Βιβλίο Άμμος στα μάτια 
Τίτλος πρωτοτύπου Sandmannen
Συγγραφέας Lars Kepler
Μεταφραστής Μαρία Φακίνου
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο αστυνομικός επιθεωρητής Γιούνα Λίννα πριν δεκατρία χρόνια ξεκίνησε μια έρευνα με τον συνάδελφό του, Σάμιουελ Μέντελ, για δύο χαμένες γυναίκες, κάτι που τους οδήγησε σ’ ένα μοτίβο σαράντα πέντε εξαφανίσεων, ανάμεσά τους τα παιδιά του συγγραφέα Ρέινταρ Φροστ. Το τραγικό είναι πως τώρα, με την υπόθεση να ξανανοίγει, αρχίζει να φαίνεται η υπόνοια περί λάθος συμπερασμάτων και, ακόμη χειρότερα, πως είτε ο Γιούρεκ Βάλτερ, που βρίσκεται εδώ και δεκατρία χρόνια εγκλεισμένος σε μονάδα ψυχιατρικής φροντίδας ως ένοχος για δύο φόνους και ύποπτος για άλλους δεκαεννιά, είχε συνεργό είτε συνελήφθη την ώρα που βοηθούσε ένα θύμα κι όχι προσπαθώντας να το σκοτώσει. Ναι αλλά ο Μέντελ έχασε την οικογένειά του και μετά από άκαρπες έρευνες για τον εντοπισμό τους αυτοκτόνησε, κάτι που δείχνει ως ηθικό αυτουργό τον Βάλτερ. Στη σύλληψή του συνέβαλαν Μέντελ και Λίννα, με τον τελευταίο να κρύβει τη γυναίκα του και το παιδί του ώστε να τους γλυτώσει από τον Βάλτερ που, παραδόξως, καταφέρνει ακόμη να σκορπά τον θάνατο και να εκδικείται.

Με διαρκή πρωθύστερα επιστρέφουμε στο παρελθόν και μαθαίνουμε πώς συνελήφθη και καταδικάστηκε ο Βάλτερ, τι «τρύπες» υπήρχαν στην υπόθεση, πώς εξαφανίστηκε η οικογένεια του Σάμιουελ και γιατί αυτοκτόνησε ο επιθεωρητής κ. π. ά. Ποιος κρύβεται λοιπόν πίσω απ’ όλ’ αυτά και πώς συνδέεται με τον θρύλο του Σάντμαν; Τι μερίδιο ευθύνης και ενοχής έχει ο Βάλτερ; Ταυτόχρονα, η επιθεωρήτρια της Ασφάλειας Σάγκα Μπάουερ, που συνεργάστηκε με τον Λίννα στα δύο προηγούμενα βιβλία της σειράς, δέχεται κάτι πολύ επικίνδυνο για τον εντοπισμό της κόρης του Φροστ. Επιδέξια πυγμάχος και πολύ καλή ελεύθερη σκοπεύτρια, με ειδική εκπαίδευση σε εξελιγμένες τεχνικές ανάκρισης, ακολουθεί πιστά το σχέδιο του διοικητή Ασφαλείας Βέρνερ Ζαντίεν και του αρχηγού της Κρατικής Εγκληματολογικής Υπηρεσίας Κάρλος Ελίασσον ώστε να μπορέσει να μάθει πολύτιμες πληροφορίες και να συμβάλει στην έρευνα. Από πίσω της στήνεται μια ανεπίσημη ομάδα, μέλος της οποίας είναι φυσικά και ο Γιούνα Λίννα. Η αποστολή αυτή όμως θα τη φέρει παραδόξως αντιμέτωπη με τις συνθήκες θανάτου της μητέρας της και θα τινάξει στον αέρα το μυαλό της με απροσδόκητες συνέπειες για τον ψυχισμό της.

Παράλληλα γνωρίζουμε τον Άντερς Ρεν, πατέρα της αυτιστικής Άγκνες, που εργάζεται στη μονάδα ψυχιατρικής φροντίδας και δέχεται να ταχυδρομήσει μια επιστολή του Βάλτερ με την οποία ζητάει δικηγόρο, κάτι που θα τον βάλει σε μπελάδες. Ο αρχίατρος Ρόλαντ Μπρόλιν γιατί δε θέλει να σταλεί αυτή η επιστολή; Τι κρύβει; Ο συγγραφέας Ρέινταρ Φροστ έχει γράψει μόνο τρία βιβλία αλλά αυτά του έχουν εξασφαλίσει ένα άνετο εισόδημα, μιας κι από τότε που εξαφανίστηκαν τα παιδιά του και τον εγκατέλειψε η γυναίκα του πριν αυτοκτονήσει στο Παρίσι δεν έχει ξαναγράψει ούτε λέξη. Ο Ρέινταρ φροντίζει να έχει κόσμο γύρω του για να μην υποκύψει στη μοναξιά και στη σιωπή και ο εντοπισμός του γιου του είναι ισχυρό στήριγμα για την εύθραυστη ψυχολογία του. Με αφορμή το παραλήρημα του Μίκαελ μαθαίνουμε και για τον μύθο του Σάντμαν, χαρακτήρα της βορειο-ευρωπαϊκής μυθολογίας, προσωποποίηση του ύπνου, που ρίχνει μαγική άμμο στα μάτια των παιδιών για να κοιμηθούν.

Η «Άμμος στα μάτια» είναι ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα με ανατροπές και εκπλήξεις, γραμμένο με το πλήθος των πληροφοριών, των χαρακτήρων και των διαλόγων που καθυστερούν τις εξελίξεις και έχουμε γνωρίσει στα προηγούμενα βιβλία της σειράς. Η ιστορία κινείται κυρίως γύρω από τον εντοπισμό της κόρης του Φροστ, που γίνεται ταυτόχρονα με νέες έρευνες και ανακρίσεις από τη μια ώστε να εντοπιστεί ο βαθμός ενοχής του Βάλτερ και η ύπαρξη ή όχι συνεργού, με ένα σχέδιο προσέγγισης του Βάλτερ από την άλλη που θέλει όμως χρόνο για να πετύχει. Με αφορμή αυτούς τους άξονες ξαναζούμε τα εγκλήματα του Βάλτερ, με τον σπόρο της αμφιβολίας για την ενοχή του να μεγαλώνει και να παλεύει με το αδιαμφισβήτητο γεγονός του ιδιοφυούς χειρισμού της ψυχολογίας όσων κάνουν το λάθος να τον συναναστρέφονται. Μου άρεσαν η τελική αποκάλυψη, τα «παιχνίδια μυαλού» και γενικά τα δίσημα λόγια του Βάλτερ όποτε μιλούσε και χειραγωγούσε, ο τρόπος σχεδιασμού και εκτέλεσης των απαγωγών όλων αυτών των θυμάτων και γιατί, αρχικά τουλάχιστον, δε δολοφονούνταν, οπότε παραμένω φανατικός αναγνώστης των βιβλίων με ήρωα τον Γιούνα Λίννα. Ειδικά από τη στιγμή που φαίνεται πως κάποιος θα καταλάβει το σχέδιο που έστησε ο επιθεωρητής για να προστατεύσει την οικογένειά του και που στο τέλος του βιβλίου ο επιθεωρητής εξαφανίζεται από το νοσοκομείο όπου τον φροντίζουν, η αγωνία κορυφώνεται!

Βιβλίο Πορφυρά ποτάμια 
Τίτλος πρωτοτύπου Les rivières pourpres
Συγγραφέας Jean-Christophe Grangé
Μεταφραστής Τίνα Πλυτά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καλέντης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στην πρώτη του περιπέτεια ο αστυνόμος Πιερ Νιεμάν, μετά την ωμότητα που επέδειξε σε μια υπόθεση στο Παρίσι, βρίσκεται μπλεγμένος σ’ έναν κλειστό κύκλο προνομιούχων μιας πανεπιστημιακής κοινότητας απομονωμένης στα βουνά της Γαλλίας, σ’ έναν τόπο ξεχασμένο από πολλούς. Ο Νιεμάν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη δράση ενός αστυνομικού κυνηγού δολοφόνων και εμπόρων ναρκωτικών για μια καλοπληρωμένη και αξιοσέβαστη δουλειά γραφείου, μια θέση που για άλλους θεωρούνταν προαγωγή αλλά εκείνος πιστεύει πως απλά μπήκε στο περιθώριο κι αυτό νέκρωσε τα αρχέγονα ένστικτά του. Είναι επίμονος, βίαιος, με πείσμα, απότοκο της ζωής του σ’ έναν κόσμο βίας, σ’ ένα σύμπαν διαφθοράς, στα όρια της ωμότητας και της κτηνωδίας, όπου μεγάλωσε και ατσαλώθηκε χωρίς να νοιάζεται για την απειλή του κινδύνου. Η βία όμως έχει φτάσει να τον κυριεύει, να τον πολιορκεί εκ βαθέων κι έτσι η υπόθεση του Γκερνόν είναι η ιδανική για να ξεφύγει από την πίεση. Ο αστυνομικός διευθυντής Αντουάν Ρεμ, επικεφαλής του Κεντρικού Γραφείου Καταστολής Σωματεμπορίας, ανώτερη βαθμίδα του Τμήματος Ηθών, αναθέτει στον Νιεμάν την εξιχνίαση της δολοφονίας ενός βιβλιοθηκάριου που βρέθηκε στο Γκερνόν, κωμόπολη της Ιζέρ, με ίχνη βασανιστηρίων και ίχνη στραγγαλισμού, ο οποίος εργαζόταν στη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου της πόλης. Ο ανακριτής Μπερνάν Τερπάντ έχει πελαγώσει και θέλει κάποιον έμπειρο να λύσει την υπόθεση πριν την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς κι έτσι ο Νιεμάν είναι η ιδανική επιλογή. Στο πλάι του εργάζεται με προσήλωση ο επιθεωρητής της Δικαστικής Αστυνομίας της Γκρενόμπλ Ερίκ Ζουανώ, που ψάχνει με πρωτόγνωρο ενθουσιασμό τα στοιχεία της υπόθεσης.

Ο συγγραφέας έστησε άλλη μια πανέξυπνη, ανατρεπτική και φριχτή στην αλήθεια της ιστορία που με κράτησε σε αγωνία ως την τελευταία σελίδα! Είναι μια υπόθεση που αρχίζει να ξετυλίγεται από τον μικρόκοσμο ενός πανεπιστημίου, με τους φοιτητές του, το προσωπικό του, τους οικότροφους, όπου δημιουργούνται κλίκες και αριστεία και συνδέεται απρόσμενα με την υπόθεση στο Σαρζάκ. Μοναχικός και απόμακρος ο Ρεμύ Καγιουά, αν και παντρεμένος, γιατί βασανίστηκε τόσο φριχτά; Μήπως έμαθε ή ήξερε ή ανακάλυψε κάτι, μήπως ο θάνατός του έχει σχέση το παρελθόν του ή γνώρισε κάποιον; Τι ρόλο παίζει η διατριβή που ετοίμαζε για τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαίας Ελλάδας; Σύντομα όμως τα θύματα αυξάνονται με ανατριχιαστικές ομοιότητες μεταξύ τους και με κοινό τρόπο δολοφονίας και βασανισμού!

Ταυτόχρονα, ο Αλγερινός υπομοίραρχος της αστυνομίας Καρίμ Αμπντούφ, που όνειρό του είναι να ασχοληθεί με τη γενετική έρευνα και τη χρήση του γενετικού κώδικα σε υποθέσεις βιασμού και δολοφονίας, έχει παγιδευτεί σε μια μικρή επαρχιακή πόλη γεμάτη ανία, σε μια φυλακή δίχως τοίχους. Ορφανός, μεγάλωσε σε ίδρυμα, έζησε την άστατη και επιθετική εφηβεία του στη Ναντέρ, μπλέχτηκε με τον υπόκοσμο, και τελικά έγινε αστυνομικός ώστε να συνεχίσει τις δουλειές του προφυλαγμένος από τους νόμους, μόνο που μια σειρά από γεγονότα τον ανάγκασαν να αποχωριστεί την πόλη και το παρελθόν του. Η στάση του δεν ήταν αρεστή στους ανωτέρους του κι έτσι μετατέθηκε σ’ ένα ξεχασμένο μέρος, το Σαρζάκ. Ζούσε μόνος, κοιμόταν μόνος, δούλευε μόνος και διάβαζε πολύ ώστε να μην ξεχνάει το επάγγελμά του. Να όμως που άγνωστοι θα συλήσουν τον τάφο ενός δεκάχρονου παιδιού και θα εξαφανίσουν τα στοιχεία του από τα σχολικά αρχεία. Ποιο ήταν αυτό το παιδί, ποια η οικογένειά του, γιατί ανοίχτηκε το μνήμα του, γιατί λείπει η φωτογραφία του; Ποιος ήξερε τόσο καλά το σχολείο του ώστε να εξαφανίσει όλα τα σχετικά έγγραφα από κάθε πιθανή θέση;

Το μυθιστόρημα περιέχει άψογες σκιαγραφήσεις, κινηματογραφική δράση, ανατροπές, δένει σε καίριο σημείο τις φαινομενικά άσχετες μεταξύ τους υποθέσεις κι οι εξελίξεις απογειώνουν την πλοκή. Η δεξιότητα και η μαεστρία του συγγραφέα είναι εξαίρετες, μας παρουσιάζει μια σειρά από υπόπτους, ρίχνει διάφορα ίχνη στο αναγνωστικό διάβα, προχωράει από σελίδα σε σελίδα όλο και πιο βαθιά στην ανθρώπινη παράνοια κι αρχίζει αργά αλλά σταθερά να φέρνει τις απαραίτητες αλήθειες στο φως, συγκροτώντας τελικά έναν κύκλο αίματος και εκδίκησης. Λίμνες, δάση και παγετώνες, μικρές πόλεις, κλειστή κοινωνία, μυστικά και λάθη, όλα περιγράφονται με ενάργεια και λεπτομέρειες που χαρίζουν άφθαστο ρεαλισμό και μας βάζουν για τα καλά στην ιστορία. Πόσο συναρπαστικό να διαπιστώνεις πως ο πάγος στα βουνά και ακόμη περισσότερο σε αρκτικές περιοχές είναι μια μηχανή που σε γυρίζει πίσω στον χρόνο, μιας και μέσα του παγιδεύονται δείγματα νερού και φυσαλίδες οξυγόνου αιώνων! Μαθαίνουμε επίσης για την όξινη βροχή και τις ζημιές στο περιβάλλον από τα εργοστάσια λιγνίτη, μπαίνουμε στις τάξεις των σκίνχεντ για να δούμε την ιεραρχία και την ψυχολογία τους, μαθαίνουμε πολλές πληροφορίες για το ανθρώπινο DNA και για τα γονίδια κι όλα αυτά όσο προσπαθούμε να καταλάβουμε ποια απ’ όλα αυτά έχουν σημασία και ζωτικό ρόλο για την εξιχνίαση της υπόθεσης.

«Μεγαλώνουμε σ΄ έναν κόσμο ωμό, ασυνάρτητο, κλειστό. Έναν κόσμο επικίνδυνο, με καλά προσδιορισμένα όρια. Στέκεσαι απ’ έξω και δεν μπορείς να τον καταλάβεις. Βρίσκεσαι μέσα και χάνεις κάθε αίσθηση αντικειμενικότητας. Αυτό είν’ ο κόσμος των μπάτσων» (σελ. 226). Δύο διαφορετικοί μεταξύ τους πρωταγωνιστές, δύο αντισυμβατικοί αστυνομικοί, ενώνουν τις δυνάμεις τους για να φέρουν στο φως μια σκοτεινή συνωμοσία όσο τα θύματα αυξάνονται και στο τέλος κινδυνεύουν και οι ίδιοι! Ανατροπές, εκπλήξεις, σφιχτοδεμένη πλοκή, όλα τα γνωρίσματα της αγαπημένης γραφής του Jean-Christophe Grangé είναι εδώ, σε άλλο ένα δυνατό μυθιστόρημα!

Βιβλίο  Το θαύμα
Τίτλος πρωτοτύπου The wonder
Συγγραφέας Emma Donoghue
Μεταφραστής Ρηγούλα Γεωργιάδου
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Παπαδόπουλος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα της Emma Donoghue διαδραματίζεται το 1859 κι ενώ ξεκινάει με κάποια στατικότητα μέχρι να μας εντάξει πλήρως στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον της μικρής Άννα Ο’ Ντόνελ αρχίζει να απογειώνεται από ένα σημείο και μετά, να φέρνει σε σύγκρουση δύο εντελώς αντίθετους κόσμους, να ξεδιπλώνει αριστοτεχνικά μια ιστορία που κατά βάθος κρύβει μια φριχτή αλήθεια και τελικά να φέρνει τη Λιμπ Ράιτ αντιμέτωπη με τον ίδιο της τον εαυτό και τις αρχές με τις οποίες γαλουχήθηκε ως νοσοκόμα. Από την αρχή με κέρδισαν η παραστατικότητα της αφήγησης και οι ωραίες περιγραφές της φύσης και του χωριού όπου μεγαλώνει η Άννα («ένα θλιβερό σύμπλεγμα κτισμάτων»), με διακριτικό λυρισμό, παρομοιώσεις και μεταφορές: «Η βροχή χτυπούσε τη στέγη σαν δάχτυλα τυφλού που ψηλαφίζουν» (σελ. 182). Είμαστε στο μεσοκαλόκαιρο κι είναι η εποχή της πείνας, αφού οι πατάτες θα βγουν τον άλλο μήνα, οι κάτοικοι είναι υποσιτισμένοι, η τύρφη έχει διαποτίσει τη ζωή τους αλλά και τις σελίδες του βιβλίου. Μάλιστα, κάποιες από τις προτάσεις δεν έχουν ρήμα κι όμως αποπνέουν δύναμη και εικόνες: «Άλλη μια κατεστραμμένη αγροικία, με γυρισμένα τα νώτα στον δρόμο, αυτή» ή «Θόρυβος έξω στο μπακάλικο».

Η Λίμπ είναι μια νέα γυναίκα, προσγειωμένη στην πραγματικότητα, πιστή καθολική μεν αλλά δεν παύει να σκέφτεται, ναχ αμφισβητεί, να αμφιβάλλει και φυσικά δεν παρασύρεται από δοξασίες και προλήψεις, οι οποίες αφθονούν στην Ιρλανδία. «Ίσως η πίστη να μην είχε εισχωρήσει ποτέ πολύ βαθιά μέσα της και με το πέρασμα του χρόνου να είχε αποβληθεί εντελώς, μαζί με άλλα παιδιάστικα πράγματα» (σελ. 80)! Η προϊσταμένη της στο νοσοκομείο του Λονδίνου της είπε πως κάποιοι χρειάζονταν μια πεπειραμένη νοσοκόμα για δύο εβδομάδες και για αποκλειστική απασχόληση με δωρεάν έξοδα διαμονής και ταξιδιού και ημερήσια αποζημίωση. Η Άννα Ο’ Ντόνελ βέβαια δεν είναι ακριβώς άρρωστη αλλά χρειάζεται εντατική παρακολούθηση αφού εδώ και τέσσερις μήνες δεν έχει δεχτεί κανενός είδους τροφή, μόνο νερό κι όμως ούτε αδυνάτισε ούτε έπεσε στο κρεβάτι ούτε αρρώστησε. Η Λιμπ Ράιτ, με τη βοήθεια της αδελφής Μιχαήλ που επίσης επελέγη από την επιτροπή που συστήθηκε για να δουν αν πρόκειται για θαύμα ή για κάτι άλλο, αρχίζουν να παρατηρούν επί εικοσιτετραώρου βάσεως και μεθοδικά την Άννα, δημιουργώντας έτσι ένα ενδιαφέρον δίπολο μεταξύ ρεαλισμού και δυσπιστίας από τη μια και ταπεινότητας και σεβαστικής υπακοής στο θέλημα του Κυρίου από την άλλη. Ήδη άρχισε να συρρέει κόσμος στο καλύβι της Άννα και να της φέρεται σα θαυματουργή οσία, κάτι που μεγαλώνει τον θυμό της Λιμπ για την ευπιστία τους και για το γεγονός ότι τη μετατρέπουν σε θρησκευτική ατραξιόν, φυσικά με το σχετικό αντίτιμο: «Τι στην οργή τους είχε πιάσει; Προετοίμαζαν ένα κοριτσάκι για αγιοποίηση επειδή φαντάζονταν ότι βρισκόταν υπεράνω των ανθρώπινων αναγκών;» (σελ. 44). Το μυθιστόρημα ρίχνει άπλετο φως στην καθημερινότητα και στη ζωή της Άννα Ο’ Ντόνελ, αυξάνοντας με κάθε σελίδα το δίλημμα: είναι θαύμα ή απάτη; Η Λιμπ στην κυριολεξία «λυσσάει» να αποδείξει πως το παιδί παίρνει τροφή κρυφά μ’ έναν τρόπο που δεν μπορεί να εντοπίσει! Ακόμη χειρότερα, δεν μπορεί να καταλάβει τον λόγο που το κοριτσάκι καταφεύγει σε μια τέτοια απάτη, όπως επιμένει να ισχυρίζεται. Για να τραβήξει την προσοχή όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας της; Ναι αλλά το αντίτιμο είναι ένα σώμα που υποφέρει και μια διαρκής αγωνία να μην την πιάσουν. Κι αν έχει παγιδευτεί στο ίδιο της το «παιχνίδι» πότε θα καταρρεύσει; Η Λιμπ σκέφτεται τα πάντα κλωθωγυρνώντας γύρω από κάτι που δεν τη βοηθάει να αποκτήσει ευρύτερη αντίληψη, κάνοντάς τη να χάσει πολύτιμο χρόνο.

Η νοσοκόμα έχει να αντιμετωπίσει ακόμη και τις πεπαλαιωμένες γνωματεύσεις του γιατρού ΜακΜπρίρτι, τον οποίο χαρακτηρίζει «προκατακλυσμιαίο τύπο»! Έτσι λοιπόν, ενώ η Λιμπ ξεκινάει να παρακολουθεί στενά το παιδί, πιστεύοντας ακράδαντα, παρ’ όλες τις ενδείξεις περί του αντιθέτου, πως κάπου, κάπως, κάποιος της παρέχει τροφή, σταδιακά αρχίζει να ερευνά τα αίτια και τα κίνητρα μιας τέτοιας πράξης όσο αρχίζει να αποκτά φανατικούς εχθρούς είτε από την οικογένεια της μικρής Άννα είτε ακόμη και μέσα στα μέλη της Επιτροπής που την κάλεσε. Ας μην ξεχνάμε πως η «νηστεία» του παιδιού έφτασε τελικά να κάνει το χωριό του συνώνυμο της ευπιστίας και της άγνοιας, με την τιμή της ίδιας της κομητείας να διακυβεύεται! Με μαεστρία η συγγραφέας ανοίγει με αργό τρόπο τον εσωτερικό κόσμο της Άννας, μας δείχνει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα, απόλυτα ταιριαστό με ενός μικρού παιδιού που έχει επηρεαστεί βαθύτατα από τις θρησκευτικές κατηχήσεις, και μας αποκαλύπτει κάτι ασύλληπτο που στιγμάτισε τον τρόπο σκέψης και νοοτροπίας της και ίσως να επηρέασε και τα πρόσφατα γεγονότα που καλείται να αντιμετωπίσει η νοσοκόμα. Θαύμασα το καλοσχεδιασμένο ψυχογράφημα του κοριτσιού και μου άρεσε ο τρόπος με τον οποίο μεταμορφώθηκε το μυθιστόρημα από κείμενο γεμάτο ενδιαφέρουσες απόψεις και παρατηρήσεις σε κάτι βαθιά ανθρώπινο, τρυφερό και φυσικά εντελώς διαφορετικό απ’ ό,τι ξεκίνησε! Στο κάδρο μάλιστα μπαίνει και ο δημοσιογράφος Ουίλιαμ Μπερν που θέλει να καταγράψει την ιστορία, φορτώνοντας έτσι στη Λιμπ ακόμη περισσότερο συναισθηματικό βάρος: να του εκμυστηρευτεί πράγματα; Κι αν την εκμεταλλευτεί; Έχει αγνές, ανθρωπιστικές προθέσεις ή ενδιαφέρεται να κάνει μόνο ένα πετυχημένο ρεπορτάζ;

Η επιστήμη υποστηρίζει πως δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς τροφή επομένως έχουμε να κάνουμε με θαύμα ή με απάτη; Είμαστε σε μια εποχή που ο κόσμος δεν εμπιστεύεται εύκολα την ιατρική και όσες ανακαλύψεις έχουν βοηθήσει να αυξηθεί το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων τότε κι επιπλέον προτιμά να αφήνεται σε αερολογίες παρά να ψάχνει για σοβαρές λύσεις. Ειδικά η κίνηση του γιατρού ΜακΜπρίρτι να ενημερώσει τον κόσμο μέσω εφημερίδας για να βρει μια βοήθεια στο μυστήριο είχε ως αποτέλεσμα σωρεία προσβλητικών ή κενολόγων επιστολών, ακόμη και σάτιρα, κάτι που θυμίζει την ανθρωποφαγία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που βιώνουμε στην εποχή μας. Και να που οι εξελίξεις τρέχουν με τέτοιο τρόπο που η Λιμπ αναπτύσσει το αίσθημα καθήκοντος και συνείδησης που πρέπει να έχει μια νοσοκόμα, αρχίζει να ανησυχεί για όσα βλέπει, παρατηρεί και μαθαίνει, μόνο που αρχίζει να μιλάει σε ώτα μη ακουόντων, πιστών δηλαδή σε επιστήμες του προηγούμενου αιώνα, σε δοξασίες, ακόμα και στην τιμή της φιλίας! Υπάρχει όμως και μια ισορροπία στο κείμενο, αφού στρέφεται μεν κατά της θρησκοληψίας και του φανατισμού αλλά όχι κατά του χριστιανισμού, δεν επιτίθεται στη θρησκεία: «-Μην κατηγορείς Εκείνον για τις παλαβομάρες των πιστών του… Το μόνο που μας ζητάει είναι να ζούμε» (σελ. 281-282).

«Το θαύμα» είναι ένα πολυεπίπεδο και συναρπαστικό μυθιστόρημα που ζωντανεύει με ενάργεια την Ιρλανδία του 19ου αιώνα κι επικεντρώνεται σε ένα γεγονός που αποτελεί την αφορμή για να ξεδιπλωθεί μια ανατρεπτική πλοκή γύρω από τη σύγκρουση μεταξύ επιστήμης και θρησκείας, από την πάλη μεταξύ λογικής και φαντασιοπληξίας, από την αγωνιώδη προσπάθεια κάποιων που δε θέλουν να αλλάξουν κάποιες καταστάσεις γιατί ωφελούνται, από το δίλημμα ανάμεσα στον όρκο της νοσοκόμας και στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες αυτός παραβιάζεται για το καλό του ασθενή. Ενδιαφέροντες χαρακτήρες, ρεαλισμός κι ένα βαθιά ανθρώπινο τέλος είναι μερικά μόνο από τα θετικά γνωρίσματα ενός βιβλίου που με κράτησε σε αγωνία ως την τελευταία κυριολεκτικά λέξη.

Βιβλίο Όνειρα στις φλόγες 
Συγγραφέας Αλέξανδρος Β. Σιδερίδης
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, το μυθιστόρημα αποτελεί τον δεύτερο τόμο της τριλογίας «Πόλη και Σμύρνη», μόνο που, απ’ ό,τι κατάλαβα διαβάζοντας, είναι ο πρώτος, αφού η ιστορία ξεκινάει από την αρχή. Στην Κωνσταντινούπολη ζει ο Θανάσης, αρχιράφτης του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ και ιδιοκτήτης σημαντικού ραφείου στην πλατεία Ταξίμ, με τη γυναίκα του, Ελένη και τα παιδιά τους Κώτσο, Δωροθέα, Βαγγελιώ και Ροδή. Στη Σμύρνη ζει ο Δημήτρης Μιλάνος, μεγαλοκτηματίας και σημαντικός έμπορος, που θέλει πια να παραδώσει τα ηνία στον μεγαλύτερο γιο του, Νικολή, μιας και ο μικρότερος, Ευάγγελος, είναι αφοσιωμένος στα γράμματα. Ο Νικολής μπλέκεται στα δίχτυα της χήρας Δέσποινας Μυτιληνιού κι αυτό θα είναι η αφορμή για μια σκληρή απόφαση που θα οδηγήσει σε μεγάλες ανατροπές την οικογένεια και θα επηρεάσει τη μοίρα ακόμη και των αδελφάδων Φλουρής, Ευδοξίας, Ελένης και Αγγέλας. Σύντομοι διάλογοι, τεκμηριωμένα πραγματολογικά στοιχεία, γραφή που είτε θα πλατειάζει στις περιγραφές είτε θα δείχνει στέρεη, αφοσιωμένη στις ανατροπές των δύο οικογενειών, με κράτησαν ως το τέλος του βιβλίου, αν και κάποια στιγμή  ο πεζός λόγος αρχίζει να γίνεται αναίτια ποιητικός, με αποτέλεσμα να διαβάζουμε στην ίδια σελίδα διαφορετικά στυλ γραφής που κουράζουν και αποσυντονίζουν: «Γι’ αυτό προξενήτρα πρόθυμα την Ευδοκία βρήκε και το κορίτσι το φτωχό της Αναστασίας την κόρη ζήτησε» (σελ. 81).

Το μυθιστόρημα έχει πολλές επεξηγηματικές υποσημειώσεις ιστορικής φύσεως που εμπλουτίζουν την αφήγηση με περαιτέρω πληροφορίες, χωρίς να εμποδίζουν την ανάγνωση αφού μπορεί κάποιος να τις προσπεράσει, και το επίσης θετικό είναι που βρίσκονται στην ίδια σελίδα και όχι στο τέλος του βιβλίου. Παρ’ όλ’ αυτά, στην πορεία του μυθιστορήματος εμφανίζονται αναπόφευκτα και άρρηκτα δεμένες με την πορεία της ιστορίας σημαντικές εξελίξεις σε διπλωματικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό τομέα, όπως για παράδειγμα η μυθιστορηματική ανάπλαση της ζωής στα ανάκτορα του Γιλδίζ όπου ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ («κόκκινος σουλτάνος») περπατάει ανήσυχος και εκνευρισμένος, εξαντλημένος από τη διαχείριση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας τριάντα χρόνια τώρα ή, στη συνέχεια, οι διεθνείς συσκέψεις και οι σημαντικές αποφάσεις που παίρνονται ερήμην πίσω από κλειστές πόρτες. Επίσης, μέσω των επαφών του Δημήτρη Μιλάνου  με τον Βρετανό πρέσβη μαθαίνουμε όσα διαδραματίζονταν στην Υψηλή Πύλη ενόψει των Νεότουρκων και για τις στάσεις Ιταλίας, Γαλλίας και φυσικά Μεγάλης Βρετανίας απέναντι στο Ανατολικό ζήτημα που αρχίζει να δημιουργεί μεγάλο προβλημα αλλά και για τις προσδοκίες του ελληνικού πληθυσμού της Σμύρνης.

Η πλοκή είναι καλοσχεδιασμένη και αναμιγνύει σωστά φαντασία και πραγματικότητα, χωρίς να ξεχωρίζει ιδιαίτερα από τα αντίστοιχης θεματολογίας μυθιστορήματα. Έρωτες και προδοσίες, ευμάρεια και φτώχεια, ελληνοτουρκικές σχέσεις που επηρεάζονται από τα γεγονότα, στάχτες και αποκαΐδια με την έλευση του μαύρου 1922, ό,τι περιμένει δηλαδή κανείς, θα το βρει εδώ. Αρχιεπίσκοπος και Σουλτάνος, Νεότουρκοι και ελληνικός στρατός, εκλογές και βασιλιάς, όλοι και όλα επηρεάζουν, διαμορφώνουν και ανατρέπουν για πάντα τις ζωές των δύο επιφανών ελληνικών οικογενειών που πρωταγωνιστούν στο καλό αυτό μυθιστόρημα.

Βιβλίο Άνθη του χειμώνα 
Τίτλος πρωτοτύπου The winter garden
Συγγραφέας Jayne Thynne
Μεταφραστής Φίλιππος Χρυσόπουλος
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κέδρος 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Αφήνοντας στην άκρη τη γυναίκα και τον ρόλο της σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη κοινωνία, χωρίς όμως και να την παραμελεί, η Jane Thynne μάς χαρίζει ένα δυνατό, ανθρώπινο, σκληρό κατασκοπικό μυθιστόρημα με απανωτές ανατροπές, ρεαλιστικούς χαρακτήρες και έξυπνη μίξη πραγματικών προσώπων με πλασματικούς ήρωες. Είμαστε έναν χρόνο πιο κοντά στον πόλεμο, με τον ναζισμό να ανεβαίνει κατακόρυφα, την προπαγάνδα να κάνει πολύ καλή δουλειά και τον εξοπλισμό της Γερμανίας σε μαχητικά αεροπλάνα να εμπλουτίζεται αδιάκοπα. Η επίσκεψη του Δούκα του Ουίνδσορ, η καταστροφή της Γκερνίκα, τα θεμέλια πάνω στα οποία θα χτιστεί το όραμά του ο Χίτλερ είναι μερικά μόνο από τα κομμάτια του καλοδουλεμένου ιστορικού φόντου στο οποίο διαδραματίζεται το μυθιστόρημα. Ο τίτλος του βιβλίου προέρχεται εκ της αγγλικής μετάφρασης του βιβλίου «The winter garden», που κι αυτό είναι βασισμένο στο γνωστό καμπαρέ του Βερολίνου Wintergarten, όπου εργαζόταν η Άννα ως χορεύτρια. Η Άννα Χάνσεν λοιπόν ήταν μαθήτρια της Σχολής για Υποψήφιες Νύφες του Ράιχ στο Σβανενβέρντερ, όπου πάνε όσες πρόκειται να παντρευτούν αξιωματικούς των Ες Ες. Σύμφωνα με τον Αδόλφο Χίτλερ: «…οι γυναίκες που επρόκειτο να παντρευτούν την αφρόκρεμα των Γερμανών έπρεπε να είναι ξεχωριστές». Τα μαθήματα έγιναν υποχρεωτικά από το 1935 και το πιστοποιητικό υποβαλλόταν στην Υπηρεσία Φυλής και Εγκατάστασης των Ες Ες για να προχωρήσει ο γάμος. Παρά το όνομά της, πιο πολύ σα στρατιωτική ακαδημία έμοιαζε, με εξουθενωτικό πρόγραμμα. Το Προεδρείο Γυναικών, με επικεφαλής την Γκέρτρουντ Σολτς-Κλιν έχει αποστολή να προωθεί την ιδέα της ανωτερότητας του άντρα και να πείθει τις γυναίκες να δουλεύουν για το καλό του ναζιστικού καθεστώτος αλλά όλα αυτά αμαυρώνονται με το πτώμα της κοπέλας στον κήπο της Σχολής.

Η συγγραφέας μελέτησε καλά και σωστά την εποχή, την πόλη και τον τρόπο σκέψης των κατοίκων μιας χώρας που ετοιμάζεται να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο και πάλι στην ευρωπαϊκή κονίστρα. Υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες από την καθημερινότητα ενός Βερολινέζου ειδικότερα και Γερμανού γενικότερα: τίτλοι εφημερίδων, προϊόντα ομορφιάς, κινηματογραφικές ταινίες, ξενοδοχεία, καμπαρέ και ζαχαροπλαστεία, μνημεία και τοπόσημα, οδοί και δημόσια κτήρια. Είναι όλα όμως τόσο αρμονικά εντεταγμένα στη ροή της πλοκής και περιγράφονται τόσο όμορφα και στρωτά, χωρίς υπερβολές και μακρηγορίες, που δε με κούρασαν ούτε στιγμή. Αντιθέτως, μου χάρισαν εκείνη ακριβώς τη ζωντάνια που απαιτεί ένα καλό μυθιστόρημα του είδους για να ζωντανέψω στο μυαλό μου το πώς ήταν τα πράγματα εκεί τότε και να βρεθώ στο πλάι των πρωταγωνιστών και των δεύτερων ρόλων που τους πλαισίωναν. Μάλιστα, αναφορές σε τοποθεσίες που μέχρι και σήμερα βρίσκονται εκεί, παρά τις χιλιάδες αλλαγές και καταστροφές που υπέστησαν με το πέρασμα της Ιστορίας, και τα οποία είχα επισκεφθεί σε πρόσφατο ταξίδι μου στην πόλη, όπως ο Ζωολογικός Κήπος, η Ούντερ ντεν Λίντεν, το Νησί των Μουσείων, το KaDeWe κ. ά. προσθέτανε ειδικό βάρος στη δική μου απόλαυση.

Η Μάγκντα Γκέμπελς, σύζυγος του δεξιού χεριού του Αδόλφου Χίτλερ, γνωστή ως Πρώτη Κυρία του Ράιχ, καλεί την Κλάρα Βάιν στην έπαυλή της στο Σβανενβέρντερ και της ζητάει να εμφανιστεί στο πάρτι του άντρα της για να συνομιλήσει με τις αδελφές Μίτφορντ, Νταϊάνα και Γιούνιτι, Αγγλίδες καλεσμένες που δε γνωρίζουν καλά γερμανικά, οπότε ίσως η Κλάρα, με Άγγλο πατέρα, θα τις βοηθήσει να περάσουν όμορφα. Οι Μίτφορντ είναι υπέρ του φασισμού, δε διστάζουν να προκαλέσουν σκάνδαλα, αγαπούν τα εξεζητημένα πάρτι, είναι φίλες της αδελφής της Κλάρα, Άντζελα, με την οποία μοιράζονται κοινά χαρακτηριστικά στις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Μετά από τόσα χρόνια και τόσα μυστικά, η Μάγκντα παραμένει απρόσιτη, ψυχρή και τυπική απέναντι στην ηθοποιό, ακριβώς δηλαδή όπως τη γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο.

Από τη Μάγκντα μαθαίνει η Κλάρα για τη δολοφονία της Άννα Χάνσεν, μιας κοπέλας που όταν τη γνώρισε πόζαρε γυμνή για τον Μπρούνο Βάις, έναν καλό της φίλο. Η Κλάρα συμμετέχει σε μια ρομαντική κομεντί των στούντιο Ufa κι έχει συνηθίσει πια σε μια ζωή εξαπάτησης. Η πρόσκληση της φαίνεται απλή και αναλογίζεται τα όσα έζησε όταν πρωτοέφτασε στο Βερολίνο, γεγονότα που μαθαίνουμε και άνθρωποι που συναντάμε στο πρώτο βιβλίο, τα «Μαύρα Ρόδα», με τον Λίο Κουίν όμως να έχει εγκαταλείψει τη χώρα. Ο Λίο της λείπει απίστευτα κι ας έχουν χωρίσει ειρηνικά, έχει ανάγκη από ένα ζεστό σώμα πλάι της ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει να ενισχύει οικονομικά τον δεκατετράχρονο πλέον Έριχ Σμιτ, ένα σοβαρό και έξυπνο παιδί, μέλος της Χιτλερικής Νεολαίας («Η ιδέα ήταν ότι τα αγόρια δεν έπρεπε να μένουν ήρεμα και ήσυχα. Να μην έχουν χρόνο να ξεφύγουν από την προπαγάνδα και να σκεφτούν», σελ. 169), γιο της φίλης της που έχασε τη ζωή της στο προηγούμενο βιβλίο. Αναπτύσσει έντονα αισθήματα μητρότητας όλα αυτά τα χρόνια που τον βλέπει να μεγαλώνει με τη γιαγιά και τον αδελφό του και τον αγαπά σα να ήταν πραγματικό της παιδί. Τα οικογενειακά λάθη του πατέρα και της αδελφής της και ο φόβος της για την πραγματική ταυτότητα της γιαγιάς της, εξακολουθούν να την ταλανίζουν: «Όταν εργάζομαι ως ηθοποιός είναι η μόνη ώρα που δεν υποκρίνομαι» (σελ. 46).

Στο μυθιστόρημα γνωρίζουμε ακόμη περισσότερο την Κλάρα, η οποία αναπτύσσει συναισθηματικούς δεσμούς που δε θα έπρεπε με άντρες που νιώθει ότι τους εξαπατά κι αυτό αρχίζει να τη δυσαρεστεί και να το νιώθει πιο πρόστυχο από το να τους έγδυνε, χάνοντας έτσι τη συναισθηματική πειθαρχία που απαιτείται. Θα τα παρατήσει άραγε αν τελειώσει αυτή η περιπέτεια; Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν μαθαίνει ότι το όνομά της άρχισε να συζητιέται στην Γκεστάπο χάρη σ’ έναν πληροφοριοδότη, προκαλώντας υποψίες στη βρετανική αντικατασκοπεία. Ποιος έστρεψε την προσοχή της Γκεστάπο πάνω της και γιατί; Γιατί ανησυχεί το βρετανικό δίκτυο κατασκοπείας; Υπάρχει περίπτωση να έχει ανάμιξη ο Εβραίος και κομμουνιστής Μπρούνο Βάις, με τους έκφυλους για το Ράιχ πίνακές του, που η Κλάρα έχει χάσει τα ίχνη του και ίσως ζει στους δρόμους ή, ακόμη χειρότερα, έχει φυλακιστεί κι είναι ο μόνος που ξέρει για την πραγματική της ταυτότητα; Αρχίζει να μπαίνει σε δεύτερες σκέψεις για την όλη πορεία που ακολουθεί: «Τι ζωή ήταν αυτή, να συναναστρέφεται ανθρώπους που σιχαινόταν τις απόψεις τους, να σχετίζεται με ένα καθεστώς που αντιπροσώπευε όλα όσα μισούσε: εκφοβισμό, βία, κτηνωδία. Να γίνεται φίλη με ανθρώπους που εκπροσωπούν μια εκδοχή της Αγγλίας που δεν αναγνωρίζει» (σελ. 91). Μέσα στη δίνη όλων αυτών των γεγονότων μπλέκεται και με τη δολοφονία της Άννα, γεγονός που τη φέρνει ενώπιον της Γκεστάπο, παρά τις οδηγίες να παραμένει αθέατη και να μην τραβάει την προσοχή ώστε να φέρνει σε πέρας την αποστολή της.

Ο Άρτσι Ντάσιον, ακόλουθος της Βρετανικής Πρεσβείας και πράκτορας της Βρετανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, ο Άλμπερτ Λίντεμαν, διευθυντής παραγωγής, ό,τι πιο κοντινό είχε σε φίλο η Κλάρα στο Βερολίνο, του οποίου η καριέρα άκμασε μετά την αριοποίηση των πάντων και προσπαθεί να εξισορροπεί τη δίψα του για κουτσομπολιό με τη διακριτικότητα που απαιτεί η πολιτική, ο Έρνστ Ούντετ, διάσημος ηθοποιός του Χόλιγουντ, γοητευτικός και περιζήτητος, πλέον σημαντικός για τη Λουφτβάφε λόγω των δεξιοτήτων του στην αεροπλοΐα, επικεφαλής του Τεχνικού της Τμήματος, κάτι που ο πρώην ηθοποιός μισεί, ο Ραλφ Σόμερς, Άγγλος σμηναγός, κοσμοπολίτης, γοητευμένος από το νέο καθεστώς της Γερμανίας, αποφασισμένος να γίνει φίλος του Χίτλερ, που έχει σκοπό να κάνει την Αγγλία σύμμαχο της Γερμανίας και άλλοι ενδιαφέροντες χαρακτήρες είναι προσεκτικά επιλεγμένοι στη στελέχωση της συναρπαστικής αυτής ιστορίας. Επίσης, συναντάμε ξανά τη δημοσιογράφο Μέρι Χάρκερ, που δεν άντεξε μακριά από τη δημοσιογραφία και την Ευρώπη κι έτσι κατέγραψε από κοντά τα δεινά του ισπανικού εμφυλίου και, χάρη σ’ ένα γύρισμα της τύχης, βρήκε δουλειά ξανά σε γερμανική εφημερίδα. Η δολοφονία της Άννα Χάνσεν είναι λαβράκι για κείνη! Μέσω της Χάρκερ μαθαίνουμε για τα σημαντικότερα γεγονότα του ισπανικού εμφυλίου και περιδιαβαίνουμε την κατεστραμμένη Γκερνίκα («Αυτό που είχε δει η Μέρι ήταν ένας βομβαρδισμός τρομοκράτησης, ένα σφυροκόπημα από αέρος εναντίον ανθρώπων που δεν μπορούσαν να αμυνθούν, με σκοπό να φοβίσει και να τρομοκρατήσει… Ο πραγματικός στόχος στην Γκερνίκα ήταν το ηθικό των ανθρώπων» (σελ. 403) ενώ η συνέχεια είναι άκρως απρόβλεπτη! Όλοι έχουν ένα παρελθόν, το οποίο αποκαλύπτεται τμηματικά ή σε κρίσιμο σημείο, οπότε και χαρίζει μια γερή ανατροπή στην ιστορία, και όλοι αλλάζουν ύστερα από κάποια γεγονότα που ζουν, απότοκα του κοινωνικοπολιτικού και οικονομικού κλίματος που βιώνουν.

Και πάλι η Jane Thynne στο πυκνογραμμένο, πολυεπίιπεδο μυθιστόρημά της καταφέρνει να συνδυάσει αριστοτεχνικά τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τις ζωές των χαρακτήρων. Εκτός από την Γκερνίκα, μαθαίνουμε για τα διπλωματικά παρασκήνια μεταξύ Γερμανίας και Αγγλίας, σε ανεπίσημο τουλάχιστον επίπεδο, μιας και μεγάλη αναστάτωση προκάλεσε η άφιξη του φιλογερμανού πρώην Άγγλου βασιλιά Εδουάρδου του 8^ου που παραιτήθηκε από τον θρόνο για να παντρευτεί τη χωρισμένη Αμερικανίδα Γουόλις Σίμπσον. Το ταξίδι τους αντιστοιχεί σε μεγάλη επιτυχία για το Ράιχ, μιας και θα είναι μεγάλη προπαγάνδα και ντροπή για τη Βρετανία η κίνηση αυτή. Πόσο δύσκολο θα είναι όμως να πάνε όλα καλά όταν η σύζυγος του μέλλοντος Υπουργού Εξωτερικών Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ, Ανελίς, έχει ακούσει τις φήμες πως ο άντρας της υπήρξε εραστής της Σίμπσον; Πώς θα εξελίσσονταν τα πράγματα αν υπερίσχυαν οι φιλοχιτλερικές φωνές και η Αγγλία συμμαχούσε με τη Γερμανία; Ποιος δουλεύει εντατικά γι’ αυτήν την επίτευξη και με ποιους τρόπους; Ας μην ξεχνάμε πως είμαστε έναν χρόνο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, η Γερμανία έχει προελάσει στη Ρηνανία και η υποστήριξή της στην παράταξη του Ισπανού δικτάτορα Φράνκο έχει δείξει τις προθέσεις του καθεστώτος, η διεθνής κατάσταση γίνεται όλο και δυσκολότερη, ο πόλεμος είναι πια πανταχού παρών στην ατμόσφαιρα του Βερολίνου, με όλων των ειδών τις πομπές ανά καιρούς να σταματούν την κυκλοφορία στον δρόμο: «Η Κλάρα αναρωτήθηκε πού μπορεί να πήγαιναν αυτοί οι στρατιώτες. Αυτήν την εποχή όλοι σκέφτονταν το ίδιο» (σελ. 32).

Η δύναμη της προπαγάνδας και πώς κατάφερε να μεγαλουργήσει μ’ αυτήν ο Γιόζεφ Γκέμπελς δίνεται σε όλες τις διαστάσεις της: «Αυτή την εποχή στο Ράιχ υπήρχε πάντα ένας φακός έτοιμος να συλλάβει μια φευγαλέα εικόνα. Για να μαλακώσει τη σκληρή πραγματικότητα, είχε θολή εστίαση και μονόχρωμη λάμψη. Να ανακατασκευάσουν ολόκληρη τη Γερμανία με την αίγλη της λάμψης του υδραργύρου σαν να είναι μια ηθοποιός του σινεμά» (σελ. 67). Όλη αυτή η πολεμική μηχανή βασιζόταν σε αξιώματα όπως: «Προς στιγμή όλα είχαν να κάνουν με τους ύπουλους μπολσεβίκους και την ανάγκη της Γερμανίας να εξοπλιστεί για να προστατεύσει τον κόσμο από τον κομμουνισμό» (σελ. 149). Η άνοδος της Λουφτβάφε και η έμφαση της γερμανικής πολεμικής μηχανής στην αεροπορία και στις επιδρομές από αέρος δίνονται εξίσου παραστατικά και συναρπαστικά, χωρίς να κουράζουν τον αναγνώστη. Ο νέος τρόπος κατασκοπείας θα φέρει μεγάλη διαφορά στον τρόπο διεξαγωγής ενός πολέμου, κάτι που μπορεί να αλλάξει δραστικά την έκβαση οποιασδήποτε μελλοντικής σύγκρουσης. Τι είναι αυτό, ποιος το ανακάλυψε, ποιος το εκμεταλλεύεται και πώς θα το μάθει το αντίπαλο δέος; Πώς είναι δυνατό να μη βλέπει κανείς τι επιφυλάσσει ο Χίτλερ για τον κόσμο;

Παρά το ιστορικό υπόβαθρο, τις μελετημένες διπλωματικές, προσωπικές και κοινωνικές ισορροπίες, τη φρίκη του επερχόμενου πολέμου, στο κείμενο παρεισφρέουν αξιόλογες λογοτεχνικές πινελιές, πρωτότυπες παρομοιώσεις και μεταφορές («μια καλόκαρδη επαρχιωτοπούλα με στήθος που έμοιαζε με ράφι και πρόσωπο καθαρό σαν τραπέζι από ξύλο πεύκου», σελ. 15, «Το πρόσωπό της, με τα σηκωμένα, βγαλμένα φρύδια, ήταν σαν μια άδεια πισίνα, μέσα στην οποία λαχταρούσες να πετάξεις ένα βότσαλο», σελ. 77) αλλά και χιούμορ: «Υπήρχε ένα ανέκδοτο που έλεγε ότι αν ο σύζυγος ήταν στα Τάγματα Εφόδου, η σύζυγος στο Κίνημα Εθνικοσοσιαλιστριών Γυναικών, ο γιος στη Χιτλερική Νεολαία και η κόρη στον Σύνδεσμο Νεαρών Γερμανίδων, τότε το μόνο μέρος όπου μπορούσε να συναντηθεί η οικογένεια ήταν η παρέλαση της Νυρεμβέργης» (σελ. 169).

Τα «Άνθη του χειμώνα» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό, ρομαντικό αλλά και σκληρό κατασκοπικό μυθιστόρημα που αναπαριστά με αρτιότητα και ενδελεχή μελέτη την ατμόσφαιρα του προπολεμικού Βερολίνου και τις εύθραυστες διεθνείς σχέσεις των ευρωπαϊκών χωρών με τον Αδόλφο Χίτλερ στην εξουσία να προσπαθεί να πραγματοποιήσει το όραμά του, παρασύροντας τον κόσμο σε στιγμές χάους, πόνου και απώλειας. Μια γυναίκα με διπλό ρόλο προσπαθεί μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα να βρει τα προσωπικά της πατήματα, να καταλάβει τι θέλει από τη ζωή της, διχάζεται ανάμεσα στην αγάπη και το καθήκον κι όλα αυτά ενώ μια έρευνα για δολοφονία φέρνει στο φως μυστικά που θα καταστρέψουν τη φήμη και το ιδεολογικό υπόβαθρο του ναζισμού γενικότερα και του Χίτλερ ειδικότερα. Αγωνία και συγκίνηση, ρεαλισμός και τρυφερότητα, έρωτας και καθήκον, διπλές ταυτότητες, απανωτές εκπλήξεις είναι μερικά μόνο από τα θετικά χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος. Εύχομαι ολόψυχα να μεταφραστούν και τα υπόλοιπα, μιας και η γυναικεία ματιά της Jane Thynne συμπληρώνει ό,τι ξεκίνησε ο σύζυγός της, Philip Kerr, γύρω από την προπολεμική και όχι μόνο Γερμανία, χωρίς όμως να υπολείπεται σε αρτιότητα.

Βιβλίο Η άλλη πλευρά της σιωπής 
Τίτλος πρωτοτύπου The other side of silence
Συγγραφέας Philip Kerr
Μεταφραστής Γιώργος Μαραγκός
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα / Αστυνομικό μυθιστόρημα 
Εκδότης Κέδρος
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Είμαστε στο 1956. Ο Bernie Gunther, καυστικός και σphiαδιστής, άρτι εγκαταλειμμένος από τη σύζυγό του, Ελίζαμπετ και με ψυχολογικά προβλήματα απότοκα των όσων πέρασε στον πόλεμο και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, πλέον στα εξήντα του περνά τον καιρό του δυστυχισμένος και ζει κάπου όπου δεν ανήκει. Δεν έχει όμως άλλη λύση, μιας και στο Βερολίνο του την έχουν φυλαγμένη επειδή ως (πρώην) αστυνομικός κατάφερε να δυσαρεστήσει και τις δύο πλευρές. Στον ελεύθερο χρόνο του παίζει ή διαβάζει για το μπριτζ ενώ δουλεύει ως κονσιέρζ σε φημισμένο ξενοδοχείο της πόλης με ψεύτικο διαβατήριο (Βάλτερ Βολφ), δώρο του Έριχ Μίλκε, υποδιευθυντή της Στάζι, του ανατολικογερμανικού Υπουργείου Κρατικής Ασφαλείας. Για τον πρώην αστυνομικό, η Ριβιέρα είναι ένας τόπος όπου «η μεγάλη ηλικία και η πρώιμη ομορφιά πάνε χέρι χέρι -το ένα ρυτιδιασμένο- συνήθως προς την παραλία, τα καταστήματα, την τράπεζα και μετά το κρεβάτι, αν και όχι πάντα με τόσο ευπρεπή σειρά» (σελ. 18).

Από την άλλη, ο Ουίλιαμ Σόμερσετ Μομ (1874-1965) ήταν Άγγλος συγγραφέας, «πρωτότυπος, φλεγματικός και κοσμοπολίτης», με πιο γνωστά του έργα την «Ανθρώπινη δουλεία» (1915) και «Στην κόψη του ξυραφιού» (1944). Δε θα μπορούσε λοιπόν να λείπει από το περιβάλλον στο οποίο εργάζεται ο Bernie Gunther, να μην είναι μπλεγμένος σε ομοφυλοφιλικό σκάνδαλο και φυσικά να μη ζητήσει τη βοήθεια του αγαπημένου μου ήρωα. Στα 82 του «η συγγραφή έχει γίνει συνήθεια, πειθαρχία και, ως ένα βαθμό, καταναγκασμός…». Τον εκβιάζουν λοιπόν: «Είμαι πλούσιος, γέρος και αδερφή. Έχω πιο πολλά μυστικά κι από Ρωμαίο γερουσιαστή. Ο εκβιασμός για μένα δεν είναι κίνδυνος του επαγγέλματος αλλά υπαρξιακή κατάσταση». Ποιος του ζητά χρήματα; Ο Χάρολντ Χένιχ, λοχαγός κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου στην Υπηρεσία Ασφαλείας των Ες Ες, υπεύθυνος για χιλιάδες δολοφονίες αμάχων, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν φίλοι του Gunther. Καθώς ξεδιπλώνεται η πανέξυπνη πλοκή, επιστρέφουμε σύντομα στο παρελθόν των δύο αντρών, οι οποίοι συναντήθηκαν δύο φορές: το 1938 και το 1945.

Την πρώτη φορά, έχουμε μια εξίσου σοβαρή περίπτωση εκβιασμού ομοφυλόφιλου, πίσω στο Βερολίνο, τότε που ο Gunther είχε παραιτηθεί από την αστυνομία λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων και εργαζόταν ως ιδιωτικός ερευνητής. Μόνο που ο άνθρωπος που ζήτησε τη βοήθειά του, ο λοχαγός Άχιμ Φον Φρις, είχε μπλεχτεί άθελά του επ’ αφορμή του εκβιασμού σε μια σκευωρία μέσα στις τάξεις της Γκεστάπο, με στόχο τον αντιναζί αρχιστράτηγο Φράιχερ Βέρνερ Φον Φριτς. Μέλη του στρατού και της αστυνομίας έψαχναν τρόπους να καθαρίσουν από εχθρούς του Χίτλερ κι έτσι ο Άχιμ παγιδεύτηκε σε κάτι πολύ χειρότερο από απλό εκβιασμό περί της ομοφυλοφιλίας του. Πολύ συνοπτικά, μέσα σε ένα κεφάλαιο, ξετυλίχτηκε ένα πολιτικό σκάνδαλο και διαπιστώθηκε πόσο ψηλά στην ιεραρχία φτάνει αυτή η συνωμοσία και τι συνέπειες είχε για όσους τα έβαλαν με τα μεγάλα κεφάλια του εθνικοσοσιαλισμού (για παράδειγμα, η υπόθεση τράβηξε την προσοχή του στρατηγού Χάιντριχ που τελικά εκβίασε τον Gunther για να επιστρέψει στην  Αστυνομία και συγκεκριμένα στην Υπηρεσία Ασφαλείας). Είμαστε έναν χρόνο πριν την κήρυξη του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου κι ο Αδόλφος Χίτλερ έχει βάλει τη φωτιά στο Ράιχσταγκ, έχει οδηγήσει τα γεγονότα στη Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών και τώρα ευνουχίζει τον στρατό, δείχνοντας έτσι ποιος πραγματικά κάνει κουμάντο. Έχουμε να κάνουμε δηλαδή με ναζί που θέλουν να παραμείνουν στην εξουσία κι έτσι ο Gunther θα μπλέξει σε κάτι αφάνταστα μεγάλο κι επικίνδυνο. «Έτσι ήταν τα πράγματα εκείνες τις μέρες. Απίστευτα γρήγορα. Καθόλου περίπλοκα. Κανείς δεν ανέφερε την αγάπη, το γάμο ή τις συνέπειες. Κανείς δεν σκεφτόταν το μέλλον, επειδή κανείς δεν πίστευε ότι είχε μέλλον» (σελ. 141-142).

Ο Gunther και ο Χένιχ ξανασυναντήθηκαν το 1944 στο Κένιγκσμπεργκ της Ανατολικής Πρωσίας (σημερινό Καλίλινγκραντ στη Ρωσία), όπου είχε μετατεθεί ο πρώτος ως υπολοχαγός για να εκτιμήσει τις σοβιετικές δυνατότητες και προθέσεις, τη στιγμή που ο κλοιός των Ρώσων είναι ασφυκτικός και πολιορκεί την πόλη. Ο διοικητής Ανατολικής Πρωσίας Έριχ Κοχ έχει στην κατοχή του το Κεχριμπαρένιο Δωμάτιο, δώρο του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Α΄ προς τον τσάρο Πέτρο τον Μέγα και όγδοο θαύμα του κόσμου. Θέλει λοιπόν να στείλει αυτά τα κομψοτεχνήματα στο Βερολίνο με ένα πλοίο γεμάτο πρόσφυγες, το περίφημο Βίλχελμ Γκούστλοφ, και χρειάζεται τον Gunther για να βρει τρόπο ώστε οι Ρώσοι να μάθουν για τη μεταφορά και να μη βυθίσουν το πλοίο που μεταφέρει τον εθνικό τους θησαυρό. Η πραγματική ιστορία του Δωματίου είναι συναρπαστική και οφείλει κανείς να το ψάξει περισσότερο ενώ το πλοίο χρησίμεψε για τη μεταφορά του στρατιωτικού προσωπικού της ναυτικής βάσης της Πομερανίας και του άμαχου πληθυσμού της περιοχής, μιας και οι Ρώσοι επελαύνανε εναντίον των Γερμανών. Στο πλοίο φορτώθηκαν 6 με 10.000 άτομα από τους οποίους δεν έζησαν πάνω από 1000 όταν το ανακάλυψαν ρωσικά υποβρύχια και το βύθισαν στα τέλη Ιανουαρίου του 1945.

Και να’μαστε πάλι στο σήμερα. Ο Χάρολντ Χένιχ ζητά χρήματα από τον Μομ κρατώντας μια πρόστυχη φωτογραφία του με άλλους άντρες κι είναι ο ίδιος που του ζητά να στραφεί στον Gunther για βοήθεια! Η προσωπικότητα του Άγγλου συγγραφέα έχει μελετηθεί σωστά κι έχει αποδοθεί χωρίς ίχνος κιτρινισμού. Η συγγραφική και κατασκοπική του ζωή βγαίνει στο φως τόσο όσο χρειάζεται για να δικαιολογήσει την ανάμιξή του με τον εκβιαστή και τις αγγλικές μυστικές υπηρεσίες για τις οποίες εργάστηκε στον Μεγάλο Πόλεμο: «…δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το να είσαι ένας συγγραφέας διεθνούς φήμης είναι καλή βιτρίνα για μπόλικη κατασκοπεία. Από πολλές απόψεις ήταν ο ιδανικός πράκτορας: με εξαιρετική αντίληψη και εκ φύσεως κρυψίνους. Έγραψε μέχρι και μυθιστόρημα για την κατασκοπεία, με τίτλο Ασέντεν» (σελ. 237).

Η ιστορία της καθαυτής φωτογραφίας είναι εξίσου συναρπαστική κι επιπλέον, παρ’ όλο που συνήθως πλέον ο κόσμος αδιαφορούσε για τις ερωτικές προτιμήσεις των άλλων, η ομοφυλοφιλία στην Αγγλία ήταν ακόμη παράνομη κι ο Μομ ίσως θελήσει κάποια στιγμή να γυρίσει στην πατρίδα του. Με μια έξυπνη, όπως πάντα, ανατροπή όμως ο Gunther βρίσκεται μπλεγμένος σε κάτι βαθύτερο: «Έχεις τα ιδανικά στοιχεία… Αξιόπιστος. Έξυπνος. Και έχεις να χάσεις τόσα πολλά» (σελ. 123). Τι είναι αυτό; «Ο Χέμπελ είχε κάτι άλλο να πουλήσει. Κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια φωτογραφία γυμνών αντρών που χαριεντίζονταν γύρω από μια πισίνα το 1937. Αυτό δεν ήταν παρά το δόλωμα, σχεδιασμένο ώστε να τραβήξει την προσοχή όλων. Να αποδείξει τι μπορούσε να κάνει ο Χέμπελ» (σελ. 125). Έτσι, αργά και μεθοδικά, ο Gunther βυθίζεται σ’ ένα τέλμα όπου δεν μπορεί να ξεχωρίσει τον εχθρό από τον φίλο, όπου οι μυστικές υπηρεσίες, με απανωτές μπλόφες και ρίσκα, αποδύονται σε αγώνα δρόμου για να βάλουν πρώτες τρικλοποδιά η μία στην άλλη. Διπλοί πράκτορες, προδοσίες κι ένα καλά στημένο παιχνίδι μου δημιούργησαν πρωτόγνωρη ένταση και αγωνία, αν και προς το τέλος μπερδεύτηκα αρκετά ως προς τους πραγματικούς ρόλους κάποιων χαρακτήρων. Αυτός είναι και ο λόγος που από ένα σημείο και μετά απλώς διάβαζα για να φτάσω στο τέλος, προσπερνώντας τις πλαστές και αληθινές ταυτότητες, τους ρόλους και τις μπλόφες, χωρίς να συγκρατώ τα ονόματα κλπ. Έξυπνο σαν ιδέα αλλά απαιτητικό και χρειάζεται τον χρόνο του για να κατανοήσει κανείς καλύτερα τι εξυφαίνεται.

Έχοντας πάψει από την αρχή σχεδόν να ψάχνω με ποια σειρά πρέπει να διαβάσω τα βιβλία με πρωταγωνιστή τον Gunther, επικεντρώνομαι πλέον στην υποβλητική ατμόσφαιρα της εκάστοτε εποχής και περιοχής που διαλέγει ο συγγραφέας να τοποθετήσει τον ήρωά του και στην εκπληκτική ψυχογράφηση του ήρωα αυτού, που σε κάθε μα κάθε βιβλίο όλο και κάποιο πετραδάκι προστίθεται. Ο Gunther, που παραμένει είρων («-Χαρακτηριστικό των Γάλλων. Να αυτοπυροβολούνται. Είναι η μόνη τους αξιόπιστη σκοπευτική ικανότητα», παρατηρεί σκωπτικά στη σελίδα 23), πανέξυπνος, φλύαρος και αντιναζιστής, σε αυτό το βιβλίο θυμάται τα παιδικά του χρόνια πλάι στον παππού του, δημόσιο υπάλληλο στην πρωσική Βουλή των Αντιπροσώπων του Βερολίνου και τις ευτυχισμένες στιγμές του πρώτου γάμου του αμέσως μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Κάποια γεγονότα θα τον φέρουν αντιμέτωπο με τον πραγματικό του εαυτό και θα τον οδηγήσουν στα όριά του, κάνοντάς με να βρεθώ σε δίλημμα: να τον επικροτήσω για τις τελικές πράξεις του ή να τον μισήσω;

Χιούμορ, σαρκασμός («Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη ένταση και προσμονή και, ως συνήθως, πιο μοχθηρή και ύπουλη από μπαλέτο σε καμπαρέ στη δημοκρατία της Βαϊμάρης, σελ.239), κυνισμός, ανατρεπτικές αποκαλύψεις, αναπάντεχοι λυρισμοί («Το πρωί της Κυριακής ήταν καυτό σαν ξεροψημένο τζιτζίκι», σελ. 94) και διαχρονικές αλήθειες διατυπωμένες με ωμότητα («Χωρίς συναισθήματα ο πόνος είναι απλώς πόνος, μόνο το ανθρώπινο συναίσθημα κάνει τον πόνο απόλυτη αγωνία», σελ. 352) στολίζουν ένα πολυεπίπεδο, ανατρεπτικό μυθιστόρημα, με ιστορίες μέσα στην ιστορία που σφιχταγκαλιάζονται σταδιακά πάνω στην πλοκή και κλιμακώνουν την αγωνία και την ένταση όσο αποκαλύπτονται μυστικά και το κάθε βήμα οδηγεί στο επόμενο κι από κει σ’ ένα άλλο. Μόνο που θέλει λίγη παραπάνω προσοχή κατά την ανάγνωση συγκριτικά με τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς.

Βιβλίο Η Μεγάλη των Τεράτων Σχολή
Συγγραφέας Τζένη Κουτσοδημητροπούλου
Εικονογράφος Χρύσα Σπυρίδωνος
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Διασκεδαστική, έξυπνη και σπιρτόζικη, η νέα ιστορία της κυρίας Κουτσοδημητροπούλου ήρθε για να ανατρέψει πολλά στερεότυπα στη φαντασία των παιδιών και χάρη στον σχεδόν ποιητικό λόγο, τη χαριτωμένη εικονογράφηση και τα υπέροχα μηνύματα περί φιλίας που περνάει να βοηθήσει τους μικρούς αναγνώστες να καταλάβουν τι σημαίνει αγάπη, δοτικότητα και τρυφερότητα. Τον αγάπησα πολύ τον Σίμο, ήταν ένα από τα χιλιάδες παιδιά που έχω συναντήσει κι εγώ στα σχολικά  χρόνια μου, εκείνο το ήρεμο, ταπεινό πλασματάκι που νιώθει πως πάει κόντρα στο ρεύμα, τις τάσεις και τη μόδα της τάξης του και δεν ξέρει πώς να το χειριστεί. Όλοι οι συμμαθητές του είναι φοβεροί και τρομεροί αλλά αυτός δεν μπορεί να μη ζητάει συγνώμη, να μην προσέχει, να μη φροντίζει. Τελικά, θα ακολουθήσει την καρδιά του ή τη μακραίωνη παράδοση της σχολής του; Και σε ποιο βαθμό θα τον βοηθήσει η γνωριμία του με τη μικρή Κλειώ; Η πρωτότυπη αυτή ιστορία διακοσμείται με ζωηρόχρωμα, παραστατικότατα σχέδια της κυρίας Σπυρίδωνος, που με ενέταξαν απόλυτα στον μικρόκοσμο της Σχολής Τεράτων και στο περιβάλλον που μεγαλώνει η Κλειώ. Συναρπαστικές λεπτομέρειες, ποικίλες οπτικές γωνίες, κάποιες απόπειρες για απόδοση του κειμένου σε κόμικ συνιστούν ένα χαρούμενο και υποδειγματικό σύνολο εικονογράφησης.

«Η Μεγάλη των Τεράτων Σχολή» είναι μια συναρπαστική ιστορία που κινείται σε γνώριμες εικόνες των μικρών αναγνωστών και δείχνει με ευρηματικό τρόπο μια πολύ όμορφη ιστορία φιλίας. Στο βιβλίο διατίθεται και κωδικός QR Code για όσους θέλουν, σαρώνοντάς τον, να ακούσουν το παραμύθι με τη φωνή της ίδιας της συγγραφέως.

Βιβλίο Η μικρή, πολύχρωμη γιαγιά μου
Συγγραφέας Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου
Εικονογράφος Ελίζα Βαβούρη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η κυρία Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου είναι μια λατρεμένη συγγραφέας, που είχα την τύχη να γαλουχήσει και τα δικά μου όνειρα κι ελπίδες. «Ο μικρός αδελφός», το «Γιούσουρι στην τσέπη» και άλλα ήταν οι πρώτες μου επιλογές και ακόμη τις θυμάμαι με αγάπη και τρυφερότητα. Με χαρά διαπιστώνω πως η γλώσσα της βραβευμένης λογοτέχνιδος, η αγάπη της για το παιδί, το ενδιαφέρον της, οι ιδέες της εξακολουθούν να είναι φρέσκα και πρωτότυπα. Βυθίστηκα στο λεξιλόγιο της νέας ιστορίας, έπαιξα με τις ηρωίδες της ιστορίας, έκανα κι εγώ κολάζ μαζί τους, πέρασα πολύ όμορφα. Είναι μια ιστορία που δείχνει τον όμορφο και ποιοτικό χρόνο που περνάνε γιαγιά και εγγονή, καταγράφει τις σκανταλιές τους, δείχνει τη μεγάλη καρδιά και τη δοτικότητα της πολύχρωμης γιαγιάς και θα χαρίσει πολλές όμορφες στιγμές στα παιδιά που θα διαβάσουν το βιβλίο.

Από την άλλη, η ιστορία δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Είτε η γιαγιά είναι υπαρκτό πρόσωπο είτε όχι, δε σταματάει να με τριβελίζει η σκέψη πως η εγγονή αποτίει φόρο τιμής ίσως σε μια γιαγιά που της έφυγε νωρίς. Γράφει από την αρχή κιόλας: «Τη λέω και καλοκαιριάτικη πολλές φορές, γιατί όταν είμαστε μαζί έχουμε στο σπίτι καλοκαίρι, ακόμα κι αν έξω είναι χειμώνας. Παίζουμε μαζί κάθε απόγευμα που λείπουν οι γονείς μου στις δουλειές τους. Κι όταν παίζουμε, αντί να δύσει ο ήλιος, μπαίνει μες στο σπίτι κι ο τόπος πλημμυρίζει με χρώματα» (σελ. 6). Και παρακάτω, η ίδια η γιαγιά λέει: «…η γιαγιά μου ζει πάντα εδώ [και] δείχνει την καρδιά της» (σελ. 12). Επίσης, η ίδια η ιστορία δεν έχει ένα ξεκάθαρο τέλος, αντιθέτως θα έλεγα πως σταματά μάλλον απότομα, μάλλον γιατί αν ισχύει αυτό που υποψιάζομαι δε χρειάζεται να δοθεί ένα τέλος, τα αγαπημένα μας πρόσωπα πάντα ζουν μέσα μας, ό,τι κι αν συμβεί στη ζωή μας. Η εικονογράφηση είναι έξοχη, παραστατική, πανέμορφη, πολύχρωμη και αγάπησα ιδιαίτερα την απεικόνιση της συγγραφέως στη μορφή της γιαγιάς. Πολύ καλά αποδόθηκε η φιγούρα της κυρίας Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου και ξεπετάγεται σε κάθε σελίδα με τρυφερές και συγκινητικές στιγμές μαζί με την εγγονή που μας αφηγείται την ιστορία.

«Η μικρή πολύχρωμη γιαγιά μου» είναι μια χαρούμενη και διασκεδαστική ιστορία, αφιερωμένη σε όλες τις γιαγιάδες του κόσμου, γραμμένη από μια αγαπημένη συγγραφέα μικρών και μεγάλων, με δευτερεύουσες έννοιες που θα απασχολήσουν τους γονείς όσο τα παιδιά θα κάνουν κολλάζ ή θα παίζουν με τις πρωταγωνίστριες της ιστορίας. Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά από 4 ετών και πάνω και είναι μια καλοδουλεμένη και φροντισμένη ιστορία που θα χαρίσει άφθονες ώρες χαράς, γέλιου και συγκίνησης σε μικρούς και μεγάλους.

Βιβλίο Ο Μπαρτόλο με τα κόκκινα γυαλιά 
Συγγραφέας-Εικονογράφος Λιάνα Δενεζάκη
Κατηγορία Παραμύθι
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη 
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πράγματι, από προσωπική εμπειρία, έζησα περίπου τις ίδιες δύσκολες στιγμές με τον ήρωά μας στα σχολικά μου χρόνια κι έτσι κατέφυγα από νωρίς στα παραμύθια και στις εικονογραφημένες σελίδες. Όχι για να κρυφτώ και να αποφεύγω τα προβλήματα γύρω μου αλλά για να τα αντιμετωπίζω με καλύτερα επιχειρήματα και μεθόδους. Έτσι κι εδώ, η συγγραφέας και εικονογράφος δείχνει στα μικρά παιδιά (από 4 ετών και πάνω) πως δεν πρέπει να ενοχλούμε ανθρώπους που είναι διαφορετικοί από μας σε εξωτερικά χαρακτηριστικά ή τρόπο νόησης και αντίληψης, γιατί αυτή είναι η μαγεία του κόσμου που μας περιβάλλει: η μοναδικότητά μας και τα ιδιαίτερα γνωρίσματά μας! Η εικονογράφηση είναι πανέμορφη, με έντονα χρώματα, χαρούμενη, γεμάτη αστείες και σοβαρές φατσούλες, εκφραστικότητα και το απαραίτητο παιχνίδισμα που χρειάζεται ως κίνητρο το παιδί για να βυθιστεί στις σελίδες της ιστορίας.

«Ο Μπαρτόλο με τα κόκκινα γυαλιά» θα ταξιδέψει τους μικρούς αναγνώστες με τη βοήθεια αγαπημένων παιδικών ηρώων σε μια όμορφη χώρα και θα βελτιώσει μέσα από το παιχνίδι και την ανάγνωση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός.

Βιβλίο Μαντάμ Μπατερφλάι
Τίτλος πρωτοτύπου Madame Butterfly
Συγγραφέας Giacomo Puccini
Διασκευή-Εικονογράφηση Benjamin Lacombe
Μεταφραστής Εύη Γεροκώστα
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Κόκκινη Κλωστή Δεμένη
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το φίνο σαν πορσελάνη χαρτί, η λεπτοδουλεμένη βιβλιοδεσία μα πάνω απ’ όλα η πρωτοτυπία τού να ξετυλίγεται η ιστορία σε έναν αναδιπλούμενο πίνακα 8 μέτρων αντί για σελίδες με γοήτευσε. Πρόκειται για μια υψηλής αισθητικής δουλειά που σέβεται τον αναγνώστη και χάρη στα πανέμορφα σχέδια του Benjamin Lacombe, που έχει και την επιμέλεια του κειμένου, με ταξίδεψε στη μακρινή Ιαπωνία του 19^ου αιώνα και μου γνώρισε όχι μόνο τον περιβάλλοντα χώρο της Μαντάμ Μπατερφλάι αλλά και τον ψυχισμό της (ναι, ο εικονογράφος και συγγραφέας κατάφερε να αποδώσει με χρώματα και γραμμές ακόμη και τις ψυχολογικές διακυμάνσεις της πρωταγωνίστριας).

Σε γενικές γραμμές, η ιστορία της Μαντάμ Ματερφλάι έχει ως εξής: Αμερικανός αξιωματικός του Ναυτικού, παρασυρμένος από την εξωτική μαγεία της Ιαπωνίας, γοητεύεται από μια γκέισα, που ως γυναίκα αυτού του είδους απαγορεύεται να παντρευτεί, χρησιμοποιώντας όμως το κύρος του και τα λεφτά του ανατρέπει αυτό το έθιμο. Η Μαντάμ Μπατερφλάι αντιτίθεται έτσι στο αυστηρό κοινωνικό κατεστημένο και προσκολλάται πάνω του, αγαπώντας τον και πιστεύοντας στα λόγια του. Ο Πίνκερτον όμως σύντομα αναγκάζεται να φύγει κι όταν επιστρέφει στην Αμερική παντρεύεται τη γυναίκα που είχε αγαπήσει. Πώς θα αντιδράσει η Μαντάμ Μπατερφλάι, που πλέον έχει φέρει στον κόσμο και το παιδί τους;

Συγκινητική, τραγική και ρομαντική ιστορία που εδώ αποδίδεται με όμορφη, στρωτή και καλογραμμένη γλώσσα, χωρίζεται σε Πρόλογο και Τρεις Πράξεις και μου γνώρισε τα ήθη και τα έθιμα της Χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου. Η Μαντάμ Μπατερφλάι είναι ένα εύθραυστο πλάσμα, προσκολλημένο σε ένα φως που πίστευε πως δε θα την κάψει και άρα ξέφυγε από τη γνωστή συνήθεια, σύντομα όμως αυτό ακριβώς το φως έσπασε σε κομμάτια πληγώνοντάς την με έναν τρόπο που δεν περίμενε. Όσο ξεδιπλώνεται η ιστορία, η εικονογράφηση του Benjamin Lacombe καταγράφει με κάθε λεπτομέρεια το περιβάλλον, το κλίμα, τους ανθρώπους της Ιαπωνίας και της ζωής της πρωταγωνίστριας. Τα χρώματα κυμαίνονται από το πιο σκοτεινό στο πιο φωτεινό, από τη χαρά στη λύπη και την εγκαρτέρηση. Και με το πέρας της ιστορίας, αν γυρίσει ο αναγνώστης τις αναδιπλούμενες σελίδες από την πίσω μεριά, θα ξαναζήσει την ιστορία με μια μαγευτική πρωτοτυπία: τα αισθήματα, οι στιγμές, η Μαντάμ Μπατερφλάι, σε χρώματα σέπιας, επιστρέφουν για να αναπαραστήσουν την ιστορία από την αρχή μόνο με εικόνες. Οι κοκκινολαίμηδες (που ο Πίνκερτον υποσχέθηκε στην εύθραυστη πορσελάνη του πως θα επιστρέψει την εποχή που φτιάχνουν το σπιτικό τους), τα λουλούδια που ανθίζουν και μαραίνονται, ο γύψινος διάκοσμος του προσώπου της που αρχίζει να καταρρέει, όλα είναι εκπληκτικά κομμάτια ενός ατυχούς love story και αγγίζουν την αισθητική τελειότητα.

Η «Μαντάμ Μπατερφλάι» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Κόκκινη Κλωστή Δεμένη» είναι ένα πανέμορφο δώρο για όλους τους αναγνώστες, ακόμη και για όσους ξέρουν την ιστορία, γιατί η αισθητική επέμβαση και η σχεδόν κινηματογραφική απόδοση του λιμπρέτου αποτελούν ένα ενιαίο αρμονικό σύνολο, που γεμίζει συναισθήματα την ψυχή και απόλαυση τις περισσότερες αισθήσεις.