Βιβλίο Fatherland
Τίτλος πρωτοτύπου Fatherland
Συγγραφέας Robert Harris
Μεταφραστής Ξένη Τσομπανάκη
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα / Ιστορικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από τα πιο πρωτότυπα μυθιστορήματα που έχω διαβάσει. Θα μπορούσε η ιδέα, να γραφεί ένα μυθιστόρημα στο πλαίσιο του χιτλερικού καθεστώτος που σχεδόν νίκησε την ανθρωπότητα, να βγει πρόχειρο και κακογραμμένο. Αντιθέτως, εδώ έχουμε ένα σωστό και σοβαρό πολιτικό θρίλερ. Πώς θα σας φαινόταν αν η Πολωνία και η Τσεχοσλοβακία δεν υπήρχαν πια στον χάρτη, αν η Γερμανία είχε εθνική επέτειο όποτε γιόρταζαν τα γενέθλια του Φύρερ, αν ο Τσώρτσιλ είχε καταφύγει νικημένος στον Καναδά, αν το Βερολίνο όντως το έχτιζε ο Άλμπερτ Σπέερ; Χωρίς να καταντά με τίποτα κουραστικό, χωρίς να υπάρχει ίχνος διδακτισμού (κοιτάξτε πώς έκανε τον κόσμο ο Χίτλερ, προσέξτε τις αλλαγές που θα υπήρχαν αν νικούσε ο Χίτλερ κ.λ.π.) ξεδιπλώνεται ένα πλέγμα δολοφονιών και ξεκινά ένας αγώνας για την αποκάλυψη της αλήθειας γύρω από τις εξοντώσεις των Εβραίων (ήταν αλήθεια τελικά; και πώς τους εξόντωναν; και γιατί; γιατί ο Χίτλερ δεν είχε δεσμευτεί ποτέ γραπτώς για κάτι τέτοιο; κλπ.).

Ο μελετηρός αναγνώστης μπορεί να βρει διάσπαρτες στο κείμενο ψηφίδες για τη μετατροπή του κόσμου σε υποχείριο του μεγαλύτερου τύραννου της σύγχρονης Ιστορίας (είμαστε στο 1964 και ναι, υπάρχει Ψυχρός πόλεμος, ναι, ακόμη πολεμούν οι Γερμανοί στις εσχατιές της γερμανικής αυτοκρατορίας για την οριστική εδραίωσή της, μετά και την κατάληψη του ρωσικού έθνους). Μακάρι να είχα χρόνο να διασταύρωνα τα υποθετικά γεγονότα με τις πραγματικές τους διαστάσεις (ακόμη αναρωτιέμαι ποιος είναι αυτός ο Τζο Κένεντι που θα γινόταν Πρόεδρος των ΗΠΑ αν κυριαρχούσε ο Χίτλερ). Έχουμε λοιπόν τον Μαρτς, που δεν έχει διαβρωθεί από το καθεστώς, δεν έχει υποκύψει στα “θέλγητρα” του ναζισμού αλλά δεν μπορεί να κάνει και τίποτα για να αντισταθεί, αυτό θα ισοδυναμούσε με αυτοκτονία. Και τα πτώματα που αρχίζουν να μπαίνουν τον δρόμο του κρύβουν την αγωνία και το αίμα χιλιάδων Εβραίων που κατέληξαν στα κρεματόρια και εξαφανίστηκαν από το χάρτη άδικα των αδίκων (τα έγγραφα που τελικά αποκαλύπτουν τη συνωμοσία για το ολοκαύτωμα είναι αληθινά, όπως ισχυρίζεται ο συγγραφέας, ακόμη θυμάμαι τη διαταγή χρήσης των κομμένων μαλλιών σε ίνες για ύφανση καλτσών και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, μπρρρ). Ο Μαρτς θα βρει στο δρόμο του μια Αμερικανίδα δημοσιογράφο, θα καταφύγει με ημερήσια βίζα παρακαλώ και μόνο με μέσον στην Ελβετία, που δε θα πάψει να υφίσταται ό,τι κι αν γίνει σε αυτόν τον κόσμο, για να γυρίσει στην πατρίδα του με τα πολύτιμα έγγραφα. Προδοσίες, προπαγάνδα, τυφλή υπακοή, λες «δόξα τω Θεώ» ξανά που ο Χίτλερ δεν νίκησε στον πόλεμο. Και πάνω από όλα ένα καλό πολιτικό θρίλερ.

Βιβλίο Ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους: 1830-1974
Συγγραφέας Βασίλης Ραφαηλίδης
Κατηγορία Non fiction / Χιούμορ
Εκδότης Εκδόσεις Εικοστού Πρώτου
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Χωρίς να γίνομαι υπέρμαχος του κειμένου και των απόψεων του συγγραφέα (γιατί όταν διαβάζεις Ιστορία πρέπει να έχεις και μια ευρεία σχετικά βιβλιογραφία για να συγκρίνεις και να αντιπαραβάλεις) μπορώ να πω ότι είμαστε χώρα που πάντα θα εξαρτάται από μια μεγάλη δύναμη (αρχικά Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία, στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα κι εντεύθεν ΗΠΑ), επομένως “ευχαριστούμε τους Αμερικανούς”. Οι μηχανισμοί που αναλύονται και περιγράφονται στο βιβλίο οδηγούν στις σημερινές συνέπειες της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Ένας είναι ο σκοπός: “φάτε”!!! Έμαθα για τον Πολκ, τον Πλουμπίδη και τον Μπελογιάννη, τον Γρίβα και τον Καραμανλή. Έπρεπε να μείνω συγκεντρωμένος όχι για να απομνημονεύσω ή να κατανοήσω βαθύτερα τη ροή των γεγονότων αλλά για να θυμάμαι σημεία-κλειδιά της πλοκής ώστε να μη χάσω την μπάλα. Και τα άτιμα τα γεγονότα και οι ημερομηνίες ξεπηδάνε σαν τα μάραθα!!!Από την άλλη δε μου άρεσαν: αρκετές χυδαίες εκφράσεις (πολύ λαϊκές, πχ. “της κακιάς ψ… οι τρίχες της φταίν” κλπ.) που ναι, γελάς, αλλά μην ξεχνάς ότι απευθύνεσαι σε ευρύ κοινό και δεν ξέρεις ποιος θα σε διαβάζει, υπάρχουν εδάφια αρκετά αστεία είτε λόγω των γεγονότων που περιγράφουν είτε των λέξεων που χρησιμοποιούνται κι επομένως θα μπορούσε να παραλειφθεί η βωμολοχία. Μεγάλη εντύπωση μου έκανε η σωρεία τυπογραφικών λαθών που πραγματικά μου έσπασε τα νεύρα (διάβασα την έκδοση του 1993 και όχι τη μεταγενέστερη). Τουλάχιστον 2-3 σε κάθε μα κάθε σελίδα!!

Επίσης θεωρώ άσχετο και καθόλου συμπλέον με την ιδέα και το κείμενο το εκτενές κείμενο στο τέλος που σχολιάζει το έργο του Κακλαμάνη “Η Ελλάς ως κράτος δικαίου”. Ούτε το βιβλίο μάς παρουσιάζει, ούτε μας εξηγεί γιατί διάλεξε το συγκεκριμένο έργο να σχολιάσει ούτε τίποτα. Αυτό το τμήμα του βιβλίου το παρέλειψα. Άλλη σημαντική παράλειψη η έλλειψη βιβλιογραφίας. Αναφέρει κάποια βιβλία μέσα στο κείμενο αλλά φύρδην μίγδην. Μια τέτοια έρευνα απαιτεί την ύπαρξη οργανωμένης βιβλιογραφίας κι όχι μια απλή αναφορά “πού βρήκα το τάδε χωρίο που εξυπηρετεί την καλύτερη κατανόηση του κειμένου μου”. Ευτυχώς οι παραπομπές είναι λίγες, γιατί αν έβαζε περισσότερα χωρία από τις πηγές, θα έχανε το ύφος του και το “ξεκούραστο” στιλ που μας συντροφεύει στη νεότερη ελληνική Ιστορία. Σε γενικές γραμμές αρκετά καλό βιβλίο για να μάθεις πέντε πράματα για τη σημερινή μας κατάσταση και σε κάποια σημεία λόγω της γραφής διασκεδαστικό.

Βιβλίο Βρεγμένο ρούχο
Συγγραφέας Γιώργος Μπράμος
Κατηγορία Συλλογή διηγημάτων
Εκδότης Καστανιώτης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Συλλογή διηγημάτων από έναν συγγραφέα που με συγκίνησε με το “Ότσι τσόρνιγια“. Μικρές αφηγήσεις νταλικέρηδων και οδηγών, με σύντροφο τη νύχτα και παρέα τον πόνο και τη μοναξιά. Ιστορίες παράξενες, μοναχικές, κρύες και απίστευτα τρυφερές. Ο Μπράμος ξέρει να σε αιχμαλωτίζει από την πρώτη λέξη και να συντροφεύει την απογοήτευσή σου και τα αδιέξοδά σου. Μια λιτή, περιεκτική, μεστή συντροφιά μπροστά στα τζάκια της άδειας ρουτίνας μας (σύντομη κριτική μου που πρωτοδημοσιεύτηκε το 2012).