Βιβλίο Ο υπνωτιστής 
Τίτλος πρωτοτύπου Hypnotisören
Συγγραφέας Lars Kepler
Μεταφραστής Γιώργος Μαθόπουλος
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το πρώτο μυθιστόρημα της σειράς βιβλίων με ήρωα τον Λίννα μου άφησε αντικρουόμενες εντυπώσεις. Από τη μια μου άρεσε η κλιμάκωση της πλοκής, όπου πρώτα ασχολούμαστε με την υπόθεση του δολοφόνου και στη συνέχεια παρακολουθούμε τις εξελίξεις στη ζωή της οικογένειας του ψυχίατρου, του οποίου ο γιος πέφτει θύμα απαγωγής. Αυτή η τεχνική μου θύμισε πολύ το «Καϊκέν» του Jean-Chrstophe Grangé, όπου έχουμε ένα παρόμοιο μοτίβο πλοκής, ξεκινάμε από κάπου και προχωράμε σε κάτι άλλο, με την αγωνία να κορυφώνεται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο. Από την άλλη όμως έχουμε πάρα πολλές πληροφορίες, πάρα πολλές περιγραφές, λεπτομερέστατες σκηνές και κάποιους περιττούς σε έκταση διαλόγους κι έτσι σύντομα κουράστηκα. Στο τέλος μάλιστα, που φτάσαμε σε ανθρωποκυνηγητό, προσπερνούσα τις δασικές εκτάσεις, τους τόπους, τον χώρο για να εντοπίσω τις βασικές εξελίξεις. Έμαθα πολλά για τον υπνωτισμό, ταξίδεψα με διαρκή πρωθύστερα σε προηγούμενες στιγμές της χωροχρονικής δράσης, απέφυγα το εκτενές κεφάλαιο όπου ταξιδεύουμε δέκα χρόνια νωρίτερα για να δούμε τι συνέβη με τις συνεδρίες υπνωτισμού του ψυχιάτρου και γιατί αρνήθηκε να ξανακάνει κάτι τέτοιο και τελικά έφτασα σ’ ένα κινηματογραφικό φινάλε.

Ο πεισματάρης Γιούνα Λίννα είναι αστυνομικός επιθεωρητής της Δίωξης Εγκλήματος, το μοναδικό αστυνομικό σώμα της Σουηδίας με επιχειρησιακή δράση και με την ευθύνη για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας κι έχει ως μότο του τη φράση: «Έχω δίκιο, όμως»! Είναι γιος αστυνομικού που σκοτώθηκε στο καθήκον κι έχει διαγράψει σημαντική πορεία ως τώρα, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει στην ιεραρχία, χωρίς ωστόσο να είναι αυτός ο σκοπός του. Πείθει τους ανωτέρους του να αναλάβει την υπόθεση της διαμελισμένης οικογένειας κόντρα στις πεποιθήσεις τους πως πρόκειται για ξεκαθάρισμα λογαριασμών από εισπράξεις στοιχημάτων κι έτσι καλεί τον ψυχίατρο Έρικ Μαρία Μπαρκ να υπνωτίσει το παιδί, παρά τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την υγεία του τελευταίου. Ο Μπαρκ είναι ικανός στην αντιμετώπιση ψυχικών τραυμάτων κι εργάζεται στο νοσοκομείο Καρολίνσκα, όπου μεταφέρουν το αγόρι. Επειδή, η μέθοδος του υπνωτισμού θεωρείται κατάφωρη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, σύντομα ο ψυχίατρος θα μπλεχτεί σ’ έναν κυκεώνα ποινικών ευθυνών όσο αναζητείται η αδελφή του επιζώντος. Στην υπόθεση της δολοφονίας μπλέκονται αρκετοί συνάδελφοι του Λίννα, όπως ο Μπέννυ Ρούμπιν, που δουλεύει στο κέντρο επικοινωνίας, η βοηθός του Γιούνα, Άννια Λάρσον, ο επιθεωρητής και προϊστάμενος Πέττερ Νέσλουντ, η επιθεωρήτρια Μαγκνταλένα Ρονάντερ, που σκοπεύει να ολοκληρώσει τη φοίτησή της στη νομική σχολή και ταυτόχρονα αποφεύγει τον Νέσλουντ που τη φλερτάρει, ο ειδικός στα ζητήματα του οργανωμένου εγκλήματος Ύνβε Σβένσσον, ο διοικητής της Δίωξης Εγκλήματος Κάρλος Ελίασσον και πολλοί άλλοι.

Ο Έριχ Μαρία Μπαρκ έχει αφιερώσει πολλά χρόνια στη μελέτη της δυναμικής των ομάδων και στην ομαδική ψυχοθεραπεία, πιστεύει στη δύναμη της συλλογικότητας και προσπαθεί να κατανοήσει γιατί οι επιζώντες από πολεμικές συγκρούσεις επεξεργάζονται καλύτερα τα ψυχικά τους τραύματα απ’ ό,τι εκείνοι που είχαν βιώσει ολομόναχοι την ίδια βία, γιατί θεραπεύονται ευκολότερα όσοι έχουν υποστεί μαζί βασανιστήρια.  Κάποτε είχε μια ομάδα έξι ατόμων με ψυχικά τραύματα εξαιτίας της κακοποίησης που είχαν υποστεί κι αυτές οι βίαιες καταστάσεις είχαν ερημώσει τον ψυχικό τους κόσμο τόσο πολύ που αναγκάστηκαν να κρύψουν από τον εαυτό τους την κακοποίηση που υπέστησαν ώστε να επιβιώσουν. Κανείς τους δεν ήξερε τι ακριβώς του είχε συμβεί, μόνο πως το παρελθόν τούς κατέστρεψε τη ζωή, ο Μπαρκ λοιπόν χρησιμοποίησε τη μέθοδο της ύπνωσης για να τους βοηθήσει και μετά από κάτι απάνθρωπο και ανατρεπτικό είχε υποσχεθεί στον εαυτό του να μην υπνωτίσει ποτέ ξανά. Είναι παντρεμένος με τη Σιμόν που του κάνει σκηνές ζηλοτυπίας, μιας και μια άτυχη στιγμή την ξαναρίχνει δέκα χρόνια πίσω, τότε που την είχε απατήσει ο άντρας της κι από τότε είχε ορκιστεί πως δε θα την κορόιδευε ξανά, όχι μέχρι τώρα τουλάχιστον. Είναι οι γονείς του αιμορροφιλικού δεκατετράχρονου Μπέντζαμιν, που οι ενέσεις, οι μαλάξεις και η υπερβολική προσοχή σε ατυχήματα και κοψίματα του έχουν γίνει καθημερινή συνήθεια. Ποιος θέλησε λοιπόν να κάνει κακό σε αυτό το παιδί και να το απαγάγει; Θα το βρουν εγκαίρως; Τι ξέρει η κοπέλα του παιδιού, η Άιντα για την οικογένεια του Μπέντζαμιν, την οποία χαρακτηρίζει «σπίτι γεμάτο ψέματα»; Ποιος είναι ο Βάιλορντ και γιατί τα δυο παιδιά νιώθουν πως κινδυνεύουν από αυτόν; Τι γνωρίζει ο διανοητικά καθυστερημένος αδελφός της Άιντα; Η Σιμόν αναγκάζεται να ζητήσει τη βοήθεια του συνταξιούχου αστυνομικού πατέρα της, Κέννετ, κάτι που αναγκάζει τον Μπαρκ να φύγει από το σπίτι, οπότε τι έχει συμβεί ανάμεσα στους δύο άντρες;

Το κτήριο της Γενικής Διοίκησης της Αστυνομίας, το πανεπιστημιακό νοσοκομείο, τα εξοχικά σπίτια, οι αποθήκες, όλα περιγράφονται με ρεαλισμό και οι λέξεις χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο που δίνουν ατμοσφαιρικότητα στο κείμενο και μια γοητεία στην πόλη της Στοκχόλμης. Όπως έγραψα και πριν όμως, έχουμε πολλές λέξεις. Μικρές παράγραφοι μας ενημερώνουν για τις καταβολές του κάθε ήρωα και μάλιστα για τα σημαντικότερα πρόσωπα μαθαίνουμε επιπλέον για την οικογενειακή τους κατάσταση κι όλα αυτά στήνουν ένα ενδιαφέρον παζλ ετερόκλητων χαρακτήρων αλλά φορτώνουν αρκετά το κείμενο και καθυστερούν τις εξελίξεις. Για τον Γιούνα δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη, μιας και ελάχιστα τον γνώρισα σε αυτήν την πρώτη του περιπέτεια, με τον υπνωτιστή Μπαρκ να είναι σχεδόν ο πρωταγωνιστής του βιβλίου. Πάντως, ο επιθεωρητής έχει μια αναλυτική σκέψη που τον οδηγεί σε συμπεράσματα βάσει των στοιχείων που κρατά στα χέρια του κάθε φορά. Από την άλλη, υπάρχουν διαπιστώσεις και απόψεις που ανατριχιάζουν: «Μια παράξενη σιωπή υπάρχει πάντα έξω από τις πόρτες των σπιτιών όπου μέσα τους δεν υπάρχει ψυχή» (σελ. 74), ή «Οι καταστροφές μάς αλλάζουν» (σελ. 283). «Ο υπνωτιστής» είναι ένα αργό στις εξελίξεις αλλά με κλιμακούμενη αγωνία αστυνομικό μυθιστόρημα που με άφησε με ανάμικτες εντυπώσεις και ποικίλους προβληματισμούς. Σίγουρα θα διαβάσω και το δεύτερο βιβλίο, αφού έχω πάρει ήδη όλους τους τίτλους της σειράς, για να δω πώς οι συγγραφείς που κρύβονται πίσω από το ψευδώνυμο «Λαρς Κέπλερ» θα χειριστούν μια δεύτερη υπόθεση του επιθεωρητή Λίννα, τι θα βελτιώσουν, τι θα αλλάξουν.

Βιβλίο Το ζεϊμπέκικο της Κατίνας 
Συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα ξεκινάει το 1939 με τους κατοίκους της Ραμόνας να είναι μια μεγάλη οικογένεια, να έχουν κοινά βάσανα και κοινές ελπίδες, να γίνονται ένα τα βράδια γυρίζοντας την πλάτη τους στα κακόφημα μαγαζιά της περιοχής, η οποία θεωρούνταν η Βαβέλ της Θεσσαλονίκης, μιας και φιλοξενούσε όλες τις φυλές του Ισραήλ. Εκεί κατέφυγε το 1922 με τον άντρα της, Γιάννη, η κυρα-Παγώνα, παλιά αρχόντισσα της Περγάμου και επιβλητική προσωπικότητα. Ξεκινάνε από την αρχή και ζουν μες στη φτώχεια με τα παιδιά τους. Η Παγώνα θα μπορούσε να είναι μια γυναίκα ταπεινή, να καταλάβει το μέγεθος της οικονομικής και ψυχολογικής τους καταστροφής, αυτός όμως ο πόνος δυστυχώς μετέστρεψε αλλιώς τη συμπεριφορά της, την έκανε υπολογίστρια, άτεγκτη και με πρόσχημα «το καλό των παιδιών της» δεν παύει να φτιάχνει τις ζωές όλων κατά το «τι θα πει η γειτονιά», να υπολογίζει και να μετράει τα πάντα, γίνεται συμφεροντολόγα και σκληρή, έτοιμη για πόλεμο και πισώπλατες μάχες. Τ’ αγόρια της και η αδελφή της Κατίνας δε σηκώνουν κεφάλι, είναι πειθήνια και υπάκουα, η ηρωίδα του βιβλίου όμως: «Είναι ένας άνεμος αυτό το κορίτσι. Και ο άνεμος δε φυλακίζεται» (σελ. 17).

Όταν έρχεται η ώρα να αποφασίσουν οι γονείς της Κατίνας στα 16 της για τον υποψήφιο γαμπρό, γίνεται μια μεγάλη έκρηξη. Η μάνα δε ζητάει τη γνώμη της γι’ αυτόν τον γάμο, ο πατέρας παραμένει άβουλος και τα αδέλφια σιωπηλά οπότε η Κατίνα αρχίζει μια έντονη επανάσταση, αντιμιλάει, αυθαδιάζει: «-Εγώ θα πάρω όποιον αγαπήσω, όχι όποιον μου δώσεις εσύ… Στην Πέργαμο θαρρείς ότι βρίσκεσαι ακόμα; Ξύπνα, μάνα, το όνειρο τελείωσε. Στους φτωχομαχαλάδες της Θεσσαλονίκης ζεις. Εδώ ζούμε όλοι μας» (σελ. 50). Γι’ αυτό και τελικά το σκάει με τον Πέλοπα, τον φίλο του αδελφού της, Γιώργου, με τον οποίο ερωτεύτηκαν κεραυνοβόλα. Πρόκειται για έναν περήφανο και θαρραλέο, δίκαιο, μπεσαλή και όμορφο άντρα που έβγαλε κουτσά-στραβά το σχολείο. Με αυτήν την «αποκοτιά» του ζευγαριού ξεκινάει ένα συναρπαστικό οικογενειακό χρονικό γεμάτο ανατροπές, ολοζώντανες σκηνές και σωστούς διαλόγους.

Η Πένυ Παπαδάκη καταφέρνει μέσα σε μόλις 260 σελίδες να καταγράψει την ιστορία μιας οικογένειας που αυξάνεται και πληθύνεται όσο περνάνε τα χρόνια, να φέρει στο φως χιλιάδες μικρά και μεγάλα περιστατικά, να μας συστήνει διαρκώς νέους χαρακτήρες, τους οποίους και ωριμάζει από σελίδα σε σελίδα όσο έχουμε στο φόντο τα ιστορικά γεγονότα της Κατοχής, του Εμφυλίου, ακόμη και της Δικτατορίας του 1967. Πρόκειται για την ιστορία μιας γυναίκας που πάλεψε με τα «πρέπει» και τα «θέλω» της κοινωνίας όπου μεγάλωσε και βγήκε νικήτρια. Η Κατίνα έκανε αυτό που επιθυμούσε και βίωσε τις συνέπειες χωρίς να βαρυγκωμάει. Το κείμενο χαρίζει στιγμές ανθρωπιάς δοσμένες σε εποχές πόνου και σκληρότητας, ρίχνει άπλετο φως σε μια ζωή υπόγεια, ποτισμένη με την ιδεολογία του κομμουνισμού και κυνηγημένη ακριβώς γι’ αυτήν. Η Κατίνα δουλεύει παντού, κάνει ό,τι μπορεί για να φροντίσει την οικογένειά της όσο ο Πέλοπας κρύβεται στο βουνό συμμετέχοντας στον Εμφύλιο, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, εξορίζεται στη Μακρόνησο κι όλα αυτά του στοιχίζουν την υγεία και μπαινοβγαίνει στο σανατόριο («Στη ζωή του είχε παλέψει για πολλά ιδανικά. Και η αγάπη είναι κι αυτή ένα ιδανικό και μάλιστα το ωραιότερο. Δεν αξίζει λοιπόν κι αυτή τον αγώνα της;», σελ. 154). Δευτεραγωνιστές και πρωταγωνιστές περιτριγυρίζουν την Κατίνα, την ατσαλώνουν και την προδίδουν, την αγκαλιάζουν και την εκμεταλλεύονται, την επηρεάζουν και τους επηρεάζει. Κι ο άντρας της ο αγωνιστής, που δεν κατάφερε να είναι κοντά της στις κρίσιμες στιγμές της, όταν θα είναι πλέον ελεύθερος, θα μετατραπεί σε βάναυσο, θρασύδειλο αγρίμι και θα υποστεί τις συνέπειες των επιλογών του. Τι θα κάνει λοιπόν; Θα σταθεί στα πόδια του ή θα λιποψυχήσει; «Γιατί θέλει τσαμπουκά αυτή η ζωή η σκρόφα για να τα βγάλεις πέρα μαζί της» (σελ. 257).

Η οικογένεια που δημιουργεί η Κατίνα μεγαλώνει, αναπτύσσεται, διακλαδίζεται και δημιουργεί μια συναρπαστική ιστορία, μέσα από την οποία ξεπηδάνε τρυφερές μα και σκληρές στιγμές, διαχρονικές αλήθειες και αδρά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες που όσο κι αν αυξάνονται (και μειώνονται) ούτε χάθηκα όσο διάβαζα ούτε κουράστηκα, μιας και όλοι αποτελούν ένα καλοφτιαγμένο λιθαράκι μιας αρραγούς ιστορίας. Χιλιάδες ιδέες και σκέψεις με συντρόφευαν όσο διάβαζα το μυθιστόρημα αυτό: Πόσο σημαντικά είναι τα παιδιά στη ζωή μας και πόσο πολύ πρέπει να γαντζωνόμαστε πάνω τους; Πόσο έτοιμοι είμαστε να βιώσουμε τις συνέπειες των επιλογών μας και πόση δύναμη θέλει για να έρθουμε αντιμέτωποι με τις πραγματικές μας επιθυμίες; Πώς μπορεί να χαθεί σταδιακά ο ηρωισμός, η ανεξαρτησία, η γενναιότητα για χάρη της αγάπης και να δώσουν τη θέση τους στην υπακοή, στο προγραμμένο της μοίρας, στην ίδια τη ρουτίνα; Πόσο λάθος είναι να μη δείχνουμε αυτό που αισθανόμαστε και πώς θα επηρεάσει αυτό τη ζωή μας; Προλαβαίνουμε να αλλάξουμε;

«Το ζεϊμπέκικο της Κατίνας» είναι μια συναρπαστική ιστορία με ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, καλούς και κακούς χαρακτήρες, που μπαινοβγαίνουν στη ζωή της Κατίνας, την αγκαλιάζουν ή τη διώχνουν, την κοροϊδεύουν ή την αγαπούν, τη στηρίζουν ή την προδίδουν. Ενδιαφέροντα και διαχρονικά νοήματα φωτίζουν τον δρόμο τους και παρουσιάζονται ολοκληρωμένοι, ρεαλιστικοί, με ατέλειες και λάθη, ακριβώς όπως όλοι οι άνθρωποι του κόσμου. Από το 1939 έως περίπου τα τέλη της δεκαετίας του 1980 διάφορα γεγονότα ξεδιπλώνονται με τέχνη και φωτίζουν τις καλές και τις κακές στιγμές μιας οικογένειας που δημιουργήθηκε από μια γυναίκα που δε δίστασε να ακούσει την καρδιά της και να κάνει την επανάστασή της σε μια εποχή που αυτό ήταν κάτι αδιανόητο. Μια γυναίκα που χορεύει το δικό της ζεϊμπέκικο όσο τη χειροκροτούν φίλοι αγαπημένοι μα κι εχθροί, την Κατίνα. Ένα όμορφο ταξίδι σε εποχές και ανθρώπους που ίσως ανήκουν στο παρελθόν, η σκέψη τους, τα ψυχογραφήματά τους, οι πράξεις τους όμως ταιριάζουν απόλυτα με την εποχή μας και είναι πιο επίκαιρα από ποτέ.

Βιβλίο Μπαρ Φλωμπέρ
Συγγραφέας Αλέξης Σταμάτης
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Μπαρ Φλωμπέρ. Βαρκελώνη, Φλωρεντία, Βερολίνο. Ένας συγγραφέας ταξιδεύει στην Ευρώπη για να ανακαλύψει τον εαυτό του. Κι ο εαυτός του είναι ήδη μέσα του. Στην τελευταία σελίδα, η αποκάλυψη. Δείχνει κουραστικό αλλά δώστε του μια ευκαιρία. Αξίζει πραγματικά.

Βιβλίο Μετζ Γιεγέρν
Τίτλος πρωτοτύπου Medz Yeghern
Συγγραφέας-Σχέδιο Paolo Kosi
Μεταφραστής Οχανές Σαρκίς-Αγαμπατιάν
Κατηγορία Graphic novel / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Τσουκάτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η άνοδος του εθνικιστικού και ρεπουμπλικανικού κινήματος των Νεοτούρκων πρότεινε την κατάργηση της αυτοκρατορικής μοναρχίας. Το 1908 οι Νεότουρκοι πραξικοπηματικά εγκατέστησαν στην εξουσία μια δικτατορική τριανδρία (Υπουργός Άμυνας Εμβέρ πασάς, Υπουργός Εσωτερικών Μεχμέτ Ταλάατ πασάς και Υπουργός Ναυτικού Αχμέτ Τζεμάλ πασάς). Την άνοιξη του 1909 οι τρεις αυτοί άντρες ανέτρεψαν τον σουλτάνο Αβδούλ Χαμίτ Β΄, και το 1911, σε μυστικό συνέδριο, προσχεδίασαν την εξόντωση των Αρμενίων που κατοικούσαν στην Τουρκία. Οι επιχειρήσεις εκτυλίχθηκαν σε τρεις φάσεις, οι μέθοδοι εξόντωσης ήταν υπερβολικά βίαιες και οι νεκροί υπολογίζονται στο 1.500.000.

Στο κόμικ παρακολουθούμε όλα τα γεγονότα: τις εκτελέσεις των αντρών, τους βιασμούς των γυναικών, τις πορείες των Αρμενίων μέσα στην έρημο («προορισμός της εκτόπισης το τίποτα») με αφορμή την από τύχη σωτηρία ενός ανήλικου Αρμενίου μετά από ομαδική εκτέλεση των συμπατριωτών του. Παρελαύνουν ιστορικά πρόσωπα, βλέπουμε τον αγώνα του Βέγκνερ να αντισταθεί απέναντι σε αυτό το άδικο με αποτέλεσμα να καθαιρεθεί και να απομακρυνθεί από το στράτευμα, βλέπουμε τις προσπάθειες των Μεγάλων Δυνάμεων να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει με τους Αρμενίους, βλέπουμε βαναυσότητες Τούρκων και ωμότητες, βλέπουμε εικόνες φρίκης. Κι όλα αυτά εμπλουτισμένα με τηλεγραφήματα των τουρκικών αρχών που διασώθηκαν και φωτογραφίες. Το σκίτσο είναι ασπρόμαυρο, ωμό αλλά τρυφερό, στυγνό αλλά και ρομαντικό. Οι σκηνές της καθημερινότητας των Αρμενίων εναλλάσσονται με τις βάναυσες σκηνές των βιασμών, του προπηλακισμού, της πορείας μέσα στην έρημο. Μανάδες τρώνε τα παιδιά τους μισότρελες από τις κακουχίες στην έρημο, Τούρκοι στρατιώτες πεταλώνουν και τυφλώνουν ανθρώπους. Το σκίτσο είναι ρεαλιστικό και στις στιγμές του άφατου πόνου και της ωμότητας μετατρέπεται σε Μουνκ, σε Γκουερνίκα, η γραμμή και το στιλ απλοποιείται, εκεί δε χρειάζονται λόγια, ούτε ωραιοποιήσεις. Απορώ, όταν διαβάζεις για τη γενοκτονία των συμπατριωτών σου σίγουρα δακρύζεις, πώς γίνεται όμως να έχεις τη δύναμη να απεικονίζεις τέτοιες σκηνές, ο συγγραφέας και εικονογράφος πρέπει να πόνεσε πολύ όταν σκιτσάριζε τις σκαιότητες και τις εικόνες φρίκης.

Σε γενικές γραμμές ένα κόμικ μόνο για ενήλικες, γεμάτο ειλικρίνεια, αμεσότητα, ιστορικά τεκμηριωμένο, ωμό κι η πίκρα ξεχειλίζει σε κάθε σελίδα.

Βιβλίο Μια ζωή πολλές φορές
Συγγραφέας Έλενα Μακρή
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λυμπέρης (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Θέλετε έρωτα; Έχει! Θέλετε ανατροπές; Έχει! Θέλετε γκαγκστερικά σκηνικά; Έχει! Θέλετε γούνες, σελέμπριτις, αστική τάξη, κοινωνική ευταξία, θεατρικά κουτσομπολιά, χλιδή, ακριβά και σικ διαμερίσματα, Κολωνάκι και λίμνη Κόμο; Έχει! Θέλετε φτωχή επαρχιωτοπούλα που καταφέρνει να σκαρφαλώσει την κλίμακα της ζωής, να φλερτάρει με μεγιστάνες, να ζήσει από κοντά το ανφάν γκατέ της κοινωνικής Αθήνας και να ζήσει μέχρι και μέσα στην κινηματογραφική βιομηχανία του Χόλυγουντ, αναζητώντας πάντα ένα ρομάντσο; Έχει! Αλλά μη ζητήσετε τίποτε άλλο!

Ομολογώ ότι την κυρία Έλενα Μακρή τη γνωρίζω τόσο όσο μου επέτρεψε η ίδια να τη γνωρίσω μέσα από τα editorials του περιοδικού Life and Style που διευθύνει και το οποίο μαζεύω από το πρώτο τεύχος! Ειλικρινά, αν έχετε διαβάσει έστω και ένα τεύχος του περιοδικού, θα καταλάβετε και το περιεχόμενο του βιβλίου. Από τα ελάχιστα που ξέρω για την κυρία Μακρή (την οποία ευχαριστώ επί τη ευκαιρία που μου έστειλε αντίτυπο του βιβλίου της και μάλιστα με αφιέρωση) δεν περίμενα να γράψει κάτι άλλο από την ιστορία μιας γυναίκας φτωχής που με πείσμα, τύχη και αυτοθυσίες καταφέρνει να σκαρφαλώσει στην υψηλή κοινωνία. Έχω νιώσει ότι είναι δυναμική, αυστηρός κριτής του εαυτού της, ευαίσθητη, ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στις απαιτήσεις της καριέρας της και τις ανάγκες της οικογένειας που δημιούργησε (έχει τρία παιδιά), έχει μεγαλώσει σε έναν κύκλο κι ένα περιβάλλον που αντικατοπτρίζεται στο βιβλίο.

Φυσικά δεν είμαι σε θέση να στηλιτεύσω το βιβλίο επειδή ασχολείται με παπούτσια Salon Sclia, γούνες ρενάρ, κοσμήματα Bulgari, κι είναι γεμάτο απ’ άκρη σ’ άκρη με χρυσόσκονη. Ο καθένας έχει δικαίωμα να γράψει για ό,τι θέλει και ό,τι τον εμπνέει. Θα μείνω στο γράψιμο, στο στυλ και στο ύφος. Δείγματα γραφής της κυρίας Μακρή διέκρινα όπως προείπα στα editorials, καλογραμμένα, ρέοντα, σαφέστατα. Το ίδιο και εδώ και χαίρομαι που σε ένα μυθιστόρημα υπάρχει μεγαλύτερη ευκαιρία να ξεδιπλώσεις τις σκέψεις σου, τα αισθήματά σου, να εξασκηθείς σε νέες νόρμες γραφής, να πειραματιστείς με τη δική σου οπτική. Η κυρία Μακρή γράφει πολύ καλά και σε γενικές γραμμές έχει καταφέρει να φτιάξει μια γερή πλοκή, μια σωστή εξέλιξη (έστω και ακραιφνή, περιγράφονται πράγματα και καταστάσεις που δεν τα ζει όποιος μένει στην Κυψέλη π. χ. αλλά κανείς δεν μπορεί να εντοπίσει λάθη, ανακρίβειες και τραβηγμένα από τα μαλλιά στοιχεία). Ο Αριστοτέλης Ωνάσης τη φλερτάρει, η Έλλη Λαμπέτη τη στηρίζει στον αγώνα της για τον καρκίνο του τελευταίου της συζύγου, ο Κωνσταντίνος και η Άννα-Μαρία την καλούν στο γάμο τους και διαβάζουμε τα πάντα για αυτόν τον γάμο από τις ετοιμασίες ως την τελετή, ο Ντίμης Κρίτσας την ανακαλύπτει και εμπνέεται κλπ. κλπ.

Ειδικά στο πρώτο μέρος όπου περιγράφονται οι αρχές και οι καταβολές της Αμαλίας και του Αντρέα, οι ιστορίες των οικογενειών τους, η καθημερινότητά τους στο γάμο τους, ζωντανεύουν τα Τρίκαλα και η γύρω περιοχή της εποχής: ιδιόλεκτοι, περιγραφές καθημερινότητας, σκηνές ακριβώς με ό,τι υπήρχε εκείνη την εποχή σε εκείνο το σημείο, απίθανες σελίδες. Μετά όμως, παρ’ όλο που το ταλέντο της συγγραφέως είναι εκεί, τα ονόματα, η διακόσμηση, τα κοσμήματα, ο τρόπος ζωής, οι αλλαγές στη ζωή της, η αριστοκρατία δεν με αφήνουν να απολαύσω όσο θα ήθελα το υπόλοιπο κείμενο. Μπαίνουμε στον κόσμο της Barbara Cartland και της Maeve Binchy αλλά οι διάλογοι δεν είναι κούφιοι ούτε παρατραβηγμένοι, οι περιγραφές έχουν κάποιο νόημα και κάποια αλληλουχία και φυσικά θα προτιμήσω τα αποσπάσματα από το ημερολόγιο της πρωταγωνίστριας και όχι τα υπόλοιπα αφηγηματικά μέρη που γεφυρώνουν τις χρονικές περιόδους της ζωής της. Εκεί ξεδιπλώνεται το πραγματικό ταλέντο της συγγραφέως, εκεί βλέπουμε την πραγματική Αμαλία, όπου παραδόξως δεν γράφει ούτε μια φορά για το τι θα φορέσει ή πώς θα εμφανιστεί, περιγράφει γεγονότα, πρόσωπα και αισθήματα, εκεί ξεδιπλώνει τα μύχια της σκέψης της και της ψυχής της, με σωστό, λυρικό και καθόλου επιφανειακό τρόπο.

Σε γενικές γραμμές έχουμε ένα ρομάντσο, μια χιλιοειπωμένη ιστορία Σταχτοπούτας αλλά με φρέσκια ματιά, ωραίο γράψιμο, υφασμένη στην τοιχογραφία της σύγχρονης Ελλάδας και του υπόλοιπου κόσμου. Είμαι απόλυτα σίγουρος ότι η κυρία Μακρή θα επιστρέψει στο χώρο της λογοτεχνίας, προσεγγίζοντας αυτήν τη φορά περισσότερο την Ισμήνη Καπάνταη παρά τη Λένα Μαντά. Έχει δύναμη, ενάργεια, ύφος και πολλές εμπειρίες που θα τη βοηθήσουν να κερδίσει κι άλλους αναγνώστες.

Δείτε πώς περιγράφει την ηρωίδα της η συγγραφέας στις σελίδες 132-133:

«Τα συχνά τηλεφωνήματα της μητέρας της, με φωνή που έσπαζε από αγωνία, την εκνεύριζαν και της θύμιζαν πως κάποτε υπήρξε μια ρομαντική άνευρη κοπελίτσα από ένα χωριό, που κόντεψε να καταστρέψει μια για πάντα τη ζωή της, μόνο που ο άγνωστος Θεός της την τράβηξε από τα μακριά μαλλιά της και την έσωσε. Ένιωθε διαλεχτή, ξεχωριστή για τη νέα της ζωή και αυτό ήταν ένα συναίσθημα που την απογείωσε τους επόμενους μήνες στην Αθήνα, αφού άρχισε να συνεργάζεται σε μόνιμη βάση πλέον ως mannequin de la maison, με τον οίκο Γαλανού αναλαμβάνοντας χρέη υποδοχής για μια μερίδα πελατισσών της κλάσεως της κυρίας Παλαιολόγου που έψαχναν πάντα για μια ευγενική ατυχήσασα να εξωτερικεύσουν τη σικ μητρική τους στοργή με τις παραινέσεις τους».

Βιβλίο Μίσος και αίμα
Τίτλος πρωτοτύπου Ont blod
Συγγραφέας Arne Dahl
Μεταφραστής Γρηγόρης Κονδύλης
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ένα δεμένο θρίλερ με πολιτικές προεκτάσεις. Πάρα πολύ καλό το δέσιμο των στοιχείων του παζλ και το σημείο έναρξης της ιστορίας. Τη στιγμή που ο δολοφόνος το σκάει στη Σουηδία αναστατώνοντας τις αστυνομίες και των δυο χωρών αρχίζει ένα γαϊτανάκι γεγονότων, κυνηγού, αναζήτησης στοιχείων. Ομολογώ ότι κατάλαβα από νωρίς πως έχουμε να κάνουμε με δύο δολοφόνους αλλά ο συγγραφέας τα παρουσιάζει και τα αιτιολογεί τόσο ωραία που αισθάνεσαι ότι δεν σου κρύβει στοιχεία αλλά και δεν σου αποκαλύπτει τίποτα πριν την ώρα του! Ανθρώπινα αισθήματα όταν διαπιστώνουμε τη βασική ιδέα πίσω από τα εγκλήματα και ενδιαφέρουσες πολιτικές προεκτάσεις. Εντυπωσιακό που σου αποκαλύπτει συνέχεια στοιχεία αλλά οι εκπλήξεις δεν τελειώνουν ποτέ. Άντε μέχρι να βρεις την ταυτότητα του δράστη, άντε μέχρι να βρεις τα αίτια και τα κίνητρα των φόνων, άντε βρες τώρα και την αιτία των δολοφονιών και τον κοινό τους δεσμό! Δε σε αφήνει να ανασάνεις αυτό το βιβλίο. Κρίμα που είναι μια άτυπη συνέχεια του «Μιστεριοσο» αλλά διάβασα αυτό ως πρώτο. Αν και δεν έχει τρελές αναφορές στο πρώτο βιβλίο, η Ομάδα Άλφα επιτυγχάνει άλλον έναν άθλο! Το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Βιβλίο Μύθος
Συγγραφέας Βίβιαν Φόρτη
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα / Περιπέτεια
Εκδότης Διόπτρα (εξαντλημένο στον εκδότη)
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η ιστορία μπορεί να ακουστεί παρατραβηγμένη αλλά πόσο παρατραβηγμένη μπορεί να ακουστεί μια ιστορία όταν έχει γραφτεί ήδη μια σειρά βιβλίων για τον έρωτα θνητής και βρικόλακα (σα να λέμε Ο Λυλύκος και η Μαίρη) και στο κάτω κάτω μυθιστόρημα διαβάζουμε κι όχι δοκίμιο. Λοιπόν, η Δάφνη, γόνος άνετης σχετικά οικονομικώς οικογένειας, πάει στην Αμερική να σπουδάσει. Εκεί γνωρίζει κι ερωτεύεται τον καθηγητή της και το αίσθημα είναι αμοιβαίο. Έλα όμως που ο καθηγητής είναι ο θεός Απόλλωνας και η σχέση αυτή οργίζει το δωδεκάθεο! Είναι έτοιμη η Δάφνη να παλέψει γι’ αυτήν την αγάπη; Τι θα χρειαστεί να θυσιάσει για να ζήσει για πάντα (;) με τον αγαπημένο της Απόλλωνα; Ποιος εποφθαλμιά τη θέση των θεών και τους ζηλεύει οπότε εκμεταλλεύεται αυτήν την αναστάτωση για να επιτεθεί στους θεούς;

Αυτό που μου άρεσε στο κείμενο είναι το γεγονός ότι η ηρωίδα έχει χιούμορ και γενικά υπάρχει κάτι πιο χαλαρό στην ατμόσφαιρα κι όχι τόσο σοβαροφανές. Ειλικρινά αν διάβαζα ότι η Δάφνη ερωτεύτηκε τον Απόλλωνα και είχαμε ένα κάρο κομπορρημοσύνες και ψυχολογίες και «ωχ, Θε μου, πάλι σκέφτεται» θα το παρατούσα. Χωρίς να καταντά γελοίο ή χαζό, όπως έγραψα πιο πάνω, η ηρωίδα γεμίζει την ιστορία με υποδόρια ειρωνεία, με στιγμές χιούμορ, παρουσιάζει μερικές φορές την κατάσταση στις πραγματικές της διαστάσεις (κι όντως αυτή η κατάσταση δεν συμβαίνει και κάθε μέρα). Έξυπνες παρατηρήσεις, έξυπνοι συνειρμοί, με όπλο τη γνώση της και το τσαγανό της καταφέρνει να κερδίσει και τον Δία και την Ήρα.

Αυτές οι παρατηρήσεις, οι αραιά σταχυολογημένες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις για την ελληνική μυθολογία, η πολύ ωραία προσαρμογή των θεών στο σήμερα (η Δήμητρα έχει αμπελώνα, ο Άρης εκπαιδεύει στρατιώτες στην Αίγυπτο, η Άρτεμη είναι ακτιβίστρια κλπ.), η επανεμφάνιση των Τιτάνων και η πολύ ωραία γραμμένη Τιτανομαχία που ακολουθεί, τα ανθρώπινα αισθήματα των θεών που είχαν συγχωρέσει τους Τιτάνες αλλά τώρα που ξανασήκωσαν κεφάλι τους έσβησαν διά παντός από το χάρτη, η περιγραφή των ορφικών μυστηρίων, το υπέροχο δέσιμο της Δάφνης με την οικογένειά της, γενικώς αισθήματα και χαρακτήρες αρκετά αληθοφανή κι επιπλέον η συγγραφέας δεν πιέζει με το ζόρι την αρχαία Ελλάδα να προσαρμοστεί και να ενσωματωθεί στο σήμερα, το αφήνει χαλαρό το θέμα, δεν δίνει απάντηση σε όλες τις απορίες μας για τους αρχαίους θεούς, τονίζει ό,τι εκείνη κρίνει ενδιαφέρον και ουσιαστικό για την πληροφόρηση μιας θνητής. Καλοδοσμένο, καλογραμμένο και καλοσερβιρισμένο.

Βιβλίο Μαρίνα
Τίτλος πρωτοτύπου Marina
Συγγραφέας Carlos Ruiz Zafon
Μεταφραστής Κατερίνα Ρούφου
Κατηγορία Περιπέτεια / Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Ο Όσκαρ Ντράι λοιπόν σπουδάζει εσώκλειστος σε οικοτροφείο και γνωρίζει τη Μαρίνα, ένα κορίτσι που θα κλέψει την καρδιά του και μαζί θα έρθουν αντιμέτωποι με μια ιστορία που η ίδια η Βαρκελώνη προσπαθεί να ξεχάσει και ν’ αφήσει πίσω της. Γραμμένο σαν κλασικό νουάρ μυθιστόρημα, το βιβλίο θα σας κρατήσει με κομμένη την ανάσα και θα σας εκπλήξει με τις ανατροπές του και την αλήθεια που κρύβεται πίσω από μια μυστηριώδη πυρκαγιά και την πτώχευση μιας σημαντικής και διάσημης εταιρείας. Το γεγονός ότι κάποιες πτυχές του παρελθόντος τις αφηγούνται εν είδει μονολόγου κάποιοι από τους χαρακτήρες του βιβλίου κόβει κάτι από τη μαγεία της πένας του συγγραφέα, χωρίς όμως να μειώνει ούτε την αγωνία ούτε την αξία του βιβλίου στο ελάχιστο. Πιστεύω όμως ότι αν αυτές οι πτυχές τοποθετούνταν εναλλάξ με το παρόν θα δίναν χώρο στον συγγραφέα να γράψει περισσότερες σελίδες και να δημιουργήσει άλλον έναν αξεπέραστο λαβύρινθο, όπου κάθε στροφή κρύβει και μια παγίδα, κάθε θάμνος μαραίνεται από τη βρωμερή ανάσα κάποιων μυστηριωδών πλασμάτων που ένας παράφρων (ή να τον πω απελπισμένο;) αγωνίζεται να τα κρατήσει στη ζωή.

Και ο έρωτας; Τι ρόλο έχει ο έρωτας στην υπόθεση του βιβλίου; Ο Όσκαρ και η Μαρίνα αγαπιούνται εξίσου δυνατά και παράφορα; Θα αποκαλύψουν τα αισθήματά τους ο ένας στον άλλον; Και πόσο σημαντικό εμπόδιο θα αποτελέσει στο μέλλον τους οι επαναλαμβανόμενες εξετάσεις του πατέρα της Μαρίνας για καρκίνο; Η αγάπη θα θριαμβεύσει και θα υπερκεράσει κάθε ανθρώπινη και θεία εντολή.

Όλα ξεκινάνε από το νεκροταφείο της Σαριά, όπου μια μυστηριώδης μαυροντυμένη γυναίκα έρχεται κι επισκέπτεται κάθε Κυριακή έναν τάφο. Η Μαρίνα και ο Όσκαρ ακολουθούν αυτήν τη γυναίκα. Χρόνια πριν ο Μιχαήλ Κολβένικ κατέφυγε κατατρεγμένος στην Ισπανία και γνώρισε τον γιατρό Ζοάν Σέλεϊ που τον βοήθησε να εργαστεί στην εταιρεία Βέλο-Γκρανέλ που κατασκεύαζε ορθοπεδικά είδη και τεχνητά μέλη. Ο Κολβένικ αγάπησε τη δουλειά του, απέκτησε περιουσία και κύρος μέσα στην εταιρεία και παντρεύτηκε την Εύα Ιρίνοβα, μεγάλο αστέρι του τσίρκου. Την ημέρα του γάμου τους ο Σεργκέι Γκλαζούνοφ, που δε δέχτηκε τον παραγκωνισμό του από τον Κολβένικ στη ζωή της Ιρίνα, πετάει οξύ στο πρόσωπο της Ιρίνα, καταστρέφοντας για πάντα τη ζωή της. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή της ιστορίας. Ετοιμαστείτε για ένα ταξίδι στη σκοτεινή πλευρά της Βαρκελώνης, στους υπονόμους της μελαγχολικής πόλης και σε μουχλιασμένα, ανήλιαγα εργαστήρια όπου κάποιος κάτι φτιάχνει, αναζητώντας την αληθινή ευτυχία που δεν πρόλαβε να ζήσει. Με δυο λόγια, ένα μυθιστόρημα που δεν έχετε ξαναδιαβάσει ποτέ ως τώρα!

Βιβλίο Η τελευταία μαύρη γάτα
Συγγραφέας Ευγένιος Τριβιζάς
Εικονογράφος Stephen West
Κατηγορία Παιδικό μυθιστόρημα
Εκδότης Μεταίχμιο
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Έξυπνο, συναρπαστικό, καθόλου παιδικό, με ξετρέλανε. Θέλω κι άλλο Τριβιζά.

Βιβλίο Η τελευταία αυτοκράτειρα του Βυζαντίου
Συγγραφέας Θάνος Κονδύλης
Κατηγορία Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Σε γενικές γραμμές πρόκειται για ένα τρυφερό και συγκινητικό βιβλίο για τη ζωή, τις φιλανθρωπίες και τη νοοτροπία μιας γυναίκας που θα μπορούσε να ζήσει κάλλιστα στη σκιά του άντρα της και να εκμεταλλευτεί τη φήμη του, καθώς και το οικονομικό υπόβαθρο του πατέρα της και να μην κάνει απολύτως τίποτα. Αντίθετα, η Άννα Παλαιολογίνα στάθηκε στα πόδια της, μεγάλωσε, τράνεψε και στη Βενετία της δόθηκε η ευκαιρία να χτίσει μια ανθηρή ελληνική κοινότητα, με εκκλησία, τυπογραφεία και πολλά ακόμα. Μέχρι και σήμερα μνημονεύεται το όνομά της στους κύκλους του απόδημου ελληνισμού. Στο βιβλίο διαβάζουμε για όλες τις φιλανθρωπίες, όμως αυτό δεν γίνεται με άσχημο και προκλητικό τρόπο. Με ταπεινότητα, σεβασμό απέναντι στο ελληνικό στοιχείο, αγωνία για όλες τις αναποδιές που ίσως συναντήσει κάποιος σε ένα τέτοιο εγχείρημα, η τελευταία αυτοκράτειρα του Βυζαντίου χαράσσει το όνομά της στους ελληνικούς κύκλους του απόδημου Ελληνισμού. Με αφορμή την ως άνω εξιστόρηση, η Άννα βρίσκει την ευκαιρία πολλές φορές να παρεκκλίνει από τις αναμνήσεις της και να δώσει ιστορικά και άλλα στοιχεία για τις οικογένειες Νοταρά, Σφραντζή, Παλαιολόγου, για την Κωνσταντινούπολη, το Μυστρά, το Ναύπλιο, τη Βενετία, τη Σιένα, όλα περιεκτικά και όμορφα τοποθετημένα, χωρίς να γίνονται κουραστικά.

Στα μειονεκτήματα του μυθιστορήματος είναι η χρήση λεξιλογίου και εκφραστικών μέσων που δε συνάδουν με την εποχή, για παράδειγμα «όταν έβγαινε έξω σήκωνε τα μαγαζιά», «-Τον έβαλες στο μάτι;» κλπ. που, αν δεν κάνω λάθος, δεν είναι τόσο εύηχες ούτε για το επίπεδο της οικογένειας Νοταρά ούτε για την εποχή. Προς το τέλος του βιβλίου αυτές οι εκφράσεις και γενικότερα η σκιαγράφηση αυτής της νοοτροπίας κάπως αποσοβούνται, οπότε μάλλον ο συγγραφέας έγραψε επίτηδες έτσι για να δείξει την εφηβική και νεαρή ηλικία της αυτοκράτειρας αλλά και πάλι….Επιπλέον το επίρρημα «λοιπόν» χρησιμοποιείται υπερβολικά πολλές φορές: «Λοιπόν, στο εξής τα πράγματα ακολούθησαν το δρόμο τους…», «Λοιπόν, φτάσαμε στο δικαστήριο…», «Λοιπόν, μια μέρα, καθώς ήμουν στο γραφείο μου…» κλπ.

Το βιβλίο παρ’ όλ’ αυτά το συνιστώ για την επισταμένη μελέτη του συγγραφέα πάνω στη ζωή της Παλαιολογίνας, για την άμεση και ζωντανή περιγραφή της εποχής και των ανθρώπων, για τη συγκίνηση που ένιωσα για όσα προσέφερε αυτή η γυναίκα στον ελληνισμό.