Βιβλίο Ψίθυρος θανάτου 
Τίτλος πρωτοτύπου Todesrauchen
Συγγραφείς Vincent Kliesch, Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το τρίτο βιβλίο της σειράς με κεντρικούς ήρωες έναν καθηγητή της δικανικής γλωσσολογίας και μια δημοσιογράφο κλείνει όλα τα ανοιχτά μέτωπα και δίνει απαντήσεις σε πολλά από τα ερωτήματα που υπάρχουν από την αρχή σχεδόν της σειράς των βιβλίων ενώ ταυτόχρονα αφήνει ένα παραθυράκι για τυχόν συνέχεια των περιπετειών τους. Το μυθιστόρημα είναι κάπως πιο στατικό από τα προηγούμενα και έχει λιγότερη δράση, μιας και το κέντρο βάρους περιστρέφεται γύρω από τις συνθήκες απαγωγής του Χέγκελ και της Άνζοργκε και τον τρόπο με τον οποίο προσπαθούν ν’ αποκρυπτογραφήσουν ένα φωνητικό μήνυμα. Εκείνη εξακολουθεί να βασανίζεται από τα τραυματικά γεγονότα στην Αργεντινή και ψάχνει απελπισμένα τον αδερφό της που νόμιζε πως είχε αυτοκτονήσει. Οι αποκαλύψεις για τον βιασμό της την κάνουν να σηκώνει ένα αφόρητο βάρος, στο οποίο προστίθεται και η νέα παραπλάνησή της από τον Χέγκελ στο δεύτερο βιβλίο της σειράς. Εκείνος αθωώνεται λόγω αμφιβολιών για τη δολοφονία της γυναίκας του αλλά δεν προλαβαίνει να το χαρεί, μιας και πέφτει θύμα απαγωγής μαζί με τη Γιούλα. Ο αδερφός της δημοσιογράφου έχει ενοχλήσει σοβαρά κάποιους και προσπαθεί αν έρθει σε επαφή μαζί της μέσω ενός κρυπτογραφημένου ηχητικού μηνύματος, γεμάτου ακουστικά φαινόμενα και ψυχολογικούς ελιγμούς αποφυγής, που πέφτει σε λάθος χέρια κι έτσι πρέπει να εντοπιστεί η κρυψώνα του για να απελευθερωθούν ο Χέγκελ και η Γιούλα.

Ταυτόχρονα, στο πλάι τους σπεύδουν ο πρώην σύντροφος της Γιούλα, Πάουλ Βάιντενφελερ, ο ετεροθαλής αδερφός της, Ελίας Μεσάντι, με τον οποίο ήρθαν πιο κοντά μετά τις περιπέτειες της «Φονικής Συχνότητας», και ο σύζυγος του δικηγόρου του γλωσσολόγου. Το μυθιστόρημα ρίχνει άπλετο φως στον δεκατετράχρονο Ελίας, δίνοντας πληροφορίες για το πώς μεγάλωσε, πόσο σημαντική είναι για κείνον η Γιούλα και γιατί, πώς κατάφερε να ξεμπλέξει από τα ναρκωτικά που πούλαγε, πώς απέκτησε για φίλο τον πλούσιο γόνο Φρίντριχ φον Βίρτσμπουργκ, πώς διέπρεψαν μαζί στο χιπ χοπ και τη ραπ κ. ά. Το ανατρεπτικό της υπόθεσης είναι ο ανέλπιστος σύμμαχος με τον οποίο αρχίζουν να κινούν τα νήματα για να εντοπίσουν τον Χέγκελ και τη Γιούλα. Όσο ο Ελίας προσπαθεί να βρει την αδερφή του αντιμετωπίζοντας έναν μυστηριώδη πιτσαδόρο και ακολουθώντας αβέβαια ίχνη, η Γιούλα και ο Ματίας δέχονται «λευκά βασανιστήρια» σε θάλαμο απόλυτης απομόνωσης, όπου ο κάθε ήχος του σώματος και του οργανισμού τους μεγεθύνεται, κάνοντάς τους να βιώσουν μια σκληρή δοκιμασία.

Ο «Ψίθυρος θανάτου» θα φέρει κοντά τον Ματίας Χέγκελ και τη Γιούλα Άνζοργκε, με τις τελευταίες αποκαλύψεις να έρχονται απανωτά η μία πίσω από την άλλη και την ιστορία που μας απασχόλησε στα τρία βιβλία της σειράς να ολοκληρώνεται ή, τουλάχιστον. να αφήνει πίσω της μια δυνατή, γεμάτη ένταση και εκπλήξεις, προϊστορία, ίσως για να ξεκινήσει έναν νέο γύρο περιπετειών, ευελπιστώ με τον Χέγκελ να παίζει επιτέλους τον σωστό ρόλο σε υποθέσεις που χρειάζονται τις ικανότητές του για να επιλυθούν. Σασπένς και ένταση, απαντήσεις, εκπλήξεις κι όλα αυτά με τον ψίθυρο θανάτου γύρω από τους ήρωες όλο και να γιγαντώνεται.

Βιβλίο Η συχνότητα του φόνου
Τίτλος πρωτοτύπου Die frequenz des todes
Συγγραφείς Vincent Kliesch, Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η συνέχεια της «Ακοής» είναι ακόμη πιο συναρπαστική και συνδέεται άρρηκτα μαζί της, με τρόπο απρόβλεπτο και αναπάντεχο.Auris Ο Ματίας Χέγκελ, καθηγητής στον τομέα της δικανικής γλωσσολογίας, με ειδίκευση στην παροχή ακουστικών αποδείξεων και στη φωνητική εγκληματολογία, έχει ικανότητες που ξεπερνούν κάθε φαντασία και τα βήματα που κάνει για να καταφέρει από το ηχητικό κομμάτι να οδηγηθεί στο τι πραγματικά συνέβη είναι πρωτότυπα και ευρηματικά. Εν αναμονή της δίκης του για τη δολοφονία που διέπραξε στην «Ακοή», δέχεται στη φυλακή την επίσκεψη του επιθεωρητή Όσβαλντ Χόλντερ που ζητάει τη βοήθειά του στον εντοπισμό του μωρού μιας οικογένειας. Ταυτόχρονα, η δημοσιογράφος Γιούλα Άνζοργκε που εγκατέλειψε τη δουλειά της στο ραδιόφωνο συνεχίζει να γράφει στο προσωπικό της blog άρθρα για αληθινά εγκλήματα, με την περίπτωση του Χέγκελ να είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της, αφού αποκάλυψε το θρασύ και μεγαλοφυές σχέδιό του. Στο προηγούμενο βιβλίο έμαθε από τον Χέγκελ πως ο αδελφός της, Μόριτς, τελικά ζει κι αυτό την οδήγησε σε πρωτοφανή εσωτερικότητα και τάση απομόνωσης, μιας και δεν μπόρεσε να βρει κανένα άλλο ίχνος του. Ο άλλος αδελφός της, Ελίας, μετά την περιπέτεια που έζησε, την κατηγορεί για τα όσα τράβηξε και η σχέση τους έχει παγώσει. Η Γιούλα δέχεται ένα τηλεφώνημα που την ξαναρίχνει στις σκοτεινές στιγμές που έζησε τότε στο Μπουένος Άιρες και στην ασύλληπτη αποκάλυψη που τις ακολούθησε. Γιατί και πώς συνεργάζονται ξανά ο Ματίας και η Γιούλα στην υπόθεση με το εξαφανισμένο μωρό; Τι τους συνδέει με την ιστορία αυτή; Ποιο είναι το επιχείρημα που τους ρίχνει στη μάχη με τον χρόνο μέχρι να βρεθεί η Σέλμα;

Η υπόθεση ξεκινάει με μια άκρως ανατρεπτική αρχή, με το ζευγάρι Σεσίλ και Τζόναθαν Ντορμ να αποδομείται με απρόσμενο τρόπο μέσα σε μόλις είκοσι πέντε σελίδες! Εκείνη είναι επιθεωρήτρια της Υπηρεσίας Ανηλίκων κι εκείνος ψυχοθεραπευτής. Ένα βράδυ η Σεσίλ βρίσκει την κούνια του μωρού της άδεια και γεμάτη αίμα. Τι συνέβη στη μικρή Σέλμα; Γιατί ο άντρας της δεν της επιτρέπει να καλέσει βοήθεια; Τι φοβάται; Από τι πραγματικά κινδυνεύουν; Από κει και πέρα ξετυλίγεται μια ιστορία με δυνατές λεπτοβελονιές που συγκροτούν όχι μόνο μια δυνατή ιστορία απαγωγής αλλά και την ενσωματώνουν ευρηματικά στη ζωή του Χέγκελ, χαρίζοντας έτσι ένα κομμάτι που έλειπε από το παζλ του πρώτου βιβλίου. Ο Χέγκελ και η Γιούλα συνεργάζονται ξανά ο καθένας για τους δικούς του λόγους κι αρχίζει ένα ανθρωποκυνηγητό με αφετηρία το ηχητικό απόσπασμα της Σεσίλ που ζητάει βοήθεια αλλά δεν καταφέρνει να ολοκληρώσει την κλήση. «Πρέπει να ξέρετε ότι τα γλωσσικά σήματα είναι πολύ περίπλοκα από ακουστικής άποψης… Ακριβώς όπως χωρίζει κανείς το φως στα φασματικά του χρώματα, έτσι και στον ήχο μπορεί να καθορίσει φασματικές συχνότητες… κάθε συχνότητα σε ένα σήμα ομιλίας έχει μια συγκεκριμένη ενέργεια από την πλευρά του ομιλητή για κάθε φθόγγο. Κατά κύριο λόγο αυτά ακριβώς τα μοτίβα ενέργειας είναι που μας επιτρέπουν να ακούμε τα φωνήεντα και τα σύμφωνα, όχι οι ίδιες οι συχνότητες» (σελ. 85), υποστηρίζει ο γλωσσολόγος. Όσο πλησιάζουμε στο τέλος τόσο πιο γρήγορα βγαίνουν στο φως αποκαλύψεις και αλήθειες ενώ παράλληλα η δημοσιογράφος, με τη βοήθεια του αδερφού της και του πρώην συντρόφου της, καταφέρνει να βρει τον λόγο που ενδιαφέρεται τόσο πολύ ο καθηγητής για την υπόθεση αυτή. Αυτό θα τη φέρει αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή σκληρότητα και θα χρειαστεί τη βοήθεια των ανθρώπων που ξαναβρήκε μέσα από τη νέα της περιπέτεια για να ορθοποδήσει.

«Η συχνότητα του φόνου» είναι ένα έξυπνο, ευρηματικό, ανατρεπτικό μυθιστόρημα, με πολλές αναφορές στο πρώτο βιβλίο, του οποίου αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι και με πολλές απρόσμενες εξελίξεις που όμως έχουν λόγο ύπαρξης και δε χρησιμοποιούνται για εντυπωσιασμό. Η Γιούλα έρχεται λίγο πιο κοντά στην αλήθεια για τον αδερφό της, κάτι που την ξαλαφρώνει λίγο, ο Χέγκελ παγιδεύεται στον ιστό που ο ίδιος εξύφανε και ο Ντορμ προσπαθεί να σταθεί όρθιος μπροστά στη χιονοστιβάδα των απανωτών εξελίξεων που ακολουθούν την απαγωγή της Σέλμα. Ευρηματική κεντρική ιδέα και έξυπνος χειρισμός της πλοκής είναι δύο μόνο από τα θετικά γνωρίσματα που με κράτησαν ως το τέλος.

Βιβλίο Ακοή 
Τίτλος πρωτοτύπου Auris 
Συγγραφείς Vincent Kliesch, Sebastian Fitzek
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Λιβάνης
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το μυθιστόρημα ξεκινάει με την ομηρία δύο μικρών παιδιών μέσα στο σπίτι τους, την οποία αναλαμβάνει ο Ματίας Χέγκελ, καθηγητής στον τομέα της δικανικής γλωσσολογίας, με ειδίκευση στην παροχή ακουστικών αποδείξεων και στη φωνητική εγκληματολογία («αφοσιώνεται στο φωνητικό DNA του δράστη: διάλεκτοι, αποχρώσεις του τόνου, συχνότητες της φωνής, λάθη στην ομιλία»). Σε αυτό βοηθάει η τέλεια ακοή του που θυμίζει νυχτερίδα, με αποτέλεσμα οι συνάδελφοί του να τον αποκαλούν Auris (η λατινική λέξη για το αυτί). Συνεργάζεται ως σύμβουλος με την Εθνική Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος της Γερμανίας και αμέσως μετά το πέρας της ομηρείας παραδέχεται τη δολοφονία μιας γυναίκας!

Δύο χρόνια νωρίτερα, στο Μπουένος Άιρες, τα αδέλφια Γιούλα και Μόριτς Άνζοργκε επισκέπτονται τον τάφο της Εύας Περόν σ’ ένα ταξίδι που τους κρατάει μακριά από τα οικογενειακά τους προβλήματα. Η Γιούλα εργάζεται ως δημοσιογράφος σε ραδιόφωνο και γράφει στο προσωπικό της blog άρθρα για αληθινά εγκλήματα ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να συνέλθει από τα άσχημα γεγονότα που έζησε στην Αργεντινή. Στον ελεύθερο χρόνο της, συνομιλεί σε chat με τον άγνωστο, ανώνυμο χάκερ με το ψευδώνυμο Αδριανός και αναζητά στοιχεία για την υπόθεση του Ματίας Χέγκελ που έχει πλέον καταδικαστεί σε ισόβια. Τα στοιχεία και η ίδια η συμπεριφορά του Χέγκελ είναι αλλοπρόσαλλα και αντικρουόμενα κι αυτό της τραβάει την προσοχή για μια νέα έρευνα. Ποιος είναι όμως ο Αδριανός και γιατί τη βοηθάει σε όλο αυτό; Πώς ξέρει τόσες πληροφορίες για τον Χέγκελ και πώς απέκτησε στοιχεία που ίσως αποδεικνύουν την αθωότητα του καθηγητή; Ποιος είναι ο μυστηριώδης άντρας που άρχισε να απειλεί τη δημοσιογράφο για να αποσυρθεί από την υπόθεση και να μην τη σκαλίσει περισσότερο; Γιατί ο Χέγκελ επιμένει στην ενοχή του και στον εγκλεισμό στη φυλακή; Πώς μπλέκεται στην ιστορία ο ετεροθαλής αδελφός της Γιούλα, Ελίας, που έχει εισδύσει σε σκοτεινά κυκλώματα;

Η ιστορία είναι άκρως ενδιαφέρουσα, με διαρκείς αποκαλύψεις και αναπάντεχες εκπλήξεις, απόλυτα συνδεδεμένη με το δεύτερο (μην πω και το τρίτο) βιβλίο της σειράς. Ο Ματίας Χάγκελ μέσα από τη φυλακή δεν μπορεί να κάνει πολλά, αφήνοντας έτσι άφθονο χώρο δράσης στη Γιούλα Άνζοργκε, η οποία, ως προσωπικότητα, είναι άκρως ενδιαφέρουσα μεν, απλώς περίμενα μια τόσο πρωτότυπη ιδέα για ντετέκτιβ να έχει και μεγαλύτερο ρόλο στη διαλεύκανση της υπόθεσης. Όσο όμως προχωρούσε η ιστορία και δίνονταν απαντήσεις σε κάποια ερωτήματα μόνο και μόνο για να δώσουν αυτά τη θέση τους σε καινούργια, διαπίστωσα πως η πλοκή είναι εντελώς διαφορετική απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς. Δεν έχουμε φόνους και επίλυση από ντετέκτιβ αλλά μια πιο προσωπική ιστορία δύο ανθρώπων, εκ των οποίων ο ένας δείχνει να έπεσε θύμα εκβιασμού και ο άλλος να οδηγείται σε μια μεγάλη αλήθεια γύρω από το παρελθόν του. Όταν αυτοί οι δύο χαρακτήρες μάλιστα ενώνουν τις δυνάμεις τους, έστω και με τον τρόπο που το παρουσιάζουν οι συγγραφείς, για να αποκαλύψουν τις πραγματικές συνθήκες ενός εγκλήματος η πλοκή γίνεται πιο πυκνή και συναρπαστική, με τις ανατροπές να έρχονται η μία πίσω από την άλλη όσο πλησιάζουμε προς το τέλος. Χάρηκα που κάποιος έχει μια πιο σκοτεινή πλευρά και που ξεφεύγουμε αρκετά από την οικεία και πεπατημένη δομή των περισσότερων αστυνομικών μυθιστορημάτων, επομένως θα περιμένω με μεγάλη αγωνία να έρθουν στα χέρια μου και οι δύο επόμενοι τίτλοι της σειράς ώστε να απολαύσω περισσότερο τη σχεδιαστική μεγαλοφυία δύο σημαντικών ανθρώπων της αστυνομικής λογοτεχνίας.

Η «Ακοή» είναι το πρώτο μυθιστόρημα μιας σειράς βιβλίων με πρωταγωνιστές έναν ντετέκτιβ προικισμένο με υπερφυσική ακοή και μια δημοσιογράφο που προσπαθεί να συνέλθει από μια οικογενειακή τραγωδία. Η υπόθεση που προσπαθεί να επιλύσει η δεύτερη για να αθωώσει τον πρώτο έχει πολλά περισσότερα παρακλάδια απ’ όσα φαίνονται με την πρώτη ματιά και μάλιστα τη συνδέουν σχεδόν άρρηκτα με τον άνθρωπο που προσπαθεί να σώσει από μια δικαστική πλάνη. Αγωνία, εκπλήξεις, παιχνίδι γάτας και ποντικιού και ένα (προσωρινό) τέλος που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στο δεύτερο βιβλίο είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός μυθιστορήματος που με ξενύχτησε, έπαιξε με το μυαλό μου και με άφησε σε αγωνία για τη συνέχεια.

Βιβλίο Μαθήματα νεκροψίας 
Τίτλος πρωτοτύπου Abgeschnitten
Συγγραφείς Sebastian Fitzek, Michael Tsokos
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Διόπτρα
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Στην τρίτη υπόθεση που αναλαμβάνει ο Πάουλ Χέρτσφελντ έχουμε έναν ασταμάτητο αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο και ταυτόχρονα ένα αγωνιώδες road trip στα βόρεια της Γερμανίας στην προσπάθεια του ιατροδικαστή να βρει την κόρη του. Τα ίχνη του τον οδηγούν στο πτώμα που ανακαλύπτει η Λίντα και τότε οι δύο ιστορίες δένονται απρόσμενα, μόνο και μόνο για να αρχίσει να βγαίνει στο φως μια σκοτεινή πλεκτάνη, της οποίας την κατάληξη δεν μπορεί να ξέρει κανείς. Γύριζα πυρετωδώς τις σελίδες για να δω τι γίνεται παρακάτω κι όσο προχωρούσα τόσο δυσχέραιναν τα πράγματα, αφού οι συγγραφείς έστησαν ένα καλοπλεγμένο και ρεαλιστικό παιχνίδι γάτας και ποντικιού, φέρνοντας στο προσκήνιο νέα πρόσωπα και εκπλήξεις. Ακόμη και λίγες σελίδες πριν το τέλος, που είχα πάρει την απαραίτητη ανάσα, το παιχνίδι συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς, με αποτέλεσμα να κλείσω το βιβλίο σχεδόν ιδρωμένος.

Η γνωριμία μου με τον Χέρτσφελντ ξεκίνησε με αυτό το βιβλίο και μπόρεσα να τον παρακολουθήσω άνετα, χωρίς να έχει χρειαστεί να διαβάσω τα δύο πρώτα της σειράς. Είναι επικεφαλής ιατροδικαστής στην Ομοσπονδιακή Εγκληματολογική Υπηρεσία του Βερολίνου, με έναν αποτυχημένο γάμο και μια κόρη στην εφηβεία που έχει πέσει τώρα θύμα απαγωγής. Το κορίτσι ζούσε με τη μητέρα του, η οποία κάνει τα πάντα για να εμποδίσει την επικοινωνία και την επαφή μεταξύ πατέρα και κόρης. Η ομάδα του ιατροδικαστή αποτελείται από τον βοηθό δόκτορα Σερτς και τη δόκτορα Ζαμπίνε Γιάο ενώ τώρα προστέθηκε ο γιος του Υπουργού Εσωτερικών, Ίνγκολφ φον Άπεν, γόνος πάμπλουτου πολιτικάντη με την ίδια υπεροψία, ως πρακτικάριος. Από την άλλη, η Λίντα είναι μια επιτυχημένη δημιουργός κόμικς και οι αναγνώστες λατρεύουν τις ωμές απεικονίσεις βίας που αποτυπώνει, παρ’ όλο που η ίδια προτιμάει να σχεδιάζει το συναρπαστικό τοπίο γύρω της ή άλλες σκηνές της φύσης. Η Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας συστήνει συνέχεια την εκκένωση του νησιού Χέλγκολαντ (και κατάλαβα γιατί στη μετάφραση επικράτησε η πρωτότυπη λέξη) εν όψει του τυφώνα που πλησιάζει, με αποτέλεσμα να φύγουν οι περισσότεροι, η Λίντα όμως έχει τους δικούς της λόγους να μείνει. Εκείνη βρίσκει το πτώμα στη θάλασσα κοντά στο σπίτι της κι έτσι τα προσωπικά της προβλήματα, από τα οποία προσπάθησε να ξεφύγει, ωχριούν μπροστά στις νέες περιπέτειες που ζει.

Κάτι απρόσμενο συνδέει τους δύο νεκρούς μεταξύ τους αλλά κυρίως με τον Χέρτσφελντ κι έτσι αρχίζει ένας ιδιόμορφος αγώνας ενάντια στον χρόνο. Ποιος έχει βάλει στόχο τον ιατροδικαστή και τι περιμένει από αυτόν; Θα σωθεί η κόρη του; Πως μπορεί να βοηθήσει η Λίντα; Πώς συνδέεται μια λανθασμένη από άποψη ηθικής απόφασή του τέσσερα χρόνια πριν με το παρόν; Οι συνθήκες στις οποίες ρίχνουν τους χαρακτήρες τους οι συγγραφείς είναι άκρως ανατριχιαστικές και καθόλου αναμενόμενες. Ο Χέρτσφελντ μ’ έναν απρόσμενο συνεπιβάτη αγωνίζεται να νικήσει τα στοιχεία της φύσης για να φτάσει εγκαίρως στο νησί και να πιάσει την άκρη του νήματος, μόνο που στην πορεία ακολουθεί κάποια ίχνη που τον βάζουν σε κίνδυνο όσο η Λίντα εκτελεί τις εντολές του στο Χέλγκολαντ με αποτέλεσμα να ζήσει κι εκείνη δύσκολες καταστάσεις και να βρεθεί πολύ κοντά σε θανάσιμους κινδύνους. Κι όσο πλησιάζουμε στο τέλος τόσο η κατάσταση περιπλέκεται και η μονοδιάστατη εξέλιξη ανατρέπεται οριστικά, αφήνοντάς με άφωνο για την έξυπνη πλοκή. Πιστεύω πάντως πως το περίφημο κεφάλαιο από το οποίο προέκυψε ο τίτλος του μυθιστορήματος θα μπορούσε είτε να λείπει είτε να μειωθεί αισθητά, γιατί η ωμότητα των περιγραφών ήταν αρκετά αηδιαστική.

Τα «Μαθήματα νεκροψίας» είναι ένα δυνατό, ανατρεπτικό και γρήγορο μυθιστόρημα που χαρίζει σασπένς και ένταση έως κυριολεκτικά το τελευταίο κεφάλαιο. Ταυτόχρονα, ξεπηδούν σημαντικά ερωτήματα απέναντι στην ανισομερή δικαιοσύνη, όπως: Υπάρχει κράτος δικαίου; Πώς καταφέρνει το σύστημα να τιμωρεί για δεύτερη φορά τα θύματα; Είναι επιτρεπτό να παίρνει κανείς τον νόμο στα χέρια του; Πόσο αντικειμενική και αδέκαστη είναι η δικαιοσύνη; «…τα θύματα δεν έχουν καμία ευκαιρία ενώ οι θύτες έχουν όλα τα δικαιώματα» (σελ. 400), τονίζουν οι συγγραφείς και το δείχνουν μέσα από τα γεγονότα της τρίτης ιστορίας με πρωταγωνιστή τον Πάουλ Χέρτσφελντ, βάζοντάς με σε σκέψεις πάνω σε αυτό το ζήτημα.

Βιβλίο Μυστήριο στην Καραϊβική 
Τίτλος πρωτοτύπου A caribbean mystery
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η υπόθεση διαδραματίζεται στο φανταστικό νησί του Σεντ Ονορέ με πρωτεύουσα την Τζέιμσταουν, όπου, όπως διαπιστώνει σύντομα η μις Μαρπλ, τίποτα δε συμβαίνει, σε αντίθεση με το χωριό της, το Σεντ Μέρι Μιντ, «όπου πάντα κάτι έτρεχε». Στο ξενοδοχείο Γκόλντεν Παλμ καταλύουν διάφορες ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, απόστρατοι αξιωματικοί, πάμπλουτοι πελάτες με βοηθούς και γραμματείς, χήρες και φυσιοδίφες, ξαδέλφες και σύζυγοι που όλοι τους έχουν κάτι να κρύψουν ή αλλάζει η ζωή τους χάρη σε μια ενδιαφέρουσα γνωριμία ή νιώθουν βαθύ μίσος ή αγάπη για κάποιον που δεν πρέπει κλπ. Στο μυθιστόρημα έχουμε και πάλι ένα ενδιαφέρον παζλ διαπροσωπικών σχέσεων, μια πανσπερμία συμπεριφορών και αντιλήψεων, εξωσυζυγικές και γενικότερα ελεύθερες σχέσεις, σημάδια ψυχικής ανισορροπίας, προσδοκίες και απληστία, ένοχα μυστικά και εκβιασμούς, βαλτωμένους γάμους, κοινωνικές ευπρέπειες που καλύπτουν σκάνδαλα, μέσα από τα οποία η μις Μαρπλ πρέπει να ξεκαθαρίσει «την ήρα απ’ το στάρι» και να βρει την άκρη του νήματος στη σκοτεινή αυτή υπόθεση. Με ποιον τρόπο; Μα με τη συζήτηση: «Οι ηλικιωμένες είχαν την τάση να κουβεντιάζουν ακατάσχετα. Ο κόσμος βαριόταν, μα σε καμία περίπτωση δεν υποψιαζόταν ότι οι ηλικιωμένες είχαν απώτερα κίνητρα» (σελ. 54).

Το «Μυστήριο στην Καραϊβική» είναι η ένατη περιπέτεια της μις Μαρπλ και έχει όλα τα καλά συστατικά ενός συναρπαστικού αστυνομικού μυθιστορήματος, καθώς και όλα τα γνωστά χαρακτηριστικά γνωρίσματα, αντιλήψεις και νοοτροπίες που συναντάμε στα βιβλία με ηρωίδα την αξιαγάπητη αυτή γεροντοκόρη. Περίπλοκη υπόθεση, πολλοί ύποπτοι που διαστρεβλώνουν ή αποσυντονίζουν ή κρύβουν τα γεγονότα, λεπτοδουλεμένοι χαρακτήρες δοσμένοι με απλότητα, διεισδυτικότητα, εξαιρετικές ανατροπές και εκπλήξεις. Εδώ, μάλιστα, αμέσως μετά τη δολοφονία του Πάλγκρεϊβ, η ένταση κορυφώνεται σχεδόν αμέσως, γιατί υπάρχουν κάποιες παράλληλες ιστορίες που αποκαλύπτονται σταδιακά και συνδέονται απρόσμενα με τέτοιο τρόπο που νιώθεις έντονα το κακό να κυριαρχεί παντού. Ο πάμπλουτος πελάτης Τζέισον Ρέιφιελ, στου οποίου τη βοήθεια προσφεύγει η μις Μαρπλ για την επίλυση του μυστηρίου, θα εμφανιστεί μέσω της διαθήκης του και στο «Nemesis», όπου θα ζητήσει από την παλιά του γνώριμη να βρει την άκρη ενός δικού του μπερδεμένου νήματος.

Οι ιστορίες με τη μις Μαρπλ μ’ αρέσουν πολύ γιατί αναπαριστούν πειστικότατα τη γνήσια, «χωριάτικη» αντίληψη και νοοτροπία, διαστρεβλώνουν για χάρη εντυπωσιασμού κάποια γεγονότα, βγάζουν στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά που ίσως να έχουν, ή και όχι, σχέση με την καθαυτή ιστορία και γενικότερα η Agatha Christie δημιουργεί ένα άκρως ρεαλιστικό σκηνικό και καταπληκτικά ανορθόδοξες μεθόδους επίλυσης του μυστηρίου. Η μις Μαρπλ είναι μια πανέξυπνη γυναίκα, με άφθαστη πείρα από ανθρώπινους χαρακτήρες και πάντα μ’ ένα περίεργο ερωτηματολόγιο που θα την οδηγήσει στη λύση όσο η όλη συμπεριφορά της εμπνέει στους γύρω της την απορία, τη λύπηση ή ακόμη και την οργή για τα όσα ξεπερασμένα και πεπαλαιωμένα εκπροσωπεί. Πρόκειται για μια καλά κρυμμένη «μάσκα» όμως που ξεγελάει τους γύρω της και την αφήνει απερίσπαστη να ακολουθήσει το δικό της μονοπάτι.

Το «Μυστήριο στην Καραϊβική» κυκλοφόρησε στην Αγγλία το 1964 και στην Αμερική την επόμενη χρονιά και είναι η ένατη περιπέτεια με τη γλυκιά ηλικιωμένη πρωταγωνίστρια, μιας και τα διηγήματα στα οποία εμφανίστηκε το 1927 στα μηνιαία βρετανικά περιοδικά «The Royal Magazine» και «The Story-Teller Magazine» δημοσιεύθηκαν σε βιβλίο μόλις το 1932 με τον τίτλο «The thirteen problems». Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις του μυθιστορήματος ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον τίτλο «Το σπίτι με τους ιβίσκους» και σήμερα (2020) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με προλογικό σημείωμα και με νέα μετάφραση (της Χρύσας Μπανιά). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1981) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Το τοτέμ του λύκου
Τίτλος πρωτοτύπου Wolf totem (狼图腾)
Συγγραφέας Jiang Rong
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Κοινωνικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Από το μυθιστόρημα, για το οποίο ο συγγραφέας συγκέντρωνε υλικό επί τριάντα χρόνια και το οποίο έγραψε σε έξι, ξεπηδάνε διαχρονικές παρατηρήσεις πάνω στην ανθρώπινη φύση, τις αρετές και την αρμονία που κυριαρχεί στο σύνολο της πλάσης, καθώς και παραλληλισμοί της στρατηγικής που ακολουθούν οι λύκοι όταν θέλουν να παγιδέψουν ένα ζώο με το μυαλό και τα τεχνάσματα του Τζένγκις Χαν, που διέλυσε μια ολόκληρη αυτοκρατορία με ελάχιστο αριθμητικά στρατό. Για τον Τσεν «…οι ώρες που αφιέρωσε παρατηρώντας τις υποδειγματικές τακτικές μάχης των λύκων είχαν αποδειχτεί πιο χρήσιμες από τα χρόνια που διάβαζε τα βιβλία του Σαν Τζου ή του Κλαούζεβιτς» (σελ. 52). Τη σύγκριση την ξεκαθαρίζει ένα υποδόριο χιούμορ: «Διαβάζετε ένα σωρό βιβλία μα το μόνο που σας προσφέρουν είναι λανθασμένα επιχειρήματα. Οι Κινέζοι γράφουν βιβλία για να υπερασπιστούν τους δικούς τους σκοπούς ενώ οι Μογγόλοι υποφέρουν γιατί δεν μπορούν να γράψουν βιβλία» (σελ. 76).

Ο ίδιος ο βοσκότοπος είχε μια καλά οργανωμένη ιεραρχία, «όπου ο κυνηγός κατατάσσεται ψηλότερα από το βοσκό» κι έτσι οι σπουδαστές από το Πεκίνο, που ζούσαν στις δικές τους γιούρτες μέσα σε αυτήν την ιδιότυπη κοινότητα «είχαν μάθει να φροντίζουν τα πρόβατα και τις αγελάδες μόνοι τους αλλά δεν ήταν ακόμα δεινοί στο κυνήγι και στη νομαδική ζωή των κατοίκων της κεντρικής και ανατολικής Εσωτερικής Μογγολίας» (σελ. 41). Ποιοι ήταν αυτοί οι φοιτητές; «…κατάγονταν από οικογένειες «που υποστήριζαν καπιταλιστικές συμμορίες» ή «είχαν αντιδραστικές ακαδημαϊκές αρχές»… Έτσι, τον χειμώνα του 1967 είπαν αντίο στο σαματά του Πεκίνου και ταξίδεψαν ως τους βοσκότοπους αναζητώντας μια πιο ήρεμη ζωή» (σελ. 42). Σημαντικό ρόλο στην πίστη των νομάδων παίζει ο Τένγκερ, ο Ουρανός δηλαδή, και ο Θεός του Βουνού, στους οποίους προσεύχονται αδιάλειπτα.

Το βουνό αποδίδεται ως ένα εξαιρετικά καλοκουρδισμένο οικοσύστημα, με τους νομάδες να σέβονται τις επιθυμίες του και τις αλλαγές του χρόνου στα βοσκοτόπια τους ενώ ταυτόχρονα θεωρούν τους λύκους κάτι σα θεματοφύλακες της περιοχής αφού μια στο τόσο χάρη σε απρόσεκτα κοπάδια που λοξοδρομούν διαπράττουν μια εκατόμβη θυμάτων, από την οποία βγαίνουν όλοι κερδισμένοι: οι λύκοι χορταίνουν και κάνουν προμήθειες για την άνοιξη, οι δε βοσκοί κερδίζουν κρέας και δέρματα.

680 σελίδες λοιπόν γεμάτες παραδείγματα επιβίωσης, καλά οργανωμένων κοινοτήτων (των λύκων και των νομάδων) και μέσα σε όλα αυτά ο Τσεν Ζεν να κάνει ένα μοιραίο λάθος: να απάγει ένα λυκόπουλο για να το μεγαλώσει μαζί του και να το παρατηρεί διεξοδικά, έχοντας την ψευδαίσθηση πως θα εξημερωθεί ακριβώς σαν τα σκυλιά. Θα προσπεράσω τα βασανιστήρια στα οποία το υποβάλλει εν είδει πειραματισμών, με χειρότερο όλων το λιμάρισμα των δοντιών του, σύντομα όμως η ίδια η φύση θα εκδικηθεί. Το δόλιο λυκόπουλο, όταν μεγαλώνει δίπλα στους ανθρώπους, αποκόβεται από την αγέλη του, με αποτέλεσμα, όταν το βρει επιτέλους η μάνα του, να μην το αναγνωρίζει και ο αρχηγός της αγέλης να μην το αποδέχεται. Μια ανθρώπινη χαζομάρα λοιπόν στοιχίζει σε ένα αθώο πλάσμα την ελευθερία του και κυρίως την ταυτότητά του.

«Το τοτέμ του λύκου» είναι ένα κείμενο γεμάτο ευαισθησία και σεβασμό απέναντι στη φύση και τον άψογο τρόπο λειτουργίας της, γεμάτο από την καθημερινότητα των βοσκών και των νομάδων στα υψίπεδα της Μογγολίας, χωρίς κάποια ιδιαίτερη λογοτεχνική γραφή ή συναρπαστικές ανατροπές ενώ παρατίθενται πολυσέλιδες περιγραφές σκηνικών που φέρνουν τον αναγνώστη κοντύτερα στους λύκους (το πιο ανατριχιαστικά έξυπνο ήταν ο τρόπος που κατάφεραν αυτά τα πανέξυπνα και αδικημένα στη λαογραφία τουλάχιστον του ελληνικού λαού ζώα να υπερπηδήσουν μια μάντρα για να φάνε τα σταβλισμένα ζώα!), στη σφαγή των γαζελών, στην καθημερινότητα και τους τρόπους επιβίωσης των βοσκών στα αφιλόξενα οροπέδια.

Είναι τόσο παραστατική και ρεαλιστική η καταγραφή συνηθειών, ηθών και εθίμων, συμπεριφορών, αντιλήψεων, στρατηγικών κινήσεων που παρασύρει τον αναγνώστη και του δίνει άφθονη τροφή για σκέψη, προειδοποιώντας όσους είναι ανοιχτόμυαλοι να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους απέναντι στη φύση πριν να είναι αργά για όλους. Πολιτικό, κοινωνικό και ταυτόχρονα οικολογικό, με καίριες δεύτερες αναγνώσεις πίσω από τις γραμμές, το μυθιστόρημα με βοήθησε να κατανοήσω και να σεβαστώ περισσότερο την αλυσίδα που κρατάει το οικοσύστημα ακέραιο και τον τρόπο που η Φύση «τα πάντα εν σοφία εποίησε».

Βιβλίο Πριν έρθεις εσύ
Τίτλος πρωτοτύπου Me before you
Συγγραφέας Jojo Moyes
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Ρομαντικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Η Λου Κλαρκ ζει με την οικογένειά της στο Στόρτφολντ, ένα χωριό της Αγγλίας. Κι όταν λέω με την οικογένειά της, κυριολεκτώ: στο ίδιο σπίτι ζουν οι γονείς της, ο παππούς της και η αδερφή της με τον εκτός γάμου γιο της. Και η Λου έχει σχέση αρκετά χρόνια με έναν αθλητικό τύπο που δε βλέπει τίποτε άλλο πέρα από τη διατροφή του και τη σωματική του άσκηση. Η Λου είναι άχρωμη, άγευστη, ένα συνηθισμένο κορίτσι, με πολύ παράδοξο στυλ στο ντύσιμο και τόσο μα τόσο γλυκιά. Όλα αλλάζουν όταν την προσλαμβάνουν να κρατά συντροφιά στον νεαρό Γουίλ Τρέινορ, έναν ωμό, κυνικό, σκληρό νεαρό αθλητή, που πριν το τροχαίο ζούσε κάθε στιγμή της ζωής του, έκανε ακραίες αθλητικές δραστηριότητες, ρουφούσε κυριολεκτικά το μεδούλι της ζωής του. Τώρα είναι τετραπληγικός και καρφωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο. Η Λου θα μπει στη ζωή του και θα επαναφέρει το χαμόγελο στα χείλη του και όχι μόνο.

Μου άρεσε η πλοκή. Ξεφεύγουμε από το χιλιοειπωμένο Ρωμιός αγάπησε Ρωμιά με όσους τρόπους μπορείτε να φανταστείτε και με όσες συνέπειες μπορείτε να φανταστείτε. Νέα κοπέλα, γεμάτη διάθεση και αισιοδοξία, χιούμορ (σε πολλά σημεία γέλασα) αρχικά αντιμετωπίζει τη δουλειά της με θυμό και δυσθυμία, κάτι που το βοηθά έντονα η άσχημη συμπεριφορά του Γουίλ. Η Λου δεν το βάζει κάτω όμως και σιγά σιγά, με πείσμα, υπομονή και κατανόηση, ραγίζει το σιδηρούν παραπέτασμα και ο Γουίλ αρχίζει να χαμογελά. Σιγά σιγά αναπτύσσεται ανάμεσά τους αίσθημα φυσικά, όμως κάτι άλλο κρύβεται πίσω από τον χαρακτήρα του Γουίλ. Γιατί πραγματικά προσελήφθη η Λου,

Αυτό ακριβώς με δυσαρέστησε, ότι ενώ απολαμβάνουμε ωραίες σκηνές, μαθαίνουμε πολλά για τη ρουτίνα των τετραπληγικών και τα προβλήματά τους, τα εμπόδια και τον οίκτο που συναντούν όταν βγαίνουν δημόσια, για τις λοιμώξεις που τους ταλαιπωρούν κάθε τρεις και λίγο και τους εξουθενώνουν, η πορεία της ιστορίας είναι προδιαγεγραμμένη. Ο Γουίλ δεν αλλάζει γνώμη! Θα μου πείτε, αν η Λου έπεφτε στα πόδια του, αν ο Γουίλ την ερωτευόταν τόσο πολύ και άλλαζε γνώμη, τι θα κερδίζαμε; Οπότε η συγγραφέας θέλει να μας δείξει τη σκληρή διάσταση της ζωής; Ναι αλλά δε δίνει αισιοδοξία σε όποιον αναγνώστη ζει μια αντίστοιχη περίπτωση.

Από την άλλη, ο Γουίλ αλλάζει σαν άνθρωπος και ταυτόχρονα βοηθά τη Λου να αλλάξει στάση απέναντι στη δική της ζωή, να σταθεί στα πόδια της, να βάλει το μυαλό της να επεκταθεί σε ευρύτερους ορίζοντες κλπ. Ίσως γι’ αυτό ακριβώς μου άρεσε το βιβλίο, γιατί δεν έχουμε μελοδράματα κλπ σαχλά. Έχουμε μια ισορροπημένη ιστορία, με τις ευχάριστες και τις δύσκολες πλευρές της. Όπως και να έχει, αυτό το βιβλίο θα το αγαπήσετε και θα το ρουφήξετε σελίδα σελίδα!

Βιβλίο Σίκαλη στην τσέπη
Τίτλος πρωτοτύπου A pocket full of rye
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με φόνους που διαπράττονται «κεκλεισμένων των θυρών» και τόσο γρήγορα που ο επιθεωρητής Νιλ δεν προλαβαίνει να παίρνει καταθέσεις και να καλεί τον ιατροδικαστή. Η «Σίκαλη στην τσέπη» είναι η έβδομη περιπέτεια της μις Μαρπλ και έχει όλα τα καλά συστατικά ενός συναρπαστικού αστυνομικού μυθιστορήματος, καθώς και όλα τα γνωστά χαρακτηριστικά γνωρίσματα, αντιλήψεις και νοοτροπίες που συναντάμε στα βιβλία με ηρωίδα την αξιαγάπητη αυτή γεροντοκόρη. Περίπλοκη υπόθεση, πολλοί ύποπτοι που διαστρεβλώνουν ή αποσυντονίζουν ή κρύβουν τα γεγονότα, λεπτοδουλεμένοι χαρακτήρες δοσμένοι με απλότητα και διεισδυτικότητα, καθώς και μοναδικές ανατροπές και εκπλήξεις. Μετά από δώδεκα κεφάλαια και τη δολοφονία μιας κοπέλας που ήταν γνωστή της, επιτέλους φτάνει η Μις Μαρπλ: «…ήταν μια ηλικιωμένη τόσο χαριτωμένη, τόσο αθώα, τόσο απαλή και ροδαλή και λευκή, ώστε της επιτράπηκε η είσοδος σ’ εκείνο το σπίτι που τώρα έμοιαζε περισσότερο με φρούριο σε κατάσταση πολιορκίας» (σελ. 110). Η αγαπημένη γεροντοκόρη νιώθει την ηθική υποχρέωση να βοηθήσει στον εντοπισμό του δολοφόνου της αθώας συγχωριανής της.

Οι ιστορίες με τη μις Μαρπλ μ’ αρέσουν πολύ γιατί αναπαριστούν πειστικότατα τη γνήσια, «χωριάτικη» αντίληψη και νοοτροπία, διαστρεβλώνουν για χάρη εντυπωσιασμού κάποια γεγονότα, βγάζουν στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά που ίσως να έχουν, ή και όχι, σχέση με την καθαυτή ιστορία και γενικότερα η Agatha Christie δημιουργεί άλλο ένα άκρως ρεαλιστικό σκηνικό και καταπληκτικά ανορθόδοξες μεθόδους επίλυσης του μυστηρίου. Η μις Μαρπλ είναι μια πανέξυπνη γυναίκα, με άφθαστη πείρα από ανθρώπινους χαρακτήρες και πάντα μ’ ένα περίεργο ερωτηματολόγιο που θα την οδηγήσει στη λύση όσο η όλη συμπεριφορά της εμπνέει στους γύρω της την απορία, τη λύπηση ή ακόμη και την οργή για τα όσα ξεπερασμένα και πεπαλαιωμένα εκπροσωπεί. Πρόκειται για μια καλά κρυμμένη «μάσκα» όμως που ξεγελάει τους γύρω της και την αφήνει απερίσπαστη να ακολουθήσει το δικό της μονοπάτι. Εδώ δυστυχώς δεν την απόλαυσα όσο ήθελα, μιας και η πλοκή προχωράει κυρίως μέσω των ανακρίσεων και του ντόμινο των ενδοοικογενειακών και όχι μόνο σχέσεων που αυτές προκαλούν αλλά και για το λίγο διάστημα που εμφανίζεται είναι αρκετό για να μάθουμε πράγματα μέσα από άσχετες φαινομενικά κουβέντες.

Η υπόθεση βασίζεται σε παιδικό τραγουδάκι και δημιουργεί ένα αρκετά γκροτέσκ και σουρεαλιστικό σκηνικό, που προβληματίζει τον επιθεωρητή Νιλ, όχι όμως και τη μις Μαρπλ (το ίδιο τραγουδάκι θα είναι και η λύση του μυστηρίου στο διήγημα “Το τραγούδι του εξάπενου” που περιέχεται στη συλλογή “Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ”). Ορυχεία στην Αφρική, μετοχές και εταιρείες, περίεργες διαθήκες, σπόροι σίκαλης και μανταλάκι στη μύτη ενός θύματος, ερωτικές απιστίες, κοτσύφια σε πίτα, σίκαλη στην τσέπη, απομονωμένη βίλα στην αγγλική εξοχή είναι μερικά μόνο από τα κομμάτια ενός παζλ που με προβλημάτισε, με ιντριγκάρισε και το απόλαυσα όσο και πολλά άλλα με ηρωίδα την αξιαγάπητη γεροντοκόρη.

Η «Σίκαλη στην τσέπη» κυκλοφόρησε στην Αγγλία το 1953 και στην Αμερική το 1954 και είναι η έβδομη περιπέτεια με τη γλυκιά ηλικιωμένη πρωταγωνίστρια, μιας και τα διηγήματα στα οποία εμφανίστηκε το 1927 στα μηνιαία βρετανικά περιοδικά «The Royal Magazine» και «The Story-Teller Magazine» δημοσιεύθηκαν σε βιβλίο μόλις το 1932 με τον τίτλο «The thirteen problems». Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις του μυθιστορήματος ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον τίτλο «Ένα άλλοθι για τρία εγκλήματα» και σήμερα (2019) επανακυκλοφορεί από τις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με ένα ενδιαφέρον, περιεκτικό προλογικό σημείωμα της Χίλντας Παπαδημητρίου και με νέα μετάφραση (της Χρύσας Μπανιά). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1981) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Φόνος στο πρεσβυτέριο
Τίτλος πρωτοτύπου The murder at the vicarage
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Οι ιστορίες με τη μις Μαρπλ μ’ αρέσουν πολύ γιατί αναπαριστούν πειστικότατα τη γνήσια, «χωριάτικη» αντίληψη και νοοτροπία, διαστρεβλώνουν για χάρη εντυπωσιασμού κάποια γεγονότα, βγάζουν στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά που ίσως να έχουν, ή και όχι, σχέση με την καθαυτή ιστορία και γενικότερα η Agatha Christie δημιουργεί ένα άκρως ρεαλιστικό σκηνικό και καταπληκτικά ανορθόδοξες μεθόδους επίλυσης του μυστηρίου. Η μις Μαρπλ είναι μια πανέξυπνη γυναίκα, με άφθαστη πείρα από ανθρώπινους χαρακτήρες και πάντα μ’ ένα περίεργο ερωτηματολόγιο που θα την οδηγήσει στη λύση όσο η όλη συμπεριφορά της εμπνέει στους γύρω της την απορία, τη λύπηση ή ακόμη και την οργή για τα όσα ξεπερασμένα και πεπαλαιωμένα εκπροσωπεί. Πρόκειται για μια καλά κρυμμένη «μάσκα» όμως που ξεγελάει τους γύρω της και την αφήνει απερίσπαστη να ακολουθήσει το δικό της μονοπάτι.

Ο «Φόνος στο πρεσβυτέριο» είναι η πρώτη περιπέτεια της μις Μαρπλ και έχει όλα τα καλά συστατικά ενός συναρπαστικού αστυνομικού μυθιστορήματος, καθώς και όλα τα γνωστά χαρακτηριστικά γνωρίσματα, αντιλήψεις και νοοτροπίες που συναντάμε στα βιβλία με ηρωίδα την αξιαγάπητη αυτή γεροντοκόρη. Περίπλοκη υπόθεση, πολλοί ύποπτοι που διαστρεβλώνουν ή αποσυντονίζουν ή κρύβουν τα γεγονότα, τρία σχεδιαγράμματα για εμπέδωση της δράσης, λεπτοδουλεμένοι χαρακτήρες δοσμένοι με απλότητα, διεισδυτικότητα και κάποιες φορές με μη αναμενόμενες περιγραφές («… η δεσποινίς Γουέδερμπι ένα μείγμα από ξίδι και λάβα», σελ. 32), εξαιρετικές ανατροπές και εκπλήξεις, πάμπολλες αναφορές και παρατηρήσεις στα υπέρ και τα κατά μιας ήρεμης ζωής στο χωριό και φυσικά χιούμορ: «-Απορώ πώς δεν έχει πεθάνει κανείς από την πείνα σε αυτό το χωριό, είπα. Μάλλον τρώνε όλοι όρθιοι πλάι στο παράθυρο για να είναι βέβαιοι ότι δεν τους ξεφεύγει τίποτα» (σελ. 53). Δυστυχώς η πλοκή εκτυλίσσεται με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του εφημέριου Λέοναρντ Κλέμεντ, κάτι που στερεί τον αναγνώστη από μια σφαιρικότερη αντίληψη των τεκταινόμενων, μιας και ο ιερέας καταγράφει μόνο ό,τι υποπίπτει στην αντίληψή του.

Σε πολλά σημεία τονίζονται δύο πράγματα, σημαντικά για έναν επίδοξο «ντετέκτιβ»: πως η υπόθεση θέλει μόνο αποδείξεις για να εξιχνιαστεί σωστά και πως δεν πρέπει να είναι κανείς εύπιστος, δεν πρέπει δηλαδή να βασίζεται σε ό,τι του έχουν πει οι άλλοι αλλά να έχει δει ο ίδιος με τα μάτια του ή σκεφτεί με το μυαλό του. Αξεπέραστη ιδέα θεωρώ μέχρι και σήμερα τους παραλληλισμούς που κάνει η μις Μαρπλ των υποθέσεων που αναλαμβάνει με ιστορίες από το παρελθόν της, χαρακτήρες που χοντρικά κινούνται, σκέφτονται και πράττουν με τις ίδιες γενικές αρχές, κάτι που τη βοηθάει να εντοπίσει πιο εύκολα το πρόβλημα. Προσέξτε πώς συστήνει η ίδια η πρωταγωνίστρια τον εαυτό της: «Όταν μένει κανείς μόνος όπως εγώ… σε ένα μάλλον απομακρυσμένο μέρος του κόσμου, χρειάζεται ένα χόμπι. Υπάρχει φυσικά το πλέξιμο, οι πρόσκοποι, η Πρόνοια, το σχέδιο, μα το δικό μου χόμπι είναι -ανέκαθεν ήταν- η ανθρώπινη φύση. Έχει τέτοια ποικιλία και είναι τόσο συναρπαστική» (σελ. 256). Φαίνεται ξεκάθαρα πως η συγγραφέας έχει να δώσει πολλά πάνω σ’ αυτόν τον θεματικό άξονα και χάρη στη διαφωτιστική εισαγωγή της παρούσας έκδοσης έμαθα πως οι εκδότες και ο κόσμος την πίεζαν για περισσότερες περιπέτειες Πουαρό παρά Μαρπλ! Επιπλέον, οι περισσότεροι χαρακτήρες που θα βοηθήσουν τη μις Μαρπλ να εξιχνιάσει το μυστήριο θα αποτελέσουν το προσωπικό της σύμπαν και θα εμφανιστούν και σε επόμενα βιβλία της σειράς, όπως ο ανιψιός και συγγραφέας Ρέιμοντ Γουέστ, ο Συνταγματάρχης Μέλτσετ και ο επιθεωρητής Σλακ.

Πέραν αυτών όμως υπάρχουν κι ενδιαφέρουσες προσωπικές αντιλήψεις της συγγραφέως, που φροντίζει να τις περάσει υποδόρια μέσα από το κείμενο κι έχουν σχέση είτε με την κοινωνική και οικονομική κατάσταση της εποχής και του τόπου που ζούσε είτε την αφορούν προσωπικά. Για παράδειγμα, στη σελίδα 102: «Ακόμα πιστεύω ότι το να ξεθάβει κανείς ανθρώπους που έχουν πεθάνει εδώ και εκατοντάδες χρόνια δεν είναι -πώς να το πω; Μου φαίνεται λιγάκι αδιάκριτο» αλλά και στη συνέχεια: «Και ο δρ Στόουν είναι τόσο απορροφημένος από τη δουλειά, ώστε τις μισές φορές θα ξεχνούσε να φάει αν δεν ήμουν εγώ»! Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα τέλη του 1930, χρονιά κατά την οποία η Agatha Christie παντρεύτηκε τον αρχαιολόγο Μαξ Μαλόουαν, επομένως εδώ ίσως έχουμε μια νύξη για τον συζυγικό της βίο! Σε άλλο σημείο, αναφέρεται με φρίκη στη θανατική ποινή και τις συνέπειές της στη νοοτροπία των πολιτών: «Σήμερα σκεπτόμαστε με τρόμο τις μέρες που καίγαμε τις μάγισσες. Πιστεύω πως θα έρθει και η μέρα που θα ριγούμε στη σκέψη ότι κάποτε κρεμούσαμε τους εγκληματίες» (σελ. 139). Επομένως δεν έχουμε να κάνουμε με ένα «απλό» ή «κλασικό» αστυνομικό μυθιστόρημα αλλά και μ’ ένα αντικαθρέπτισμα των συνθηκών κατά τις οποίες γράφτηκαν τα βιβλία της μεγάλης αυτής συγγραφέως, κάτι που δείχνει την εξυπνάδα και τη διορατικότητά της.

Ο «Φόνος στο πρεσβυτέριο» κυκλοφόρησε σε Αμερική και Αγγλία το 1940 και είναι η πρώτη περιπέτεια με τη γλυκιά ηλικιωμένη πρωταγωνίστρια, μιας και τα διηγήματα στα οποία εμφανίστηκε το 1927 στα μηνιαία βρετανικά περιοδικά «The Royal Magazine» και «The Story-Teller Magazine» δημοσιεύθηκαν σε βιβλίο μόλις το 1932 με τον τίτλο «The thirteen problems». Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις του μυθιστορήματος ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον τίτλο «Ο παραβάτης της έβδομης εντολής» και σήμερα (2018) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με ένα ενδιαφέρον, περιεκτικό προλογικό σημείωμα της Χίλντας Παπαδημητρίου και με νέα μετάφραση (της Χρύσας Μπανιά). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1993) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie.

Βιβλίο Το πτώμα στη βιβλιοθήκη
Τίτλος πρωτοτύπου The body in the library
Συγγραφέας Agatha Christie
Μεταφραστής Χρύσα Μπανιά
Κατηγορία Αστυνομικό μυθιστόρημα
Εκδότης Ψυχογιός
Συντάκτης: Πάνος Τουρλής

Το έγκλημα διαπράττεται στο Γκόσιγκτον, 3 χιλιόμετρα από το χωριό της μις Μαρπλ, το Σεντ Μέρι Μιντ. Μόλις ολοκληρώνονται οι επίσημες ανακρίσεις και έρευνες, που δεν οδηγούν πουθενά, αναλαμβάνει δράση η αγαπημένη μας ηρωίδα. Η υπόθεση επικεντρώνεται γύρω από τη νεκρή χορεύτρια που θέλησε να υιοθετήσει ο εύπορος και ανάπηρος επιχειρηματίας Κόνγουεϊ Τζέφερσον. Ποιος ωφελείται από τον θάνατό της; Γιατί να θελήσει ο Τζέφερσον ν’ αποκαταστήσει μια τυχαία κοπέλα με τα μισά του και παραπάνω χρόνια; Ποια είναι η αντίδραση της οικογένειάς του; Γιατί την κάλεσε η ξαδέρφη της για μια επαγγελματική πρόταση; Ποιος είναι ο ρόλος του κορτάκια και γυναικά κινηματογραφικού αστέρα Μπέιζιλ Μπλέικ στην όλη ιστορία;

Οι ιστορίες με τη μις Μαρπλ μ’ αρέσουν πολύ γιατί αναπαριστούν πειστικότατα τη γνήσια, «χωριάτικη» αντίληψη και νοοτροπία, διαστρεβλώνουν για χάρη εντυπωσιασμού κάποια γεγονότα, βγάζουν στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά που ίσως να έχουν, ή και όχι, σχέση με την καθαυτή ιστορία και γενικότερα η Agatha Christie δημιουργεί ένα άκρως ρεαλιστικό σκηνικό και καταπληκτικά ανορθόδοξες μεθόδους επίλυσης του μυστηρίου. Η μις Μαρπλ είναι μια πανέξυπνη γυναίκα, με άφθαστη πείρα από ανθρώπινους χαρακτήρες και πάντα μ’ ένα περίεργο ερωτηματολόγιο που θα την οδηγήσει στη λύση όσο η όλη συμπεριφορά της εμπνέει στους γύρω της την απορία, τη λύπηση ή ακόμη και την οργή για τα όσα ξεπερασμένα και πεπαλαιωμένα εκπροσωπεί. Πρόκειται για μια καλά κρυμμένη «μάσκα» όμως που ξεγελάει τους γύρω της και την αφήνει απερίσπαστη να ακολουθήσει το δικό της μονοπάτι. Έτσι κι εδώ, μετά τη σειρά των ερωτήσεων που υποβάλλουν οι επίσημες αρχές στους υπόπτους, η Μις Μαρπλ, μια καλοκάγαθη γεροντοκόρη που κερδίζει την εμπιστοσύνη του συνομιλητή της, καταφέρνει να συνδυάσει τις ετερόκλητες ενδείξεις και να οδηγηθεί στη λύση ενός δύσκολου μυστηρίου.

Μέσα από την περιπέτεια αυτή υπάρχουν αναφορές στη διαφορά των αντιλήψεων της νέας γενιάς και των μεγαλύτερων ανθρώπων, στη βρετανική συμπεριφορά, στον τρόπο που παρασύρονται κάποιες κοπέλες στην ντόλτσε βίτα, στην καθημερινότητα ενός ήρεμου και καθ’ όλα αξιοπρεπούς χωριού, ακόμη και μια έξυπνη αυτοαναφορικότητα της συγγραφέως, όταν ένα μικρό παιδί λέει γεμάτο ενθουσιασμό στον αστυνομικό διοικητή Χάρπερ: «Σας αρέσουν οι αστυνομικές ιστορίες; Εμένα πολύ. Τις έχω διαβάσει όλες, έχω και υπογεγραμμένα αντίτυπα από την Ντόροθι Σάγιερς και την Άγκαθα Κρίστι, τον Ντικσον Καρ και τον Χ. Κ. Μπέιλι» (σελ. 74). Επιπλέον, με μια σημαντική αποκάλυψη που οδηγεί επιτέλους στον ένοχο, η συγγραφέας μας δείχνει πως θέλησε ν’ ανατρέψει το κλισέ της ως τότε αστυνομικής λογοτεχνίας «πτώμα στη βιβλιοθήκη» με τον δικό της μοναδικό τρόπο! Η δράση κλιμακώνεται όσο πλησιάζουμε στο τέλος, μιας και ο τρόπος που ερευνά η μις Μαρπλ την υπόθεση είναι εντελώς ανορθόδοξος και οι ερωτήσεις της μπερδεύουν την πορεία των ερευνών που έχει κάνει ο αναγνώστης. Στο τέλος όμως έρχονται όλα στο φως με αληθοφάνεια, ρεαλισμό και ευρηματικότητα.

«Το πτώμα στη βιβλιοθήκη» κυκλοφόρησε σε Αμερική και Αγγλία το 1942 και είναι η τρίτη περιπέτεια με τη γλυκιά ηλικιωμένη πρωταγωνίστρια, με τα «Murder at the vicarage» και «The thirteen problems» να προηγούνται. Κάποια από τα πρόσωπα του μυθιστορήματος θα τα συναντήσουμε και στο «Ο καθρέφτης ράγισε», όπου το Γκόσινγκτον Χολ γίνεται τόπος άλλης μιας δολοφονίας! Στα ελληνικά υπήρξαν πολλές εκδόσεις ώσπου κυκλοφόρησε από το Λυχνάρι με τον τίτλο «Ένα πτώμα στη βιβλιοθήκη» και σήμερα (2018) επανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μεγαλύτερο σχήμα, με προλογικό σημείωμα και με νέα μετάφραση (της Χρύσας Μπανιά). Ως προς το εξώφυλλο ακολουθούν την έκδοση Harper Collins (1994) ενώ έχουν ανακοινώσει πως στόχος τους είναι να κυκλοφορήσουν στα ελληνικά όλα τα αστυνομικά έργα της Agatha Christie. Το 2017 κυκλοφόρησε και σε graphic novel, με εικονογράφηση του Olivier Dauger και διασκευή του Dominique Ziegler, το οποίο κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2018 από τις εκδόσεις Διόπτρα, σε μετάφραση Τατιάνας Γαλάτουλα.