευνών στην Αστυνομία της Νέας Υόρκης, η οποία αποτελεί τον ειδικό ερευνητικό βραχίονα της Διεύθυνσης Ανθρωποκτονιών και μαζί κάνουν ένα αχτύπητο δίδυμο! Αναλαμβάνουν λοιπόν τη διαλεύκανση μιας σειράς φόνων, με τα δύο πρώτα θύματα να ταιριάζουν με κάποια που βρέθηκαν στη Ρωσία ως προς τον τρόπο θανάτου και την ταυτότητα του δολοφόνου. Ένας διευθύνων σύμβουλος μιας τράπεζας επενδύσεων, ένας Αμερικανός υφυπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης, ένας ανώτερος αξιωματούχος του ρωσικού Υπουργείου Γεωργίας κι ένας συγγραφέας πέθαναν χωρίς ο δολοφόνος τους να αφήνει πίσω του κάποια ίχνη. Οι κάμερες δεν τον καταγράφουν, οι μετρήσεις στον χώρο δε δείχνουν τα ζωτικά του σημάδια, επομένως τι συμβαίνει; Στην πορεία οι δρόμοι τους θα διασταυρωθούν με της ραβίνου και πρώην ανθυπολοχαγού στις εφεδρικές δυνάμεις του ισραηλινού στρατού Ρέιτσελ Ντέιβιντσον, η οποία αποπέμφθηκε ατιμωτικά για προσβολή της εβραϊκής θρησκείας και με του Ισραηλινού ανθρωπολόγου και ακτιβιστή για την κλιματική αλλαγή Αμός Μπεν-Νταβίντ. Γιατί θέλουν κι αυτοί να βρεθεί ο ένοχος; Τι γνωρίζουν για τους 36 Δίκαιους και πώς τους ανακάλυψαν; Η αφήγηση είναι ουδέτερη και θυμίζει μαρτυρική κατάθεση ενώ εναλλάσσεται με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Ντιούι σε ενεστώτα διαρκείας κι όχι στον οικείο αφηγηματικό αόριστο κι επίσης η γλώσσα της Επιθεωρήτριας παραμένει «ξύλινη», στεγνή, άκρως επαγγελματική. Περίεργο και δυσεξήγητο για μένα είναι που οι διάλογοι παρατίθενται σα να διαβάζουμε σενάριο, με αλλαγή γραμματοσειράς και στοίχισης και το όνομα που εκφέρει τα εκάστοτε λόγια να προηγείται των προτάσεων.

Όλα αυτά συμβαίνουν στη Νέα Υόρκη του 2034, όπου ο συγγραφέας βάζει να γίνονται πολλά κοσμοϊστορικά γεγονότα που έχουν αλλάξει για πάντα τη ζωή της ανθρωπότητας! Η στάθμη του νερού έχει ανέβει μετά τις πλημμύρες του 2029 και άστεγοι άνθρωποι έχουν περικλειστεί από το κράτος σε καταυλισμούς, η Υπερκαταιγίδα Λόρελαϊ τον Σεπτέμβριο του 2021 κατέστρεψε πολλές περιοχές της Πολιτείας, ισοπεδώνοντάς τες, μεταξύ αυτών την περιοχή Κανάρσι στα ανατολικά της πόλης, οπότε τα ερειπωμένα κτήρια χρησιμοποιούνται από αστέγους, παράνομα κατασκευαστήρια και αυτοσχέδια γιουσουρούμ. Η κυανοπράσινη απόχρωση του ήλιου το μεσημέρι δεν είναι φυσιολογική. Επίσης, το 2027 ξέσπασαν Μεταναστευτικές Ταραχές όταν 1,7 εκατομμύρια μετανάστες από Νοτιοανατολική Ασία και Υποσαχάρια Αφρική πλημμύρισαν τις Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας των κατεστραμμένων καλλιεργειών, του λιμού και της ενδοφυλετικής γενοκτονίας, τότε μάλιστα βομβαρδίστηκε και το περιβόητο κτήριο Ντακότα, το οποίο έκτοτε δεν ξανακατοικήθηκε. Αν τώρα απομακρυνθούμε από την αμερικανική ήπειρο, θα δούμε ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και οι μουσώνες απειλούν την Ασία, οι παγετώνες της Γροιλανδίας εξαφανίζονται, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι στο νότιο ημισφαίριο πεθαίνουν, η Μόσχα ψήνεται στους 44 βαθμούς Κελσίου στον πιο ζεστό Απρίλιο που έχει καταγραφεί ποτέ κι έτσι ο πλανήτης έχει περάσει το σημείο χωρίς επιστροφή, με τον παγκόσμιο πληθυσμό να ανέρχεται στα 8,7 δισεκατομμύρια. Εξίσου ενδιαφέρουσες είναι και οι αλλαγές στο Ισραήλ, όπου χρειάζεται να μεταβούν οι επιθεωρητές κατά την πορεία των ερευνών τους, μεταξύ των οποίων η συμβίωση μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραηλινών και η ευρύτερη γεωπολιτική κατάσταση. Μέσα σε αυτό το ανατριχιαστικό φουτουριστικό περιβάλλον μαθαίνουμε πολλά πράγματα για την Εσχατολογία, τη μελέτη δηλαδή της συντέλειας του κόσμου και για τη Γεματρία,  την εβραϊκή αριθμολογία που κάποια συστήματά της μελετούν αποσπάσματα ιερών κειμένων και κύρια ονόματα για να αποκαλύψουν την αποκρυφιστική σημασία τους. Τέλος, οι 36 Δίκαιοι είναι ένας θρύλος που πρεσβεύει πως ο Θεός προστατεύει τον κόσμο χάρη σε αυτούς αλλά αν χαθούν ο Θεός δεν έχει καμία δέσμευση απέναντι στο ανθρώπινο είδος. Ναι αλλά ποιοι και πώς θεωρούνται δίκαιοι; Αφού τους ξέρει μόνο ο Θεός, ούτε καν οι ίδιοι δεν ξέρουν ο ένας τον άλλον, πώς τους ανακάλυψε ο δολοφόνος και πώς καταφέρνει να τους εντοπίζει; Ποιος είναι ο στόχος του, η συντέλεια του κόσμου ή κάτι άλλο, πιο σκοτεινό; Πώς αντιμετωπίζει η εβραϊκή κοινότητα το τέλος της ανθρωπότητας και πώς προετοιμάζει τους πιστούς για τη σωτηρία τους;

Οι «Τριάντα έξι Δίκαιοι» είναι ένα δυστοπικό μυθιστόρημα περιπέτειας που διαδραματίζεται στις έσχατες μέρες του κόσμου που ήδη γνωρίζουμε ότι πάει στραβά, χωρίς εμβάθυνση σε χαρακτήρες αλλά με ενδιαφέρουσες ανατροπές ενώ η πραγματική ταυτότητα του δολοφόνου ήταν κάτι διασκεδαστικό για μένα αλλά ο συγγραφέας το χειρίστηκε με σύνεση, ρεαλισμό και πειστικότητα, οπότε, ναι, πέρασα καλά διαβάζοντας το βιβλίο ενός συγγραφέα που έχω γνωρίσει με τα αξεπέραστα ιστορικά του μυθιστορήματα. Εδώ δοκιμάστηκε σε κάτι διαφορετικό και τα κατάφερε καλά. Θεωρίες συνωμοσίας, Εβραίοι και Γέεννα, άνθρωποι που έχουν χαρακτηριστεί ως Δίκαιοι και ο δολοφόνος τους κυνηγάει, ενδιαφέρων χειρισμός, καλή πλοκή, αγωνία και σασπένς!

Βιβλίο Το κόκκινο σημειωματάριο 
Τίτλος πρωτοτύπου On la trouvait plutôt jolie
Συγγραφέας Michel Bussi
Μεταφραστής Κατερίνα Γούλα
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Michel Bussi στο νέο του συναρπαστικό μυθιστόρημα ασχολείται με ένα θέμα που είναι πιο επίκαιρο από ποτέ: τις εισροές λαθρομεταναστών και προσφύγων σε χώρες του δυτικού πολιτισμού με απάνθρωπες και αβέβαιες μεθόδους. Άνθρωποι κυνηγημένοι, απελπισμένοι, με τις τελευταίες τους αποταμιεύσεις, πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης και εξαπάτησης με κόστος την ίδια τους τη ζωή ενώ ακόμη κι αν καταφέρουν να κερδίσουν άσυλο και σταδιακά μια άδεια παραμονής δεν παύουν να μένουν υπό καθεστώς διωγμού, μιας και η χώρα που τους φιλοξενεί δεν τους θέλει. Πώς και γιατί εμποδίζει η Γαλλία με θεμιτό τρόπο να φέρουν οι νόμιμοι μετανάστες τις οικογένειές τους, «ξένες οικογένειες που ούτε καν ψηφίζουν»; Απελπισία, γραφειοκρατία, αισχρές δικαιολογίες, βίζες που καθυστερούν ακόμη και μια ζωή για να εγκριθούν ενώ βγαίνουν αμέσως αν είσαι Καναδός, Ελβετός, Ιάπωνας… Τι άλλαξε, πότε και πώς στη Γαλλία που ήταν γη ασύλου κάποτε, με το σύνταγμα του 1793 να ορίζει ως καθήκον την προσφορά ασύλου στους καταπιεσμένους λαούς της γης, και τελικά στράφηκε ακόμη και ενάντια στα γαλλόφωνα αδέλφια της από την Αφρική; Εντυπωσιακή είναι η εξής αναφορά: «Σε αυτή τη Γαλλία που γερνάει… που θα ζητήσει από τους κατοίκους της να εργάζονται μέχρι την ηλικία των εβδομήντα ενώ στο κατώφλι της οι αφρικανικές χώρες δεν ξέρουν τι να κάνουν με τη νεολαία τους που σαπίζει άεργη» (σελ. 186-187). Ο συγγραφέας είναι καταιγιστικός και στηλιτεύει τα πάντα: «Σήμερα, οι μετανάστες εργαζόμενοι αποτελούσαν μια κατακερματισμένη διεθνή Μια λεία που μπορούσε πιο εύκολα να πέσει θύμα εκμετάλλευσης» (σελ. 187). Και τους περιμένουν αξιοπρεπείς δουλειές; Όχι, οι μηχανικοί των πλούσιων μεγάλων πόλεων του πλανήτη τους χρειάζονται για να κάνουν τη δουλειά των 3D, δηλαδή dirty, dangerous, dull (σελ. 189)!

Όλα αυτά είναι η μαγιά που πλάθει ένα μυθιστόρημα γεμάτο κοινωνικούς σχολιασμούς, συγκίνηση, τρυφερότητα αλλά και αγωνία, σασπένς, εκπλήξεις, με πρωταγωνίστρια τη Λεϊλί Μαάλ, μετανάστρια από το Μάλι («Η Αφρική είναι η ήπειρος του «σύντομα». Αλλά στην Αφρική, όπως και οπουδήποτε αλλού, οι άνθρωποι βιάζονται», σελ. 430), που ζει στα περίχωρα της Μασσαλίας και συγκεκριμένα στη συνοικία του Εγκ Ντους στο Πορτ-ντε-Μπουκ, μια περιοχή που ζει από τη θάλασσα και αποτελεί κομβικό σημείο στα δίκτυα διακίνησης λαθρομεταναστών. Η FOS-IMMO στριμώχνει σε μικρά διαμερίσματα φοιτητές, συνταξιούχους, ανέργους, όσους δεν έχουν στον ήλιο μοίρα ούτε την πολυτέλεια να αρνηθούν ώσπου τελικά να φτάσουν στα όριά τους και να την κάνουν. Ανάμεσα σε αυτούς και η Λεϊλί Μαάλ, η οποία επιτέλους βρίσκει δουλειά σε ξενοδοχείο ως καθαρίστρια κι έτσι κάνει ένα σημαντικό βήμα προς το ανεκπλήρωτο όνειρό της: να ζήσει με τα παιδιά της σε μεγαλύτερο διαμέρισμα, μιας και στα 25 τ. μ. δε χωράνε τέσσερις άνθρωποι,. Η μεγαλύτερη, η Μπαμπύ («όλη η δυστυχία του κόσμου συγκεντρωμένη σε ένα ικετευτικό βλέμμα», σελ. 132), σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αιξ-Μασσαλίας, ο Αλφά είναι 16 και αδιάφορος για το σχολείο με τάσεις αλητείας και ο μικρότερος, ο Τιντιάν, είναι 10 και διαβάζει πολύ ενώ δεν αποχωρίζεται μια μπάλα με συλλεκτικό λογότυπο. Η προσωπική ιστορία της μητέρας αυτών των παιδιών, το παρελθόν της στο Μάλι της Αφρικής, πώς κατάφερε να φτάσει στη Γαλλία, πώς επέζησε, όλα μπαίνουν στην αφηγηματική ροή με μικρά παρένθετα κεφάλαια. Η κόλαση η ίδια πέρασε από πάνω της και κάθε φορά ο συγγραφέας μας λέει πως υπήρξαν και χειρότερα και όντως της τυχαίνουν σκληρές καταστάσεις.

Στον αντίποδα έχουμε τη Vogelzug, μια οργάνωση παροχής βοήθειας σε πρόσφυγες και μετανάστες και ταυτόχρονα έναν από τους μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς οργανισμούς με υπαλλήλους σε Ευρώπη και Αφρική. Ιδρυτής είναι ο Ζουρντάν Μπλαν-Μαρτάν, με τεράστια περιουσία και αντίστοιχα μεγάλη επιρροή σε καίρια πόστα, ο οποίος τη δημιούργησε το 1975 όπου μόλις 50.000.000 άνθρωποι ήταν αναγκασμένοι να ξεριζωθούν από τον τόπο τους για να βρουν δουλειά ή για να γλυτώσουν από πόλεμο και μιζέρια. Το 2000 ο αριθμός αυτός έχει ξεπεράσει πλέον τα 150.000.000 και συνεχίζει να ανεβαίνει. Τα θύματα που δολοφονούνται προέρχονται από την οργάνωσή του κι αυτό δείχνει πως κάτι συμβαίνει, οπότε πρέπει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Την έρευνα αναλαμβάνει ο Κροάτης Πέταρ Βελίκα, διοικητής της αστυνομίας, που έφυγε από την τότε Γιουγκοσλαβία, μπήκε στην αστυνομική ακαδημία κι εδώ και τριάντα χρόνια μαζεύει πτώματα. Λειτουργεί με το ένστικτο, αποκρυπτογραφεί εύκολα την προσωπικότητα ενός υπόπτου, είναι καυστικός και ρατσιστής. Στο πλάι του κινείται βοηθητικά αλλά σύντομα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την επίλυση της υπόθεσης ο υπαστυνόμος Ζουλό Φλόρες, συμπαθητικός, ευγενικός, γρήγορος, μορφωμένος, με αίσθηση του χιούμορ. Μόλις αποφοίτησε από την ακαδημία και κοσκινίζει τόνους ολόκληρους από δεδομένα πριν χτίσει μια υπόθεση, συλλογίζεται προγραμματισμένα και μετά δρα. Είναι δύο άκρως αντίθετοι χαρακτήρες, με τον Πέταρ να υπακούει σε εντολές άνωθεν εντός κι εκτός αστυνομίας και τον Ζουλό να είναι φιλόδοξος, φιλέρευνος, να μην εξαρτάται από κανέναν όπως ο προϊστάμενός του τη στιγμή που θέλει να διερευνήσει την υπόθεση. Έχουμε όμως κι άλλους χαρακτήρες, όπως τον ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου όπου δουλεύει η Λεϊλί, Ρουμπέν Λιμπερός, τη νεαρή Καμιλά Σααντί, συμφοιτήτρια της Μπαμπύ, τον μεροκαματιάρη Γκι Λερά που αν και ρατσιστής γοητεύεται από τη Λεϊλί και πολλούς άλλους που όλοι τους έχουν έναν σημαντικό ρόλο στην ιστορία, μόνο που η εκτενής αναφορά σε καθέναν από αυτούς οδηγεί το κείμενο σε αχρείαστους πλατειασμούς, εκτεταμένους μονολόγους και υπέρ το δέον αναλυτικές περιγραφές καταστάσεων και ψυχογραφημάτων.

Η ιστορία πάντως κρατάει το ενδιαφέρον είτε λόγω των ποικίλων καταστάσεων που βιώνουν τα μέλη της οικογένειας Μαάλ τα οποία και ενώνονται απρόσμενα με την οικεία ανατρεπτική οπτική γωνία που πάντα μας περιμένει στα βιβλία του συγγραφέα είτε λόγω του ανθρωποκυνηγητού που εξαπολύεται από ένα σημείο και μετά είτε με τις εκπλήξεις που έρχονται ομαδικά όσο φτάνουμε στο τέλος. Προσωπικά ένωσα κερδισμένος αλλά και ανακουφισμένος που διάβασα όλο το βιβλίο όμως δεν παύω να πιστεύω πως αν λείπανε αρκετά κομμάτια από το κείμενο η έκπληξη και η ένταση θα ήταν απείρως μεγαλύτερες. Η πλοκή εκτυλίσσεται κυριολεκτικά λεπτό προς λεπτό, μέρα προς μέρα, με τα σύμβολα του ήλιου και του φεγγαριού να συντροφεύουν το αντίστοιχο διάστημα που περιγράφεται σε κάθε κεφάλαιο, καθένα από τα οποία χωρίζεται με ονόματα όπως «Η μέρα του αίματος», «Η νύχτα της άγκυρας» κλπ. Τα σύμβολα αυτά κοσμούν και την πάνω δεξιά σελίδα του κειμένου κι αυτό δίνει μια καλαίσθητη νότα στην ανάγνωση. Η αγωνία κλιμακώνεται, μόλις εμφανιστεί μια ένδειξη που αθωώνει την Μπαμπύ Μαάλ αμέσως μια άλλη την ενοχοποιεί, λες κι έχουμε ένα άλυτο παζλ, τα κομμάτια του οποίου αρνούνται να ταιριάξουν, ο χρόνος κυλάει μπροστά, την ίδια περίπου στιγμή μπορεί να συμβούν γεγονότα φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους που όμως θα πυροδοτήσουν εξελίξεις και θα φέρουν τους χαρακτήρες αντιμέτωπους με απρόσμενα γεγονότα, οπότε όλα αυτά δημιουργούν μια χορταστική περιπέτεια με κοινωνικές αιχμές και μηνύματα που δυστυχώς είναι πιο επίκαιρα από ποτέ στην εποχή μας.

Βιβλίο Το Χέρι του Νεκρού 
Συγγραφέας Λευτέρης Μπούρος 
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Bell
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Drifter είναι στα αγγλικά ο άσκοπα περιφερόμενος αλλά και το όνομα του μπαρ που θ’ ανοίξει ο Φούσκας, ο φίλος του Μαύρου! Με αφήγηση που εναλλάσσεται μεταξύ πρώτου και τρίτου προσώπου, ξεδιπλώνεται μια ανατρεπτική, αποκαλυπτική, ρεαλιστική ιστορία γεμάτη τύπους του υποκόσμου, προδομένους έρωτες, παράνομες χαρτοπαικτικές λέσχες, λαθρεμπόριο και πορνεία, με κύριο τόπο δράσης την περιοχή του Ζωγράφου, με την καθημερινότητά της και τους κατοίκους της, τους φοιτητές και τα μαγαζιά, με τις ανηφόρες της που δεν αστειεύονται, με τα γνωστά της λεωφορεία που αγκομαχούν. Περίεργες συμφωνίες, κακόφημα στέκια, μυστικές αποθήκες, μπαράκια και μπιλιαρδάδικα, μπράβοι και προστασία συγκροτούν έναν σαγηνευτικό κόσμο της νύχτας που ξεδιπλώνεται σε όλη του την έκταση, δημιουργώντας μια υποβλητική και ρεαλιστική ατμόσφαιρα, ποτισμένη απ’ τη δυσοσμία από τα τσιγάρα και τους ιδρωμένους παίχτες που χάνουν περιουσίες ή κατεβάζουν μονοκοπανιά το ποτό τους. Τα γεγονότα διαδραματίζονται σε μια καυτή Αθήνα, μες στον Αύγουστο των υψηλών θερμοκρασιών («Η καλοκαιρινή νύχτα είχε βυθίσει την πόλη σ’ έναν ιδρωμένο ύπνο…», σελ. 244) ενώ η ιστορία ξεδιπλώνεται με ενδιαφέρουσα κλιμακωτή πλοκή και με πρωθύστερα που μπερδεύουν τις καταστάσεις από κεφάλαιο σε κεφάλαιο μέχρι την τελική αποκάλυψη.

Στα 25 του ο Στράτος Μαύρος, που μόλις απολύθηκε από φαντάρος, είναι άφραγκος και αδρανής, χρωστάει νοίκια και ΔΕΗ από την γκαρσονιέρα στου Ζωγράφου όπου μένει και περιμένει πώς και πώς να ξεκινήσει να δουλεύει στο μπαράκι του Φούσκα ή Σέργιου Ραφαηλίδη, πρώην νταλικέρη που κέρδισε πολλά χρήματα σε καζίνο της Βουλγαρίας και απέκτησε μυστηριωδώς τον χώρο του μπαρ, ένα μαγαζί περιβόητο για τα μπιλιάρδα του αλλά και για τις κρυφές παρτίδες πόκερ κάθε Τρίτη. Το μαγαζί άνηκε σ’ έναν καλά δικτυωμένο Ζωγραφιώτη, του οποίου τον θρύλο συνεχίζει ο γιος του, με βλέψεις για την τοπική πολιτική σκηνή, στην οποία ήδη δραστηριοποιείται, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του. Πώς λοιπόν αυτό το μέρος κατέληξε στα χέρια του Φούσκα; Ο Στράτος έχει κι έναν αδερφό, με τον οποίο απομακρύνθηκαν μετά τον θάνατο του πατέρα τους σε τροχαίο, γιατί κατ’ εκείνον δεν προσπάθησε όσο θα έπρεπε για να βρεθεί ο ένοχος αλλά ο αδερφός του είχε κάνει τα πάντα πριν παραιτηθεί οριστικά από αυτό το κυνήγι της χίμαιρας. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν εμφανίζεται η Ξένια Παπαγεωργίου, μια γυναίκα από το παρελθόν του Στράτου («Η γυναίκα που με είχε κάνει άντρα. Η μέγαιρα που με παράτησε», σελ. 33), πρώην στρίπερ, η οποία του άφησε τραυματικά κατάλοιπα από την τότε σχέση τους. Η Ξένια έχει μπλέξει άσχημα κι επανεμφανίζεται για να ζητήσει βοήθεια:  «Τα γραμμωμένα πόδια της λικνίζονταν σε κάθε βήμα, με μια αναίδεια που ισοπέδωνε ζωές» (σελ. 86). Ο Στράτος είναι αποφασισμένος να μην υποχωρήσει στην ομορφιά της και στα παρακάλια της μετά από όσα του είχε κάνει, όταν όμως μαθαίνει πως ο σκληροτράχηλος Μάνος Αντωνίου βρέθηκε νεκρός στην αποθήκη του, εκεί απ’ όπου απολύθηκε ο Στράτος μετά τη σχέση του με την Ξένια, κι ενώ όλοι ισχυρίζονται πως πρόκειται για αυτοκτονία εκείνη επιμένει πως δολοφονήθηκε, καταλαβαίνει πως ετοιμάζεται να μπλέξει σε κάτι πάρα πολύ ριψοκίνδυνο. Το κωδικοποιημένο μήνυμα που βρήκε η Ξένια στο αμάξι της θα τους οδηγήσει σ’ ένα κυνήγι με παράδοξο έπαθλο όσο στα χνάρια τους αρχίζουν να τρέχουν άνθρωποι αδίστακτοι και αποφασισμένοι.

Σε αυτό το άκρως ρεαλιστικό μυθιστόρημα συναντούμε κι άλλους χαρακτήρες που μπλέκουν ή προσπαθούν να επιλύσουν τις δυσχερείς καταστάσεις, όπως ο επιχειρηματίας Φραγκίσκος Φόκαρης, με μετοχές σε κατασκευαστικές κυρίως εταιρείες, που συνδέεται με ύποπτα κυκλώματα, η μπαργούμαν Ματίνα, ο ζόρικος δημοσιογράφος στην Αττική Φωνή Ορέστης Λάμπρου, μια ημίγυμνη γειτόνισσα, μια γριά που βασανίζει ένα βιολοντσέλο αλλά και αστυνομικοί της ΓΑΔΑ, όπως ο επικεφαλής της έρευνας αστυνομικός Στέφανος Ρήγας, ο βετεράνος αρχιφύλακας Γεωργίου, ο αστυνόμος Κώστας Πρίαμος που βρίσκεται σε διαρκή πόλεμο με τον Λάμπρου λόγων των πύρινων και γεμάτων υπόνοιες άρθρων του κ. ά. Ανθρωποκυνηγητό, παιχνίδι γάτας και ποντικιού, δολοπλοκίες, ξεκαθαρίσματα λογαριασμών στήνουν μια πολύ καλά σχεδιασμένη ιστορία με απρόσμενες εξελίξεις, στην οποία κεντρικό ρόλο παίζει η παρτίδα του πόκερ κατά την οποία δολοφονήθηκε ο Μάνος Αντωνίου, ο οποίος κρατούσε στα χέρια του το Χέρι του Νεκρού. Έτσι αποκαλούνται στα σημερινά παιχνίδια τα συγκεκριμένα φύλλα που κρατούσε ο περιβόητος Άγριος Μπιλ όταν δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια μιας παρτίδας πόκερ στα τέλη του 18^ου αιώνα στην Άγρια Δύση.

Το »Χέρι του Νεκρού» είναι το πρώτο βιβλίο της τριλογίας Drifter και καταγράφει τις περιπέτειες που ζει ένας μέσος άνθρωπος με αφορμή την επανεμφάνιση μιας κοπέλας από το παρελθόν του και τη δολοφονία ενός ανθρώπου της νύχτας. Απανωτές εξελίξεις τον φέρνουν αντιμέτωπο με γεγονότα που δεν περίμενε, γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης, αποδιοπομπαίος τράγος, φλογερός εραστής και αγωνίζεται να βρει την αλήθεια σ’ ένα καλά στημένο παιχνίδι. Όπως λέει και ο συγγραφέας, είναι: «Μια συναρπαστική ιστορία για έναν απερίσκεπτο οδηγό που προοριζόταν για αντιδήμαρχος, για έναν πατέρα που με τις διασυνδέσεις του έκανε τη δικαιοσύνη να σφυρίζει αδιάφορα, για έναν μεθυσμένο που ξεψύχησε σε μα κολόνα της ΔΕΗ και για έναν δημοσιογράφο που εκμεταλλεύτηκε την αλήθεια και πούλησε την ψυχή του στον διάβολο»! Με κομμένη ανάσα παρακολουθούσα τις εξελίξεις, περπατούσα στα στενά της σκοτεινής Αθήνας, γνώριζα ανθρώπους που καλύτερα να μην ερχόμουν σ’ επαφή μαζί τους και φτάνοντας στο τέλος διαπίστωσα πως ο πρωταγωνιστής έχει πια μεταμορφωθεί σε κάτι εντελώς διαφορετικό κι ετοιμάζει την εκδίκησή του, την οποία θα απολαύσουμε στο δεύτερο βιβλίο!